Legislator Case Law & Legislation
VI Ka 101/22 AI generated

VI Ka 101/22 · Sąd powszechny

Case Number VI Ka 101/22
Court / Authority
Jurisdiction Poland (PL)
Decision Date
Outcome SENTENCE

Legislator summary

AI generated

Formularz UK 2 Sygnatura akt VI Ka 101/22 Załącznik dołącza się w każdym przypadku. Podać liczbę załączników: 1 1. CZĘŚĆ WSTĘPNA 1.1. Oznaczenie wyroku sądu pierwszej instancji Wyrok Sądu Rejonowego w Jeleniej Górze z dnia 22 listopada 2021 r., sygn. akt II K 695/19 1.2. Podmiot wnoszący apelację ☐ oskarżyciel publiczny albo prokurator w sprawie o wydanie wyroku łącznego ☐ oskarżyciel posiłkowy ☐ oskarżyciel prywatny ☒ obrońca oskarżonego ☐ oskarżony albo skazany w sprawie o wydanie wyroku łącznego ☐ inny 1.3.

Legislator headnote

AI generated

art. 438 pkt 1 k.p.k, art. 438 pkt 2 k.p.k, art. 438 pkt 3 k.p.k, art. 438 pkt 4 k.p.k, art. 439 k.p.k, art. 18 § 1 k.k; VI Ka 101/22 · Sąd powszechny: ☐ zasadny ☐ częściowo zasadny ☒ niezasadny 3. art. 170 § 1 pkt 5 k.p.k. polegającą na oddaleniu wniosku dowodowego obrońcy oskarżonego o powołanie biegłego z zakresu budownictwa, mimo iż wniosek ten nie zmierzał w żadnym stopniu do przedłużenia postępowania, a do wykazania czy zdemontowany element stanowił portal, czy jedynie nadproże stanowiące element konstrukcyjny ściany budynku, która to okoliczność miała kluczowe znaczenie w kontekście ustalenia czy został popełniony czyn zabroniony i czy stanowi on przestępstwo.

Keywords

AI generated
standing against building permit demolition permit protection of historical monuments construction defect unauthorized construction servitude not to build

Cited Legislation

AI generated
art. 438 pkt 1 k.p.k
Podniesione zarzuty Zaznaczyć zarzuty wskazane przez strony w apelacji ☒ art. 438 pkt 1 k.p.k.
art. 438 pkt 2 k.p.k
438 pkt 1 k.p.k., chyba że pomimo błędnej podstawy prawnej orzeczenie odpowiada prawu ☒ art. 438 pkt 2 k.p.k.
art. 438 pkt 3 k.p.k
– obraza przepisów postępowania, jeżeli mogła ona mieć wpływ na treść orzeczenia ☒ art. 438 pkt 3 k.p.k.
art. 438 pkt 4 k.p.k
– błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia, jeżeli mógł on mieć wpływ na treść tego orzeczenia ☐ art. 438 pkt 4 k.p.k.
art. 439 k.p.k
– rażąca niewspółmierność kary, środka karnego, nawiązki lub niesłusznego zastosowania albo niezastosowania środka zabezpieczającego, przepadku lub innego środka ☐ art. 439 k.p.k.
art. 18 § 1 k.k
Demontaż elementu konstrukcyjnego stanowiącego portal podyktowany był złym stanem technicznym owego elementu; dotyczy czynu z art. 18 § 1 k.k.
art. 410 k.p.k
STANOWISKO SĄDU ODWOŁAWCZEGO WOBEC ZGŁOSZONYCH ZARZUTÓW i wniosków Lp. Zarzut 1. art. 410 k.p.k. polegającą na pominięciu istotnych okoliczności wynikających z:
art. 201 k.p.k
była w powyższym zakresie dotknięta brakami o jakich mowa w art. 201 k.p.k.
AI generated
VI Ka 1250/22
Formularz UK 2 Sygnatura akt VI Ka 1250/22 Załącznik dołącza się w każdym przypadku.
I ACa 799/16
Wyrokiem z dnia 25 maja 2016 roku Sąd Okręgowy w Katowicach oddalił powództwo A.
II Ka 531/16
został oskarżony o to, że: w okresie od lipca 2011 r.
II K 302/24
Sygn. akt II K. 302/24 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 15 września 2025 roku. Sąd Rejonowy w Golubiu-Dobrzyniu II Wydział Karny w składzie: Przewodniczący: sędzia Leszek Osiński Protokolant: starszy sekr. sądowy Iwona Krzak w obecności oskarżyciela Prok. Rej. - -------------- po rozpoznaniu w dniu 19 grudnia 2024 roku, 11 marca 20025 roku, 24 kwietnia 2025 roku, 17 czerwca 2025 roku, 9 lipca 2025 roku, 2 września 2025 roku sprawa M. U. syna H. i R. z domu I. urodz. (...) w T. oskarżonego o to, że: w okresie od 5 lipca 2010 roku do 21 września 2021 roku w miejscowości W., gmina K., powiat g. (...), województwo (...), na terenie działki nr (...), nieumyślnie doprowadził do zniszczenia zabytkowego m. wodnego K. M., wpisanego do rejestru zabytków pod numerem (...) w dniu 29 września 1980 roku poprzez zaniechanie prac konserwatorsko-restauratorskich i robót budowlanych, co doprowadziło do erozji biologicznej drewnianej konstrukcji więźby dachowej, stropów wszystkich kondygnacji, ubytku cegieł i spoinowania oraz ekspansji roślinności, co miało wpływ na stabilność murów; tj. o przestępstwo z art. 108 ust 2 ustawy z dnia 23 lipca 2023 roku ochronie zabytków i opiece nad zabytkami ORZEKA: I. przyjmując, iż M. U. dopuścił się popełnienia czynu, tj. przestępstwa z art. 108 ust 2 ustawy z dnia 23 lipca 2023 roku ochronie zabytków i opiece nad zabytkami oraz uznając, iż wina i społeczna szkodliwość jego czynu nie są znaczne na mocy art. 66 § 1 kk w zw. z art. 67 § 1 kk postępowanie karne wobec niego warunkowo umarza na okres próby wynoszący 2 (dwa) lata; II. na mocy art. 67 § 3 kk orzeka od M. U. nawiązkę w wysokości 25.000 zł (dwadzieścia pięć tysięcy złotych) na rzecz Narodowego Funduszu Ochrony (...); III. zasądza od oskarżonego na rzecz oskarżyciela posiłkowego (...) W. K. Z. w T. kwotę 1.680 (jeden tysiąc sześćset osiemdziesiąt) złotych tytułem kosztów zastępstwa procesowego w sprawie; IV. zasądza od M. U. na rzecz Skarbu Państwa kwotę 60 (sześćdziesiąt) złotych tytułem opłaty sądowej oraz obciąża go wydatkami poniesionymi w sprawie w kwocie 40 (czterdzieści) złotych. UZASADNIENIE Formularz UK 1 Sygnatura akt II K 302/24 Jeżeli wniosek o uzasadnienie wyroku dotyczy tylko niektórych czynów lub niektórych oskarżonych, sąd może ograniczyć uzasadnienie do części wyroku objętych wnioskiem. Jeżeli wyrok został wydany w trybie art. 343, art. 343a lub art. 387 k.p.k. albo jeżeli wniosek o uzasadnienie wyroku obejmuje jedynie rozstrzygnięcie o karze i o innych konsekwencjach prawnych czynu, sąd może ograniczyć uzasadnienie do informacji zawartych w częściach 3–8 formularza. 1.USTALENIE FAKTÓW 0.1.Fakty uznane za udowodnione Lp. Oskarżony Czyn przypisany oskarżonemu (ewentualnie zarzucany, jeżeli czynu nie przypisano) 1.1.1. M. U. Czyn przypisany - art. 108 ust. 2 ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami Przy każdym czynie wskazać fakty uznane za udowodnione Dowód Numer karty 1. wyjaśnienia oskarżonego M. U. k. 125 k. 166-167 zeznania świadka I. B. k. 176v.-178 zeznania świadka K. J. k. 178-178v. k. 90v. zeznania świadka M. P. k. 178v.-179 zeznania świadka P. T. k. 179-179v. protokół z czynności kontrolnych z 21 września 2023 r. k. 4-12 decyzja W. K. Z. wraz z dowodem odbioru przez M. U. k. 13-15 k. 49 decyzja w sprawie wpisania do rejestru zabytków k. 16-17 protokół kontroli z 5 lipca 2010 r. k. 26-34 informacja z U. M. k. 52 2. Uprzednia niekaralność oskarżonego karta karna k. 118 0.1.Fakty uznane za nieudowodnione Lp. Oskarżony Czyn przypisany oskarżonemu (ewentualnie zarzucany, jeżeli czynu nie przypisano) 1.2.1. M. U. Czyn przypisany - art. 108 ust. 2 ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami Przy każdym czynie wskazać fakty uznane za nieudowodnione Dowód Numer karty 1. N. czynu przez oskarżonego wyjaśnienia oskarżonego M. U. k. 166-167 1.OCena DOWOdów 0.1.Dowody będące podstawą ustalenia faktów Lp. faktu z pkt 1.1 Dowód Zwięźle o powodach uznania dowodu 1.1.1 wyjaśnienia oskarżonego M. U. Już na wstępie, w związku z koniecznością omówienia materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie, należało wskazać, iż generalnie stan faktyczny nie budził wątpliwości stron. Żadnych wątpliwości nie budziły okoliczności zakupu przez oskarżonego działki, na której znajduje się zabytkowy młyn w miejscowości K. (W.). Sąd nie znalazł zarazem podstaw do zakwestionowania wyjaśnień oskarżonego, w których wskazał, iż w momencie zakupu działki nie posiadał wiedzy o wpisaniu m. do rejestru zabytków. Twierdzenia oskarżonego w tym zakresie znajdują potwierdzenie w treści księgi wieczystej nieruchomości. Stosownego wpisu o wpisaniu m. do rejestru zabytków dokonano bowiem na wniosek W. K. Z. dopiero 24 sierpnia 2010 roku (k. 40 akt). Przedmiotem sporu nie był także stan m. w momencie kontroli w lipcu 2010 roku. Oskarżony nie kwestionował także ustaleń kontroli przeprowadzonej we wrześniu 2023 roku. Spór w przedmiotowej sprawie rozgrywał się na płaszczyźnie oceny prawnej postępowania oskarżonego jako właściciela działki, na której położony jest zabytkowy m.. Dotyczy przy tym okresu po przeprowadzonej kontroli w lipcu 2010 roku, w następstwie której wydano decyzję zobowiązującą M. U. do wykonania niezbędnych prac związanych z zabezpieczeniem i utrzymaniem substancji budynku oraz jego odbudową. Powyższe wprowadzenie pozwala na ocenę dowodów przeprowadzonych w sprawie, które wszystkie co do zasady stały się podstawą ustaleń faktycznych w sprawie. Sąd uznał wyjaśnienia oskarżonego odnoszące się do sekwencji zdarzeń w przedmiotowej sprawie za w pełni wiarygodne. Korelują one z pozostałym materiałem dowodowym w sprawie. Chodzi w tym wypadku o kwestie: - okoliczności nabycia nieruchomości, - zamysłu jej wykorzystania w celach komercyjnych, - momentu uzyskania wiedzy o zabytkowym charakterze m., - ustaleń kontroli przeprowadzonej w lipcu 2010 roku, - wiedzy oskarżonego o zobowiązaniach wynikających z doręczonej mu decyzji pokontrolnej, - braku wykonania prac wskazanych w decyzji W. (...) Z. - ustaleń kontroli przeprowadzonej we wrześniu 2023 roku. Jak już wskazano, okoliczności te nie były sporne w sprawie. Wyjaśnienia w tym zakresie nie budzą wątpliwości. Podobnie jak fakt niekwestionowania przez oskarżonego ustaleń obu kontroli z 2010 i 2023 roku oraz postanowień (nakazów) decyzji pokontrolnej z 2010 roku. zeznania świadka I. B. Zeznania świadka, obecnego (...) W. Z., sąd uznał za w pełni wiarygodne. I. B. wskazała przede wszystkim na kwestię oceny stanu budynku w 2023 roku w porównaniu do okresu pierwszej kontroli w 2010 roku. Ustalono w związku z tym, iż m. uległ daleko posuniętej znacznej degradacji. Oskarżony faktu tego nie kwestionował. Wątpliwości sądu nie budzą także twierdzenia świadka dotyczące braku wykonania prac wynikających z decyzji wydanej w 2010 roku na skutek przeprowadzonej kontroli. M. U. nie widział sensu ich prowadzenia, nie występował o dotacje na remont konserwatorski, nie proponował wykonania żadnych prac, nie kontaktował się w tej kwestii z konserwatorem zabytków. Okoliczności przedstawione przez świadka nie budziły wątpliwości. zeznania świadka K. J. Podobnie należy ocenić zeznania świadka K. J., jednego z kontrolerów przeprowadzających kontrolę w 2010 roku. Ustalenia świadka stały się podstawą wydania przez W. Z. decyzji zobowiązującej właściciela do wykonania prac związanych z zabezpieczeniem, konserwacją i odbudową substancji budynku. Świadek podkreślił, iż podczas kontroli szczegółowo pouczył właściciela M. U. o jego obowiązkach wynikających z ustawy o ochronie zabytków. W związku z powyższym był zdziwiony brakiem reakcji ze strony właściciela nieruchomości. Przedstawił także stan budynku m. w momencie kontroli. Zeznania świadka są wiarygodne, wskazują na czynności podjęte przez świadka w związku z kontrolą budynku m. w 2010 roku. Ustalenia te znalazły odzwierciedlenie w protokole kontroli (k. 26). zeznania świadka M. P. Zeznania świadka nie miały zasadniczego znaczenia dla sprawy. M. P., profesor (...), przedstawił historię oraz własne ustalenia związane między innymi ze stanem m. w K., dokonane podczas badań naukowych. Podkreślał jego wartość jako zabytku, czego żadna ze stron nie kwestionowała. Zeznania są w pełni wiarygodne, nie budzą wątpliwości. zeznania świadka P. T. Za wiarygodne uznano także zeznania świadka P. T., byłego pracownika Instytutu (...). Świadek wskazał na stan zabytkowego m. w czasie powstawania listy obiektów zagrożonych wpisanych do rejestru zabytków w latach 2008-2010. Opisany przez świadka stan m. nie był kwestionowany. Opis przedstawiony przez świadka potwierdziła kontrola prowadzona przez W. Z. w lipcu 2010 roku. decyzja w sprawie wpisania do rejestru zabytków Dokument urzędowy. Żadna ze stron nie kwestionowała faktu wpisania m. do rejestru zabytków. protokół kontroli z (...) r. Protokół wskazuje na stan zabytkowego m. w momencie kontroli. Ustaleń tych nie kwestionował właściciel M. U.. Protokół został sporządzony przez osobę posiadającą specjalistyczną wiedzę i przygotowanie. Brak podstaw do jego zakwestionowania. decyzja W. Z. wraz z dowodem odbioru przez M. U. Decyzja stanowiła pokłosie kontroli przeprowadzonej w lipcu 2010 roku. Decyzja wskazuje na konieczność przeprowadzenia prac mających na celu zabezpieczenie, a następnie odbudowę substancji m.. Decyzja została doręczona właścicielowi M. U., który jej odbiór opatrzył własnoręcznym podpisem. Od decyzji tej M. U. nie wniósł odwołania. Ustalenia decyzji nie budziły wątpliwości. protokół z czynności kontrolnych z 21 września 2023 r. Protokół (notatka służbowa) wskazuje na stan m. we wrześniu 2023 roku. Ustalenia poczynione wówczas nie były przedmiotem sporu. M. U. nie wyraził woli uczestnictwa w oględzinach obiektu. informacja z Urzędu Marszałkowskiego Z treści informacji wynika, iż M. U. nie występował w latach ubiegłych o przyznanie dotacji na ochronę zabytku. Fakt ten nie był kwestionowany przez strony. Wiarygodność dokumentu nie budzi wątpliwości. 1.1.1 karta karna Oskarżony M. U. nie był dotychczas karany, co ustalono na podstawie informacji z Krajowego Rejestru Karnego. Kwestia ta nie stanowiła przedmiotu sporu w sprawie. 0.1.Dowody nieuwzględnione przy ustaleniu faktów(dowody, które sąd uznał za niewiarygodne oraz niemające znaczenia dla ustalenia faktów) Lp. faktu z pkt 1.1 albo 1.2 Dowód Zwięźle o powodach nieuwzględnienia dowodu 1.2.1 wyjaśnienia oskarżonego M. U. M. U. w trakcie rozprawy głównej zmienił swoje stanowisko w sprawie i nie przyznał się do popełnienia zarzucanego mu czynu. Sygnalizowano przy tym powyżej, iż co do zasady stan faktyczny w sprawie nie budził wątpliwości. Deklaracja oskarżonego nie odnosi się do ustaleń faktycznych w sprawie, co zresztą wynika z wyjaśnień oskarżonego (k. 166), ale do oceny prawnej ustalonego stanu faktycznego. Sąd nie podzielił w tym zakresie zapatrywania oskarżonego, iż jego zachowanie nie wyczerpało znamion czynu zabronionego. Kwestia ta zostanie szerzej przedstawiona w części 3 uzasadnienia, dotyczącej podstawy prawnej wyroku. 1.PODSTAWA PRAWNA WYROKU Punkt rozstrzygnięcia z wyroku Oskarżony ☒ 3.1. Podstawa prawna skazania albo warunkowego umorzenia postępowania zgodna z zarzutem I M. U. Zwięźle o powodach przyjętej kwalifikacji prawnej Mając na uwadze przedstawiony powyżej materiał dowodowy, sąd uznał M. U. za winnego popełnienia zarzucanego mu czynu, tj. występku z art. 108 ust. 2 ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami. Przystępując do oceny prawnej postępowania oskarżonego M. U., należy jeszcze raz wskazać, iż generalnie stan faktyczny w sprawie nie budził wątpliwości. Przyznał to zresztą sam oskarżony podczas składania wyjaśnień przed sądem (k. 166). Rzecz natomiast w tym, iż z tak ustalonego stanu faktycznego strony wyciągały odmienne wnioski na gruncie odpowiedzialności karnej oskarżonego. Spór dotyczył zatem prawa, a nie faktów. Dokonując oceny prawnej postępowania oskarżonego, sąd miał w pierwszej kolejności na uwadze, iż zgodnie z treścią art. 5 ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami opieka nad zabytkiem sprawowana przez jego właściciela lub posiadacza polega, w szczególności, na zapewnieniu warunków: 1) naukowego badania i dokumentowania zabytku; 2) prowadzenia prac konserwatorskich, restauratorskich i robót budowlanych przy zabytku; 3) zabezpieczenia i utrzymania zabytku oraz jego otoczenia w jak najlepszym stanie; 4) korzystania z zabytku w sposób zapewniający trwałe zachowanie jego wartości; 5) popularyzowania i upowszechniania wiedzy o zabytku oraz jego znaczeniu dla historii i kultury. Wskazanie przez sąd ustawowych obowiązków właściciela zabytku winno stanowić punkt wyjścia do dalszych rozważań w przedmiotowej sprawie. Wśród nich nie bez powodu podkreślono obowiązki wskazane w punkcie 2 i 3 powołanego przepisu. W świetle ustaleń faktycznych w sprawie, oskarżony M. U. ewidentnie obowiązków tych nie dopełnił. Przeciwnie, z ustaleń tych wynika, iż oskarżony zlekceważył wnioski płynące z protokołu kontroli przeprowadzonej w lipcu 2010 roku oraz nakazy wynikające z decyzji W. Z., będącej następstwem wskazanej kontroli. W związku z fiaskiem projektu biznesowego (dokończenie budowy z. w pobliżu zabytkowego m.) oskarżony zupełnie stracił zainteresowanie zakupioną działką, w tym znajdującym się na niej zabytkowym m.. Jego zabezpieczenie i restaurację widział jedynie w przypadku powodzenia zamierzenia komercyjnego wobec działki, co sam wskazał w wyjaśnieniach przed sądem (k. 166). Kolejny aspekt wymagający naświetlenia to kwestia nakazów płynących z decyzji W. Z. z 3 sierpnia 2010 r. ( (...) – k. 13-15). W wyniku kontroli nakazano właścicielowi M. U. wykonanie prac konserwatorskich i robót budowlanych przy budynku m. wodnego w trzech etapach. Analiza treści decyzji w zestawieniu z ustaleniami kontroli przeprowadzonej we wrześniu 2023 roku (k. 3-12) prowadzi do wniosku, iż żaden z etapów nie został przeprowadzony. Sąd zważył zarazem, iż w świetle postawionego zarzutu znaczenie mają etapy 1 i 2, których realizacja miała na celu zabezpieczenie budynku przed dalszą erozją biologiczną. Prace te miały zatem prowadzić z jednej strony do zachowania istniejącej substancji budynku, uzupełnienia brakujących jego elementów (drewniana konstrukcja wnętrza), z drugiej zaś do zabezpieczenia przed dalszą jego degradacją. Aktywność oskarżonego ograniczyła się tymczasem do zamurowania otworów okiennych i wymiany części odeskowania dachu (k. 125, k. 167). Z całą pewnością nie o taki zakres prac chodziło w decyzji, czego oskarżony miał świadomość. Wykonania dalszych prac zaniechał, tłumacząc to brakiem funduszy (k. 125). Nie poinformował o tym organu wydającego decyzję. Nie zabiegał także o środki pomocowe na konserwację obiektu. O tym, iż istnieje taka możliwość wskazywał w swych zeznaniach W. Z. I. B. (k. 178). Swoim zachowaniem doprowadził do wieloletniego procesu dalszego niszczenia zabytku. Sąd miał zarazem na uwadze dwie okoliczności, które musiały być wzięte pod uwagę przy rozstrzygnięciu sprawy. Pierwsza to fakt braku wiedzy oskarżonego o wpisaniu m. do rejestru zabytków w momencie zakupu nieruchomości. O statusie m. oskarżony dowiedział się dopiero w czasie kontroli w lipcu 2010 roku. Druga to stan m. w czasie pierwszej kontroli w lipcu 2010 roku. Jego stan był już wówczas na tyle zły, że wymagał pilnego podjęcia prac wskazanych w decyzji W. Z.. Fakt ten zobowiązywał sąd do dalszych ustaleń dotyczących tego, czy w istocie od momentu kontroli w lipcu 2010 roku do czasu kontroli we wrześniu 2023 roku stan budynku uległ pogorszeniu. Dopiero wówczas można bowiem mówić o możliwości przedstawienia właścicielowi zarzutu zniszczenia/uszkodzenia zabytku (art. 108 ustawy o ochronie zabytków i opieki nad zabytkami). O tym, iż w istocie tak się stało przekonują ustalenia zawarte w protokole (notatce urzędowej) kontroli przeprowadzonej we wrześniu 2023 roku (k. 4-12 akt). Wynika z nich, iż obecnie m. nie posiada już żadnego pokrycia dachowego, cała drewniana konstrukcja więźby dachowej oraz stropów wszystkich kondygnacji uległa erozji biologicznej i zapadła się do wnętrza, mury obwodowe posiadają ubytki cegieł, są silnie zawilgocone. Zauważono odchylenia murów od pionu (k. 5). Fakt dalszych zniszczeń po 2010 roku nie budzi zatem wątpliwości. Niewątpliwie okoliczności te obciążają właściciela budynku, czyli w tym wypadku M. U.. Pamiętać bowiem należy o jego obowiązkach wynikających z art. 5 ustawy o ochronie zabytków i opiece na zabytkami. Dokonując oceny prawnej postępowania oskarżonego, sąd miał na uwadze, iż postawiono mu zarzut popełnienia występku z art. 108 ust. 2 ustawy, penalizującego nieumyślne niszczenie lub uszkodzenie zabytku. Sąd zważył przy tym także na treść art. 110 ust. 1 ustawy, przewidującego odpowiedzialność właściciela/posiadacza zabytku za wykroczenie polegające na niezabezpieczeniu go w należyty sposób przed uszkodzeniem, zniszczeniem, zaginięciem lub kradzieżą. Prima facie, stan w przedmiotowej sprawie nasuwa przyjęcie drugiej ze wskazanych kwalifikacji prawnych czynu. Rzecz jednak w tym, iż wykroczenie z art. 110 ust. 1 ustawy mówi wyłącznie o niezabezpieczeniu zabytku przed uszkodzeniem, zniszczeniem etc. W przedmiotowej sprawie mamy natomiast do czynienia nie tylko z aktem niezabezpieczenia zabytku, ale również spowodowaniem jego dalszego zniszczenia. W tym wypadku należy przyjąć kwalifikację prawną z art. 108 ustawy (por. art. 110 OchrZabU Z./C. 2025, wyd. 2/K. Z., L./elektr.). Podkreślić przy tym trzeba, iż M. U. jako właściciel nieruchomości był gwarantem, na którym z mocy ustawy o ochronie zabytków (art. 5) ciążył szczególny obowiązek zapobiegnięcia skutkowi stanowiącemu znamię czynu z art. 108 ustawy (art. 2 kk). Oczywiście, M. U. nie działał w tym wypadku umyślnie, mając zamiar zniszczenia zabytkowego m.. Jego zachowanie cechowała nieumyślność. Jak już wskazano, M. U. zlekceważył zobowiązania wynikające z decyzji W. Z.. Nie przeprowadził żadnych prac, które realnie prowadziłyby do zachowania (zabezpieczenia) substancji budynku, pozwalając tym samym na jego powolne, dalsze niszczenie. Jego postępowanie cechowało zatem niedbalstwo. M. U. znał ustalenia kontroli w 2010 roku, wiedział także o zaleceniach wynikających z decyzji konserwatora zabytków. Mógł zatem przewidzieć konsekwencje swojego zaniedbania. Wykazał się przy tym kompletnym brakiem zainteresowania losami zabytkowego obiektu. Nie poinformował konserwatora zabytków o niewykonaniu zaleconych prac, nie występował z sygnalizacją dotyczącą braku funduszy na ten cel, nie zabiegał o dotację w ramach remontu konserwatorskiego. Los zabytku był mu zupełnie obojętny. Okoliczności te przemawiają za koniecznością przyjęcia kwalifikacji prawnej z art. 108 ust. 2 ustawy. Uznając, iż oskarżony dopuścił się popełnienia zarzucanego mu czynu, sąd przyjął, iż wina i społeczna szkodliwość jego czynu nie były znaczne, co w myśl art. 66 § 1 kk i art. 67 § 1 kk pozwoliło na warunkowe umorzenie wobec niego postępowania karnego na okres dwóch lat próby. Decydując o warunkowym umorzeniu postępowania karnego, sąd podziela stanowisko oskarżyciela publicznego, który pierwotnie wystąpił z wnioskiem w tym zakresie (k. 132). W przekonaniu sądu wobec oskarżonego należy postawić pozytywną prognozę kryminologiczną oraz uznać, iż warunkowe umorzenie postępowania karnego będzie dostatecznym środkiem odwodzącym oskarżonego od konfliktu z prawem w przyszłości. M. U. nie był dotychczas karany, prowadzi ustabilizowany tryb życia, pracuje. Sam fakt prowadzenia wobec niego postępowania karnego był już dostatecznym wstrząsem wywołującym efekt wychowawczy i resocjalizacyjny. Sąd zważył także na realia przedmiotowej sprawy, które dodatkowo wskazywały na zasadność warunkowego umorzenia postepowania. Nie można wszak zapomnieć, iż o wpisaniu m. oskarżony dowiedział się dopiero podczas kontroli przeprowadzonej w 2010 roku, a więc 12 lat po zakupie nieruchomości (k. 39). Oczywiście, przy zachowaniu należytej staranności mógł okoliczność tę ustalić jeszcze przed jej zakupem. Należy bowiem założyć, iż przed transakcją oglądał działkę i zauważył położony na niej obiekt. Niemniej jednak, w wyniku kontroli w 2010 roku został de facto postawiony przed koniecznością wykonania pracochłonnych i kosztownych prac, z których rozmiaru nie zdawał sobie wcześniej sprawy. Okoliczność ta musiała być wzięta pod uwagę podczas wyrokowania. Sąd zważył zarazem, iż w istocie rola konserwatora zabytków w tej sprawie ograniczyła się do przeprowadzenia jednorazowej kontroli i wydania nakazów zawartych w opinii. Organ wydający decyzję miał zapewne świadomość rozmiaru prac z niej wynikających. Miał także świadomość wyjątkowości zabytku położonego na działce M. U.. Pomimo tego, po wydanej decyzji nie poinformowano oskarżonego o możliwości starania się o środki w ramach dotacji na remont konserwatorski lub wnioskowania o środki z innych źródeł. Ograniczono się do rekontroli, którą przeprowadzono po …13 latach. Trudno w tym wypadku mówić o skutecznym nadzorze konserwatorskim (art. 38 ustawy), który zapobiegłby niszczeniu zabytku i zapewnił jego realną ochronę. Okoliczność ta musi rzutować na ocenę stopnia winy oskarżonego, który – jak się wydaje – nie zdawał sobie w pełni świadomości z powagi sytuacji i mogących stąd wynikać konsekwencji. Sąd pozostaje także w przekonaniu, iż ze względu na przedstawioną powyżej argumentację należy zarazem zważyć na stopień społecznej szkodliwości czynu ujawnionego w trakcie postępowania. Nie był on znaczny. Wynikał z braku dostatecznej wiedzy i zaniedbania, a nie celowego działania prowadzącego do zniszczenia cennego zabytku. ☐ 3.2. Podstawa prawna skazania albo warunkowego umorzenia postępowania niezgodna z zarzutem Zwięźle o powodach przyjętej kwalifikacji prawnej ☐ 3.3. Warunkowe umorzenie postępowania Zwięzłe wyjaśnienie podstawy prawnej oraz zwięźle o powodach warunkowego umorzenia postępowania ☐ 3.4. Umorzenie postępowania Zwięzłe wyjaśnienie podstawy prawnej oraz zwięźle o powodach umorzenia postępowania ☐ 3.5. Uniewinnienie Zwięzłe wyjaśnienie podstawy prawnej oraz zwięźle o powodach uniewinnienia 1.KARY, Środki Karne, PRzepadek, Środki Kompensacyjne i środki związane z poddaniem sprawcy próbie Oskarżony Punkt rozstrzygnięcia z wyroku Punkt z wyroku odnoszący się do przypisanego czynu Przytoczyć okoliczności M. U. II I Umarzając warunkowo postępowanie karne, sąd na podstawie art. 67 § 3 kk orzekł wobec oskarżonego M. U. nawiązkę w kwocie 25.000 złotych na rzecz Narodowego Funduszu Ochrony (...). Orzeczenie w tym zakresie ma charakter symboliczny, uzmysławiając oskarżonemu fakt jego zaniedbania i konieczność poniesienia w związku z tym odpowiedzialności. Wskazano już powyżej, iż oskarżony zupełnie zlekceważył swoje obowiązki związane z własnością obiektu zabytkowego. Nie był zainteresowany jego zabezpieczeniem i konserwacją, nie podjął koniecznych prac wynikających z decyzji W. Z.. W tym stanie rzeczy orzeczenie nawiązki nie powinno dziwić. Zasądzono ją na rzecz instytucji zajmującej się konserwacją zabytków. Kwota nawiązki nie szokuje w kontekście zaniedbań i skutków postępowania oskarżonego. Stanowi symboliczne zadośćuczynienie, które ma się przyczynić do skuteczniejszej ochrony zabytków wymagających konserwacji i odbudowy. 1.Inne ROZSTRZYGNIĘCIA ZAwarte w WYROKU Oskarżony Punkt rozstrzygnięcia z wyroku Punkt z wyroku odnoszący się do przypisanego czynu Przytoczyć okoliczności 1.inne zagadnienia W tym miejscu sąd może odnieść się do innych kwestii mających znaczenie dla rozstrzygnięcia, a niewyjaśnionych w innych częściach uzasadnienia, w tym do wyjaśnienia, dlaczego nie zastosował określonej instytucji prawa karnego, zwłaszcza w przypadku wnioskowania orzeczenia takiej instytucji przez stronę 1.KOszty procesu Punkt rozstrzygnięcia z wyroku Przytoczyć okoliczności III i IV O kosztach procesu orzeczono po myśli art. 627 kpk, zasądzając od oskarżonego na rzecz oskarżyciela posiłkowego (...) W. Z. w T. kwotę 1.680 złotych tytułem kosztów zastępstwa procesowego w sprawie, a nadto zasądzając od oskarżonego na rzecz Skarbu Państwa kwotę 60 złotych tytułem opłaty i obciążając go wydatkami w sprawie w kwocie 40 złotych. Rozstrzygnięcie w tym zakresie uwzględnia wynik procesu, w którym sprawstwo i wina oskarżonego zostały dowiedzione. Winien on zatem ponieść koszty procesu. Uprawnienia (...) W. Z. do występowania w procesie w charakterze oskarżyciela posiłkowego wynikały z treści art. 95 ust. 2 ustawy o ochronie zabytków. Sąd ustalił, iż oskarżony pracuje, osiąga stały dochód. Zapłata kosztów procesu nie narazi go w związku z tym na istotny uszczerbek w jego utrzymaniu. 1.Podpis
VIII Ca 50/14
Wyrokiem z dnia 18 września 2013 r., sygn.

Need to analyze how this precedent applies to your matter?

Cross-reference this judgment against statutes, commentaries, and subsequent citing case law inside Legislator AI.

Open in Legislator →

Full text

Sygn. akt VI Ka 101/22

WYROK W IMIENIU

RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 31 października 2022 r. Sąd Okręgowy w Jeleniej Górze w VI Wydziale Karnym Odwoławczym w składzie: Przewodniczący – Sędzia Robert Bednarczyk Protokolant Jolanta Kopeć przy udziale prokuratora Prokuratury Rejonowej w Jeleniej Górze Krzysztofa Długosza po rozpoznaniu w dniu 31 października 2022r. sprawy W. W. ur. (...) w J. s. P., A. z domu Ł. oskarżonego z art. 18 § 1 kk w zw. z art. 108 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 23 lipca 2003r. o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami z powodu apelacji wniesionej przez obrońcę oskarżonego od wyroku Sądu Rejonowego w Jeleniej Górze z dnia 22 listopada 2021 r. sygn. akt II K 695/19 I. zmienia zaskarżony wyrok wobec oskarżonego W. W. w ten sposób, że uchyla rozstrzygnięcia, zawarte w punktach III i VI części dyspozytywnej, II. w pozostałej części zaskarżony wyrok utrzymuje w mocy, III. zwalnia oskarżonego od zapłaty na rzecz Skarbu Państwa kosztów sądowych za postępowanie odwoławcze, obciążając nimi Skarb Państwa.

UZASADNIENIE

Formularz UK 2 Sygnatura akt VI Ka 101/22 Załącznik dołącza się w każdym przypadku. Podać liczbę załączników: 1 1. CZĘŚĆ WSTĘPNA 1.1. Oznaczenie wyroku sądu pierwszej instancji Wyrok Sądu Rejonowego w Jeleniej Górze z dnia 22 listopada 2021 r., sygn. akt II K 695/19 1.2. Podmiot wnoszący apelację ☐ oskarżyciel publiczny albo prokurator w sprawie o wydanie wyroku łącznego ☐ oskarżyciel posiłkowy ☐ oskarżyciel prywatny ☒ obrońca oskarżonego ☐ oskarżony albo skazany w sprawie o wydanie wyroku łącznego ☐ inny 1.3.

Granice zaskarżenia 1.3.1. Kierunek i zakres zaskarżenia ☒ na korzyść ☐ na niekorzyść ☒ w całości ☐ w części ☐ co do winy ☐ co do kary ☐ co do środka karnego lub innego rozstrzygnięcia albo ustalenia 1.3.2. Podniesione zarzuty Zaznaczyć zarzuty wskazane przez strony w apelacji ☒ art. 438 pkt 1 k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w zakresie kwalifikacji prawnej czynu przypisanego oskarżonemu ☐ art. 438 pkt 1a k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w innym wypadku niż wskazany w art. 438 pkt 1 k.p.k., chyba że pomimo błędnej podstawy prawnej orzeczenie odpowiada prawu ☒ art. 438 pkt 2 k.p.k.

– obraza przepisów postępowania, jeżeli mogła ona mieć wpływ na treść orzeczenia ☒ art. 438 pkt 3 k.p.k. – błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia, jeżeli mógł on mieć wpływ na treść tego orzeczenia ☐ art. 438 pkt 4 k.p.k. – rażąca niewspółmierność kary, środka karnego, nawiązki lub niesłusznego zastosowania albo niezastosowania środka zabezpieczającego, przepadku lub innego środka ☐ art. 439 k.p.k. ☐ brak zarzutów 1.4. Wnioski ☐ uchylenie ☒ zmiana 2. Ustalenie faktów w związku z dowodami przeprowadzonymi przez sąd odwoławczy 2.1.

Ustalenie faktów 2.1.1. Fakty uznane za udowodnione Lp. Oskarżony Fakt oraz czyn, do którego fakt się odnosi Dowód Numer karty 2.1.2. Fakty uznane za nieudowodnione Lp. Oskarżony Fakt oraz czyn, do którego fakt się odnosi Dowód Numer karty 1. W. W. Demontaż elementu konstrukcyjnego stanowiącego portal podyktowany był złym stanem technicznym owego elementu; dotyczy czynu z art. 18 § 1 k.k. w zw. z art. 108 ust. 2 w zw. z ust. 1 ustawy z dnia 23 lipca 2003 roku o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami. Opinia biegłego z zakresu budownictwa k. 454-458 2.2.

Ocena dowodów 2.2.1. Dowody będące podstawą ustalenia faktów Lp. faktu z pkt 2.1.1 Dowód Zwięźle o powodach uznania dowodu 2.2.2. Dowody nieuwzględnione przy ustaleniu faktów(dowody, które sąd uznał za niewiarygodne oraz niemające znaczenia dla ustalenia faktów) Lp. faktu z pkt 2.1.1 albo 2.1.2 Dowód Zwięźle o powodach nieuwzględnienia dowodu 1. Opinia biegłego z zakresu budownictwa Dowód został sporządzony przez uprawniony do tego podmiot w ramach jego kompetencji. Opinia nie miała znaczenia dla ustalenia stanu faktycznego - nie potwierdziła wyjaśnień oskarżonego co do tego, że element konstrukcyjny stanowiący portal był w złym stanie technicznym i z uwagi na bezpieczeństwo pracowników i możliwość zawalenia się wymagał demontażu. .

STANOWISKO SĄDU ODWOŁAWCZEGO WOBEC ZGŁOSZONYCH ZARZUTÓW i wniosków Lp. Zarzut 1. art. 410 k.p.k. polegającą na pominięciu istotnych okoliczności wynikających z:

a) zeznań M. P. i J. Z. oraz wyjaśnień W. W., z których wprost wynikało, że element, który uległ zdemontowaniu nie stanowił portalu, a jedynie typowe konstrukcyjne wzmocnienie nadproża bez żadnych detali zdobniczych, a co za tym idzie nie stanowił on zabytku w rozumieniu przepisów ustawy o Ochronie zabytków i opiece nad zabytkami, b) zeznań świadków P. W., T. M., P. S., J. Z. oraz wyjaśnień W. W., z których wynikało, że ani na radach budowy, ani podczas oględzin, ani już po odkryciu nadproża, nikt nie wskazywał na to, że może ono stanowić zabytek w związku z czym nie może ono zostać zdemontowane oraz że istnieje konieczność zawiadomienia o tym konserwatora zabytków, c) zeznań J.

Z., T. M., P. S. oraz wyjaśnień W. W., z których wynikało wprost, że to J. Z. wydał decyzję o demontażu portalu, natomiast W. W. jako inżynier budownictwa nie miał uprawnień kierownika budowy, a co za tym idzie nie mógł samodzielnie podjąć i wydać decyzji dotyczącej demontażu tego elementu konstrukcyjnego. ☐ zasadny ☐ częściowo zasadny ☒ niezasadny 2. art. 201 k.p.k. polegającą na niepowołaniu innych biegłych, mimo iż opinia pisemna i uzupełniająca ją opinia ustna biegłej M. D. są niepełne, gdyż niepoprzedzone oględzinami obiektu, jakimikolwiek badaniami, odkrywkami, a oparte jedynie na zalegających w aktach sprawy 2 fotografiach słabej jakości oraz pozbawione są jakiejkolwiek metodologii wyliczenia szkody, a ponadto sprzeczne, gdyż biegła wyliczyła wysokość szkody stwierdzając jednocześnie, że nie jest upoważniona do wyceny finansowej wartości obiektów zabytkowych, a dodatkowo dokonała w swojej opinii prawnokarnej oceny zachowania oskarżonego co stanowiło wyjście poza jej kompetencje.

☐ zasadny ☐ częściowo zasadny ☒ niezasadny 3. art. 170 § 1 pkt 5 k.p.k. polegającą na oddaleniu wniosku dowodowego obrońcy oskarżonego o powołanie biegłego z zakresu budownictwa, mimo iż wniosek ten nie zmierzał w żadnym stopniu do przedłużenia postępowania, a do wykazania czy zdemontowany element stanowił portal, czy jedynie nadproże stanowiące element konstrukcyjny ściany budynku, która to okoliczność miała kluczowe znaczenie w kontekście ustalenia czy został popełniony czyn zabroniony i czy stanowi on przestępstwo.

☐ zasadny ☐ częściowo zasadny ☒ niezasadny 4. błąd w ustaleniach faktycznych, zgodnie z którymi zdemontowany element stanowił zabytek, czego świadomość miał W. W., jak i świadomość tego, że nie może on zostać zdemontowany, a mimo to jako osoba władna wydał on polecenie jego demontażu podczas gdy prawidłowa ocena powyższych dowodów niepomijająca żadnych okoliczności z nich wynikających prowadzi do wniosku, iż zdemontowany element stanowił nadproże a więc typowy element konstrukcyjny budynku, który nie jest zabytkiem, nikt nie przypuszczał, że może on stanowić zabytek i nie można go demontować, a ponadto oskarżony nie posiadał stosownych uprawnień do tego aby wydać wiążące polecenie demontażu tego elementu.

☐ zasadny ☐ częściowo zasadny ☒ niezasadny 5. obraza przepisów prawa materialnego w zakresie kwalifikacji prawnej czynu przypisanego oskarżonemu tj. art. 108 ust. 2 ustawy o Ochronie zabytków i opiece nad zabytkami, polegająca na uznaniu, iż oskarżony wypełnił swoim zachowaniem znamiona opisanego tam czynu zabronionego, podczas gdy element konstrukcyjny budynku, który został zniszczony nie stanowił zabytku, a co za tym idzie brak jest w tej sprawie przedmiotu czynności wykonawczej. ☐ zasadny ☐ częściowo zasadny ☒ niezasadny Zwięźle o powodach uznania zarzutu za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny Ad. 1 – Ad. 5 Apelujący nie kwestionował oceny dowodów dokonanej przez Sąd Rejonowy i poczynionych na jej podstawie ustaleń faktycznych co do tego, że na Radach Budowy nie była poruszana kwestia zabytkowego charakteru portalu zlokalizowanego we wnętrzu parteru pałacu S. wpisanego do rejestru zabytków pod nr (...) decyzją z dnia 14 sierpnia 1987 r., oraz że portal ten rozpadł się na kawałki podczas jego demontażu, który oskarżony polecił wykonać podległym pracownikom, zgodnie z ustaleniami zawartymi na Radzie Budowy nr 7, projektem wykonawczym i poleceniem kierownika budowy J.

Z.. Nie kwestionował też apelujący, że oskarżony został poinformowany przez dyplomowanego konserwatora sztuki M. P., że portal stanowi jedynie typowe konstrukcyjne wzmocnienie nadproża bez żadnych detali zdobniczych. Skarżący kwestionował natomiast okoliczność, że sporny element, jaki uległ zniszczeniu stanowił zabytek w rozumieniu art. 3 ust. 1 ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami, jak również koncentrował się na wykazywaniu, że oskarżony nie mógł być sprawcą czynu z art. 108 ust. 2 w zw. z ust. 1 ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami, gdyż jako inżynier budownictwa nie miał uprawnień kierownika budowy i nie mógł samodzielnie podjąć i wydać decyzji dotyczącej demontażu tego elementu konstrukcyjnego.

Odnosząc się do ustaleń Sądu Rejonowego dotyczących zabytkowego charakteru portalu, dokonanych w oparciu o opinię biegłej M. D. należy uznać, że były one prawidłowe, a zarzuty apelacji kwestionujące opinię biegłej niezasadne. Kwestionując uznanie za wiarygodną opinii M. D. apelujący wskazywał na brak należytej oceny tejże opinii w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku, brak oględzin miejsca, w jakim doszło do demontażu portalu, wewnętrzną sprzeczność wniosków zaprezentowanych w opinii oraz przekroczenie kompetencji biegłej.

Tymczasem Sąd I instancji dokonał oceny opinii biegłej M. D. w sposób prawidłowy, wskazując na brak wewnętrznej sprzeczności oraz jej kompletność. Nie ulega wątpliwości, że biegła w swojej opinii odnosiła się do wszystkich cech, które winny podlegać ocenie podczas ustalenia czy dany obiekt spełnia definicję zabytku w rozumieniu ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami, tj. czy stanowi on taką formę dzieła człowieka lub jest związany z jego działalnością stanowiąc świadectwo minionej epoki bądź zdarzenia, którego zachowanie leży w interesie społecznym ze względu na posiadaną wartość historyczną, artystyczną lub naukową.

Biegła analizując badany obiekt wskazała m. in. na wartość architektoniczną budynku pałacu S., który w całości stanowi cenny przykład barokowej architektury pałacowo-rezydencjonalnej w skali województwa i wraz z zachowanym detalem architektonicznym, kamiennymi portalami i sklepieniami w pełni zasługuje na ochronę prawną. Wskazała również, że zniszczony, nieistniejący portal kamienny z piaskowca integralnie związany był z budowlą, miał wartość zabytkową i historyczną (k. 311). Biegła odnosiła się zatem do wszystkich elementów mających na celu ustalenie czy obiekt stanowi zabytek, wskazanych w definicji ustawowej art. 3 pkt 1 ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami.

Mimo, iż biegła nie oglądała portalu przed jego zniszczeniem, to zapoznała się z publikacjami historycznymi i z dokumentacją fotograficzną znajdującą się w aktach sprawy (k. 291-292). Zaznaczyła przy tym, że będąc rzeczoznawcą Ministra właściwego do spraw kultury i ochrony dziedzictwa narodowego i opieki nad zabytkami, nie jest upoważniona do wykonania wiążącej wyceny finansowej wartości obiektów zabytkowych, stąd jakiekolwiek dalsze rozważanie są w tej materii bezprzedmiotowe. W uzupełniającej opinii ustnej wydanej na rozprawie biegła odniosła się również do zastrzeżeń zgłoszonych przez obrońcę, wskazując, że rozebrany element stanowił portal, a nie nadproże, ponieważ takich elementów konstrukcyjnych nie wykonywało się pod tynk (k. 400v).

Sąd Okręgowy nie podzielił zarzutów dotyczących przekroczenia kompetencji przez biegłą. Wszak ocena materiału dowodowego w zakresie sprawstwa i zawinienia oskarżonego jest wyłączną prerogatywą sądu orzekającego, a nie biegłego. Obrońca oskarżonego kwestionując wnioski opinii biegłej M. D. nie podważył skutecznie zawartych w niej ustaleń. Nie doszło zatem do obrazy art. 170 § 1 pkt 5 k.p.k. poprzez oddalenie wniosku dowodowego obrońcy. Analiza przedmiotowej sprawy prowadzi do wniosku, że dla prawidłowego wyrokowania nie były konieczne dowody, których przeprowadzenia żądał obrońca. Odnosi się to do wniosku o dopuszczenie dowodu z opinii biegłego z zakresu budownictwa na okoliczność ustalenia czy badany element to portal, czy jedynie nadproże stanowiące element konstrukcyjny ściany, w sytuacji gdy obrońca nie wykazał aby opinia biegłej M.

D. była w powyższym zakresie dotknięta brakami o jakich mowa w art. 201 k.p.k. Sąd Rejonowy ustalając, iż oskarżony dopuścił się zarzucanego mu czynu nieumyślnie, trafnie powołał fakt, że polecił on podległym pracownikom przeprowadzenie demontażu zabytkowego portalu, a zatem kierując wykonaniem czynu. Art. 108 ust. 2 penalizuje zachowanie podjęte nieumyślnie, czyli zgodnie z art. 9 § 2 k.k. w braku zamiaru jego popełnienia, z niezachowaniem ostrożności wymaganej w danych okolicznościach, w sytuacji kiedy sprawca możliwość popełnienia czynu przewidywał lub mógł przewidzieć.

Zgodnie z dyspozycją art. 108 ust. 1 sprawcą tego czynu może być ten, kto niszczy lub uszkadza zabytek. Czyn zabroniony przez omawiany przepis ma charakter powszechny, czyli może zostać popełniony przez każdy podmiot zdolny do poniesienia odpowiedzialności karnej. Oskarżony pracując w zabytkowym obiekcie, co potwierdza Decyzja Wojewódzkiego konserwatora Zabytków z dnia 14 sierpnia 1987 r. (k.342-344) i wiedząc, że portal przez dłuższy czas pozostawał odkryty, mógł przewidzieć, że stanowi on część składową zabytku, jeśli nie sam zabytek.

Wbrew twierdzeniom obrońcy okoliczność dotycząca niewiedzy oskarżonego nie usprawiedliwia demontażu elementu stanowiącego zabytek i zgodnie z zasadą ignorantia iuris nocet nie wyłącza jego odpowiedzialności. Takich podstaw dla usprawiedliwienia zachowania oskarżonego nie dawał również uwypuklony przez obrońcę oskarżonego brak wiedzy kierownika budowy J. Z. (któremu podlegał oskarżony) i innych osób na temat zabytkowego charakteru zdemontowanego portalu, co zostało zresztą prawidłowo zinterpretowane przez Sąd I instancji w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku.

Brak było także powodów do przyjęcia prezentowanych w wyjaśnieniach oskarżonego twierdzeń, że powodem podjętej przezeń decyzji o demontażu elementu konstrukcyjnego stanowiącego portal był zły stan techniczny owego elementu. Z przeprowadzonej w toku postępowania odwoławczego opinii biegłego z zakresu budownictwa mgr inż. M. W. wynika, że portal nie stwarzał zagrożenia dla osób znajdujących się na terenie budowy i nie wymagał demontażu (k. 454-458). Opinia ta jest jasna, rzetelna i spójna. Biegły w sposób kategoryczny wykluczył zły stan techniczny omawianego elementu.

Sąd I instancji w ramach oceny materiału dowodowego nie pominął żadnego istotnego ze zgromadzonych dowodów. Przeprowadził ocenę wyjaśnień oskarżonego, zeznań świadków, jak i dowodów o charakterze nieosobowym, w tym dokumentacji odnośnie zabytkowego charakteru obiektu. W sprawie nie pojawiły się też żadne wątpliwości, które nakładają na sąd obowiązek rozstrzygania ich na korzyść W. W.. Zarzuty apelacji koncentrujące się na obrazie przepisów postępowania karnego, w szczególności odnoszące się do oceny materiału dowodowego jak również błędu w ustaleniach faktycznych należało zatem uznać za niezasadne.

Sąd I instancji w pełni zasadnie przyjął, że zachowanie oskarżonego wyczerpało znamiona czynu z art. 18 § 1 k.k. w zw. z art. 108 ust. 2 w zw. z ust. 1 ustawy z dnia 23 lipca 2003 roku o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami. Także rozstrzygnięcie o warunkowym umorzeniu postępowania na podstawie art. 66 § 1 i 2 k.k. nie budzi zastrzeżeń. Zastosowana instytucja uwzględnia stopień winy i społecznej szkodliwości przepisanego oskarżonemu czynu. Zarówno właściwości i warunki osobiste oskarżonego oraz jego dotychczasowy sposób życia, uzasadniają przypuszczenie, że pomimo takiego rozstrzygnięcia będzie on przestrzegał porządku prawnego, w szczególności nie popełni przestępstwa.

Zaaprobować przy tym należy stanowisko Sądu I instancji, iż samo działanie oskarżonego miało miejsce w związku z niedopełnieniem obowiązków przez wiele osób, które miały duże doświadczenie i świadomość, że portal może stanowić zabytek, stąd W. W. nie powinien ponosił całej odpowiedzialności za zaistniałą sytuację. Wniosek 1. O zmianę zaskarżonego wyroku poprzez uniewinnienie oskarżonego o popełnienia przypisanego mu czynu. ☐ zasadny ☐ częściowo zasadny ☒ niezasadny Zwięźle o powodach uznania wniosku za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny.

Ad.1 Powody, dla których wniosek obrońcy oskarżonego nie zostały uwzględniony zostały już wyżej omówione w uzasadnieniu.

4. OKOLICZNOŚCI PODLEGAJĄCE UWZGLĘDNIENIU Z URZĘDU W rozpatrywanej sprawie Sąd Rejonowy bezzasadnie dopuścił K. w charakterze pokrzywdzonego. Zwięźle o powodach uwzględnienia okoliczności Zgodnie z art. 49 § 1 k.p.k. pokrzywdzonym jest osoba fizyczna lub prawna, której dobro prawne zostało bezpośrednio naruszone lub zagrożone przez przestępstwo. Tymczasem przedmiotem ochrony art. 108 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 23 lipca 2003 roku o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami jest dobro, jakie stanowi całość, nienaruszalność i zachowanie zabytku w stanie niepogorszonym.

Nie jest natomiast przedmiotem ochrony omawianego przepisu prawo własności ani w ogóle mienie. Co prawda zabytek może przedstawiać (i zwykle przedstawia) określoną wartość majątkową, czyli możliwą do wyrażenia w pieniądzu, jednak ochrona mienia nie była ratio legis wprowadzenia komentowanego przepisu. Stąd też przepis ów nie operuje mieniem jako znamieniem przedmiotu ochrony, co między innymi powoduje, że wypełnia znamiona omawianego czynu zabronionego zniszczenie lub uszkodzenie własnego zabytku, jak też rodzi określone konsekwencje na gruncie zbiegu przepisów ustawy karnej (M.

Kulik, Komentarz do przepisów karnych ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami Opublikowano: LEX/el. 2010). Działanie oskarżonego polegające na nieumyślnym zniszczeniu zabytku nie rodzi zatem żadnych konsekwencji prawnokarnych w postaci pokrzywdzenia właściciela budynku – K.. Ewentualne rozważania co do możliwości pokrzywdzenia właściciela budynku mogłyby mieć miejsce jedynie przy umyślnym zniszczeniu zabytku (czyn z art. 108 ust. 1 ustawy z dnia 23 lipca 2003 roku o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami) i tylko w kumulatywnym zbiegu z innymi przepisami ustawy karnej, np. zniszczeniem mienia z art. 288 k.k. Powyższe nie stoi na przeszkodzie zgłoszeniu przez właściciela budynku – K. roszczeń odszkodowawczych za zniszczenie zabytku na drodze postępowania cywilnego.

5. ROZSTRZYGNIĘCIE SĄDU ODWOŁAWCZEGO 5.1. Utrzymanie w mocy wyroku sądu pierwszej instancji 1. Przedmiot utrzymania w mocy Sprawstwo i wina oskarżonego w zakresie przypisanego mu czynu. Zwięźle o powodach utrzymania w mocy W sytuacji, gdy zarówno ustalenia faktyczne przyjęte za podstawę zaskarżonego wyroku nie nasuwają zastrzeżeń co do ich prawidłowości, gdy wątpliwości nie budzi prawidłowość przyjętej przez Sąd Rejonowy kwalifikacji prawnej przypisanego mu czynu, a rozstrzygnięcie o warunkowym umorzeniu postępowania (art. 66 § 1 i 2 k.k.) na okres 2 lat tytułem próby jest adekwatne do społecznej szkodliwości czynu i stopnia winy oskarżonego, zaskarżony wyrok w tej części jako prawidłowy i słuszny należało – w myśl art. 437 § 1 k.p.k.

– utrzymać w mocy. Ponadto, w sprawie brak jest okoliczności podlegających uwzględnieniu z urzędu na podstawie art. 435 k.p.k., art. 439 § 1 k.p.k., art. 440 k.p.k. i art. 455 k.p.k. 5.2. Zmiana wyroku sądu pierwszej instancji Przedmiot i zakres zmiany Uchylenie rozstrzygnięć z punktu III i VI części dyspozytywnej zaskarżonego wyroku w zakresie orzeczonej od oskarżonego na rzecz K. nawiązki i poniesionych przez niego wydatków na ustanowionego pełnomocnika. Zwięźle o powodach zmiany Powody zmiany zaskarżonego wyroku w tej części zostały opisane wyżej w uzasadnieniu (patrz sekcja 4). 5.3.

Uchylenie wyroku sądu pierwszej instancji 5.3.1. Przyczyna, zakres i podstawa prawna uchylenia 1.1. ☐ art. 439 k.p.k. Zwięźle o powodach uchylenia 2.1. Konieczność przeprowadzenia na nowo przewodu w całości ☐ art. 437 § 2 k.p.k. Zwięźle o powodach uchylenia 3.1. Konieczność umorzenia postępowania ☐ art. 437 § 2 k.p.k. Zwięźle o powodach uchylenia i umorzenia ze wskazaniem szczególnej podstawy prawnej umorzenia 4.1. ☐ art. 454 § 1 k.p.k. Zwięźle o powodach uchylenia 5.3.2. Zapatrywania prawne i wskazania co do dalszego postępowania 5.4.

Inne rozstrzygnięcia zawarte w wyroku Punkt rozstrzygnięcia z wyroku Przytoczyć okoliczności 6. Koszty Procesu Punkt rozstrzygnięcia z wyroku Przytoczyć okoliczności III. Kierując się względami słuszności Sąd Okręgowy zwolnił oskarżonego od zapłaty na rzecz Skarbu Państwa kosztów sądowych za postępowanie odwoławcze, obciążając nimi Skarb Państwa (art. 624 § 1 k.p.k.) 7. PODPIS 1.3. Granice zaskarżenia Kolejny numer załącznika 1 Podmiot wnoszący apelację obrońca Rozstrzygnięcie, brak rozstrzygnięcia albo ustalenie, którego dotyczy apelacja 1.3.1.

Kierunek i zakres zaskarżenia ☒ na korzyść ☐ na niekorzyść ☒ w całości ☐ w części ☐ co do winy ☐ co do kary ☐ co do środka karnego lub innego rozstrzygnięcia albo ustalenia 1.3.2. Podniesione zarzuty Zaznaczyć zarzuty wskazane przez strony w apelacji ☒ art. 438 pkt 1 k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w zakresie kwalifikacji prawnej czynu przypisanego oskarżonemu ☐ art. 438 pkt 1a k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w innym wypadku niż wskazany w art. 438 pkt 1 k.p.k., chyba że pomimo błędnej podstawy prawnej orzeczenie odpowiada prawu ☒ art. 438 pkt 2 k.p.k.

– obraza przepisów postępowania, jeżeli mogła ona mieć wpływ na treść orzeczenia ☒ art. 438 pkt 3 k.p.k. – błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia, jeżeli mógł on mieć wpływ na treść tego orzeczenia ☐ art. 438 pkt 4 k.p.k. – rażąca niewspółmierność kary, środka karnego, nawiązki lub niesłusznego zastosowania albo niezastosowania środka zabezpieczającego, przepadku lub innego środka ☐ art. 439 k.p.k. ☐ brak zarzutów 1.4. Wnioski ☐ uchylenie ☒ zmiana