IV P 183/21 · Sąd powszechny

Sygn. akt IV P 183/21

WYROK W IMIENIU

RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 13 października 2022 roku Sąd Rejonowy w Świdnicy IV Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w składzie : Przewodniczący : Sędzia Maja Snopczyńska Protokolant : Marta Grząbka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 września 2022 roku w Ś. sprawy z powództwa D. B. przeciwko (...) Bank S.A. w W. o odszkodowanie i sprostowanie wypowiedzenia umowy o pracę I. zasądza od strony pozwanej (...) Bank S.A. w W. na rzecz powoda D. B. kwotę 15.000,00 zł (piętnaście tysięcy złotych) tytułem odszkodowania za niezgodne z prawem wypowiedzenie umowy o pracę; II. dalej idące powództwo oddala; III. wyrokowi w pkt I nadaje rygor natychmiastowej wykonalności do kwoty 7.500,00 zł; IV. nakazuje stronie pozwanej uiścić na rzecz Skarbu Państwa Sąd Rejonowy w (...) kwotę 750,00 zł tytułem opłaty od pozwu, od której powód był ustawowo zwolniony.

UZASADNIENIE

Powód D. B. wniósł o zasądzenie od strony pozwanej (...) Bank S.A. w W. kwoty 15.000 zł tytułem odszkodowania w związku z nieuzasadnionym wypowiedzeniem umowy o pracę oraz sprostowanie wypowiedzenia umowy. W uzasadnieniu wskazał, że pracował u strony pozwanej jako dyrektor oddziału od (...) roku; powód nie zgadza się z przyczynami wskazanymi w wypowiedzeniu, gdyż K. B. (1) jest wieloletnim przyjacielem rodziny powoda i znali się jeszcze przed zatrudnieniem powoda u strony pozwanej; udzielił powodowi pożyczki, co nie było związane z pracą powoda, pożyczka została spłacona, zaś strona pozwana nie wyjaśniła powodowi na czym polegał konflikt interesów.

Strona pozwana wniosła o oddalenie powództwa w całości i obciążenie powoda kosztami postępowania, w tym kosztami zastępstwa procesowego wg norm przepisanych. W uzasadnieniu podniosła, że przyczyny wypowiedzenia są zasadne i rzeczywiste, gdyż podczas usprawiedliwionej nieobecności powoda w pracy do oddziału zadzwonił zaniepokojony klient K. B. (1), który obawiał się o pożyczone powodowi środki, fakt, że powód otrzymał od klienta pożyczkę o tak wysokiej kwocie już stanowi naruszenie zasad etyki zawodowej, zaś to że powód powołuje się na okoliczność, że klient ma problemy z pamięcią tym bardziej wpływa negatywnie pod kątem etycznej oceny zachowania powoda; zastanawiającej jest, że klient, o którym powód mówi, że byli w zażyłych relacjach nie miał numeru telefonu do powoda tylko poszukiwał go w pracy; dokumenty dołączone do pozwu zostały sporządzone już po wizycie klienta w banku i świadczą o tym, że powód nie wywiązał się ze swoich obowiązków.

W toku postępowania Sąd ustalił następujący stan faktyczny: Powód był zatrudniony u strony pozwanej na podstawie umowy o pracę od (...) roku na czas nieokreślony na stanowisku kierownika oddziału, za wynagrodzeniem (...) Pismem z dnia 9 marca 2021 roku strona pozwana rozwiązała umowę o pracę za 1 miesięcznym wypowiedzeniem wskazując jako przyczynę utratę zaufania oraz naruszenie podstawowych zasad etyki zawodowej – z notatki służbowej z (...)roku wynika, że z rozmowy telefonicznej z klientem banku wynika, że powód spowodował konflikt interesów naruszając kodeks etyki pracodawcy – klient udzielił powodowi pożyczki w kwocie(...), która nie została spłacona umówionym terminie, w dniu 18.08.2020 roku powód odwiedził klienta w mieszkaniu chcąc przekazać kwotę (...) tytułem odsetek.

Tym samym powód naraził reputację banku, co spowodowało utratę zaufania. Dowód: akta osobowe Rodzina powoda od kilkunastu lat przyjaźniła się z K. B. (1). W ostatnich latach powód odwiedzał K. B. (1) raz w tygodniu, czas spędzali na rozmowach wspólnie z synem K. B. (2) B.. Kiedy K. B. (1) dowiedział się o problemach finansowych powoda zaproponował powodowi pożyczkę w kwocie (...) gdyż kończyła mu się lokata w Banku (...). Powód początkowo odmawiał, twierdził, że da sobie radę jednak po jakimś czasie zgodził się. Powód zobowiązał się zwrócić pożyczoną kwotę wraz z odsetkami do lutego 2021 roku.

Latem 2020 roku K. B. (1) po powrocie z sanatorium przewrócił się i zaczął mieć problemy z pamięcią. Nie pamiętał, że niedawno rozmawiał z powodem, nie pamiętał, gdzie ma zapisany numer telefonu i próbował odnaleźć powoda przez bank, w którym powód pracował. O pożyczce wiedziała rodzina K. B. (1), wszystko było omawiane w obecności jego syna. Z uwagi na pogarszający się stan zdrowia K. B. poprosili o wcześniejszą spłatę. Powód się zgodził i do 14 grudnia 2020 roku pożyczka została spłacona w całości wraz z odsetkami.

Obecnie K. B. (1) ma zaawansowaną demencję, jest ubezwłasnowolniony, nie poznaje własnej rodziny. Powód próbował wyjaśnić sytuację, zaś po wręczeniu wypowiedzenia zwrócił się do pracodawcy o zmianę wypowiedzenia na porozumienie stron wyjaśniając kwestię pożyczki. Nie wyrażono zgody. Dowód: oświadczenie k. 13 Porozumienie k. 14 Potwierdzenie operacji k. 15 Notatka służbowa k. 16-17 Wniosek k. 19 Korespondencja mailowa k. 20 Zeznania świadków M. M. k. 75-81 R. S. k. 83-84 A. M. k. 86-91 T. B. k. 124-129 Powoda k. 155-156 płyta CD k. 157 Miesięczne wynagrodzenie powoda liczone jak ekwiwalent za urlop, wynosi (...) Dowód: zaświadczenie k. 43 W tak ustalonym stanie faktycznym

Sąd zważył, co następuje:

Powództwo podlegało uwzględnieniu w zakresie odszkodowania. Orzeczenie w niniejszej sprawie oparto o przepisy ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. Kodeks pracy (Dz.U. z 2022 r., poz.1510 – tekst jednolity, dalej k.p.). Zgodnie z treścią art. 33 kp każda ze stron może rozwiązać umowę o pracę za wypowiedzeniem; zaś okres wypowiedzenia umowy zawartej na czas nieokreślony zależy od okresu zatrudnienia u danego pracodawcy (art. 36 kp). Zgodnie z art. 45 § 1 kp w razie ustalenia, że wypowiedzenie umowy o pracę zawartej na czas nieokreślony jest nieuzasadnione lub narusza przepisy o wypowiadaniu umów o pracę, sąd pracy - stosownie do żądania pracownika - orzeka o bezskuteczności wypowiedzenia, a jeżeli umowa o pracę uległa już rozwiązaniu - o przywróceniu do pracy na poprzednich warunkach albo o odszkodowaniu.

Zgodnie zaś z art. 45 § 1 kp w razie ustalenia, że wypowiedzenie umowy o pracę zawartej na czas nieokreślony jest nieuzasadnione lub narusza przepisy o wypowiadaniu umów o pracę, sąd pracy - stosownie do żądania pracownika - orzeka o bezskuteczności wypowiedzenia, a jeżeli umowa uległa już rozwiązaniu - o przywróceniu pracownika do pracy na poprzednich warunkach albo o odszkodowaniu. Nadto w myśl art. 47 1 kp odszkodowanie, o którym mowa w art. 45, przysługuje w wysokości wynagrodzenia za okres od 2 tygodni do 3 miesięcy, nie niższej jednak od wynagrodzenia za okres wypowiedzenia.

Wydając orzeczenie Sąd oparł się na przede wszystkim na dowodach z dokumentów przedłożonych przez strony postępowania, aktach osobowych powoda, zeznaniach świadków M. M., R. S., A. M., T. B. oraz przesłuchaniu powoda. Dowody zostały uznane za wiarygodnie w zakresie, w jakim stanowiły podstawę powyższych ustaleń faktycznych, przy czym fakty zawarcia umowy o prace, wysokość należnego wynagrodzenia oraz wypowiedzenia umowy zawartej z powodem należało uznać za bezsporne. W pierwszej kolejności wskazać należy, iż rozwiązanie umowy za wypowiedzeniem jest przysługującym każdej ze stron uprawnieniem i stanowi zwykły sposób jej rozwiązania.

Przyczyna wypowiedzenia nie musi w związku z tym mieć szczególnej wagi czy nadzwyczajnej doniosłości (wyrok Sądu Najwyższego z dnia 6 grudnia 2001 r. I PKN 715/2000, wyrok Sądu Najwyższego z 4 grudnia 1997 r, I PKN 419/97, OSN 1998/20/598). Nie oznacza to oczywiście przyzwolenia na dowolne i nieuzasadnione wypowiadanie umów przez pracodawcę. Musi być ono bowiem oczywiście merytorycznie zasadne, tyle tylko, że ocena zasadności wypowiedzenia - w kontekście stwierdzenia, że wypowiedzenie jest zwykłym sposobem rozwiązania stosunku pracy - powinna być dokonywana przy wyraźnym uwzględnieniu słusznego interesu pracodawcy oraz przymiotów pracownika związanych z pracą.

Wskazać należy, że przyczyna wypowiedzenia podana pracownikowi musi być konkretna i rzeczywista, a ciężar udowodnienia zasadności i rzeczywistości wypowiedzenia spoczywa na pracodawcy. W piśmie wypowiadającym umowę o pracę jako przyczynę pozwana wskazała utratę zaufania oraz naruszenie podstawowych zasad etyki zawodowej – z notatki służbowej z 19.08.2020 roku wynika, że z rozmowy telefonicznej z klientem banku wynika, że powód spowodował konflikt interesów naruszając kodeks etyki pracodawcy – klient udzielił powodowi pożyczki w kwocie 100.000 zł, która nie została spłacona umówionym terminie, w dniu 18.08.2020 roku powód odwiedził klienta w mieszkaniu chcąc przekazać kwotę 600 zł tytułem odsetek.

Tym samym w toku postępowania pozwana powinna wykazać, że działania powoda opisane w piśmie naraziły reputację banku i spowodowało utratę zaufania. Utrata zaufania – szczególnie w stosunku do pracowników na kierowniczych stanowiskach może być przyczyną wypowiedzenia umowy o pracę, jednak okoliczność ta powinna zostać wykazana. W piśmie rozwiązującym umowę strona pozwana dokładnie sprecyzowała, jakie działania powoda naraziły reputację banku i spowodowały utratę zaufania. Jednak zebrany w sprawie materiał dowodowy – w szczególności zeznania świadka T.

B. i spójne z nimi zeznania powoda - nie pozwoliły na ustalenie, aby powód podjął działania mogące narazić reputację banku i mogłyby stanowić przyczynę utraty zaufania. Z zeznań świadków M. M., R. S. i A. M. – pracowników banku – wynika, że do oddziału banku w którym pracował powód w okresie kiedy był na zwolnieniu lekarskim przyszedł klient K. B. (1), który poszukiwał powoda, bo nie może się z nim skontaktować, a powód ma mu oddać 100.000 zł, które pożyczył; prosił o telefon do powoda lub przekazanie powodowi, że go szuka.

Świadkowie potwierdzili, że później powód z rozmowie potwierdził fakt, że pożyczył od K. B. (1) 100.000 zł. Powód w zeznaniach podniósł, że przy wręczeniu wypowiedzenia nie pozwolono mu wyjaśnić sytuacji, mimo, że chciał podać nr telefonu do B. B.. Istotnym dowodem w sprawie są zeznania świadka T. B., synowej K. B. (1) i wdowy po B. B.. Świadek zeznała, że obecnie teść ma zaawansowaną demencję, został ubezwłasnowolniony; jednak świadek wiedziała o tym, że jej zmarły mąż, teść i powód znali się i od wielu lat (wg wiedzy świadka od około 11), kontaktowali się towarzysko, o umowie pożyczki słyszała od męża i teścia, wie, że została spłacona przed terminem.

Świadek potwierdziła, że powód jest wieloletnim przyjacielem rodziny, rodzina K. B. (1) wiedziała o pożyczce, pożyczka została spłacona, zaś K. B. (1) nigdy nie poczuł się oszukany; ta sytuacja nie była łączona ze stroną pozwaną, nikt nie miał pretensji do powoda ani do banku. Zdaniem świadka poszukiwanie powoda w banku przez K. B. (1) wynikało z tego, że po powrocie z sanatorium przewrócił się i zaczął mieć problemy z pamięcią, nie pamiętał gdzie zapisał numer telefonu do powoda i poszedł go szukać do banku. Świadek podkreśliła, że nie wpłynęło to na wizerunek banku, gdyż była to sprawa prywatna pomiędzy teściem a powodem i teść sam wyszedł z tą propozycją.

Natomiast powód zeznał, że pożyczka nie była związana z bankiem, o pożyczce wiedziała rodzina K. B. (1), który był wieloletnim przyjacielem rodziny, znał dzieci powoda; jak dowiedział się o problemach finansowych powoda to sam zaproponował pożyczkę, rodzina powoda popadła w problemy finansowe, najpierw rozchorował się i zmarł ojciec powoda, potem z uwagi na covid żona powoda musiała zamknąć biuro podróży, które prowadziła, i zostały kredyty do spłacenia; powód początkowo odmawiał, twierdząc że da sobie radę, jednak potem pożyczył kwotę 100.000 zł, pieniądze K.

B. (1) wypłacił z Banku (...) w obecności swojego syna i przekazał powodowi, powód był wtedy na długotrwałym zwolnieniu lekarskim; potem pan K. był w sanatorium, a po powrocie przewrócił się i zaczął mieć problemy z pamięcią, dlatego szukał powoda w banku, pożyczkę miał spłać w lutym 2021 roku, jednak pod koniec 2020 roku uwagi na pogarszający się stan zdrowie pana K. obaj z synem poprosili o szybszy zwrot pożyczki, powód pożyczkę spłacił w grudniu 2020r; K. B. (1) obecnie ma demencje, nie poznaje własnej rodziny, zaś jego syn – B.

B. zmarł na covid. Analizując powyższy materiał dowodowy ustalić należało, że umowa pożyczki zawarta pomiędzy powodem a K. B. (1) nie była w żaden sposób związana ze stroną pozwaną, powód nie działał tu jako pracownik banku, nie powoływał się na to stanowisko, nie wykorzystał wiedzy o sytuacji majątkowej klienta (gdyż lokata była w Banku (...)); była to prywatna umowa pomiędzy dwoma osobami, w której zawieraniu czy wykonywaniu bank nie brał żadnego udziału i w ogóle bank nie był z tą umową łączony. Strony umowy znały się dużo wcześniej i znajomość ta nie wynikała z pracy powoda u strony pozwanej.

Tym samym nie doszło do naruszenia dobrego imienia banku czy też reputacji banku (co wynika z zeznań T. B.) i tym samym brak jest podstaw do ustalenia, że były uzasadnione podstawy do utraty zaufania do powoda przez pracodawcę. K. B. (1) szukał powoda w miejscu pracy z uwagi na problemy z pamięcią (które ostatecznie zakończyły się całkowitą utratą pamięci), a nie z uwagi na to, że był dla niego przedstawicielem banku. Mając powyższe na uwadze należało uznać, że rozwiązanie umowy o pracę z powodem nastąpiło z naruszeniem przepisów o rozwiązywaniu umów za wypowiedzeniem, co skutkowało uwzględnieniem żądania zasądzenia odszkodowania, w kwocie wskazanej przez powoda, która nie przekracza odszkodowania wynikającego z powołanych wyżej przepisów kp.

Jednak nie zasługuje na uwzględnienie żądanie powoda w zakresie sprostowania pisma wypowiadającego umowę o pracę. Podkreślić należy, ze jest to dokument prywatny sporządzony przez pracodawcę i brak jest podstaw do jego sprostowania przez sąd. Przepisy prawa pracy dopuszczają wprawdzie sprostowanie dokumentów sporządzonych przez pracodawcę, lecz nie dotyczy to pisma wypowiadającego umowę o pracę (jest to np. świadectwo pracy lub protokół powypadkowy). Zgodnie z art. 45 §1 kp w razie ustalenia, że wypowiedzenie umowy o pracę zawartej na czas nieokreślony jest nieuzasadnione lub narusza przepisy o wypowiadaniu umów o pracę, sąd pracy - stosownie do żądania pracownika - orzeka o bezskuteczności wypowiedzenia, a jeżeli umowa o pracę uległa już rozwiązaniu - o przywróceniu do pracy na poprzednich warunkach albo o odszkodowaniu, natomiast nie może zmienić jego treści.

Tym samym w zakresie żądania sprostowania pisma wypowiadającego umowę o pracę powództwo nalazło oddalić. Mając powyższe na uwadze zasądzono na rzecz powoda kwotę 15.000 zł tytułem odszkodowania za niezgodne z prawem rozwiązanie umowy o pracę, zaś dalej idące powództwo oddalono. Sąd z urzędu, na podstawie art. 477 2 k.p.c. nadał wyrokowi rygor natychmiastowej wykonalności w części nie przekraczającej pełnego jednomiesięcznego wynagrodzenia powoda. O obowiązku zwrotu kosztów sądowych orzeczono na podstawie art. 113 ust. 1 w zw. z art. 96 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 28 lipca 2005 roku o kosztach sądowych w sprawach cywilnych mając na względzie wynik procesu, nakazując stronie pozwanej uiścić na rzecz Skarbu Państwa – Sądu Rejonowego w (...) kwotę 750,00 złotych tytułem opłaty od pozwu, od której powód był ustawowo zwolniony.