II Ka 54/23 · Sąd powszechny

Sygn. akt IV Ka 245/24 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 24 października 2024 r. Sąd Okręgowy w Bydgoszczy IV Wydział Karny Odwoławczy w składzie: Przewodniczący sędzia Sądu Okręgowego Mirosław Kędzierski Protokolant stażysta Damian Biesiekierski przy udziale ---------------------------------------- po rozpoznaniu dnia 11 października 2024 r. sprawy J. K. (1) , s. Z. i B., ur. (...) w B. oskarzonego z art 212 k.k. na skutek apelacji wniesionej przez oskarżycieli prywatnych A. L. (1) oraz A. L. (2) od wyroku Sądu Rejonowego w Bydgoszczy z dnia 19 grudnia 2023 r. sygn. akt XI K 678/21 1. utrzymuje w mocy zaskarżony wyrok; 2. wymierza oskarżycielom prywatnym A. L. (1) oraz A. L. (2) po 60,00 (sześćdziesiąt) złotych tytułem opłaty za II instancję oraz obciąża ich po połowie kosztami postępowania odwoławczego. UZASADNIENIE Formularz UK 2 Sygnatura akt IV Ka 245 /24 Załącznik dołącza się w każdym przypadku. Podać liczbę załączników: 1. 1. CZĘŚĆ WSTĘPNA 1.1. Oznaczenie wyroku sądu pierwszej instancji Wyrok Sądu Rejonowego w Bydgoszczy z 19.12. 2023 r., sygn. XI K 678/21 1.2. Podmiot wnoszący apelację ☐ oskarżyciel publiczny albo prokurator w sprawie o wydanie wyroku łącznego ☐ oskarżyciel posiłkowy ☒ oskarżyciele prywatni ☐ obrońcy ☐ oskarżony albo skazany w sprawie o wydanie wyroku łącznego ☐ inny 1.3. Granice zaskarżenia 1.3.1. Kierunek i zakres zaskarżenia ☐ na korzyść ☒ na niekorzyść ☒ w całości ☐ w części ☐ co do winy ☐ co do kary ☐ co do środka karnego lub innego rozstrzygnięcia albo ustalenia 1.3.2. Podniesione zarzuty Zaznaczyć zarzuty wskazane przez strony w apelacji ☒ art. 438 pkt 1 k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w zakresie kwalifikacji prawnej czynu przypisanego oskarżonemu ☐ art. 438 pkt 1a k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w innym wypadku niż wskazany w art. 438 pkt 1 k.p.k., chyba że pomimo błędnej podstawy prawnej orzeczenie odpowiada prawu ☒ art. 438 pkt 2 k.p.k. – obraza przepisów postępowania, jeżeli mogła ona mieć wpływ na treść orzeczenia ☒ art. 438 pkt 3 k.p.k. – błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia, jeżeli mógł on mieć wpływ na treść tego orzeczenia ☐ art. 438 pkt 4 k.p.k. – rażąca niewspółmierność kary, środka karnego, nawiązki lub niesłusznego zastosowania albo niezastosowania środka zabezpieczającego, przepadku lub innego środka ☐ art. 439 k.p.k. ☐ brak zarzutów 1.4. Wnioski ☐ uchylenie ☒ zmiana 2. Ustalenie faktów w związku z dowodami przeprowadzonymi przez sąd odwoławczy 2.1. Ustalenie faktów 2.1.1. Fakty uznane za udowodnione Lp. Oskarżony Fakt oraz czyn, do którego fakt się odnosi Dowód Numer karty 2.1.2. Fakty uznane za nieudowodnione Lp. Oskarżony Fakt oraz czyn, do którego fakt się odnosi Dowód Numer karty 2.2. Ocena dowodów 2.2.1. Dowody będące podstawą ustalenia faktów Lp. faktu z pkt 2.1.1 Dowód Zwięźle o powodach uznania dowodu - nieprawomocny wyrok wraz z uzasadnieniem w sprawie I C 156/24 z powództwa A. L. (2), A. L. (1) p-ko Stowarzyszeniu (...) z siedzibą w B. o zapłatę od którego wniesiono apelację do Sądu Okręgowego w Bydgoszczy (k.561-568), - nakaz zapłaty z dnia 17 lipca 2024 r. z powództwa A. L. (2), A. L. (1) przeciwko Stowarzyszeniu (...) z siedzibą w B. o zapłatę w sprawie o sygn. XIV Nc 1343/24 (k.571), - informacja kierownika sekretariatu XIV Wydziału Cywilnego Sądu Rejonowego w Bydgoszczy w sprawie o sygn. XIV Nc 1343/24, z której wynika, że wydany nakaz zapłaty z dnia 17 lipca 2024 r. jest nieprawomocny (k.569-570), - informacja udzielona przez Sąd Rejonowy w Bydgoszczy I Wydział Cywilny, z której wynika, że sprawa I C 983/22 oczekuje na wydanie wyroku na posiedzeniu niejawnym, a orientacyjny czas oczekiwania wynosi 1 miesiąc.( k.576). dokumenty urzędowe, brak jest podstaw do ich kwestionowania pomiędzy stronami toczy się wiele sporów cywilnoprawnych dotyczących wzajemnych rozliczeń związanych z nieruchomością położoną w B. przy ul. (...); zapadło już wiele orzeczeń, kolejne postępowania są w toku; strony mają rozbieżne stanowiska w poszczególnych sprawach, 2.2.2. Dowody nieuwzględnione przy ustaleniu faktów(dowody, które sąd uznał za niewiarygodne oraz niemające znaczenia dla ustalenia faktów) Lp. faktu z pkt 2.1.1 albo 2.1.2 Dowód Zwięźle o powodach nieuwzględnienia dowodu 3. STANOWISKO SĄDU ODWOŁAWCZEGO WOBEC ZGŁOSZONYCH ZARZUTÓW i wniosków Lp. Zarzut 1-5. Oskarżyciele prywatni zaskarżonemu wyrokowi zarzucili: 1. Na podstawie art. 438 pkt 3 k.p.k. obrazę przepisów procesowych tj. błędy w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia poprzez nieprawidłowe ustalenie stanu faktycznego i nieprawidłową, sprzeczną z zasadami doświadczenia-życiowego, wiedzy i logiki ocenę dowodów, a w konsekwencji przyjęcie, że treść maila oskarżonego J. K. z 10.06.2021r. nie poniżyła A. i A. L. (2) oraz nie naraziła ich na utratę zaufania z racji rodzaju prowadzonej działalności w zakresie wynajmu nieruchomości, publicystycznej czy edukacyjnej, wykonywanego zawodu radcy prawnego oraz zajmowanych stanowisk w organach spółek, pracy i sądzie arbitrażowym i tym samym czyn ten nie wyczerpał znamion z art. 212 § 1 k.p.k., co miało wpływ na treść wyroku. 2. Na podstawie art. 438 pkt 3 k.p.k. w zw. z art. 410 k.p.k obrazę przepisów procesowych tj. błędy w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia poprzez nieprawidłowe ustalenie stanu faktycznego i nieprawidłową ocenę dowodów co doprowadziło do wadliwego przyjęcia, że: a) oskarżony J. K. wyraził jedynie swoje stanowisko i wytoczył powództwo cywilne przeciwko oskarżycielom prywatnym, podczas gdy treść e-maila z 10.06.2021r. zawiera treści jednoznacznie zniesławiające i daleko wykracza poza zawarcie stanowiska/opinii, jak i nie była on w jakikolwiek sposób powiązana z wytoczeniem powództwa cywilnego p-ko oskarżycielom prywatnym; b) wyjaśnienia oskarżonego J. K. są wiarygodne i brak dowodów na podważenie ich wiarygodności, co stoi w rażącej opozycji do zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego potwierdzającego składanie przez oskarżonego nieprawdziwych oświadczeń i twierdzeń, a wiarygodność oskarżonego powinna być oceniana także w świetle prawomocnego uznania w sprawie IIIK 20/21, że wobec jednego z oskarżycieli J. K. dopuścił się czynu zniesławienia, przy czym warunkowo postępowanie umorzono, uznając że ten środek spełni swą prewencyjną funkcję; c) zeznania A. i A. L. (1) są niewiarygodne w części, w jakiej wskazywali, że treść wiadomości e-mail z 10.06. (...). poniżyła ich w opinii najemców, wykonawców i mocodawców, jak i nie naraziła ich na utratę zaufania z racji wykonywanego zawodu i zajmowanych stanowisk, co jest sprzeczne z jednoznacznie negatywną i pomawiającą treścią e- maile z 10.06.2021r., zebranymi w sprawie materiałami dowodowymi, jak i zasadami doświadczenia życiowego i logiki, przy koniecznym uwzględnieniu okoliczności wykonywania przez nich zawodu zaufania publicznego i rodzaju prowadzonej działalności wymagającej szczególnego zaufania i szacunku; d) treść e-maila oskarżonego z 10.06.2021 nie naraziła na szwank dobrego imienia A. L. (2) i A. L. (1) i nie miała wpływu na odbiór ich osób przez najemców i potencjalnych najemców, klientów i In., co jest sprzeczne z zebranym w sprawie materiałem dowodowym i zasadami doświadczenia życiowego oraz logiki, zwłaszcza że oskarżony wystąpił jako prawnik (używając skrótu dr przy podpisie) i posłużył się zwrotami charakterystycznymi dla prawa karnego („uchylanie się"), które w powszechnej opinii są odbierane bardzo negatywnie, co jest szczególnie dotkliwe wobec oskarżycieli, także prawników; f) oskarżony J. K. był przekonany o prawdziwości zarzutów przedstawionych w e-mailu z 10.06.202Ir., co jest rażąco sprzeczne z zebranym w sprawie materiałem dowodowym, w tym oświadczeniami pisemnymi samego oskarżonego (pozew z 2.8.23 - w aktach), logicznymi i rzeczowymi zeznaniami oskarżycieli, a odmienne zeznania oskarżonego w tej kwestii zostały bezzasadnie uznane za wiarygodne; g) zniesławiające treści e-maila oskarżonego z 10.06.2021 stanowią jedynie wyrażenie stanowiska oskarżonego, który chciał skorzystać z przysługującego mu prawa wyrażenia opinii w kwestii zachowania małżonków L., co stoi w rażącej opozycji do treści samego e-maila i postawy oskarżonego, prezentowanej także podczas całego postępowania sądowego; h) oskarżony nie działał w zamiarze bezpośrednim i z pełną świadomością, podczas, gdy jako osoba wykształcona, prawnik, doskonale zdawał sobie sprawę z treści swego oświadczenia i jego konsekwencji, co nakazywałoby mu rozwagę w formułowanych wypowiedziach; i) poprzez pominięcie w ustaleniach faktycznych następujących istotnych dla rozstrzygnięcia okoliczności i potwierdzających je dowodów: - oczywistej nieprawdziwości zawartego trzykrotnie (I) w e-mailu oskarżonego z 10.06.2021r. zarzutu o „uchylaniu się małż. L. od regulowania należności za media” i świadomości o tym oskarżonego, co jednoznacznie wynika z załączonego do aktu oskarżenia e-maila oskarżycieli z 6.06.2021r. i samego jej początku „oczywiście deklarujemy zwrot należnych kwot tytułem mediów (dowód: e-mail z 6.06.2021r. - w aktach); - oczywistej nieprawdziwości zawartego w e-mailu oskarżonego z 10.06.2021r. zarzutu o „uchylaniu się małż. L. od regulowania należności za media, także za te za które otrzymali od Państwa należności" i świadomości o tym oskarżonego, co jednoznacznie wynika z załączonych do aktu oskarżenia e-maili do najemców z 8.06.2021 i 5.07.2021r. - oczywistej nieprawdziwości zawartego w e-mailu oskarżonego z 10.06.2021r. zarzutu o „braku również jakiejkolwiek pozytywnej reakcji małż. L. w zakresie (...) woli zawarcia nowych umów." i świadomości o tym oskarżonego, co jednoznacznie wynika z załączonych do aktu oskarżenia pism: (...) z 17.06.2021r. oraz (...) z 18.06.2021r.; z pisma tego wynika również bezprawność działania oskarżonego, jako zarządcy Stowarzyszenia; nieprawdziwość zarzutu wynika także z konsekwentnych i spójnych, a zarazem rzetelnych zeznań oskarżycieli prywatnych w sprawie spotkania w (...), w którym z zaangażowaniem uczestniczyli; - oczywistej nieprawdziwości zawartego w e-mailu oskarżonego z 10.06.2021r. zarzutu o „braku również jakiejkolwiek pozytywnej reakcji małż. L. w zakresie (...) woli zawarcia nowych umów." i świadomości o tym oskarżonego, co jednoznacznie wynika z załączonego do pisma z dn. 4.05.2023r. dowodu - postanowienia SR z dn. 10.08.2021 (II NS 1356/21), w którym to na wniosek oskarżycieli uzasadniony m.in. zniesławianiem ich przez oskarżonego udzielone zostało zabezpieczenie i wyznaczony został tymczasowy zarządca nieruchomości, który zawarł umowy z dostawcami i opłacał koszty mediów, co jednoznacznie dowodzi, że to oskarżyciele dążyli do uporządkowania sytuacji na nieruchomości, a oskarżony wołał ograniczać się do ich pomawiania celem przejęcia zarządu nieruchomości, także poprzez osłabianie zaufania najemców, dostawców i wykonawców; oskarżony nie przedstawił jakichkolwiek dowodów na prawdziwość tego oświadczenia; - oczywistej nieprawdziwości zawartego w e-mailu oskarżonego z 10.06.2021r. twierdzenia wzmacniającego w/w zarzuty i przedstawiającego oskarżycieli w bardzo niekorzystnym świetle, jakoby z ich powodu (...) zapowiedział odcięcie wody" co jest oczywistą nieprawdą, a oskarżony nie przedstawił jakichkolwiek dowodów na prawdziwość tego oświadczenia, które jest sprzeczne z treścią pisma (...) z 18.06. (...).; na nim w tym zakresie spoczywała inicjatywa dowodowa i z oczywistych powodów temu nie sprostał, mając świadomość nieprawdziwości swych słów, wbrew ustaleniom dokonanym przez Sąd I Instancji; - oczywistej nieprawdziwości zawartego w e-mailu oskarżonego z 10.06.2021r. twierdzenia wzmacniającego w/w zarzuty i przedstawiającego oskarżycieli w bardzo niekorzystnym świetle, jakoby oskarżyciele domagali się ich finansowania przez Stowarzyszenie, które „nie może finansować działalności małż. L.", co jest oczywistą nieprawdą, a oskarżony nie przedstawił jakichkolwiek dowodów na prawdziwość tego oświadczenia, - okoliczności, że na dzień wysłania zniesławiającego oskarżycieli prywatnych e-maila z dn. 10.06.2021r. oskarżony sformułował jedynie jedno roszczenie finansowe wobec małż. L., które określone zostało w refakturze nr 6/6/2021 r, którą wysłał do nich 7.06.2021r. i to bez wymaganych załączników - dokumentów źródłowych, a zaledwie 3 dni później wysłał e-maila, pomawiając ich o uchylanie się od regulowania należności i in. poniżające zachowania, po czym sam uznając jej bezzasadność korygował ją w jeszcze czerwcu dwukrotnie, a ostatecznie próbował nakłonić ich do popełnienia przestępstwa skarbowego przesyłając przerobioną refakturę nr 6/6/2021 celem jej „podmiany", okoliczności te jednoznacznie wynikają z załączonej do pisma oskarżycieli z 4.05.2023r. odpowiedzi na pozew z 4.12.2022r. (s. 6-8) i dowodzą, że pomawiając oskarżycieli J. K. miał świadomość bezzasadności swych twierdzeń i działał z zamiarem bezpośrednim pomówienia oskarżycieli; - okoliczności, że na dzień wysłania zniesławiającego oskarżycieli prywatnych e-maila z dn. 10.06.2021r. oskarżony J. K. sformułował jedynie jedno roszczenie finansowe wobec małż. L., które określone zostało w refakturze nr 6/6/2021r, którą wysłał do nich 7.06.2021r.; wbrew ustaleniom Sądu I Instancji oskarżony w nawiązaniu do tego e-maila nie wytoczył powództwa o zapłatę; wręcz przeciwnie po dwukrotnym skorygowaniu faktury zrezygnował z większości roszczeń i przez wiele miesięcy nie podjął jakiejkolwiek aktywności procesowej; dopiero w obliczu terminu rozprawy w niniejszej sprawie i DOPIERO PO PONAD DWÓCH LATACH od wysłania przedmiotowego emaila wysłał oczywiście bezzasadne powództwo (sąd nawet nie dopatrzył się możliwości wydania nakazu zapłaty w post, uproszczonym co jest wyjątkowe), które dotyczy w znacznej części roszczeń zgłoszonych PO 10.06.2021r., a najwcześniejszą wymagalność tych roszczeń sam oskarżony kreślił na 29.06.2021r. (trzy tygodnie po wysłaniu e-maila!); okoliczności te wynikają z dowodu w postaci pozwu przedstawionego przez oskarżonego oraz odpowiedzi na niego przedstawionej przez oskarżycieli (do pisma z 4.05.2023r.); także zeznania A. L. (2); - okoliczności, że oskarżony sam przyznał w przedłożonym przez siebie pozwie, że na 10.06.2021 nie istniały jakiekolwiek wymagalne wierzytelności (nawet rzekome) wobec oskarżycieli prywatnych, co absolutnie wykluczało jakiekolwiek zarzuty wobec nich, a szczególnie zarzuty o zniesławiającej treści, jakie zawarte zostały w e-mailu z dn. 10.06.2021r.; Sąd dopuścił się obrazy przepisu poprzez niedostrzeżenie tej wewnętrznej sprzeczności twierdzeń oskarżonego, osoby która doskonale rozumieć powinna m.in. co to znaczy „wymagalność" roszczenia; - okoliczności, że oskarżony jest radcą prawnym, doktorem prawa i powinien szczególnie rozważnie formułować zarzuty wobec kogokolwiek, szczególnie gdy ma świadomość ich bezzasadności, co później sam przyznaje, a w świetle tej świadomości prawnej logiczne jest, że składając określone oświadczenia działa w sposób świadomy i z zamiarem bezpośrednim; - okoliczności związanych nie tylko ze stratami wizerunkowymi (narażenie na utratę zaufania) wynikającymi z uchybienia przez oskarżonego w e-mailu z 10.06.2021r. czci i godności oskarżycieli, ale potwierdzającymi je stratami o charakterze majątkowym, wykazanymi za pomocą dowodu - postanowienia SR w. B. z dn. 10.08.2021r. w spr. Ns 1356/21 o ustanowieniu tymczasowego zarządcy nieruchomości w trybie zabezpieczenia roszczeń oskarżycieli m.in. zagrożonego aktami ich zniesławiania przez oskarżonego, co wiąże się z ponoszeniem kosztów, jak i innymi okolicznościami wskazanymi w piśmie z 5.05.2023r., w tym spadkiem dochodów, kosztami finansowania postępowania o zniesienie współwłasności itd., także logiczne i spójne zeznania oskarżycieli prywatnych, co zostało całkowicie pomięte przez Sad I Instancji, względnie zastąpione bezzasadnymi spekulacjami na temat wpływu pandemii na rynek nieruchomości; - okoliczności, że to nie oskarżyciele prywatni, a zarządzane przez oskarżonego Stowarzyszenie (...) nie reguluje zobowiązań wobec oskarżycieli i to wymagalnych PRZED 10.06.2021r. - dowody: wezwania do zapłaty 29.08.23 i 6.09.23 zał. do pisma z 28.09.23; ustalenie to powinno obejmować także zasadne oczekiwanie, że prawnicy rozstrzygają spory prawne przed sądem, a nie w drodze aktów zniesławiania. - okoliczności kompletnego braku wiarygodności J. K., co rażąco wynika z jego pisma z 9.08.2021r. i zeznań w konfrontacji z dowodem w postaci postanowienia SR w Bydgoszczy z 7.03.2023r. w spr. lINs (...); takich nieprawdziwych oświadczeń było wiele; - okoliczności, że wobec oskarżonego w sprawie II K 20/21 Sąd Rejonowy w Bydgoszczy w prawomocnym wyroku, uznając popełnienie czynu zniesławienia, umorzył postępowanie zakładając, że „wystarczajqcq reakcją na zachowanie oskarżonego będzie przeprowadzenie procesu sqdowego, który winien zapobiegawczo i wychowawczo wpłynqć na oskarżonego, uświadamiajqc mu wagę i znaczenie wypowiadanych słów, a także ich konsekwencje", podczas gdy oskarżony nie tylko 10.06.2021r., ale także w toku procesu i składanych pism zeznań składał nieprawdziwe oświadczenia, nadal zniesławiając oskarżycieli i ignorując udzieloną mu szanse, co powinno wykluczyć uznanie wiarygodności jego zeznań; - okoliczności publicznego podniesienia przez oskarżonego zarzutów wobec oskarżycieli poprzez wysłanie e-maila do najemców i pośrednika nieruchomości; Powyższe błędy w ustaleniach miały wpływ na treść wyroku. 3. Obraza przepisów postępowania dotycząca oceny dowodów (art. 7 k.p.k.) i nieuwzględnienia przez Sąd I Instancji całokształtu ujawnionych okoliczności (art. 410 k.p.k.) spowodowała dokonanie przez Sąd błędnych ustaleń faktycznych, wskazanych w pkt 2 apelacji, co miało wpływ na treść wyroku; zarzucili także obrazę przepisów postępowania poprzez dokonanie dowolnej, a nie swobodnej oceny zeznań oskarżonego J. K. polegającą na bezpodstawnym uznaniu, że zeznania te są wiarygodne w całości w sytuacji, gdy prawidłowa analiza i ocena tego dowodu powinna prowadzić do wniosku, że zeznania te nie są konsekwentne, wiarygodne i zawierają wewnętrzne sprzeczności, w tym ze zgromadzonym materiałem dowodowym i tym samym nie zasługują na obdarzenie ich walorem wiarygodności. 4. Ponadto, ewentualnie wobec treści uzasadnienia, na podstawie art. 438 pkt 1 k.p.k. zarzucili obrazę przepisu prawa materialnego tj. art. 212 § 1 poprzez błędne przyjęcie przez Sąd I Instancji, że: a) sformułowanie przez oskarżonego i wysłanie do osób trzecich jego subiektywnej, nieprawdziwej opinii o zachowaniu oskarżycieli, z wykorzystaniem jednoznacznie pejoratywnych zwrotów i wzbudzających niepokój informacji o nieprawdziwych, a rzekomo zawinionych przez oskarżycieli ryzykach (odcięcie wody) mieści się w granicach prawa do wyrażania opinii i nie stanowi znamion czynu zniesławienia z art. 212 § 1 k.k., co miało wpływ na treść wyroku; b) nawet nieprawdziwe przekonanie oskarżonego o prawdziwości jego zarzutów uwalnia go od winy i tym samym nie wyczerpuje znamion czynu z art. 212 § 1 k.k., co miało wpływ na treść wyroku; c) do uznania wystąpienia winy po stronie oskarżonego konieczny jest rzeczywisty skutek w postaci rzeczywistego, negatywnego odbioru przez adresatów treści e-maila oskarżonego z 6.10.2021r., co miało wpływ na treść wyroku. 5. Zarzuty wskazane w Pkt 1-4 są bezpośrednio związane z naruszeniem art. 2 § 1 i § 1 k.p.k. oraz art. 4 k.p.k. ☐ zasadny ☐ częściowo zasadne ☒ niezasadne Zwięźle o powodach uznania zarzutu za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny W pierwszej kolejności należy zwrócić uwagę na nieprawidłową konstrukcję tej części apelacji, w której zawarte są zarzuty odwoławcze. Autorzy apelacji postawili bowiem zaskarżonemu wyrokowi zarzut naruszenia przepisów prawa materialnego obok zarzutu błędu w ustaleniach faktycznych. Błąd ten zdaje się wynikać z nieodróżnienia przez skarżącego pierwotnych źródeł uchybień od ich następstw. Oczywistym jest, iż dopuszczenie się przez sąd błędu w ustaleniach faktycznych, może skutkować błędnym zakwalifikowaniem czynu będącego przedmiotem rozpoznania. Nie oznacza to jednak, że sąd popełnił w takiej sytuacji dwa uchybienia. Warto w tym miejscu przypomnieć pogląd Sądu Najwyższego wyrażający się w tezie: "Obraza prawa materialnego ma miejsce wtedy, gdy stan faktyczny został w orzeczeniu prawidłowo ustalony, a nie zastosowano do niego właściwego przepisu. Natomiast nie ma tej obrazy, kiedy wadliwość orzeczenia w tym zakresie jest wynikiem błędnych ustaleń przyjętych za jego podstawę lub naruszenia przepisów prawa procesowego" (wyrok SN z 21 czerwca 1978 r. w sprawie I KR 124/78, OSNPG 1979/3/51). W przepisach procedury karnej nie istnieje co prawda unormowanie, które zakazywałoby kwestionowania jednocześnie ustaleń faktycznych oraz prawidłowości subsumcji pod określony przepis ustawy karnej, a ograniczenie w tym zakresie wynika jedynie z reguł prawidłowej wykładni; takim argumentem jest stwierdzenie, że nie dyskutuje się o prawie przed ustaleniem stanu faktycznego sprawy; powyższe odnosi się do sytuacji w niniejszej sprawie, w której w środku odwoławczym podnosi się jednocześnie zaistnienie dwóch uchybień, tj. obrazy prawa materialnego i błędu w ustaleniach faktycznych dotyczących tego samego rozstrzygnięcia, tj. kwalifikacji prawnej czynu. Abstrahując od powyższego: Zarzuty niezasadne. Brak jest podstaw do skutecznego postawienia Sądowi zarzutu obrazy wskazanych przepisów postępowania oraz błędu w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia. Zasadnie też uznano, że czyn zarzucany oskarżonemu nie wyczerpuje znamion przestępstwa zniesławienia. Przypomnieć trzeba, że przepis art. 2 k.p.k. ( statuujący cele postępowania karnego ) nie może stanowić samodzielnej podstawy środka odwoławczego. Zgodnie bowiem z poglądem utrwalonym w orzecznictwie, który Sąd Okręgowy w całości podziela, przepisy art. 2 k.p.k. mają charakter ogólny, określają jedynie cele i zasady postępowania karnego (por. postanowienie SN z dnia 27 marca 2007 r., w sprawie sygn. akt III KK 461/06, LEX nr 257881, postanowienie SN z dnia 17 kwietnia 2007 r. w sprawie sygn. akt V KK 79/07, LEX nr 280729). Podobnie rzecz się ma z powołanym przez oskarżycieli przepisem art.4 kpk (zasada obiektywizmu ), który stanowi, że organy prowadzące postępowanie karne obowiązane są badać oraz uwzględniać okoliczności przemawiające zarówno na korzyść, jak i niekorzyść oskarżonego. Zasada ta jest wyrazem postulatu ustawowego, ażeby ustalenia faktyczne odpowiadały prawdzie, co w postępowaniu sądowym jest osiągalne tylko wtedy, gdy przedmiotem zainteresowania sądu jest cały zebrany w sprawie materiał dowodowy, bez pominięcia istotnych jego części i gdy całokształt tego materiału jest przedmiotem rozważań sądu. O braku obiektywizmu możemy więc mówić w sytuacji, gdy organy procesowe wykonywały czynności procesowe z pewnym osobistym pozytywnym bądź negatywnym nastawieniem, uprzedzeniem, zaś podejmowane w toku postępowania decyzje były stronnicze, bądź gdy przedmiotem oceny i rozważań sądu orzekającego nie był cały zebrany w sprawie materiał dowodowy (vide: wyrok Sądu Najwyższego z 16 lutego 1978r IV KR 4/78, OSNKW 1978, nr 4-5, poz.52 ; wyrok Sądu Najwyższego z 29 czerwca 1999r, V KN 459/97, OSN Prok. i Pr. 2000, nr 2, poz.10). Waga zasady obiektywizmu nie przesądza o tym, że zarzut obrazy art.4 kpk może sam przez się stanowić podstawę apelacji. Wręcz przeciwnie – zarzut obrazy art.4 kpk nie może stanowić samodzielnej podstawy apelacji. Przepis ten ma bowiem charakter ogólny, a respektowanie gwarantowanej w nim zasady obiektywizmu (bezstronności) gwarantowane jest w przepisach szczegółowych i dopiero wskazanie ich obrazy może uzasadniać zarzut apelacyjny. Stanowisko takie ugruntowane jest w orzecznictwie Sądu Najwyższego, jak i sądów apelacyjnych (por. wyroki Sądu Najwyższego z 20 kwietnia 2004r, V KK 332/03 Prok. i Pr. 2004/7-8/6 oraz z 1 października 2002r V KKN 238/01 LEX nr 56826, wyrok Sadu Apelacyjnego w Lublinie z 23 czerwca 2004r II AKa 140/04 Prok. i Pr. 2005/4/17). Uchybienie tym przepisom nie może być więc ocenione w drodze kontroli instancyjnej, jeśli nie jest powiązane z naruszeniem normy konkretyzującej określoną ogólną zasadę procesową. Skarżący podnosząc taki zarzut powinien więc wykazać w jakich decyzjach procesowych Sądu przejawiło się naruszenie dyrektyw ogólnych, czy też praw i obowiązków oskarżycieli prywatnych. Żadna z tych sytuacji nie zachodzi w niniejszej sprawie. Z powyższych względów podniesienie zarzutu naruszenia art. 2 k.p.k. oraz art. 4 k.p.k. nie jest zasadne. Niezasadnie powołują się też oskarżyciele na naruszenie przez Sąd I instancji art. 410 kpk. Zgodnie z tym przepisem podstawę wyroku stanowić może tylko całokształt okoliczności ujawnionych w toku rozprawy głównej. Oznacza to, że sąd wydając wyrok nie może opierać się na tym co nie zostało ujawnione na rozprawie, jak również i to, że wyroku nie wolno wydawać na podstawie części ujawnionego materiału dowodowego, a musi on być wynikiem analizy całokształtu ujawnionych okoliczności, a więc i tych, które tezę aktu oskarżenia potwierdzają, jak i tych, które ją podważają. Zasada określona w art.410 kpk obowiązuje także strony procesowe, które przedstawiając własne stanowisko nie mogą opierać go na fragmentarycznej ocenie dowodów z pominięciem tego wszystkiego, co może prowadzić do innych wniosków ( por. wyroki Sądu Najwyższego z 30 lipca 1979r, III KR 196/79 OSNPG 1980/3/43 i z 5 listopada 1997r V KKN 62/97 Prok. i Pr. 1998/2/13). O naruszeniu tego przepisu może być zatem mowa jedynie wtedy, gdy sąd orzekający pominie jakąś okoliczność ujawnioną w toku rozprawy lub oprze ustalenia faktyczne na okoliczności w toku rozprawy nie ujawnionej (por. wyrok Sądu Najwyższego z 9 kwietnia 1997r, IV KKN 103/96 Prok. i Pr. 1997/10/12 ). Jak wynika z uzasadnienia zaskarżonego wyroku ,przedmiotem rozważań Sądu I instancji były wszystkie dowody przeprowadzone i ujawnione w toku przewodu sądowego, oceniane z taką samą wnikliwością i starannością. Skoro więc Sąd I instancji oparł swe rozstrzygnięcie na analizie całokształtu ujawnionych okoliczności i przeprowadzonych dowodów nie można skutecznie stawiać mu zarzutu naruszenia art.410 kpk. Tymczasem dokonanie takiej czy innej oceny dowodu przeprowadzonego lub ujawnionego na rozprawie nie stanowi naruszenia art.410 kpk, co jednoznacznie stwierdził Sąd Najwyższy w postanowieniu z 19 czerwca 2002r V KKN 34/01 (vide: Lex 53912; por. też R.A. Stefański, Komentarz do art.410 kodeksu postępowania karnego). Co do zarzutu obrazy prawa procesowego w zakresie reguł z art. 7 k.p.k., które to podstawy dawały skarżącemu asumpt do powoływania się na błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę wyroku, stwierdzić należy, że Sąd pierwszej instancji nie dopuścił się wskazanych uchybień procesowych przy dokonywaniu oceny dowodów. Zgodnie z utrwalonym od lat poglądem, wyrażanym tak w doktrynie jak też w judykaturze, że ustalenia faktyczne dokonane przez Sąd meriti w toku rozprawy głównej mogą być skutecznie zakwestionowane, a ich poprawność zdyskwalifikowana, wtedy dopiero, gdyby w procedurze dochodzenia do nich Sąd uchybił dyrektywom art. 7 k.p.k., pominął istotne w sprawie dowody lub oparł się na dowodach na rozprawie nieujawnionych, sporządził uzasadnienie niezrozumiałe, nadmiernie lapidarne, wewnętrznie sprzeczne bądź sprzeczne z regułami logicznego rozumowania, wyłączające możliwość merytorycznej oceny kontrolno-odwoławczej. Sąd Okręgowy stwierdził, że skarżący tego rodzaju argumentacji i na takim poziomie jej przekonywalności, nie przedstawili. Wbrew ich twierdzeniom, analiza zebranego w sprawie materiału dowodowego pozwala w pełni na podzielenie przekonania Sądu meriti o tym, iż oskarżony swoim zachowaniem nie zrealizował znamion zarzucanego mu czynu. Argumentacja skarżących całkowicie traci swą przekonywalność w konfrontacji ze zgromadzonymi w sprawie dowodami i okolicznościami sprawy, których łączna synteza pozwalała Sądowi pierwszej instancji na przyjęcie prawidłowych ustaleń w zakresie, które włączone zostały do podstawy faktycznej zaskarżonego wyroku. Apelacja nie dostarcza dostatecznych argumentów mogących przemawiać za zasadnością jej uwzględnienia, a co za tym idzie, uzasadniać możliwości odmiennego rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie, ten środek odwoławczy zawiera jedynie odmienną, jednostronną ocenę materiału dowodowego, a podniesione w nim argumenty mają charakter stricte polemiczny. Tymczasem Sąd Rejonowy dokonał właściwej oceny zebranego w sprawie materiału dowodowego, wskazał którym dowodom i dlaczego dał wiarę oraz nie dał wiary, przedstawiając motywy swoich ocen. Zdaniem Sądu Okręgowego ocena dowodów poczyniona przez sąd I instancji jest wolna od błędów faktycznych czy logicznych oraz zgodna z zasadami wiedzy i doświadczenia życiowego, natomiast próby jej podważenia przez skarżących są niczym innym jak zwykłą polemiką ze swobodną oceną dowodów. Apelacja zawiera odmienną ocenę dowodów, korzystną dla oskarżycieli i sprowadza się do założenia, że dowody „niekorzystne” są niewiarygodne i należy odmówić dania im wiary, a uznać za wiarygodne odmienne ich odmienne twierdzenia. W realiach sprawy dalece nie przekonują stanowcze twierdzenia pokrzywdzonych, że treść e-maila z 10.06.2021r. zawiera treści jednoznacznie zniesławiające, oczywiście bezzasadne jest powództwo oskarżonego oraz że niezasadne jest uznanie przez sąd , iżby oskarżony nie działał w zamiarze bezpośrednim i z pełną świadomością zniesławiania. Ocena zebranych w sprawie dowodów, a więc wyjaśnień oskarżonego, zeznań świadków i dokumentów dokonana została przez Sąd Rejonowy z należytą starannością, nie zawiera błędów natury logicznej, jest zgodna ze wskazaniami wiedzy i doświadczenia życiowego. W pełni przekonuje argumentacja Sądu zawarta na str. 3-4 uzasadnienia , gdzie Sąd wskazał powody takiej a nie innej oceny dowodów. Co do pozostałych kwestii szczegółowych : - żadną miarą nie sposób uznać za zasadną argumentację skarżących jakoby „wiarygodność oskarżonego winna być oceniana w świetle prawomocnego uznania w sprawie IIIK 20/21, że wobec jednego z oskarżycieli J. K. dopuścił się czynu zniesławienia, przy czym warunkowo postępowanie umorzono, uznając że ten środek spełni swą prewencyjną funkcję…”; po pierwsze w prawie karnym fakt wcześniejszego popełnienia przestępstwa, nie może świadczyć o winie za inny, późniejszy czyn tego samego sprawcy a po drugie nie jest prawdą, iżby w sprawie IIIK 20/21 Sąd warunkowo umorzył postępowanie wobec J. K.; w rzeczywistości Sąd Rejonowy w Bydgoszczy wyrokiem z dnia 9 grudnia 2021 roku umorzył postępowania na mocy art. 17§ 1 pkt.3 k.p.k. w zw. z art. 1 § 2 k.k.; powyższe oznacza zatem, że w rzeczywistości w sprawie III K 20/21 oskarżony nie został uznany winnym popełnienia przestępstwa, nie przypisano mu winy za zarzucany czyn.; - brak jest jakichkolwiek podstaw do postawienia Sądowi meriti zarzutu dokonania obrazy art. 212 § 1 k.: - znamieniem przestępstwa określonego w art. 212 § 1 k.k. jest zachowanie sprawcy polegające na pomawianiu, tj. przypisywaniu pomawianemu czegoś, co jest oceniane negatywnie i co w konsekwencji może doprowadzić do jego poniżenia w opinii publicznej lub może narazić go na utratę zaufania potrzebnego do danego stanowiska, zawodu lub rodzaju działalności; o zniesławiającym charakterze wiadomości przekazywanych przez sprawcę nie decyduje subiektywne poczucie pokrzywdzonego, lecz wyłącznie ocena obiektywna, tj. stwierdzenie, czy w odczuciu społecznym jest to zniesławienie. ( vide uchwała Sądu Najwyższego z dnia 31 maja 2023 r. I ZI 15/23); subiektywne odczucia pokrzywdzonego nie są wystarczające do stwierdzenia, że doszło do realizacji znamion występku zniesławienia, albowiem ustalenia w tym zakresie wymagają odwołania do kryteriów obiektywnych, tj. stwierdzenia czy w odbiorze społecznym określone wypowiedzi mogą być odczytane jako pomawiające ( tak postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 9 października 2001 r., IV KKN 78/97, LEX nr 51588); w konsekwencji bez istotnego znaczenia jest przekonanie pokrzywdzonych, że „…. treść e-maila z 10.06.2021r. zawiera treści jednoznacznie zniesławiające, …. oczywiście bezzasadne jest też powództwo oskarżonego, ,…niezasadne jest uznanie przez sąd , że oskarżony nie działał w zamiarze bezpośrednim i z pełną świadomością zniesławiania , podczas, gdy jako osoba wykształcona, prawnik, doskonale zdawał sobie sprawę z treści swego oświadczenia i jego konsekwencji, a będąc radcą prawnym, doktorem prawa i powinien szczególnie rozważnie formułować zarzuty wobec kogokolwiek, szczególnie gdy ma świadomość ich bezzasadności…”; - punktem wyjścia do dokonania oceny są oceny społeczne, środowiskowe w pryzmacie indywidualnych cech pokrzywdzonych oraz konkretnego stanu faktycznego; w przypadku narażenia na utratę zaufania potrzebnego dla danego stanowiska, zawodu lub rodzaju działalności punktem wyjścia są kompetencje niezbędne dla ich wykonywania czy piastowania a krokiem następnym jest ocena, czy w świetle informacji zniesławiającej mogło dojść do ich zmniejszenia, ewentualnie nadwerężenia; zniesławieniem może być pomówienie tylko o takie postępowanie i właściwości, które mogą poniżyć określoną osobę w opinii publicznej lub narazić ją na utratę zaufania potrzebnego dla danego stanowiska, zawodu lub rodzaju działalności; - dokonując wykładni znamion występku z art. 212 § 1 kk szczególnie w kontekście relewantnego w tym względzie wymogu, że treść e-maila oskarżonego - abstrahując od jego zgodności z prawdą - powinna być zdatna do pejoratywnego oddziaływania na osobę oskarżycieli prywatnych, stwierdzić należy, że w apelacji skutecznie nie zakwestionowano oceny, że brak takiego odziaływania uniemożliwia przypisanie oskarżonemu odpowiedzialności karnej na podstawie ww. przepisu; w ocenie sądu odwoławczego, przedstawiona w prywatnym akcie oskarżenia treść e-maila oskarżonego, obiektywnie nie zawierała treści pejoratywnie oddziałujących na oskarżycieli - radców prawnych; zdaniem sądu, wypowiedź ta nie suponowała postępowania lub właściwości negatywnie rzutujących na oskarżycieli prywatnych, a tym samym nie mogłaby poderwać do nich zaufania społecznego; - w realiach sprawy stwierdzić należy, że do przymiotów oczekiwanych od osoby wykonującej zawód radcy prawnego nie należy okoliczność należytego regulowania określonych należności cywilno – prawnych a zatem wiadomość o „uchylaniu się przez oskarżycieli ( radców prawnych ) od regulowania należności za media, także za te, za które … otrzymali już stosowne należności”, nie naraziła na szwank dobrego ich imienia i nie miała negatywnego znaczenia dla wykonywania ich zawodu; strony wspólnie prowadziły działalność polegającą na wynajmowaniu nieruchomości położonej w B. przy ul. (...); obecnie z uwagi na trwający pomiędzy stronami konflikt, kwestie sporne pomiędzy nimi rozstrzygane są na drodze sądowej ( vide załączone do akt sprawy kopie rozstrzygnięć sądów oraz dowody przeprowadzone w toku postępowania odwoławczego); konflikt ten jest powszechnie znany a pomiędzy stronami toczy się wiele sporów cywilnoprawnych dotyczących wzajemnych rozliczeń związanych z nieruchomością położoną w B. przy ul. (...); zapadło już wiele orzeczeń, kolejne postępowania są w toku; strony mają rozbieżne stanowiska w poszczególnych sprawach, co dość naturalne przedstawiają je zgodnie ze swoim interesem procesowym; treść wysłanej wiadomości nie miała zatem wpływu na odbiór ich osób przez najemców i potencjalnych najemców; - osobną, otwartą kwestią jest też prawdziwość wiadomości e- mail; mając na uwadze linię orzeczniczą Europejskiego Trybunału Praw Człowieka, należy stanąć na stanowisku, że za przekazywanie informacji prawdziwych nie można karać; oskarżony wytoczył powództwo cywilne przeciwko oskarżycielom prywatnym o zapłatę, pod sygnaturą I C 983/22 od kilku lat toczy się postepowanie nawiązujące do przedmiotu niniejszego postępowania; jednocześnie w realiach niniejszej sprawy brak było jednoznacznych i dostatecznie uzasadniających dowodów na to, że wypowiedź oskarżonego miała charakter pomówienia, w którym przedstawiono nieprawdziwe informacje; jednak nawet hipotetycznie przyjmując, że określona treść e-maila oskarżonego nie była zgodna z prawdą - w ocenie sądu odwoławczego - nie mogłoby prowadzić do konstatacji o wypełnieniu znamion występku zniesławienia, albowiem treść e-maila nie miała takiego ciężaru, aby spowodować skutki wskazane w art. 212 § 1 k.k.; - przestępstwo z art. 212 k.k. jest przestępstwem umyślnym i konieczne jest wykazanie oskarżonemu, że działał z zamiarem bezpośrednim lub ewentualnym jego dokonania; biorąc pod uwagę okoliczności, sprawy nie sposób uznać, że zamiarem oskarżonego było pomówienie oskarżycieli prywatnych i narażenie ich na utratę zaufania potrzebnego do wykonywania zawodu radcy prawnego, czy pełnionych funkcji oraz zajmowanego stanowiska; w sytuacji istniejących sporów prawnych, konfliktu z oskarżycielami, uznać ją należało, jako wyrażenie własnego stanowiska co do elementu sporu, co mieściło się w ramach dopuszczalnej krytyki i stanowiło realizację prawa do swobody wypowiedzi; chciał on jedynie skorzystać z przysługującego mu prawa do wyrażenia opinii w kwestii zachowania jego adwersarzy, nie było natomiast jego ani zamiarem ani nie godził się na pomówienie oskarżycieli prywatnych; - wreszcie sąd odwoławczy z cała stanowczością pragnie podkreślić, że w pełni podziela ustaloną linię orzeczniczą Sądu Najwyższego iż „ realizowanie funkcji ochronnej przepisu art. 212 § 1 k.k. nie może prowadzić do kryminalizacji życia społecznego, którego nieodłączną cechą jest występowanie sytuacji konfliktowych, wzbudzających emocje i powodujących wyrażanie ocen zachowania. Ich negatywny odbiór przez innych uczestników życia społecznego nie zawsze musi być oceniany w kategoriach przestępstwa” ( tak postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 31 marca 2022 r. II KK 39/2 oraz postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 31 sierpnia 2021 r. V KK 79/21); Sąd Rejonowy rozstrzygając niniejszą sprawę zasadnie i na ten aspekt zwrócił uwagę. Finalnie nie ma podstaw do negowania rozstrzygnięcia sądu I instancji. . Wniosek o: zmianę zaskarżonego wyroku i orzeczenie wobec oskarżonego J. K. kary lub środka karnego wysokości przewidzianej w art. 212 § 1 k.k., w tym kary ograniczenia wolności, jak również orzeczenie nawiązki w wysokości 5.000 zł na rzecz Fundacji Radców Prawnych z siedzibą w B. oraz o zasądzenia od oskarżonego na rzecz oskarżycieli prywatnych kosztów postępowania. . ☐ zasadny ☐ częściowo zasadny ☒ niezasadny Zwięźle o powodach uznania wniosku za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny. Wobec ustaleń i argumentacji Sądu Rejonowego skarżący nie przedstawili przekonującej argumentacji pozwalającej na zmianę zaskarżonego wyroku w postulowanym zakresie. Co więcej ich wniosek nie mógł być uwzględniony z uwagi na brzmienie art. 454 § 1 k.p.k. gdzie występuje reguła ne peius, obejmująca swoim zakresem zakaz skazania w instancji odwoławczej w wypadku uniewinnienia i umorzenia postępowania. Pomijając nawet ową niedopuszczalność stwierdzić należy, że apelacja zawiera odmienną, jednostronną ocenę dowodów, nakierunkowaną na określony interes procesowy oskarżycieli, przy tym abstrahuje od całości okoliczności sprawy; ocena dowodów dokonana przez Sąd meriti nie ma cech dowolności, wykraczając tym samym poza granice ocen swobodnych zakreślone dyrektywami art. 7 k.p.k..; Sąd Okręgowy w niniejszej sprawie nie stwierdził uchybień, które rodziłyby wątpliwości co do merytorycznej trafności zaskarżonego, wyroku w związku z oceną czynu zarzucanego oskarżonemu. Sąd odwoławczy nie stwierdził też z urzędu podstaw do uchylenia wyroku i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania; nie zachodzą bowiem okoliczności wskazane w art. 439 § 1 k.p.k. oraz art. 454 k.p.k.. Finalnie nie ma argumentów do negowania rozstrzygnięcia Sądu I instancji. 4. OKOLICZNOŚCI PODLEGAJĄCE UWZGLĘDNIENIU Z URZĘDU 1. Zwięźle o powodach uwzględnienia okoliczności 5. ROZSTRZYGNIĘCIE SĄDU ODWOŁAWCZEGO 5.1. Utrzymanie w mocy wyroku sądu pierwszej instancji 1. Przedmiot utrzymania w mocy Rozstrzygnięcie o braku zawinienia oskarżonego Zwięźle o powodach utrzymania w mocy Argumentacja jak wyżej. Brak było podstaw do ingerencji sądu odwoławczego w orzeczenie pierwszoinstancyjne z uwagi na prawidłowość dokonanej oceny zgromadzonych w sprawie dowodów a w konsekwencji na zasadność poczynionych ustaleń faktycznych; zarzucane oskarżonemu zachowanie nie wyczerpuje znamion przestępstwa zniesławienia z art. 212 § 1 kk; wyrok odpowiada prawu i podlegał utrzymaniu w mocy. 5.2. Zmiana wyroku sądu pierwszej instancji 1. Przedmiot i zakres zmiany . Zwięźle o powodach zmiany . 5.3. Uchylenie wyroku sądu pierwszej instancji 5.3.1. Przyczyna, zakres i podstawa prawna uchylenia 1.1. ☐ art. 439 k.p.k. Zwięźle o powodach uchylenia 2.1. Konieczność przeprowadzenia na nowo przewodu w całości ☐ art. 437 § 2 k.p.k. Zwięźle o powodach uchylenia 3.1. Konieczność umorzenia postępowania ☐ art. 437 § 2 k.p.k. Zwięźle o powodach uchylenia i umorzenia ze wskazaniem szczególnej podstawy prawnej umorzenia 4.1. ☐ art. 454 § 1 k.p.k. Zwięźle o powodach uchylenia 5.3.2. Zapatrywania prawne i wskazania co do dalszego postępowania 5.4. Inne rozstrzygnięcia zawarte w wyroku Punkt rozstrzygnięcia z wyroku Przytoczyć okoliczności 6. Koszty Procesu Punkt rozstrzygnięcia z wyroku Przytoczyć okoliczności 2. O kosztach sądowych za postępowanie odwoławcze orzeczono po myśli art.636§1 i 3 k.p.k. Skoro to oskarżyciele prywatni spowodowali postępowanie odwoławcze to wobec nieuwzględnienia ich środka odwoławczego, to oni ponoszą jego koszty. Opłatę wymierzono w oparciu o przepisy art. 13 ust 2 ustawy z dnia 23 czerwca 1973 r.o opłatach w sprawach karnych 7. PODPIS 1.3. Granice zaskarżenia Kolejny numer załącznika 1. Podmiot wnoszący apelację Oskarżyciele prywatni Rozstrzygnięcie, brak rozstrzygnięcia albo ustalenie, którego dotyczy apelacja Wyrok Sądu Rejonowego w Bydgoszczy z 19.12. 2023 r., sygn. XI K 678/21 1.3.1. Kierunek i zakres zaskarżenia ☐ na korzyść ☒ na niekorzyść ☒ w całości ☐ w części ☐ co do winy ☐ co do kary ☐ co do środka karnego lub innego rozstrzygnięcia albo ustalenia 1.3.2. Podniesione zarzuty Zaznaczyć zarzuty wskazane przez strony w apelacji ☒ art. 438 pkt 1 k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w zakresie kwalifikacji prawnej czynu przypisanego oskarżonemu ☐ art. 438 pkt 1a k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w innym wypadku niż wskazany w art. 438 pkt 1 k.p.k., chyba że pomimo błędnej podstawy prawnej orzeczenie odpowiada prawu ☒ art. 438 pkt 2 k.p.k. – obraza przepisów postępowania, jeżeli mogła ona mieć wpływ na treść orzeczenia ☒ art. 438 pkt 3 k.p.k. – błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia, jeżeli mógł on mieć wpływ na treść tego orzeczenia ☐ art. 438 pkt 4 k.p.k. – rażąca niewspółmierność kary, środka karnego, nawiązki lub niesłusznego zastosowania albo niezastosowania środka zabezpieczającego, przepadku lub innego środka ☐ art. 439 k.p.k. ☐ brak zarzutów 1.4. Wnioski ☐ uchylenie ☒ zmiana

Wyrok Sądu Rejonowego w Nowym Targu z dnia 17 września 2021 r.

Sygn. akt II Ka 543/21 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 6 grudnia 2021 r. Sąd Okręgowy w Siedlcach II Wydział Karny w składzie: Przewodniczący: SSO Grażyna Jaszczuk (spr.) Sędziowie: SO Agnieszka Karłowicz SO Dariusz Półtorak Protokolant: st. sekr. sąd. Agnieszka Walerczak przy udziale Prokuratora Adama Makosza po rozpoznaniu w dniu 29 listopada 2021 r. sprawy P. P. (1) oskarżonego art. 207 § 1 kk w zb. z art. 157 § 2 kk w zw. z art. 11 § 2 kk, art. 284 § 1 kk, art. 267 § 1 kk, 271 § 1 kk w zw. z art. 12 kk, art. 190a § 2 kk na skutek apelacji, wniesionych przez oskarżonego i jego obrońcę oraz pełnomocnika oskarżycielki posiłkowej od wyroku Sądu Rejonowego w Łukowie z dnia 19 kwietnia 2021 r. sygn. akt II K 384/19 I. wyrok zmienia w ten sposób, że: - uniewinnia P. P. (1) od popełnienia czynu zarzucanego w pkt IV aktu oskarżenia i stwierdza, że wydatki w tej części ponosi Skarb Państwa; - nawiązkę orzeczoną na rzecz R. P. (1) w pkt 3 podwyższa do kwoty 95.000 zł (dziewięćdziesiąt pięć tysięcy złotych); II. w pozostałej zaskarżonej części wyrok utrzymuje w mocy; III. zasądza od P. P. (1) na rzecz R. P. (1) 840 złotych tytułem zwrotu zastępstwa prawnego w instancji odwoławczej; IV. zasądza od oskarżonego na rzecz Skarbu Państwa 60 złotych tytułem opłaty za II instancję i 10 złotych tytułem wydatków postępowania odwoławczego. UZASADNIENIE Formularz UK 2 Sygnatura akt II Ka 543/21 Załącznik dołącza się w każdym przypadku. Podać liczbę załączników: 3 1. CZĘŚĆ WSTĘPNA 1.1. Oznaczenie wyroku sądu pierwszej instancji Wyrok Sądu Rejonowego w Łukowie z dnia 19 kwietnia 2021 r., sygn. II K 384/19 1.2. Podmiot wnoszący apelację ☐ oskarżyciel publiczny albo prokurator w sprawie o wydanie wyroku łącznego ☐ oskarżyciel posiłkowy ☐ oskarżyciel prywatny ☒ obrońca ☒ oskarżony albo skazany w sprawie o wydanie wyroku łącznego ☒ inny – pełnomocnik oskarżycielki posiłkowej 1.3. Granice zaskarżenia 1.3.1. Kierunek i zakres zaskarżenia ☒ na korzyść ☒ na niekorzyść ☒ w całości ☒ w części ☒ co do winy ☐ co do kary ☐ co do środka karnego lub innego rozstrzygnięcia albo ustalenia 1.3.2. Podniesione zarzuty Zaznaczyć zarzuty wskazane przez strony w apelacji ☒ art. 438 pkt 1 k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w zakresie kwalifikacji prawnej czynu przypisanego oskarżonemu ☐ art. 438 pkt 1a k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w innym wypadku niż wskazany w art. 438 pkt 1 k.p.k., chyba że pomimo błędnej podstawy prawnej orzeczenie odpowiada prawu ☒ art. 438 pkt 2 k.p.k. – obraza przepisów postępowania, jeżeli mogła ona mieć wpływ na treść orzeczenia ☒ art. 438 pkt 3 k.p.k. – błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia, jeżeli mógł on mieć wpływ na treść tego orzeczenia ☒ art. 438 pkt 4 k.p.k. – rażąca niewspółmierność kary, środka karnego, nawiązki lub niesłusznego zastosowania albo niezastosowania środka zabezpieczającego, przepadku lub innego środka ☐ art. 439 k.p.k. ☐ brak zarzutów 1.4. Wnioski ☒ uchylenie ☒ zmiana 2. Ustalenie faktów w związku z dowodami przeprowadzonymi przez sąd odwoławczy 2.1. Ustalenie faktów 2.1.1. Fakty uznane za udowodnione Lp. Oskarżony Fakt oraz czyn, do którego fakt się odnosi Dowód Numer karty ---- --------------------- ------------------------------------------------------------- -------------- ------------- 2.1.2. Fakty uznane za nieudowodnione Lp. Oskarżony Fakt oraz czyn, do którego fakt się odnosi Dowód Numer karty -------- --------------------- ------------------------------------------------------------- -------------- -------------- 2.2. Ocena dowodów 2.2.1. Dowody będące podstawą ustalenia faktów Lp. faktu z pkt 2.1.1 Dowód Zwięźle o powodach uznania dowodu ----------------- ------------------------------------ -------------------------------------------------------------------------- 2.2.2. Dowody nieuwzględnione przy ustaleniu faktów(dowody, które sąd uznał za niewiarygodne oraz niemające znaczenia dla ustalenia faktów) Lp. faktu z pkt 2.1.1 albo 2.1.2 Dowód Zwięźle o powodach nieuwzględnienia dowodu ------------------ ------------------------------------- --------------------------------------------------------------------------- 3. STANOWISKO SĄDU ODWOŁAWCZEGO WOBEC ZGŁOSZONYCH ZARZUTÓW i wniosków Lp. Zarzut 1. Z apelacji obrońcy oskarżonego i oskarżonego W zakresie czynu z punktu I wyroku: 1. obraza przepisów prawa materialnego, poprzez błędne przyjęcie, że zachowanie oskarżonego P. P. (1) wypełniło dyspozycję art. 207 kk, w sytuacji gdy podejmowane przez niego czynności nie stanowiły przestępstwa znęcania się, a czynności wykonawcze w postaci: ⚫ krytyki członków rodziny (żony i dzieci); ⚫ mobilizowaniu żony i dzieci do pracy w gospodarstwie; ⚫ jednorazowego uderzenia pokrzywdzonej R. P. (1) we wrześniu 2017 roku podczas kłótni małżeńskiej; stanowiły: ⚫ formę ochrony przed przemocą stosowaną w tym samym czasie przez pokrzywdzoną R. P. (1); ⚫ formę wykonywania władzy rodzicielskiej wobec dzieci, w których rodzic podniesie głos lub upomni dziecko, czy też krytycznie ustosunkuje się do jego zachowania, bądź wypowiedzi; ⚫ formę zaangażowania dzieci w prace w gospodarstwie co jest powszechnie przyjęte i akceptowane w warunkach wiejskich, zwłaszcza, że synowie oskarżonego wykonywali prace odpowiednie do ich wieku i rozwoju, do czasu wspólnego zamieszkiwania z ojcem nie skarżyli się na nadmierność obowiązków i ich uciążliwość; 2. obrazę art. 7 i 5 § 2 kpk, poprzez przekroczenie granic swobodnej oceny dowodów, brak właściwego rozważenia całokształtu zebranych w sprawie dowodów, dokonanie oceny dowodów w sposób sprzeczny z zasadami prawidłowego rozumowania i doświadczenia życiowego, polegającego na: - obdarzeniu przez Sąd pierwszej instancji walorem wiarygodności zeznań pokrzywdzonych R. P. (1), A. P. (1) oraz M. P. w zakresie, w jakim wskazali oni, że oskarżony znęcał się nad rodziną fizycznie i psychicznie, w sytuacji gdy z relacji pokrzywdzonych jednoznacznie wynika, że pomiędzy małżonkami P. dochodziło do wzajemnych konfliktów, kłótni i awantur, podczas których R. P. (1) wykazywała podstawę antagonistyczną wobec męża, natomiast zaangażowanie dzieci w prace gospodarskie miało charakter incydentalny i były one wykonywane pod nadzorem dorosłych lub w czasie nieobecności oskarżonego; - obdarzeniu przez Sąd pierwszej instancji walorem wiarygodności zezna świadków: P. K., U. K., T. K., K. K. (1), E. J., K. K. (2), J. L., R. F. oraz A. J., w sytuacji, gdy w/w świadkowie są najbliższymi członkami rodziny R. P. (1), a ich relacje opierały się przede wszystkim na przekazach pokrzywdzonych i miały miejsce po oświadczeniu oskarżonego o zamiarze zainicjowania sprawy o rozwód; - nieuwzględnieniu przez Sąd pierwszej instancji zeznań świadków: S. K., R. D., G. C., E. S., W. W. (1), N. R., A. Z. (1), A. C., R. P. (2), M. T., J. M., A. O., J. P., B. O. i M. O., jako sprzecznych z zeznaniami świadków z kręgu najbliższej rodziny pokrzywdzonych, w sytuacji gdy relacje w/w świadków były spójne, logiczne, wzajemnie się nie wykluczały, a z ich treści jednoznacznie wynika, że pomiędzy małżonkami dochodziło do wzajemnych konfliktów i nieporozumień, podczas których to R. P. (1) stosowała agresję słowną i fizyczną wobec oskarżonego, konflikty pomiędzy małżonkami miały charakter sporadyczny, a także fakt prawidłowych relacji ojca z synami, dobrowolnego zaangażowania M. i A. P. (1) w prace gospodarskie; - pominięciu przez Sąd pierwszej instancji okoliczności, że w rodzinie oskarżonego miały miejsce konflikty w relacjach ojciec synowie, jednak nigdy nie wykraczały one poza ramy naturalnych relacji i reakcji rodzinnych, w których rodzic podniesie głos lub upomni dziecko, czy też krytycznie ustosunkuje się do jego zachowania, bądź wypowiedzi; - pominięciu okoliczności przez Sąd pierwszej instancji, że rodzina P. wspólnie prowadziła gospodarstwo rolne, a zaangażowanie dzieci w prace na gospodarstwie jest powszechnie przyjęte w warunkach wiejskich, zwłaszcza, że synowie oskarżonego wykonywali prace odpowiednie do ich wieku i rozwoju, do czasu wspólnego zamieszkiwania z ojcem nie skarżyli się na nadmierność obowiązków i ich uciążliwość, wręcz przeciwnie synowie oskarżonego wykazywali zaangażowanie w prace gospodarskie oraz zainteresowanie maszynami rolniczymi; - pominięciu okoliczności przez Sąd pierwszej instancji, że pomiędzy małżonkami P. dochodziło do wzajemnych kłótni i konfliktów, przy czym zachowania oskarżonego nie charakteryzowała dysproporcja sił nad pokrzywdzoną, a ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego wynika, że pokrzywdzona podejmowała również działania „ofensywne” przeciwko oskarżonemu, które swym charakterem nie odbiegały w znaczącym stopniu od czynów w/wym; ☐ zasadny ☐ częściowo zasadny ☒ niezasadny Zwięźle o powodach uznania zarzutu za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny Wniosek o sporządzenie uzasadnienia drugoinstancyjnego złożyli jedynie oskarżony i jego obrońca, Sąd Okręgowy ograniczył zatem zakres niniejszego uzasadnienia jedynie do omówienia zarzutów z wniesionych przez nich apelacji i zmian reformatoryjnych, które dokonał w zaskarżonym wyroku, wobec jednoczesnego braku wniosku od pełnomocnika oskarżycielki posiłkowej. Na wstępie podkreślić należy, iż zarzuty i wnioski apelacyjne obrońcy oskarżonego i oskarżonego z wniesionych przez nich środków odwoławczych były dokładnie takie same. Brak było różnic merytorycznych między nimi, różniła je wyłącznie szata graficzna. Dlatego też, Sąd Okręgowy nie widział potrzeby sztucznego powielania rubryk tabelarycznego uzasadnienia i odniesie się do nich łącznie. Poczynić należało jednak jedną uwagę techniczną – obaj skarżący formułując zarzuty z apelacji „słowo w słowo” takie same, wykorzystali wadliwą numerację. W pkt 1 zaskarżonego wyroku Sąd Rejonowy uniewinnił oskarżonego od popełnienia czynu zarzucanego mu w pkt V aktu oskarżenia. W pkt 2 zaś stwierdzając sprawstwo oskarżonego w zakresie czynów z pkt I, II i III aktu oskarżenia warunkowo umorzył postępowanie. Tymczasem we wniesionych apelacjach obaj skarżący mylą jednostki redakcyjne aktu oskarżenia i zaskarżonego wyroku. Przykładowo zarzut z pkt 6 dotyczy wg skarżących „czynu z pkt IV wyroku”, podczas gdy pkt 4 wyroku dotyczy w istocie kosztów. Analizując treść wniesionych środków odwoławczych, Sąd Okręgowy posiłkował się art. 118 § 1 i 2 kpk. W niniejszym uzasadnieniu jedna rubryka (grupa zarzutów) odnosi się do jednego czynu, tj. czynów i odpowiadającym im zarzutom następujących po sobie kolejno z aktu oskarżenia i wniesionych przeciwko nim zarzutów ze zdublowanych środków odwoławczych. Przechodząc do meritum, tj,. omówienia zarzutów dotyczących czynu oskarżonego z pkt I aktu oskarżenia, Sąd Okręgowy nie podzielił zarzutów dotyczących obrazy przepisu prawa materialnego art. 207 kk oraz zarzutów dotyczących obrazy przepisów prawa procesowego art. 7 kpk i art. 5 § 2 kpk. Już sama konstrukcja wniesionej apelacji, gdzie jednocześnie podnosi się zarzut obrazy przepisu prawa materialnego oraz kwestionuje pierwszoinstancyjną ocenę dowodów o charakterze osobowym i dodatkowo w ramach kwestionowania tej oceny zarzut obrazy art. 5 § 2 kpk, pozostawała wadliwa i świadczyła o braku rozumienia istoty względnych przesłanek odwoławczych. Sąd Okręgowy nie będzie w niniejszych rozważaniach tego wyjaśniać, nadmiernie i w nieuzasadniony sposób rozbudowując niniejsze uzasadnienie, odsyłając do całego dotychczasowego orzecznictwa Sądu Najwyższego i sądów powszechnych oraz komentarzy przedstawicieli doktryny do art. 438 kpk. Sąd Okręgowy odniesie się wyłącznie do esencji zarzucanych uchybień, uznając uprawianie dydaktyki za niestosowne wobec podmiotu kwalifikowanego prawniczo, jakim jest jeden z autorów apelacji (por. wyrok Sądu Apelacyjnego w Krakowie z dnia 24 sierpnia 2000 r., sygn. II AKa 141/00, Prok. i Pr. – wkł. 2001/1, poz. 21, LEX nr 43986). Poddając zaskarżony wyrok kontroli instancyjnej Sąd Okręgowy nie stwierdził, aby którykolwiek z zarzutów apelujących okazał się słuszny. Jeżeli Sąd I instancji w swoim uzasadnieniu dokona wszechstronnej i kompleksowej oceny wszystkich istotnych okoliczności, tak w zakresie ustaleń faktycznych, będących konsekwencją szczegółowo wykazanej oceny materiału dowodowego, jak i w sposób pełny przedstawi argumentację prawną, to oparcie zarzutów apelacji na tych elementach, które były już wszechstronnie i kompleksowo rozważone przez Sąd I instancji, co wynika z uzasadnienia wyroku, uprawnia Sąd Odwoławczy do ograniczenia swojego uzasadnienia w znacznym zakresie do odesłania do tej argumentacji (por. postanowienie SN z 18.05.2021 r., II KK 113/21, LEX nr 3177269). Stopień szczegółowości rozważań Sądu Odwoławczego pozostaje zatem ściśle związany ze stopniem szczegółowości rozważań Sądu I instancji. Nawet jeżeli, tak jak w niniejszej sprawie, uzasadnienie zaskarżonego wyroku nie jest kompleksowe i szczegółowe, Sąd Odwoławczy winien każdorazowo respektować przepis art. 455a kpk. Kontrola instancyjna zaskarżonego wyroku nie polega wyłącznie na analizie jego uzasadnienia, ale na analizie całości czynności procesowych dokonywanych przez Sąd I instancji i treści przeprowadzonych dowodów w kontekście stawianych orzeczeniu zarzutów. W przedmiotowej sprawie po zapoznaniu się przez Sąd Odwoławczy z treścią zgromadzonych w niniejszej sprawie dowodów, lakoniczne i skrótowe uzasadnienie pierwszoinstancyjne nie utrudniało weryfikacji prawidłowości treści części dyspozytywnej zaskarżonego wyroku. Sąd Rejonowy chociaż nie wytłumaczył tego szczegółowo w pisemnych motywach wyroku, aczkolwiek wykorzystując wrażenia wynikające z zasady bezpośredniości z całokształtu ujawnionych w toku przewodu sądowego okoliczności wyprowadził racjonale wnioski, kierując się przy tym zasadami doświadczenia życiowego i zasadami logicznego rozumowania, dowody o charakterze osobowym – zarówno te na korzyść, jak niekorzyść oskarżonego – poddając konfrontacyjnej analizie i ocenie. Dyskredytowanie pokrzywdzonej R. P. (1) i przedstawianie jej w negatywnym świetle, także we wniesionej apelacji, przy powołaniu się na brak należytej kontroli rodzicielskiej i zainteresowania wynikami w nauce synów, czy też dysproporcje intelektualne między nią, a mężem-oskarżonym podkreślane przez samego oskarżonego i świadków obrony, m.in. siostrę oskarżonego A. O., nie mogły zostać odebrane inaczej aniżeli mające na celu przedstawienie pokrzywdzonych w negatywnym świetle i wybielenie oskarżonego i jego czynu kosztem pokrzywdzonych. Tym bardziej jednostronne i bezrefleksyjnie, biorąc pod uwagę, że po wyprowadzce starszy z synów oskarżonego zdał maturę i został studentem Wojskowej Akademii Technicznej, Wydziału Cybernetyki, na kierunku Informatyka, młodszy zaś ukończył 1 i 2 klasę technikum z czerwonym paskiem (k. 658 zeznania samej A. O. – świadka obrony). Ogólnikowe sformułowania z uzasadnienia wniesionej apelacji, że zeznania pokrzywdzonej R. P. (1) i zeznania synów oskarżonego A. i M. P. nie zasługują na wiarę, albowiem strony wspólnie zamieszkiwały i zależy im na określonym rozstrzygnięciu, nie mogły przynieść oczekiwanego rezultatu, jako cechujące się zbyt wysokim poziomem abstrakcji. Tego rodzaju argumenty, co do zasady, pasują do każdej sprawy, której przedmiotem jest przestępstwo z art. 207 § 1 kk popełnione na szkodę najbliższych członków rodziny. W orzecznictwie od lat wskazuje się, iż nawet wytoczenie powództwa cywilnego nie może stanowić przesłanki z góry nadającej zeznaniom świadka znamię niewiarygodności, a zeznania te – niezależnie od okoliczności wniesienia powództwa cywilnego – podlegają ocenie pod względem wartości dowodowej przy zastosowaniu zasad określonych w art. 7 kpk – czyli art. 4 § 1 kpk z 1969 r. (por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 22 czerwca 1971 r., sygn. V KRN 197/71; OSNKW 1971/11/175, LEX nr 18314). W przedmiotowej sprawie mimowolnymi świadkami awantur byli nie tylko synowie stron, szczegółowo opisując elementy przestępstwa wieloczynowego popełnionego przez oskarżonego, ale także członkowie bliższej i dalszej rodziny i znajomi, mający ze stronami częsty lub sporadyczny kontakt. Obraz ich relacji, przy wymogu uwzględniania całokształtu okoliczności niniejszej sprawy, był dość spójny, wzajemnie się uzupełniał, dlatego też Sąd Rejonowy słusznie uznał, iż co do meritum, tj. istoty tego co stanowiło przedmiot niniejszego procesu, a nie pobocznych kwestii, depozycje świadków pozostawały wiarygodne i mogące z powodzeniem stanowić podstawę ustaleń faktycznych, mających wpływ na wydany w sprawie wyrok. Istnienie dowodów przeciwnych w postaci relacji świadków, wspomagających linię obrony oskarżonego, nie oznaczało jednocześnie istnienia wątpliwości, o których stanowi przepis art. 5 § 2 kpk. Norma art. 5 § 2 kpk nie oznacza obowiązku mechanicznego wyboru wersji wydarzeń najbardziej korzystnej dla oskarżonego bez poddania wszystkich dowodów krytycznej weryfikacji (por. postanowienie SN z 21.12.2020 r., V KS 31/20, LEX nr 3095797). Skarżący nie mieli także racji podnosząc argumenty odnośnie nieprawidłowych relacji panujących w małżeństwie oskarżonego i pokrzywdzonej. Sąd Okręgowy dostrzegł przy tym nieskuteczną próbę nawiązania przez skarżącego do poglądów doktryny i licznych judykatów odnośnie tego, iż nie jest możliwe wzajemne znęcanie się małżonków, czy też konkubentów. Dla bytu przestępstwa znęcania nie ma jednak znaczenia, czy ofiara sprzeciwiała się działaniom sprawcy, tj. czy podejmowała próbę obrony, czy też pozostawała bierna. W sytuacji, w której nieprawidłowe zachowania występują (chociażby z jednej strony stale, zaś z drugiej strony jednostkowo), warunkiem condicio sine qua non skazania sprawcy za czyn z art. 207 § 1 kk jest ustalenie, iż oskarżony miał nad pokrzywdzoną przewagę. W ocenie Sądu Okręgowego, prawidłowa była analiza i ocena dowodów przeprowadzona przez Sądu I instancji, która doprowadziła do wniosku, iż pokrzywdzona nie inicjowała tempore criminis zachowań agresywnych, poniżających męża, przykrych, wyśmiewających, wulgarnych i dokuczliwych o intensywności porównywalnej z przemocą, której dopuszczał się wobec niej i synów oskarżony. Nieuprawnione i gołosłowne były więc sugestie o wzajemności przemocy. Stan zgromadzonych w sprawie dowodów, ocenionych przez Sąd meriti w zgodzie z przepisem art. 7 kpk, przeczył podzieleniu tego argumentu. Przedstawiając rzecz obrazowo – osoba pokrzywdzona nie musi każdorazowo pozostawać zupełnie bierna, może podejmować działania obronne, zaś jedno wulgarne odezwanie się do sprawcy przemocy w odpowiedzi na jego zachowanie, nie przekreśla całkowicie i nie implikuje uznania, że do wieloczynowego (przymiotnik ten pozostaje kluczowym) przestępstwa znęcania się w danej rodzinie nie doszło. W niniejszej sprawie prawidłowym był wniosek Sądu Rejonowego, który wprost wynikał z pisemnych motywów zaskarżonego wyroku, iż pokrzywdzona i synowie stron działaniom oskarżonego mogli przeciwstawić się jedynie w niewielkim stopniu i znosili je w obawie przed pogorszeniem swoich warunków życiowych, na pierwszy plan wysuwając dobro rodziny i prowadzonego gospodarstwa rolnego, stanowiącego w tej rodzinie wspólną, bezcenną i wręcz strategiczną wartość. Notabene, co dla oskarżonego rzeczywiście, a nie według deklaracji, znaczyło to gospodarstwo w ukazuje w pełni to co dokładnie się z nim stało po wyprowadzce żony i dzieci z wspólnie zajmowanego domu. O dalszym rozwoju technologicznym i poszerzaniu hodowli zwierząt nie było nawet mowy. Bezzasadnym były również twierdzenia o próbie celowego obciążenia oskarżonego przez pokrzywdzoną. Zrozumiałym pozostawało, że pokrzywdzeni w tej sprawie domownicy oskarżonego wstydzili się sytuacji w domu, do tego dochodziło ich subiektywne przekonanie, iż bezzasadnym jest samo inicjowanie postępowania karnego przeciwko oskarżonemu, pełniącemu służbę jako funkcjonariusz Policji w lokalnej jednostce. Dlatego też warto zwrócić jakie były kroki pokrzywdzonej, która nie radziła sobie z sytuacją w domu – to prawda, że na komisariat Policji - aczkolwiek wcale nie po to żeby złożyć oficjalne zawiadomienie o popełnionym przestępstwie, lecz po to, aby zupełnie nieoficjalnie porozmawiać z przełożonym męża, który miał na niego wpływ i mógł z nim przeprowadzić równie nieoficjalną rozmowę. R. P. (1) szukała zatem pomocy w sposób, aby w jak najmniejszym stopniu zaszkodzić mężowi, zdając sobie sprawę z czym dokładanie może wiązać się dla niego wyrok skazujący, z wydaleniem ze służby i tym samym utratą pracy w Policji, gdzie oskarżony pozostawał zatrudniony od 20 lat , a zatem niemal całe swoje dorosłe życie. Lekarzem rodzinnym pokrzywdzonej była siostra oskarżonego (A. O.), druga z sióstr oskarżonego – kierownikiem Sekretariatu Wydziału Karnego Sądu Rejonowego właściwości ogólnej stron. Matka oskarżonego emerytowanym pracownikiem tego samego Sądu, zaś ojciec biegłym sądowym. Obawa istnienia zamkniętego kręgu po stronie pokrzywdzonych także dla postronnego obserwatora była zrozumiała, w sytuacji, w której istniały przesłanki do wyłączenia od orzekania sędziów właściwego Sądu Rejonowego, a prowadzenie postępowania przygotowawczego odbywałoby się w nomen omen, miejscu pracy oskarżonego. W tej konkretnej sprawie zupełnie nie przekonały Sądu Okręgowego argumenty o krytyce członków rodziny, mobilizowaniu ich do pracy w gospodarstwie, formie wychowywania dzieci poprzez pracę i zaangażowaniu ich w prace na gospodarstwie, co jest powszechnie przyjęte i akceptowalne w warunkach wiejskich, jak również o rodzaju pracy adekwatnym do wieku i rozwoju małoletnich. Tego rodzaju polemika nie miała przełożenia na realia tej sprawy i w efekcie nie mogła świadczyć o wadliwości subsumpcji ustaleń faktycznych, pod konkretną normę prawa materialnego - art. 207 § 1 kk. Zgromadzone dowody słusznie doprowadziły Sąd Rejonowy do przekonania, którego efektem był zaskarżony wyrok, że granica między karceniem synów a znęcaniem się nad nimi została przez oskarżonego zdecydowanie przekroczona. System kar oskarżonego albo raczej kary wymyślane przez niego na poczekaniu, były zupełnie nieadekwatne w stosunku do pojmowanych subiektywnie przez oskarżonego przewinień. Oskarżony mógł twardą ręką decydować o sprawach gospodarstwa rolnego, winien jednak rozróżnić rolę swoich synów i stawiane mu cele zwierzchności ojcowskiej nad synami od chwil wyzysku i wykorzystywania ponad miarę ich nieodpłatnej pracy. Chłopcy się nie skarżyli na ciężką pracę, ale była ona na dłuższą metę ponad ich siły, a nawet jeśli nie ponad siły, ewidentnie odbywała się kosztem czasu nastoletnich chłopców. Obrońca zupełnie przemilczał, ile czasu prace w gospodarstwie zajmowały synom oskarżonego, który to w ich wieku, powinien być, po zajęciach lekcyjnych, w głównej mierze przeznaczony na naukę i odpoczynek. W kontekście znamion art. 207 § 1 kk wyraźnie należy rozgraniczyć drobną i sezonową pomoc rodzicom w gospodarstwie rolnym od pracy, która swoją intensywnością zbliżona była do pracy osoby określanej w czasach folwarcznych mianem parobka, tj. najemnego robotnika dochodzącego, pracującego w gospodarstwie rolnym. Wspólne prowadzenie gospodarstwa rolnego, w którym oskarżony pracował zawodowo, a większość obowiązków i codzienny „obrządek” przy zwierzętach scedowany był na żonę i synów, również trudno nazwać „wspólnym”, zaś same rozkazy przy pogardliwym traktowaniu żony i synów, gorzej od pracowników najemnych nie mogło zostać opisane w sposób jaki usiłował przeforsować obrońca, poprzez bagatelizowanie przeżyć ofiar przemocy psychicznej, fizycznej i obok nich dotkliwej przemocy ekonomicznej. Po stronie oskarżonego, zgodnie z relacją A. i M. P., mieliśmy do czynienia z wmawianiem pokrzywdzonym debilizmu, a i te określenie było jednym z najbardziej łagodnych, jakie znajdowały się w aktach sprawy (a innych Sąd nie widział konieczności i celowości przytaczać, zachowując szacunek dla dokumentów sądowych). Mówienie synowi, że „nie zasługuje na to, aby dawać mu żreć” – po pierwsze nawet jeśli nie można mu przypisać wulgaryzmu, to odnosi się do zwierząt, a nie do ludzi, po drugie zaś – pozostaje wyjątkowo pogardliwe, nacechowane negatywnie, i po trzecie – cały czas pamiętać należało iż odnosi się do młodego człowieka, który akurat na swoje utrzymanie pracował ciężko, obiektywnie porównując jego obowiązki z obowiązkami większości rówieśników. W tej sytuacji zasady doświadczenia życiowego, znajomość lokalnych uwarunkowań i rynku pracy wskazuje, że pracownicy najemni, gdyby oskarżony ich zatrudnił chociażby dorywczo, po usłyszeniu powyższych słów, zwyczajnie by odeszli, natomiast domownicy oskarżonego znosili zachowanie oskarżonego w obawie przed pogorszeniem swoich warunków życiowych, na pierwszy plan wysuwając dobro rodziny. Cały czas pamiętać należało, że mówimy o gospodarstwie rolnym ok. 50 ha upraw (ziemi własnej + dzierżawionej) oraz inwentarzu żywym – 80 świń i 30 sztuk bydła. 20-letni świadek J. L. zeznając przed Sądem Rejonowym na rozprawie w dniu 3 grudnia 2020 r. wskazał, m.in. że przy tak dużym gospodarstwie nie byli zatrudniani inni ludzie, oni sami pracowali (k. 637). Nikt nie kwestionował tej okoliczności, a w przekonaniu Sądu Okręgowego ma ona zasadnicze znaczenie przy rozważaniu zasadności argumentów wyrażonych w apelacjach wniesionych „na korzyść” oskarżonego. Przedstawiony w nich tok rozumowania i wszystkie wykorzystane kontrargumenty przeciwko przypisania oskarżonemu winy za czyn z art. 207 § 1 kk, warunku sine qua non, warunkowego umorzenia postępowania, wyroku quasi-skazującego, może i mógłby zostać wykorzystane z powodzeniem w innej sprawie, przy innym stanie zgromadzonych dowodów i mniejszym zakresie obciążeń pokrzywdzonych z prowadzonym gospodarstwem. Przeciwko podzieleniu argumentów skarżących przemawiały jednak zeznania świadków, doświadczenie życiowe i zasady racjonalnego rozumowania. Przez pryzmat argumentów skarżących o swobodnym dostępie do konta pokrzywdzonej i tym samym przemocy lub jej braku w aspekcie ekonomicznym, Sąd Okręgowy czuł się zobligowany wskazać, iż rozróżnić należy sam dostęp formalny do rachunku bankowego (zgodny z upoważnieniami bankowymi) od pozostawienia uprawnionej osobie swobody w dysponowaniu zgromadzonymi na tymże rachunku środami, wprowadzonym zakazem korzystania z tych pieniędzmi, pytania się o możliwość podjęcia lub wydania nawet drobnej kwoty i awantur oskarżonego o wydatkowanie wspólnych środków. Przemoc ekonomiczna nie zawsze znajduje odzwierciedlenie w historii rachunku bankowego. Skorelowanie jej z przemocą psychiczną i naciskiem na pokrzywdzoną miało tutaj zasadnicze znaczenie. Odnośnie prawidłowości kwalifikacji zachowania oskarżonego z pkt I aktu oskarżenia jako art. 207 § 1 kk w zb. z art. 157 § 2 kk w zw. z art. 11 § 2 kk, a zatem argumentacji skarżącego odnoszącej się do wycinka zarzutu z pkt I a/o, dotyczącego zdarzenia z dnia 13 września 2017 r., kwalifikowanego jako art. 157 § 2 kk pamiętać należało, że kumulatywny zbieg przepisu z art. 207 § 1 kk z innymi przepisami jest uzasadniony wszędzie, gdzie znęcanie się wywołało skutek wykraczający poza ramy pojęcia znęcania i wyczerpujący znamiona innego przestępstwa np. naruszenie czynności narządów ciała (por. uchwała Sądu Najwyższego z dnia 9 czerwca 1976 r. , sygn. akt VI KZP 13/75, OSNKW 1976 nr 7-8, poz. 86, Legalis Numer 19478). W przedmiotowej sprawie ten konkretny przejaw przemocy fizycznej, słusznie został zakwalifikowany jako kolejny przejaw przestępstwa wieloczynowego znęcania, penalizowanego w art. 207 § 1 kk. Całość zawartości kryminalnej zachowania oskarżonego oddawały powyższe przepisy. Skarżący nie podważyli wartości dowodowej opinii sądowo-lekarskiej w konfrontacji z dokumentacją medyczną dot. obrażeń pokrzywdzonej R. P. (1). To rolą Sądu ferującego wyrok jest dokonywanie ustaleń faktycznych, a opinie biegłych, podobnie jak i inne dowody, w tym dokumentacja medyczna i zeznania świadków, są jedynie w tym pomocne. Skarżący nie wykazali, aby w/w opinia była obarczona uchybieniami, określonymi w art. 201 kpk, ograniczając się do prostego zaprzeczenia ich wnioskom końcowym. W dochodzeniu do prawdy obiektywnej Sąd może posługiwać się nie tylko dowodami bezpośrednimi, którymi aktualnie dysponuje, ale również dowodami pośrednimi i prawidłowym logicznie rozumowaniem, wspieranym przesłankami natury empirycznej, nasuwającymi jednoznaczny wniosek, iż dane zdarzenie, czy też okoliczność, rzeczywiście miały miejsce. Sąd Rejonowy dysponował wyjaśnieniami oskarżonego, który zaprzeczał, aby pobił żonę, która wg niego sama upadła na barierkę, zeznaniami pokrzywdzonej popartymi dokumentacją medyczną i opinią sądowo-lekarską, że doznane obrażenia zgodnie z wiedzą medyczną mogły powstać w wyniku pobicia i jakiego dokładnie rodzaju oraz zeznaniami A. i M. P., dowodami pośrednimi. Z relacji A. P. (2) wynikało, że obaj bracia po powrocie do domu zastali płaczącą mamę, która przekazała, że ojciec ją uderzył, a po tym jak poszli do ojca z pytaniem za co dostała mama, ten wcale nie zaprzeczył, że uderzył żonę, lecz odpowiedział „za niewinność” (k. 51). Podobnym dowodem o charakterze pośrednim były również zeznania M. G., siostry oskarżonego, której oskarżony również przyznał się do uderzenia żony (k. 314) Wartości dowodowej powyższych depozycji, dowodów o charakterze pośrednim, obaj skarżący również nie podważyli przekonująco i skutecznie. Kierując się przedstawionymi wyżej racjami, Sąd Okręgowy uznając zaskarżony wyrok za prawidłowy w części dotyczącej czynu z pkt I a/o, nie mógł spełnić postulatów skarżących i uniewinnić P. P. (1). Wniosek - o uniewinnienie oskarżonego od zarzucanego mu czynu w pkt I wyroku; ☐ zasadny ☐ częściowo zasadny ☒ niezasadny Zwięźle o powodach uznania wniosku za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny. Bezzasadność zarzutów warunkowała bezzasadnością wniosku. Lp. Zarzut 2. W zakresie czynu z pkt II wyroku: 3. obrazę przepisów prawa materialnego, poprzez błędne przyjęcie, że zachowanie oskarżonego polegające na przelewie środków finansowych w kwocie 170.000 zł ze wspólnego konta małżonków P. na konto osobiste oskarżonego wypełniło dyspozycję art. 284 kk, w sytuacji, gdy dla bytu przestępstwa przywłaszczenia ma znaczenie nie tylko utrata przez osobę uprawnioną prawa do rzeczy lub prawa majątkowego, możliwości dysponowania tymi przedmiotami, ale również ustalenie, że oskarżony uczynił to z zamiarem powiększenia swojego majątku kosztem majątku żony (pokrzywdzonej); 4. obrazę art. 7 i 5 § 2 kpk, poprzez przekroczenie granic swobodnej oceny dowodów, brak właściwego rozważenia całokształtu zebranych w sprawie dowodów, dokonanie oceny dowodów w sposób sprzeczny z zasadami prawidłowego rozumowania i doświadczenia życiowego, polegające na: - przyjęciu przez Sąd pierwszej instancji, że sama wypłata środków finansowych z rachunku bankowego stron i przelanie ich na rachunek bankowy oskarżonego pozbawiło pokrzywdzoną w ogóle dostępu do tych środków, w sytuacji gdy ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego wynika, że oskarżony wpłacił przelane środki na lokatę bankową, zabezpieczając w ten sposób środki na poczet sprawy o podział majątku wspólnego; - pominięciu przez Sąd okoliczności, że dokonanie przez oskarżonego operacji bankowej, polegającej na założeniu lokaty dla środków pieniężnych nie spowodowało nieodwracanej szkody w majątku współmałżonka – R. P. (1), gdyż środki te zostały zabezpieczone na lokacie i będą stanowiły przedmiot sprawy o podział majątku wspólnego, nie powiększyły one również majątku osobistego oskarżonego. ☐ zasadny ☐ częściowo zasadny ☒ niezasadny Zwięźle o powodach uznania zarzutu za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny Po raz kolejny Sąd Okręgowy odniesie się do esencji zarzucanych uchybień, a nie kategorii względnych przesłanek odwoławczych i kwestii prawidłowości formułowania zarzutów z petitum wniesionych środków odwoławczych, przy - jak już wskazano - wadliwej konstrukcji apelacji „na korzyść” oskarżonego. Najpierw słowo o ustaleniach faktycznych, której legły u podstaw dokonanej przez Sąd Okręgowy subsumpcji pod normę art. 284 § 1 kk. Pieniądze ze sprzedaży zwierząt, dokonanej bez zgody i wiedzy pokrzywdzonej, wchodzących w skład majątku wspólnego trafiły na konto, do którego byli upoważnieni oboje małżonkowie. Dopiero w dalszej kolejności oskarżony przelał środki na swój rachunek osobisty, do którego pokrzywdzona nie miała dostępu. Do tego momentu obie strony procesowe nie miały uwag. Zdaniem Sądu Okręgowego, te okoliczności powinny stanowić punkt wyjścia dla dalszych rozważań. Przechodząc dalej i oceniając zarzutu dotyczące czynu z pkt II aktu oskarżenia - w ocenie Sądu Okręgowego, w powyższym kontekście logicznym i nie wymagającym jakiejkolwiek wykładni przepisu prawa materialnego pozostawało, że pokrzywdzona nie miała dostępu do konta, na które oskarżony przelał ich wspólne środki, pochodzące ze sprzedaży żywego inwentarza, skoro nie mogła z punktu czysto technicznego ich wypłacić i nie była upoważniona do tego drugiego, osobistego konta oskarżonego. Do tego momentu nie można również mówić o kwestii wiarygodności określonych dowodów i obrazie art. 7 kpk, skoro były to fakty, z którymi Sąd merytoryczny miał do czynienia bez zagłębiania się w stan zgromadzonych dowodów o charakterze osobowym, zawierających wyjaśnienie mniej lub bardziej przekonujące tego stanu rzeczy. Zakres okoliczności doniosłych z punktu widzenia ustalenia kolejnej kategorii ustaleń faktycznych, tj. zamiaru sprawcy przestępstwa z art. 284 § 1 i § 2 kk, jest zawsze zależny od okoliczności konkretnej sprawy. W niniejszej sprawie, oskarżony poprzez swoje działanie pozbawił pokrzywdzoną nie tylko możliwości podjęcia decyzji w kwestii sprzedaży żywego inwentarza, ale i możliwości dysponowania kwotą kilkuset tysięcy złotych, stanowiącej niemal cały ich majątek dorobkowy. Twierdzenie, że dokonał tego, aby zabezpieczyć w ten sposób środki na poczet sprawy o podział majątku wspólnego, miało polemiczny charakter. Tego rodzaju linia obrony oskarżonego musiała zostać oceniona krytycznie i w ten sposób Sąd Rejonowy prawidłowo ją ocenił. Podobnie twierdzenie, że działanie oskarżonego nie spowodowało nieodwracalnej szkody w majątku współmałżonka. Już sama uwaga o „nieodwracalnej szkodzie” przy charakterze środków kompensacyjnych, rekompensujących, tj. naprawiających szkodę, a zatem odwracających jej skutek, również była polemiczna. W orzecznictwie SN i sądów powszechnych problematyka wyczerpania przez sprawcę znamion art. 284 § 1 i § 2 kk w odniesieniu do majątku wspólnego małżonków była już rozważana wielokrotnie. Jak orzekł Sąd Apelacyjny w Katowicach w wyroku z dnia 30 kwietnia 2015 r., sygn. II AKa 62/15, mienie wchodzące w skład małżeńskiej wspólności majątkowej może być przedmiotem przestępstwa przywłaszczenia popełnionego przez jednego z małżonków, gdyż dla małżonka stanowi ono mienie częściowo cudze (por. wyrok SA w Katowicach z 30.04.2015 r., II AKa 62/15, LEX nr 174577). Z kolej Sąd Apelacyjny w Poznaniu w wyroku z dnia 21 stycznia 2015 r., sygn. II AKa 218/14, orzekł, iż małżonek może ponosić odpowiedzialność karną z art. 284 § 1 kk w takim przypadku, gdy dopuszcza się rozporządzania mieniem należącym do majątku wspólnego w taki sposób, że czyni to z zamiarem powiększenia swego majątku kosztem majątku drugiego małżonka, np. sprzedaje określoną rzecz ruchomą, postępuje w taki sposób, by ta rzecz nie mogła być w przyszłości przedmiotem podziału majątku wspólnego. Przedmiotem sprzeniewierzenia może być każda rzecz ruchoma, w tym również polski pieniądz, który występuje albo w postaci gotówki albo jako pieniądz bezgotówkowy, np. w formie zapisu na rachunku bankowym. Z kolei jeśli osoba, której powierzono prawo do dysponowania środkami pieniężnymi zgromadzonymi na rachunku bankowym, dokonuje bezprawnie dyspozycji (np. polecenia wypłaty pieniędzy) z tego rachunku, to dopuszcza się przywłaszczenia powierzonych jej pieniędzy w rozumieniu art. 284 § 2 kk (LEX nr 2659758). Podzielenie zarzutów skarżących i toku rozumowania przedstawionego we wniesionych apelacjach na poparcie zarzutów przeciwko uznaniu winy oskarżonego za czyn z pkt II aktu oskarżenia stałoby w oczywistej sprzeczności z zasadą samodzielności jurysdykcyjnej sądu karnego z art. 8 § 1 kpk, prowadząc do ustalenia nie dającej się zaakceptować zasady, że o tym, czy rzeczywiście doszło do przywłaszczenia mienia będącego składnikiem wspólności ustawowej małżeńskiej orzekanie w sprawie karnej byłoby możliwe dopiero po dokonaniu podziału majątku wspólnego małżonków i dokonaniu rozliczeń między stronami, a zatem wykonaniu wyroku cywilnego, a w konsekwencji i do tego, że w sytuacji gdyby do takiego podziału nie doszło, orzekanie w sprawie karnej nie byłoby w ogóle możliwe. Sprawy o podział majątku wspólnego mogą przebiegać sprawnie, możliwe jest także ich ciągnięcie się latami, w zależności od okoliczności, m.in. stopnia komplikowania sprawy, zgodnych/niezgodnych stanowisk stron. W tej sytuacji zagrożeniem dla sprawności i celów postępowania karnego, w tym celów kompensacji i naprawienia szkody wynikającej z przestępstwa, nie zaś ze sporu cywilnego, byłoby oczekiwanie na wynik sprawy cywilnej, co w skrajnych przypadkach mogłoby skutkować przedawnieniem karalności przestępstwa z art. 284 § 1 czy też § 2 kk. Zdaniem Sądu Okręgowego, hipotetycznej możliwości niebezpieczeństwa powstania dwóch tytułów wykonawczych nie należy przeceniać. Ustawodawca przewidział w tym celu konkretne rozwiązania: w postępowaniu karnym - klauzulę antykumulacyjną z art. 415 § 1 kpk, w postępowaniu cywilnym chociażby art. 316 kpc, zgodnie z którym sąd wydaje wyrok, biorąc za podstawę stan rzeczy istniejący w chwili zamknięcia rozprawy i inne przepisy. Wniosek - o uniewinnienie oskarżonego od zarzucanego mu czynu w pkt II wyroku; ☐ zasadny ☐ częściowo zasadny ☒ niezasadny Zwięźle o powodach uznania wniosku za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny. Bezzasadność zarzutów warunkowała bezzasadnością wniosku. Lp. Zarzut 3. W zakresie czynu z pkt III wyroku: 5. obrazę art. 7 i 5 § 2 kpk, poprzez przekroczenie granic swobodnej oceny dowodów, brak właściwego rozważenia całokształtu zebranych w sprawie dowodów, dokonanie oceny dowodów w sposób sprzeczny z zasadami prawidłowego rozumowania i doświadczenia życiowego, polegającego na: - pominięciu przez Sąd pierwszej instancji, że zachowanie oskarżonego polegające na otwarciu zamkniętego pisma zawierającego korespondencję kierowaną do R. P. (1) z Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa cechowała znikoma społeczna szkodliwość czynu, tj. wypełniło negatywną przesłankę procesową tj. z art. 17 § 1 pkt 3 kpk; ☐ zasadny ☐ częściowo zasadny ☒ niezasadny Zwięźle o powodach uznania zarzutu za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny Sąd Okręgowy mógłby zgodzić się z tym zarzutem, gdyby czyn z art. III aktu oskarżenia był jedynym zarzutem stawianym oskarżonemu w tej sprawie, dodatkowo bez wszystkich obciążających oskarżonego okoliczności. Skarżący zupełnie pominął tło tego konkretnego zdarzenia z pkt III a/o, tj. w jakich okolicznościach oskarżony otworzył korespondencję kierowaną wyłącznie do R. P. (1). Kluczowe były tutaj okoliczności podmiotowe i przedmiotowe czynu oskarżonego, konflikt istniejący między stronami, celowe i złośliwe uzyskanie informacji, wysłanie mms-a potwierdzającego odebranie korespondencji od listonosza – kolegi oskarżonego, który doskonale zdawał sobie sprawę, że strony nie mieszkają już razem, pozostając w nieformalnej separacji, a mimo tego przekazał oskarżonemu list. Korespondencja ta nie dotyczyła rachunku za prąd, lecz pochodziła z Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa, z której to pokrzywdzona otrzymała uprzednio pokaźne środki na rozwój gospodarstwa i wobec której miała określone obowiązki jako producent rolny. Organ procesowy przy dokonywaniu oceny stopnia społecznej szkodliwości czynu lub przy ustalaniu braku tej szkodliwości może przydać pierwszorzędne znaczenie jedynie wybranym elementom, a nawet jednemu z nich, rzecz jasna nie tracąc z pola widzenia pozostałych i biorąc je pod uwagę. Rozważenie powyższych okoliczności wypada dla oskarżonego niekorzystnie, dlatego też, bezzasadne było stanowisko obrońcy i oskarżonego o braku zawartości kryminalnej i znikomym stopniu szkodliwości tegoż czynu, a tym samym negatywnej przesłance procesowej z art. 17 § 1 pkt 3 kpk. Okoliczności „na korzyść” zostały wzięte przez Sąd Rejonowy pod uwagę w rozstrzygnięciu o warunkowym umorzeniu postępowania (art. 66 § 1 kk). W ocenie Sądu Okręgowego, dalej idące aniżeli właśnie takie zakończenie sprawy nie miało podstaw merytorycznych. Wniosek - o umorzenie postępowania na podstawie art. 17 § 1 pkt 3 kpk w części dotyczącej czynu z pkt III wyroku; ☐ zasadny ☐ częściowo zasadny ☒ niezasadny Zwięźle o powodach uznania wniosku za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny. Bezzasadność zarzutu warunkowała bezzasadność wniosku. Lp. Zarzut 4. W zakresie czynu z pkt IV wyroku: 6. obrazę przepisów prawa materialnego, poprzez błędne przyjęcie, że P. P. (1) poświadczył nieprawdę w fakturach VAT nr (...), podczas gdy z przepisu wynika, że stroną podmiotową czynu stypizowanego w art. 271 § 1 kk, może być wyłącznie „osoba uprawiona do wystawienia dokumentu”, natomiast z treści zarzucanego oskarżonemu czynu wynika, że miał on poświadczyć nieprawdę w ten sposób, że był on nieuprawniony do jego sporządzenia i podpisania; 7. obrazę art. 7 i § 2 kpk, poprzez przekroczenie granic swobodnej oceny dowodów, brak właściwego rozważenia całokształtu zebranych w sprawie dowodów, dokonanie oceny dowodów w sposób sprzeczny z zasadami prawidłowego rozumowania i doświadczenia życiowego, polegającego na: - pominięciu przez Sąd pierwszej instancji, że oskarżony wraz z R. P. (1) wspólnie prowadzili gospodarstwo rolne, a pokrzywdzona wielokrotnie upoważniała męża do wystawiania faktur, oboje małżonkowie byli również stroną umowy z Agencją Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa, co potwierdza zgromadzony w sprawie materiał dowodowy w postaci dokumentów oraz zeznań świadków; - pominięciu przez Sąd faktu, że faktury sporządzone przez oskarżonego dokumentowały rzeczywiste zdarzenia gospodarcze, nie wprowadziły w błąd innej osoby co do rzeczywistego rozporządzenia mieniem oraz wykonania zobowiązań podatkowych. ☒ zasadny ☐ częściowo zasadny ☐ niezasadny Zwięźle o powodach uznania zarzutu za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny Jedyny zasadny zarzut z apelacji wniesionych na korzyść oskarżonego. Sąd Okręgowy w tym miejscu ograniczy się do wyjaśnienia dlaczego uniewinnił oskarżonego – w tym miejscu stanowczo podkreślić należy, iż tylko i wyłącznie z uwagi na stwierdzoną obrazę przepisu prawa materialnego art. 271 § 1 kk, tj. odpowiednio zarzut z pkt 6 petitum. Nie chodziło o czynność sprawczą oskarżonego – do wyników postępowania dowodowego i pierwszoinstancyjnych ustaleń Sąd Okręgowy nie miał zastrzeżeń. Oskarżony dokonał wystawienia faktur za sprzedaż bydła i trzody chlewnej bez zgody i wiedzy pokrzywdzonej R. P. (1). W przedmiotowej sprawie Sąd Rejonowy dokonał jednak błędnej wykładni przepisu art. 271 § 1 kk i nieprawidłowej subsumcji przy prawidłowo poczynionych ustaleniach faktycznych. Przestępstwo poświadczenia nieprawdy ma charakter przestępstwa indywidualnego (por. wyrok SA we Wrocławiu z 8.05.2019 r., II AKa 301/18, LEX nr 2716875); jego podmiotami mogą być jedynie funkcjonariusz publiczny lub inna osoba uprawniona do wystawiania dokumentu. Przez pojęcie funkcjonariusza publicznego należy rozumieć osobę spełniającą cechy określone w art. 115 § 13 kk. Pojęcie innej osoby uprawnionej do wystawienia dokumentu należy interpretować wąsko, obejmując nim wyłącznie te osoby, które na mocy szczególnej regulacji otrzymują prawo do sporządzenia dokumentu, któremu – podobnie jak w przypadku dokumentów sporządzanych przez funkcjonariuszy – przysługuje cecha zaufania publicznego (zob. też A. Marek, Kodeks..., nt 4 do art. 271; wyrok SN z 3.12.1997 r., V KKN 296/96, Prok. i Pr. 1998/4, poz. 6; postanowienie SN z 15.03.2013 r., V KK 433/12, LEX nr 1300043). Źródłem uprawnienia może być norma prawna o charakterze generalnym, wyrok sądowy lub inna decyzja organu władzy państwowej. Sprawcą przestępstwa z art. 271 może być także osoba wystawiająca dokument w imieniu innego podmiotu, który otrzymał taką kompetencję na mocy przepisu prawnego (np. zakład pracy) – zob. też uchwała SN z 12.03.1996 r., I KZP 39/95, OSNKW 1996/3–4, poz. 17. Nie należy uprawnienia, o którym mowa w art. 271 , utożsamiać z pojęciem upoważnienia. To ostatnie ma bowiem szerszy zakres znaczeniowy i obejmuje wszelkie umocowanie do wystawienia dokumentu, przy czym źródłem owego umocowania jest kompetencja samego mocodawcy, bez względu na publicznoprawny czy też cywilnoprawny charakter owego umocowania. Skoro więc ustawodawca posługuje się terminem „uprawnienie”, wskazuje na własne kompetencje osoby wystawiającej dokument do potwierdzania określonych okoliczności [W. Wróbel, T. Sroka [w:] Kodeks karny. Część szczególna. Tom II. Część II. Komentarz do art. art. 212-277d, red. A. Zoll, Warszawa 2017, art. 271 kk]. Oskarżony w niniejszej sprawie żadną z powyższych 2 kategorii osób wskazanych w w/w przepisie art. 271 § 1 kk, nie był, nie miał własnych kompetencji do wystawienia dokumentów w postaci faktur za sprzedaż bydła, nie był producentem rolnym. Brak było również w przestępstwa w części szczególnej w Kodeksie Karnym, które można by przypisać oskarżonemu, zgodnie z granicami czynu zarzucanego mu w pkt IV aktu oskarżenia, co odczytywać należało jako lukę w prawie materialnym części szczególnej KK. Wniosek - o uniewinnienie oskarżonego od zarzucanego mu czynu w pkt IV wyroku; ☒ zasadny ☐ częściowo zasadny ☐ niezasadny Zwięźle o powodach uznania wniosku za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny. Wobec zasadności zarzutu w części dotyczącej obrazy przepisu prawa materialnego art. 271 § 1 kk, Sąd Okręgowy zmienił zaskarżony wyrok w ten sposób, że uniewinnił P. P. (1) od popełnienia czynu zarzucanego mu w pkt IV aktu oskarżenia i stwierdził, że wydatki w tej części poniesie Skarb Państwa. 4. OKOLICZNOŚCI PODLEGAJĄCE UWZGLĘDNIENIU Z URZĘDU 1. ----------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------- Zwięźle o powodach uwzględnienia okoliczności ----------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------- 5. ROZSTRZYGNIĘCIE SĄDU ODWOŁAWCZEGO 5.1. Utrzymanie w mocy wyroku sądu pierwszej instancji 1. Przedmiot utrzymania w mocy Rozstrzygnięcie o winie oskarżonego za czyny z pkt I, II i III aktu oskarżenia i rozstrzygnięcie o zastosowaniu wobec niego dobrodziejstwa instytucji warunkowego umorzenia postępowania karnego. Rozstrzygnięcie o uniewinnieniu oskarżonego za czyn z pkt IV aktu oskarżenia (pkt 1 zaskarżonego wyroku – kwestionowane w apelacji pełnomocnika oskarżycielki posiłkowej). Zwięźle o powodach utrzymania w mocy Bezzasadność wniesionych apelacji i brak okoliczności podlegających uwzględnieniu z urzędu. 5.2. Zmiana wyroku sądu pierwszej instancji 1. Przedmiot i zakres zmiany Sąd Okręgowy zmienił zaskarżony wyrok w ten sposób, że: - uniewinnił P. P. (1) od popełnienia czynu zarzucanego mu w punkcie IV aktu oskarżenia i stwierdził, że wydatki w tej części poniesie Skarb Państwa; -nawiązkę orzeczoną na rzecz R. P. (1) w pkt 3 zaskarżonego wyroku podwyższył do kwoty 95.000 (dziewięćdziesięciu pięciu tysięcy) złotych. Zwięźle o powodach zmiany Przyczyny uniewinnienia oskarżonego – odpowiednio rubryka 3.4 niniejszego uzasadnienia. Co do podwyższenia nawiązki – zacząć należało od tego, że w pkt 3 zaskarżonego wyroku Sąd Rejonowy na podstawie art. 67 § 3 kk orzekł od oskarżonego na rzecz R. P. (1) kwotę 10.000 (dziesięciu tysięcy) złotych, zaś na rzecz A. P. (1) i M. P. kwoty po 5.000 (pięć tysięcy) złotych tytułem nawiązek. Z uzasadnienia pierwszoinstancyjnego wynika, że nawiązki te dotyczyły kompensacji krzywdy w związku z czynem z pkt I a/o – tj. przestępstwa znęcania się. Do tego rozstrzygnięcia oskarżony i jego obrońca nie mieli zastrzeżeń, w sytuacji utrzymania zaskarżonego wyroku w części dotyczącej winy oskarżonego za czyn wyżej wymieniony czyn. We wniesionych apelacjach brak było zarzutu ewentualnego. Pkt 1 zaskarżonego wyroku dotyczył warunkowego umorzenia postępowania odnośnie czynów z pkt I a/o (tj. art. 207 § 1 kk w zb. z art. 157 § 2 kk w zw. z art. 11 § 2 kk), czynu z pkt II a/o (tj. art. 284 § 1 kk) i czynu z pkt III a/o (tj. art. 267 § 1 kk). W pkt 2 Sąd Rejonowy orzekł o nawiązce dotyczącej krzywdy pokrzywdzonych związanej z przestępstwem znęcania się. Pominięto jednak kompensację szkody związanej z czynem z art. 284 § 1 kk. W świetle art. 67 § 3 kk umarzając warunkowo postępowanie karne, sąd nakłada na sprawcę obowiązek naprawienia szkody w całości lub w części, a w miarę możliwości również obowiązek zadośćuczynienia za doznaną krzywdę, albo zamiast tych obowiązków orzeka nawiązkę. Już z literalnego brzmienia art. 67 § 3 kk jednoznacznie wynika, że orzeczenie naprawienia szkody, w przeciwieństwie do pozostałych obowiązków probacyjnych, ma charakter obligatoryjny. Przesądza o tym użyty przez ustawodawcę zwrot "sąd nakłada". Obowiązku tego nie stosuje się, gdy przestępstwem nie wyrządzono szkody (np. w wypadku przygotowania lub usiłowania bądź tzw. przestępstw bez ofiar) albo gdy szkoda wyrządzona przestępstwem została już naprawiona. Zobowiązanie do naprawienia szkody może polegać na zobowiązaniu sprawcy do przywrócenia stanu poprzedniego albo do zapłacenia określonej kwoty na rzecz pokrzywdzonego, natomiast sposób naprawienia szkody musi być określony w orzeczeniu sądu (por. wyrok SN z 27.04.2021 r., IV KK 106/21, LEX nr 3252561). Zasądzenie nawiązki jest zatem możliwe zamiast obowiązku naprawienia szkody lub zadośćuczynienia, czyli w wypadkach, w których tak jak w niniejszej sprawie, są podstawy do orzeczenia tych dwóch środków. Podwyższenie nawiązki orzeczonej na rzecz pokrzywdzonej R. P. (1) o 85.000 (osiemdziesiąt pięć tysięcy) złotych uwarunkowane było wysokością szkody, jakiej dotyczył czyn z pkt II a/o, tj. przywłaszczenia przez oskarżonego pieniędzy w kwocie 170.000 zł objętych wspólnością majątkową małżeńską., która do dnia wyrokowania w II instancji nie została naprawiona. Sądowi Okręgowemu w Siedlcach znany jest wyrok Apelacyjnego w Katowicach z dnia 24 lutego 2012 r., sygn. II AKa 17/12, w którym orzeczono, iż pod pojęciem "roszczenie wynikające z przestępstwa", zawarte w treści art. 415 § 5 kpk, należy rozumieć i tę wierzytelność, która powstała po stronie oskarżyciela posiłkowego na skutek nielegalnego rozporządzenia majątkiem wspólnym małżonków przez oskarżoną, a skoro jest ona także przedmiotem postępowania o podział majątku wspólnego, nie może być przedmiotem rozstrzygania w sprawie karnej. Oskarżyciel posiłkowy ma prawo domagania się zwrotu bezprawnie rozdysponowanej przez jego byłą żonę kwoty będącej częścią majątku dorobkowego. Wzajemne rozliczenia z tego tytułu, będą przedmiotem rozpoznania w toczącej się równolegle sprawie cywilnej, natomiast nie mogą być, z uwagi na kategoryczną treść art.415 § 5 kpk elementem rozstrzygania w sprawie karnej. Zakaz wynikający z art. 415 § 5 kpk odnosi się do każdego określonego w ustawie przypadku orzekania karnoprawnego obowiązku naprawienia szkody, a więc również do tego, określonego w art. 67 § 3 kk (por. wyrok SA w Katowicach z 24.02.2012 r., II AKa 17/12, LEX nr 1171207). W kontekście powyższego orzeczenia zaznaczyć należy, iż norma prawna z uchylonego art. 415 § 5 kpk znajduje się obecnie w § 1 tego przepisu, przez co orzeczenie to zachowuje aktualność w kontekście instytucji, której dotyczy. Sąd Okręgowy w Siedlcach, w składzie orzekającym w tej sprawie, nie podziela jednak poglądów wyrażonych w tymże orzeczeniu i takiej wykładni w/w przepisu. Z akt niniejszej sprawy wynikało, że między stronami toczy się postępowanie rozwodowe, nie zaś postępowanie o podział majątku wspólnego. Jak orzekł Sądu Apelacyjny w Lublinie w wyroku z dnia 12 czerwca 2018 r., sygn. II AKa 132/18, nie można podzielić stanowiska, że klauzula antykumulacyjna z art. 415 § 1 kpk znajduje zastosowanie gdy tylko pojawi się hipotetyczna możliwość dochodzenia roszczenia na innej podstawie (np. art. 299 ksh) nawet w sytuacji, gdy wierzyciel nie wystąpił na drogę postępowania cywilnego. Zawsze bowiem można by podnieść, że możliwym jest uzyskanie tytułu wykonawczego inną drogą niż w procesie karnym, co niweczyłoby instytucję prawno - karnego naprawienia szkody. Art. 415 § 1 kpk ma zapobiegać sytuacji, w której w obrocie prawnym występować będzie więcej niż jeden tytuł wykonawczy dotyczący tego samego roszczenia. Nie może się to jednak odbywać kosztem braku realizacji celów procesu w zakresie prawnej ochrony interesów pokrzywdzonego. To zaś determinuje ścisłą czy wręcz zawężającą wykładnię przepisu art. 415 § 1 kpk (LEX nr 2528737). W przedmiotowej sprawie przychylono się do tego drugiego stanowiska. Starania oskarżonego dotyczące uiszczenia nawiązki w orzeczonej przez Sąd Okręgowy wysokości, ukażą w pełni jego stosunek do popełnionych czynów i trafność pozytywnej prognozy kryminologicznej. W sytuacji braku wykonania przez oskarżonego nałożonych na niego obowiązków probacyjnych, Sąd wykonujący wyrok będzie miał również możliwość wdrożenia rozwiązań wynikających z art. 68 § 2 kk i podjęcia warunkowo umorzonego postępowania karnego. 5.3. Uchylenie wyroku sądu pierwszej instancji 5.3.1. Przyczyna, zakres i podstawa prawna uchylenia 1.1. --------------------------------------------------------------------------------- ☐ art. 439 k.p.k. Zwięźle o powodach uchylenia ----------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------- 2.1. Konieczność przeprowadzenia na nowo przewodu w całości ☐ art. 437 § 2 k.p.k. Zwięźle o powodach uchylenia ------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------ 3.1. Konieczność umorzenia postępowania ☐ art. 437 § 2 k.p.k. Zwięźle o powodach uchylenia i umorzenia ze wskazaniem szczególnej podstawy prawnej umorzenia ---------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------- 4.1. ----------------------------------------------------------------------------------- ☐ art. 454 § 1 k.p.k. Zwięźle o powodach uchylenia ------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------ 5.3.2. Zapatrywania prawne i wskazania co do dalszego postępowania ---------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------- 5.4. Inne rozstrzygnięcia zawarte w wyroku Punkt rozstrzygnięcia z wyroku Przytoczyć okoliczności ---------------------- --------------------------------------------------------------------------------------------------------------- 6. Koszty Procesu Punkt rozstrzygnięcia z wyroku Przytoczyć okoliczności II. Na podstawie art. 634 kpk w zw. z art. 631 kpk Sąd Okręgowy zasądził od oskarżonego na rzecz oskarżycielki posiłkowej kwotę 840 (ośmiuset czterdziestu) złotych tytułem zwrotu poniesionych przez nią kosztów zastępstwa procesowego w postępowaniu odwoławczym, ustalając wysokość tych kosztów zgodnie z § 11 ust. 2 pkt 4 w zw. z ust. 7 Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz. U. 2015, poz. 1800). III. Na podstawie art. 7 w zw. z art. 12 ustawy z dnia 23 czerwca 1973 r. o opłatach w sprawach karnych (tekst jedn. Dz. U. z 1983 r., Nr 49, poz. 223 z późn. zm.), Sąd Okręgowy zasądził od oskarżonego na rzecz Skarbu Państwa kwotę 60 złotych tytułem opłaty, zaś na podstawie art. 629 kpk w zw. z art. w zw. z art. 627 kpk obciążył go wydatkami postępowania odwoławczego - kwotą 10 złotych, tj. ½ ryczałtu za doręczenia pism w sprawie. 7. PODPIS 1.3. Granice zaskarżenia Kolejny numer załącznika 1 Podmiot wnoszący apelację Obrońca oskarżonego Rozstrzygnięcie, brak rozstrzygnięcia albo ustalenie, którego dotyczy apelacja W części tj. w zakresie, w jakim Sąd uznał P. P. (1) za winnego popełnienia zarzucanych mu czynów z pkt I, II, III i IV a/o i warunkowo umorzył postępowanie na okres 2 lat 1.3.1. Kierunek i zakres zaskarżenia ☒ na korzyść ☐ na niekorzyść ☐ w całości ☒ w części ☒ co do winy ☐ co do kary ☐ co do środka karnego lub innego rozstrzygnięcia albo ustalenia 1.3.2. Podniesione zarzuty Zaznaczyć zarzuty wskazane przez strony w apelacji ☒ art. 438 pkt 1 k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w zakresie kwalifikacji prawnej czynu przypisanego oskarżonemu ☐ art. 438 pkt 1a k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w innym wypadku niż wskazany w art. 438 pkt 1 k.p.k., chyba że pomimo błędnej podstawy prawnej orzeczenie odpowiada prawu ☒ art. 438 pkt 2 k.p.k. – obraza przepisów postępowania, jeżeli mogła ona mieć wpływ na treść orzeczenia ☒ art. 438 pkt 3 k.p.k. – błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia, jeżeli mógł on mieć wpływ na treść tego orzeczenia ☐ art. 438 pkt 4 k.p.k. – rażąca niewspółmierność kary, środka karnego, nawiązki lub niesłusznego zastosowania albo niezastosowania środka zabezpieczającego, przepadku lub innego środka ☐ art. 439 k.p.k. ☐ brak zarzutów 1.4. Wnioski ☒ uchylenie ☒ zmiana 1.3. Granice zaskarżenia Kolejny numer załącznika 2 Podmiot wnoszący apelację Oskarżony Rozstrzygnięcie, brak rozstrzygnięcia albo ustalenie, którego dotyczy apelacja W części tj. w zakresie, w jakim Sąd uznał P. P. (1) za winnego popełnienia zarzucanych mu czynów z pkt I, II, III i IV a/o i warunkowo umorzył postępowanie na okres 2 lat 1.3.1. Kierunek i zakres zaskarżenia ☒ na korzyść ☐ na niekorzyść ☐ w całości ☒ w części ☒ co do winy ☐ co do kary ☐ co do środka karnego lub innego rozstrzygnięcia albo ustalenia 1.3.2. Podniesione zarzuty Zaznaczyć zarzuty wskazane przez strony w apelacji ☒ art. 438 pkt 1 k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w zakresie kwalifikacji prawnej czynu przypisanego oskarżonemu ☐ art. 438 pkt 1a k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w innym wypadku niż wskazany w art. 438 pkt 1 k.p.k., chyba że pomimo błędnej podstawy prawnej orzeczenie odpowiada prawu ☒ art. 438 pkt 2 k.p.k. – obraza przepisów postępowania, jeżeli mogła ona mieć wpływ na treść orzeczenia ☒ art. 438 pkt 3 k.p.k. – błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia, jeżeli mógł on mieć wpływ na treść tego orzeczenia ☐ art. 438 pkt 4 k.p.k. – rażąca niewspółmierność kary, środka karnego, nawiązki lub niesłusznego zastosowania albo niezastosowania środka zabezpieczającego, przepadku lub innego środka ☐ art. 439 k.p.k. ☐ brak zarzutów 1.4. Wnioski ☒ uchylenie ☒ zmiana 1.3. Granice zaskarżenia Kolejny numer załącznika 3 Podmiot wnoszący apelację Pełnomocnik oskarżycielki posiłkowej Rozstrzygnięcie, brak rozstrzygnięcia albo ustalenie, którego dotyczy apelacja Cały wyrok 1.3.1. Kierunek i zakres zaskarżenia ☐ na korzyść ☒ na niekorzyść ☒ w całości ☐ w części ☐ co do winy ☐ co do kary ☐ co do środka karnego lub innego rozstrzygnięcia albo ustalenia 1.3.2. Podniesione zarzuty Zaznaczyć zarzuty wskazane przez strony w apelacji ☐ art. 438 pkt 1 k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w zakresie kwalifikacji prawnej czynu przypisanego oskarżonemu ☐ art. 438 pkt 1a k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w innym wypadku niż wskazany w art. 438 pkt 1 k.p.k., chyba że pomimo błędnej podstawy prawnej orzeczenie odpowiada prawu ☒ art. 438 pkt 2 k.p.k. – obraza przepisów postępowania, jeżeli mogła ona mieć wpływ na treść orzeczenia ☒ art. 438 pkt 3 k.p.k. – błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia, jeżeli mógł on mieć wpływ na treść tego orzeczenia ☐ art. 438 pkt 4 k.p.k. – rażąca niewspółmierność kary, środka karnego, nawiązki lub niesłusznego zastosowania albo niezastosowania środka zabezpieczającego, przepadku lub innego środka ☐ art. 439 k.p.k. ☐ brak zarzutów 1.4. Wnioski ☒ uchylenie ☒ zmiana

Formularz UK 2 Sygnatura akt II Ka 300/22 Załącznik dołącza się w każdym przypadku.

Formularz UK 2 Sygnatura akt VI Ka 409/21 Załącznik dołącza się w każdym przypadku.