Legislator Case Law & Legislation
II Ka 112/23 AI generated

II Ka 112/23 · Sąd powszechny

Case Number II Ka 112/23
Court / Authority
Jurisdiction Poland (PL)
Decision Date
Outcome SENTENCE

Legislator summary

AI generated

Sygn. akt II Ka 112/23 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 23 marca 2023r. Sąd Okręgowy w Siedlcach II Wydział Karny w składzie: Przewodniczący: SSO Agata Kowalska Protokolant: st.sekr.sądowy Agata Polkowska przy udziale Prokuratora Luizy Bichty-Włoszak po rozpoznaniu w dniu 20 marca 2023 r. sprawy Ł. Z. oskarżonego z art. 209 § 1 kk w zw. z art. 209 § 1a kk na skutek apelacji, wniesionej przez obrońcę oskarżonego od wyroku Sądu Rejonowego w Mińsku Mazowieckim z dnia 15 listopada 2022 r. sygn. akt II K 584/22 I. zmienia zaskarżony wyrok w ten sposób, że uniewinnia oskarżonego Ł. Z. od popełnienia zarzucanego mu czynu; II. stwierdza, że wydatki postępowania w sprawie ponosi Skarb Państwa. UZASADNIENIE Formularz UK 2 Sygnatura akt II Ka 112/23 Załącznik dołącza się w każdym przypadku. Podać liczbę załączników: 1 1. CZĘŚĆ WSTĘPNA 1.1. Oznaczenie wyroku sądu pierwszej instancji Wyrok Sądu Rejonowego w Mińsku Mazowieckim z dnia 15 listopada 2022 r., sygn. II K 584/22 1.2. Podmiot wnoszący apelację ☐ oskarżyciel publiczny albo prokurator w sprawie o wydanie wyroku łącznego ☐ oskarżyciel posiłkowy ☐ oskarżyciel prywatny ☒ obrońca ☐ oskarżony albo skazany w sprawie o wydanie wyroku łącznego ☐ inny 1.3. Granice zaskarżenia 1.3.1. Kierunek i zakres zaskarżenia ☒ na korzyść ☐ na niekorzyść ☒ w całości ☐ w części ☐ co do winy ☐ co do kary ☐ co do środka karnego lub innego rozstrzygnięcia albo ustalenia 1.3.2. Podniesione zarzuty Zaznaczyć zarzuty wskazane przez strony w apelacji ☐ art. 438 pkt 1 k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w zakresie kwalifikacji prawnej czynu przypisanego oskarżonemu ☐ art. 438 pkt 1a k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w innym wypadku niż wskazany w art. 438 pkt 1 k.p.k., chyba że pomimo błędnej podstawy prawnej orzeczenie odpowiada prawu ☒ art. 438 pkt 2 k.p.k. – obraza przepisów postępowania, jeżeli mogła ona mieć wpływ na treść orzeczenia ☒ art. 438 pkt 3 k.p.k. – błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia, jeżeli mógł on mieć wpływ na treść tego orzeczenia ☒ art. 438 pkt 4 k.p.k. – rażąca niewspółmierność kary, środka karnego, nawiązki lub niesłusznego zastosowania albo niezastosowania środka zabezpieczającego, przepadku lub innego środka ☐ art. 439 k.p.k. ☐ brak zarzutów 1.4. Wnioski ☐ uchylenie ☒ zmiana 2. Ustalenie faktów w związku z dowodami przeprowadzonymi przez sąd odwoławczy 2.1. Ustalenie faktów 2.1.1. Fakty uznane za udowodnione Lp. Oskarżony Fakt oraz czyn, do którego fakt się odnosi Dowód Numer karty 1. Ł. Z. Brak uchylania się przez oskarżonego od wykonywania obowiązku alimentacyjnego w okresie objętym zarzutem z aktu oskarżenia. - wyjaśnienia oskarżonego; - dokument w postaci wydruku sms; k. 178-178v k. 166 2.1.2. Fakty uznane za nieudowodnione Lp. Oskarżony Fakt oraz czyn, do którego fakt się odnosi Dowód Numer karty --------- ---------------------- ------------------------------------------------------ -------------------- -------------- 2.2. Ocena dowodów 2.2.1. Dowody będące podstawą ustalenia faktów Lp. faktu z pkt 2.1.1 Dowód Zwięźle o powodach uznania dowodu 1. Wyjaśnienia oskarżonego Ł. Z.. Spójne z dotychczasowym stanowiskiem oskarżonego w postępowaniu przed Sądem I instancji oraz z tym, co o osobistych staraniach, sposobie oraz częstotliwości łożenia przez oskarżonego ma małoletnie dzieci i byłą żonę zeznała J. Z.. 2. Dokument w postaci wydruku sms. Z treści wiadomości wysnuć należy wniosek, iż kwota 9.500 złotych ustalona w drodze porozumienia w postępowaniu cywilnym tytułem alimentów była podana przez strony dobrowolnie. Wiarygodność i autentyczność dołączonej wiadomości nie budzi wątpliwości. 2.2.2. Dowody nieuwzględnione przy ustaleniu faktów(dowody, które sąd uznał za niewiarygodne oraz niemające znaczenia dla ustalenia faktów) Lp. faktu z pkt 2.1.1 albo 2.1.2 Dowód Zwięźle o powodach nieuwzględnienia dowodu ------------------ ------------------------------------ ---------------------------------------------------------------------------- 3. STANOWISKO SĄDU ODWOŁAWCZEGO WOBEC ZGŁOSZONYCH ZARZUTÓW i wniosków Lp. Zarzut 1. 1. Błąd w ustaleniach faktycznych, przyjętych za podstawę orzeczenia, który miał wpływ na jego treść, polegający na błędnym przyjęciu, że oskarżony celowo i świadomie nie wywiązywał się nałożonego na niego wyrokiem sądowym obowiązku alimentacyjnego wobec małoletnich dzieci oraz byłej żony, podczas gdy w rzeczywistości oskarżony nie łożył zasądzonych od niego alimentów w określonej wyrokiem kwocie wyłącznie z braku możliwości finansowych, aby przekazać alimenty w tak wysokiej sumie łącznej, zatem w rzeczywistości oskarżony nie uchylał się od wykonywania nałożonego na niego wyrokiem Sądu obowiązku, tylko nie mógł go wykonywać z powodu obiektywnych i niezależnych od siebie okoliczności. 2. Błąd w ustaleniach faktycznych, przyjętych za podstawę rozstrzygnięcia, który mógł mieć wpływ na jego treść, polegający na pominięciu istotnych okoliczności dotyczących tego, że w trakcie postępowania rozwodowego małżonkowie wspólnie i zgodnie ustalili, że kwota alimentów wskazana w postępowaniu sądowym będzie jedynie kwotą umowną, a w rzeczywistości J. Z. świadomie zgodziła się na to, że Ł. Z. będzie jej przekazywał alimenty w różnych kwotach, zależnych od jego sytuacji materialnej, które to okoliczności świadczą o tym, że oskarżony nie uchylał się od swojego obowiązku, a jedynie z przyczyn niezawinionych przez siebie nie mógł ich wykonywać. 3. Błąd w ustaleniach faktycznych, przyjętych za podstawę rozstrzygnięcia, który mógł mieć wpływ na jego treść, polegający na pominięciu istotnych okoliczności dotyczących tego, że Ł. Z. łożył na utrzymanie małoletnich dzieci i byłej żony niższe kwoty alimentów w miarę posiadanych przez siebie możliwości finansowych, zatem jego działania nie nosiły cech świadomego i celowego unikania nałożonego przez Sąd obowiązku, a jedynie wynikały z faktu braku finansowych możliwości, aby łożyć alimenty w wysokości, która niewątpliwie przewyższa całość usprawiedliwionych kosztów utrzymania małoletnich dzieci i J. Z.. 4. Błąd w ustaleniach faktycznych, przyjętych za podstawę rozstrzygnięcia, który mógł mieć wpływ na jego treść, polegający na przyjęciu, że Ł. Z. nie realizując ciążącego na nim obowiązku alimentacyjnego w określonej przez Sąd wysokości naraził małoletnich i byłą żonę na brak możliwości zaspokojenia ich podstawowych potrzeb życiowych, podczas gdy oskarżony przekazywał byłej żonie kwoty, które były wystarczające do zaspokojenia ich podstawowych potrzeb życiowych, tym bardziej biorąc pod uwagę fakt, że obowiązek alimentacyjny wobec dzieci i obowiązek zaspokojenia ich usprawiedliwionych potrzeb spoczywa nie tylko na ojcu, ale także na matce. 5. Obraza przepisów postępowania, która mogła mieć wpływ na treść wyroku, tj. art. 7 kpk, poprzez dokonanie dowolnej, a nie swobodnej oceny dowodów z zeznań świadków P. Z. i G. M., poprzez uznanie ich za nie wnoszące istotnych informacji do sprawy, podczas gdy zeznania te są wskazują na fakt, iż oskarżony nie uchylał się od nałożonego na niego obowiązku, tylko nie realizował go z uwagi na swoją sytuację finansową i rzeczywisty brak możliwości finansowych łożenia alimentów w tak wysokiej kwocie oraz wskazują, że oskarżony przyczynia się do zaspokojeni potrzeb dzieci także sprawuje opiekę i w tym czasie ponosi koszty ich utrzymania, które to okoliczności mają niewątpliwie istotne znaczenie dla sprawy, tym bardziej, że są spójne z wyjaśnieniami oskarżonego, które Sąd również uznał za niewiarygodne, co z kolei skutkowało błędnym ustaleniem, że oskarżony świadomie i celowo nie realizował nałożonego na niego wyrokiem Sądu obowiązku alimentacyjnego. 6. Rażąca niewspółmierność wymierzonej kary, bowiem okoliczności sprawy wskazują na to, że Ł. Z. nie uchylał się od nałożonego na niego obowiązku alimentacyjnego,, tylko nie wykonywał go ze względu na swoją złą sytuację finansową i brak możliwości łożenia alimentów w tak wysokiej kwocie, jak również uwzględnienia okoliczności, iż wykonanie kary ograniczenia wolności w wymiarze 40 godzin miesięcznie znacznie ograniczy oskarżonemu możliwości zarobkowania, bowiem – jak wskazywał – wykonuje on szereg dodatkowych prac zapewniających mu dodatkowe dochody, a to z kolei ponownie ograniczy jego finansowe możliwości realizowania nałożonego na niego obowiązku alimentacyjnego. ☒ zasadny ☐ częściowo zasadny ☐ niezasadny Zwięźle o powodach uznania zarzutu za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny W sprawie niniejszej zaistniała szczególna sytuacja, w której Sąd Odwoławczy podzielił zarzuty apelacyjne, które pozostawały niekompatybilne z głównym wnioskiem apelacyjnym wyrażonym w petitum apelacji. Skarżący bowiem kwestionując winę oskarżonego sformułował jedynie wniosek o warunkowe umorzenie lub złagodzenie kary wymierzonej oskarżonemu w I instancji. Sąd Okręgowy zmieniając zaskarżony wyrok uniewinnił zaś oskarżonego Ł. Z. od popełnienia zarzucanego mu czynu. W świetle art. 433 § 1 kpk, Sąd ad quem w polu widzenia powinien mieć nie tylko wnioski wprost wyartykułowane przez autora apelacji, lecz również następstwa tego, co należało zrobić po stwierdzeniu w postępowaniu II instancyjnym uchybień prawidłowo i trafnie zarzucanych we wniesionym środku odwoławczym. Przechodząc do meritum, w przekonaniu Sądu Okręgowego, w zachowaniu oskarżonego Ł. Z. brak było podstawowego znamienia przestępstwa niealimentacji w postaci „uchylania się”, co stanowiło bezpośrednią przyczynę jego uniewinnienia w II instancji. Sąd Rejonowy poczynił w tym względzie wadliwe ustalenia faktyczne, wyprowadzając ze zgromadzonych dowodów dowolne wnioski i na ich podstawie dokonując nieprawidłowej subsumpcji zachowania oskarżonego i sposobu jego wywiązywania się z obowiązku alimentacyjnego pod przepisy art. 209 § 1 kk w zw. z art. 209 § 1a kk. Dodatkowo przypisanie oskarżonemu przez Sąd Rejonowy narażenia pokrzywdzonych na niemożność zaspokojenia podstawowych potrzeb życiowych - w tej sprawie – nie znalazło potwierdzenia w materiale dowodowym i pozostawało niezrozumiałe, albowiem z całokształtu zgromadzonych dowodów wynikało, że małoletnim dzieciom stron były zapewnione, poza podstawowymi potrzebami bytowymi takie udogodnienia jak wyjścia do kina, rozrywki, wyjazdy na weekendy, na wakacje (k. 116v), lekcje pływania i jazdy konnej (k. 22v) zarówno ze strony ojca, jak i matki. Jak wynika z wywiadu kuratora, małoletni B. i Z. Z. uczęszczają też do prywatnej szkoły (k. 125v). W orzecznictwie Sądu Najwyższego wskazuje się, iż dla bytu przestępstwa niealimentacji nie wystarczy samo potwierdzenie, że oskarżony nie płaci alimentów, do których łożenia był zobowiązany, lecz konieczne jest równoczesne ustalenie, iż od tego obowiązku „uchyla się” (por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 11.05.2022 r., sygn. III KK 64/22, LEX nr 3409745). W pojęciu „uchyla się” zawarty jest zawsze negatywny stosunek psychiczny osoby zobowiązanej do świadczenia - sprawca obowiązku tego nie wypełnia, gdyż go wypełnić nie chce lub lekceważy ten obowiązek. Musi to więc być zachowanie umyślne, w którym wyraża się szczególne nastawienie psychiczne sprawcy (element subiektywny), a z drugiej strony - stan uchylania się trwający przez określony dłuższy czas (element obiektywny) [tak Sąd Najwyższy w postanowieniu z dnia 7.11.2017 r., sygn. II KK 211/17, LEX nr 241759]. W pojęciu "uchyla się" mieści się negatywny stosunek psychiczny osoby zobowiązanej do wykonania nałożonego na nią obowiązku, który sprawia, że mimo obiektywnej możliwości jego wykonania, sprawca obowiązku tego nie wypełnia, gdyż wypełnić go nie chce lub też zlekceważył obowiązek nałożony wyrokiem; musi to więc być zachowanie umyślne. Ten negatywny stosunek winien być przy tym wykazany stosownymi dowodami (zob. np. postanowienia SN z dnia 17 kwietnia 1996 r., II KRN 204/96 czy z dnia 7 listopada 2017 r., II KK 211/17). Odnosząc powyższe do sprawy niniejszej należy stwierdzić, że brak jest w materiale dowodowym okoliczności, które wskazywałyby, że oskarżony lekceważy ciążący na nim obowiązek alimentacyjny i nie płaci alimentów w wysokości ustalonej przez Sad ze złej woli, mimo, że ma ku temu obiektywne możliwości. Sąd I instancji uchybiając normie art. 410 kpk nie przypisał właściwego znaczenia temu, że oskarżony nie zarabia w obcej walucie, jak to miało miejsce w dacie, gdy dobrowolnie zgodził się na alimenty w kwocie 9.500 zł, a zatem przekraczającej obecnie ponad 3-krotnie minimalne wynagrodzenie netto za pracę w 2023 r. (2.709 zł netto). Jednocześnie, zarówno z wyjaśnień oskarżonego, jak też zeznań świadków P. Z. i G. M. wynika, że Ł. Z., aby uzyskać środki finansowe na wpłaty rat alimentacyjnych podejmuje obecnie różnego rodzaju prace – w kilku miejscach jednocześnie. Pracował w pośrednictwie finansowym, jako kierowca taksówki, trener personalny, w firmie cateringowej, wreszcie jako przedstawiciel handlowy w firmie zajmującej się sprzedażą drzwi. Jego dochody były zatem w okresie zarzutu z a/o nieregularne. Jak wynika z relacji ojca oskarżonego P. Z. „syn stracił firmę i ma wielomilionowe długi (k. 135)”, oskarżony podczas wywiadu kuratora wskazał, że długi te wynoszą 1,5 mln złotych (k. 126), co nie pozostawało bez znaczenia w kontekście jego możliwości płatniczych. Z pisma od komornika wynika, że w toku postępowania egzekucyjnego dokonano sprzedaży ruchomości należących do dłużnika (k. 121v). W orzecznictwie wskazuje się, iż obok wysokości osiąganych przez oskarżonego dochodów i jego możliwości zarobkowych, z perspektywy oceny, czy oskarżony wyczerpał znamiona czynu zabronionego z art. 209 § 1a kk w zw. z § 1 kk i ewentualnych dalszych ustaleń co do stopnia społecznej szkodliwości tego czynu, kluczowe znaczenie ma również wysokość i charakter ciążących na nim zobowiązań finansowych, w tym zwłaszcza tych będących przedmiotem postępowania egzekucyjnego, a także stopień, w jakim oskarżony wywiązywał się z tych obowiązków i jego starania w tym zakresie (por. wyrok SN z 2.12.2020 r., IV KK 706/19, LEX nr 3097184). W przedmiotowej sprawie bezczynności i braku podejmowania przez oskarżonego różnego rodzaju starań celem wywiązania się z zobowiązań pieniężnych nie można mu zarzucić i w postępowaniu pierwszoinstancyjnym takie twierdzenie się nie pojawiło. Analogiczna uwaga dotyczyła braku lekceważenia doniosłości podejmowania osobistych starań i chęci kontaktu z dziećmi. Powyższe okoliczności, w powiązaniu z ustalonym w sprawie i przyznanym przez matkę małoletnich faktem utrzymywania przez oskarżonego stałych kontaktów z dziećmi i uczestniczenia w ich wychowaniu wskazują na brak przesłanek do przyjęcia, aby oskarżony ze złej woli, niezależnie od swoich możliwości finansowych i zarobkowych uiszczał tytułem alimentów celowo kwoty mniejsze, aniżeli wynikające z orzeczenia sądu. Dodatkowo na stosunek oskarżonego do ciążącego na nim obowiązku wskazuje treść zeznań J. Z., z których wynika, że w sytuacji trudności z uiszczeniem tak wysokiej kwoty, podczas rozmów prowadzonych celem wypracowania zgodnego porozumienia, na jej propozycję - „ by płacił jakiekolwiek kwoty, np. 500 euro, on odpowiedział niech to będzie 1000 euro” (k. 116v). Oskarżony deklarował zatem nawet wyższe kwoty aniżeli oczekiwała jego była żona, a w tym kontekście jego twierdzenie, iż „ haniebne” jest znalezienie się na sali rozpraw jako oskarżony w sprawie o niealimentację (k. 115v) jawi się jako logiczne i przekonujące. W przedmiotowej sprawie brak jest dowodów wskazujących na negatywny stosunek oskarżonego do ciążącego na nim obowiązku alimentacyjnego oraz okoliczności, które świadczyłyby o tym, że złożone przez niego w tym zakresie wyjaśnienia nie odpowiadają prawdzie. Reasumując powyższe rozważania, brak adekwatnego rozważenia przez Sąd Rejonowy wszystkich okoliczności przedmiotowej sprawy, co prawda ujawnionych w toku rozprawy głównej, lecz nie ocenionych w sposób respektujący art. 7 kpk, miał niewątpliwy wpływ na wyrok pierwszoinstancyjny, który z przyczyn opisanych powyżej został zmieniony przez Sąd Okręgowy w ten sposób, że uniewinniono oskarżonego Ł. Z. od popełnienia zarzucanego mu czynu. Wniosek O uzupełnienie postępowania dowodowego: 1. przeprowadzenie dowodu z dokumentu w postaci wiadomości SMS J. Z. od Ł. Z. z dnia 24 września 2020 r. – na okoliczność zgody obojga małżonków co do tego, że wysokość alimentów zadeklarowana w postępowaniu rozwodowym będzie jedynie kwotą umowną, a w rzeczywistości oskarżony będzie przekazywał byłej żonie alimenty w kwocie adekwatnej do jego aktualnych możliwości zarobkowych i majątkowych, jak również w celu wykazania świadomości i zgody J. Z. na to, że Ł. Z. będzie regulował alimenty w różnej wysokości; 2. umożliwienie oskarżonemu złożenia uzupełniających wyjaśnień na rozprawie apelacyjnej. Wniosek główny: - o zmianę zaskarżonego wyroku poprzez warunkowe umorzenie postępowania karnego na okres próby wynoszący 1 rok lub 2 lata; ewentualnie - o zmianę zaskarżonego wyroku poprzez wymierzenie oskarżonemu kary ograniczenia wolności polegającej na wykonywaniu nieodpłatnej, kontrolowanej pracy na cele społeczne w wymiarze godzin niższym niż orzeczony przez Sąd I instancji, nieprzekraczającym 20 godzin w stosunku miesięcznym; ☐ zasadny ☐ częściowo zasadny ☒ niezasadny Zwięźle o powodach uznania wniosku za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny. Postępowanie dowodowe uzupełniono w II instancji zgodnie ze złożonym w apelacji wnioskiem. 4. OKOLICZNOŚCI PODLEGAJĄCE UWZGLĘDNIENIU Z URZĘDU 1. ---------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------- Zwięźle o powodach uwzględnienia okoliczności ----------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------- 5. ROZSTRZYGNIĘCIE SĄDU ODWOŁAWCZEGO 5.1. Utrzymanie w mocy wyroku sądu pierwszej instancji 1. Przedmiot utrzymania w mocy ------------------------------------------------------------------------------------------ Zwięźle o powodach utrzymania w mocy ------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------- 5.2. Zmiana wyroku sądu pierwszej instancji 1. Przedmiot i zakres zmiany Sąd Okręgowy zmienił zaskarżony wyrok w ten sposób, że uniewinnił oskarżonego Ł. Z. od popełnienia zarzucanego mu czynu. Zwięźle o powodach zmiany Zob. rubryka 3.1. 5.3. Uchylenie wyroku sądu pierwszej instancji 5.3.1. Przyczyna, zakres i podstawa prawna uchylenia 1.1. ----------------------------------------------------------------------------------- ☐ art. 439 k.p.k. Zwięźle o powodach uchylenia ------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------ 2.1. Konieczność przeprowadzenia na nowo przewodu w całości ☐ art. 437 § 2 k.p.k. Zwięźle o powodach uchylenia ------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------ 3.1. Konieczność umorzenia postępowania ☐ art. 437 § 2 k.p.k. Zwięźle o powodach uchylenia i umorzenia ze wskazaniem szczególnej podstawy prawnej umorzenia ------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------ 4.1. ----------------------------------------------------------------------------------- ☐ art. 454 § 1 k.p.k. Zwięźle o powodach uchylenia ------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------ 5.3.2. Zapatrywania prawne i wskazania co do dalszego postępowania ---------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------- 5.4. Inne rozstrzygnięcia zawarte w wyroku Punkt rozstrzygnięcia z wyroku Przytoczyć okoliczności --------------------- --------------------------------------------------------------------------------------------------------------- 6. Koszty Procesu P unkt rozstrzygnięcia z wyroku Przytoczyć okoliczności II. Wobec uniewinnienie oskarżonego, na podstawie przepisów art. 634 kpk w zw. z art. 632 pkt 2 kpk oraz art. 636 § 1 kpk Sąd Okręgowy stwierdził, iż wydatki postępowania odwoławczego w tej sprawie winien ponieść Skarb Państwa. 7. PODPIS 1.3. Granice zaskarżenia Kolejny numer załącznika 1 Podmiot wnoszący apelację Obrońca Rozstrzygnięcie, brak rozstrzygnięcia albo ustalenie, którego dotyczy apelacja Cały wyrok 1.3.1. Kierunek i zakres zaskarżenia ☒ na korzyść ☐ na niekorzyść ☒ w całości ☐ w części ☐ co do winy ☒ co do kary ☐ co do środka karnego lub innego rozstrzygnięcia albo ustalenia 1.3.2. Podniesione zarzuty Zaznaczyć zarzuty wskazane przez strony w apelacji ☐ art. 438 pkt 1 k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w zakresie kwalifikacji prawnej czynu przypisanego oskarżonemu ☐ art. 438 pkt 1a k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w innym wypadku niż wskazany w art. 438 pkt 1 k.p.k., chyba że pomimo błędnej podstawy prawnej orzeczenie odpowiada prawu ☐ art. 438 pkt 2 k.p.k. – obraza przepisów postępowania, jeżeli mogła ona mieć wpływ na treść orzeczenia ☒ art. 438 pkt 3 k.p.k. – błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia, jeżeli mógł on mieć wpływ na treść tego orzeczenia ☒ art. 438 pkt 4 k.p.k. – rażąca niewspółmierność kary, środka karnego, nawiązki lub niesłusznego zastosowania albo niezastosowania środka zabezpieczającego, przepadku lub innego środka ☐ art. 439 k.p.k. ☐ brak zarzutów 1.4. Wnioski ☐ uchylenie ☒ zmiana

Legislator headnote

AI generated

art. 438 pkt 1 k.p.k, art. 438 pkt 2 k.p.k, art. 438 pkt 3 k.p.k, art. 438 pkt 4 k.p.k, art. 439 k.p.k, art. 437 § 2 k.p.k; II Ka 112/23 · Sąd powszechny: Sygn. akt II Ka 112/23 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 23 marca 2023r. Sąd Okręgowy w Siedlcach II Wydział Karny w składzie: Przewodniczący: SSO Agata Kowalska Protokolant: st.sekr.sądowy Agata Polkowska przy udziale Prokuratora Luizy Bichty-Włoszak po rozpoznaniu w dniu 20 marca 2023 r. sprawy Ł. Z. oskarżonego z art. 209 § 1 kk w zw. z art. 209 § 1a kk na skutek apelacji, wniesionej przez obrońcę oskarżonego od wyroku Sądu Rejonowego w Mińsku Mazowieckim z dnia 15 listopada 2022 r. sygn. akt II K 584/22 I. zmienia zaskarżony wyrok w ten sposób, że uniewinnia oskarżonego Ł. Z. od popełnienia zarzucanego mu czynu; II. stwierdza, że wydatki postępowania w sprawie ponosi Skarb Państwa. UZASADNIENIE Formularz UK 2 Sygnatura akt II Ka 112/23 Załącznik dołącza się w każdym przypadku. Podać liczbę załączników: 1 1. CZĘŚĆ WSTĘPNA 1.1. Oznaczenie wyroku sądu pierwszej instancji Wyrok Sądu Rejonowego w Mińsku Mazowieckim z dnia 15 listopada 2022 r., sygn. II K 584/22 1.2. Podmiot wnoszący apelację ☐ oskarżyciel publiczny albo prokurator w sprawie o wydanie wyroku łącznego ☐ oskarżyciel posiłkowy ☐ oskarżyciel prywatny ☒ obrońca ☐ oskarżony albo skazany w sprawie o wydanie wyroku łącznego ☐ inny 1.3. Granice zaskarżenia 1.3.1. Kierunek i zakres zaskarżenia ☒ na korzyść ☐ na niekorzyść ☒ w całości ☐ w części ☐ co do winy ☐ co do kary ☐ co do środka karnego lub innego rozstrzygnięcia albo ustalenia 1.3.2. Podniesione zarzuty Zaznaczyć zarzuty wskazane przez strony w apelacji ☐ art. 438 pkt 1 k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w zakresie kwalifikacji prawnej czynu przypisanego oskarżonemu ☐ art. 438 pkt 1a k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w innym wypadku niż wskazany w art. 438 pkt 1 k.p.k., chyba że pomimo błędnej podstawy prawnej orzeczenie odpowiada prawu ☒ art. 438 pkt 2 k.p.k. – obraza przepisów postępowania, jeżeli mogła ona mieć wpływ na treść orzeczenia ☒ art. 438 pkt 3 k.p.k. – błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia, jeżeli mógł on mieć wpływ na treść tego orzeczenia ☒ art. 438 pkt 4 k.p.k. – rażąca niewspółmierność kary, środka karnego, nawiązki lub niesłusznego zastosowania albo niezastosowania środka zabezpieczającego, przepadku lub innego środka ☐ art. 439 k.p.k. ☐ brak zarzutów 1.4. Wnioski ☐ uchylenie ☒ zmiana 2. Ustalenie faktów w związku z dowodami przeprowadzonymi przez sąd odwoławczy 2.1. Ustalenie faktów 2.1.1. Fakty uznane za udowodnione Lp. Oskarżony Fakt oraz czyn, do którego fakt się odnosi Dowód Numer karty 1. Ł. Z. Brak uchylania się przez oskarżonego od wykonywania obowiązku alimentacyjnego w okresie objętym zarzutem z aktu oskarżenia. - wyjaśnienia oskarżonego; - dokument w postaci wydruku sms; k. 178-178v k. 166 2.1.2. Fakty uznane za nieudowodnione Lp. Oskarżony Fakt oraz czyn, do którego fakt się odnosi Dowód Numer karty --------- ---------------------- ------------------------------------------------------ -------------------- -------------- 2.2. Ocena dowodów 2.2.1. Dowody będące podstawą ustalenia faktów Lp. faktu z pkt 2.1.1 Dowód Zwięźle o powodach uznania dowodu 1. Wyjaśnienia oskarżonego Ł. Z.. Spójne z dotychczasowym stanowiskiem oskarżonego w postępowaniu przed Sądem I instancji oraz z tym, co o osobistych staraniach, sposobie oraz częstotliwości łożenia przez oskarżonego ma małoletnie dzieci i byłą żonę zeznała J. Z.. 2. Dokument w postaci wydruku sms. Z treści wiadomości wysnuć należy wniosek, iż kwota 9.500 złotych ustalona w drodze porozumienia w postępowaniu cywilnym tytułem alimentów była podana przez strony dobrowolnie. Wiarygodność i autentyczność dołączonej wiadomości nie budzi wątpliwości. 2.2.2. Dowody nieuwzględnione przy ustaleniu faktów(dowody, które sąd uznał za niewiarygodne oraz niemające znaczenia dla ustalenia faktów) Lp. faktu z pkt 2.1.1 albo 2.1.2 Dowód Zwięźle o powodach nieuwzględnienia dowodu ------------------ ------------------------------------ ---------------------------------------------------------------------------- 3. STANOWISKO SĄDU ODWOŁAWCZEGO WOBEC ZGŁOSZONYCH ZARZUTÓW i wniosków Lp. Zarzut 1. 1. Błąd w ustaleniach faktycznych, przyjętych za podstawę orzeczenia, który miał wpływ na jego treść, polegający na błędnym przyjęciu, że oskarżony celowo i świadomie nie wywiązywał się nałożonego na niego wyrokiem sądowym obowiązku alimentacyjnego wobec małoletnich dzieci oraz byłej żony, podczas gdy w rzeczywistości oskarżony nie łożył zasądzonych od niego alimentów w określonej wyrokiem kwocie wyłącznie z braku możliwości finansowych, aby przekazać alimenty w tak wysokiej sumie łącznej, zatem w rzeczywistości oskarżony nie uchylał się od wykonywania nałożonego na niego wyrokiem Sądu obowiązku, tylko nie mógł go wykonywać z powodu obiektywnych i niezależnych od siebie okoliczności. 2. Błąd w ustaleniach faktycznych, przyjętych za podstawę rozstrzygnięcia, który mógł mieć wpływ na jego treść, polegający na pominięciu istotnych okoliczności dotyczących tego, że w trakcie postępowania rozwodowego małżonkowie wspólnie i zgodnie ustalili, że kwota alimentów wskazana w postępowaniu sądowym będzie jedynie kwotą umowną, a w rzeczywistości J. Z. świadomie zgodziła się na to, że Ł. Z. będzie jej przekazywał alimenty w różnych kwotach, zależnych od jego sytuacji materialnej, które to okoliczności świadczą o tym, że oskarżony nie uchylał się od swojego obowiązku, a jedynie z przyczyn niezawinionych przez siebie nie mógł ich wykonywać. 3. Błąd w ustaleniach faktycznych, przyjętych za podstawę rozstrzygnięcia, który mógł mieć wpływ na jego treść, polegający na pominięciu istotnych okoliczności dotyczących tego, że Ł. Z. łożył na utrzymanie małoletnich dzieci i byłej żony niższe kwoty alimentów w miarę posiadanych przez siebie możliwości finansowych, zatem jego działania nie nosiły cech świadomego i celowego unikania nałożonego przez Sąd obowiązku, a jedynie wynikały z faktu braku finansowych możliwości, aby łożyć alimenty w wysokości, która niewątpliwie przewyższa całość usprawiedliwionych kosztów utrzymania małoletnich dzieci i J. Z.. 4. Błąd w ustaleniach faktycznych, przyjętych za podstawę rozstrzygnięcia, który mógł mieć wpływ na jego treść, polegający na przyjęciu, że Ł. Z. nie realizując ciążącego na nim obowiązku alimentacyjnego w określonej przez Sąd wysokości naraził małoletnich i byłą żonę na brak możliwości zaspokojenia ich podstawowych potrzeb życiowych, podczas gdy oskarżony przekazywał byłej żonie kwoty, które były wystarczające do zaspokojenia ich podstawowych potrzeb życiowych, tym bardziej biorąc pod uwagę fakt, że obowiązek alimentacyjny wobec dzieci i obowiązek zaspokojenia ich usprawiedliwionych potrzeb spoczywa nie tylko na ojcu, ale także na matce. 5. Obraza przepisów postępowania, która mogła mieć wpływ na treść wyroku, tj. art. 7 kpk, poprzez dokonanie dowolnej, a nie swobodnej oceny dowodów z zeznań świadków P. Z. i G. M., poprzez uznanie ich za nie wnoszące istotnych informacji do sprawy, podczas gdy zeznania te są wskazują na fakt, iż oskarżony nie uchylał się od nałożonego na niego obowiązku, tylko nie realizował go z uwagi na swoją sytuację finansową i rzeczywisty brak możliwości finansowych łożenia alimentów w tak wysokiej kwocie oraz wskazują, że oskarżony przyczynia się do zaspokojeni potrzeb dzieci także sprawuje opiekę i w tym czasie ponosi koszty ich utrzymania, które to okoliczności mają niewątpliwie istotne znaczenie dla sprawy, tym bardziej, że są spójne z wyjaśnieniami oskarżonego, które Sąd również uznał za niewiarygodne, co z kolei skutkowało błędnym ustaleniem, że oskarżony świadomie i celowo nie realizował nałożonego na niego wyrokiem Sądu obowiązku alimentacyjnego. 6. Rażąca niewspółmierność wymierzonej kary, bowiem okoliczności sprawy wskazują na to, że Ł. Z. nie uchylał się od nałożonego na niego obowiązku alimentacyjnego,, tylko nie wykonywał go ze względu na swoją złą sytuację finansową i brak możliwości łożenia alimentów w tak wysokiej kwocie, jak również uwzględnienia okoliczności, iż wykonanie kary ograniczenia wolności w wymiarze 40 godzin miesięcznie znacznie ograniczy oskarżonemu możliwości zarobkowania, bowiem – jak wskazywał – wykonuje on szereg dodatkowych prac zapewniających mu dodatkowe dochody, a to z kolei ponownie ograniczy jego finansowe możliwości realizowania nałożonego na niego obowiązku alimentacyjnego. ☒ zasadny ☐ częściowo zasadny ☐ niezasadny Zwięźle o powodach uznania zarzutu za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny W sprawie niniejszej zaistniała szczególna sytuacja, w której Sąd Odwoławczy podzielił zarzuty apelacyjne, które pozostawały niekompatybilne z głównym wnioskiem apelacyjnym wyrażonym w petitum apelacji. Skarżący bowiem kwestionując winę oskarżonego sformułował jedynie wniosek o warunkowe umorzenie lub złagodzenie kary wymierzonej oskarżonemu w I instancji. Sąd Okręgowy zmieniając zaskarżony wyrok uniewinnił zaś oskarżonego Ł. Z. od popełnienia zarzucanego mu czynu. W świetle art. 433 § 1 kpk, Sąd ad quem w polu widzenia powinien mieć nie tylko wnioski wprost wyartykułowane przez autora apelacji, lecz również następstwa tego, co należało zrobić po stwierdzeniu w postępowaniu II instancyjnym uchybień prawidłowo i trafnie zarzucanych we wniesionym środku odwoławczym. Przechodząc do meritum, w przekonaniu Sądu Okręgowego, w zachowaniu oskarżonego Ł. Z. brak było podstawowego znamienia przestępstwa niealimentacji w postaci „uchylania się”, co stanowiło bezpośrednią przyczynę jego uniewinnienia w II instancji. Sąd Rejonowy poczynił w tym względzie wadliwe ustalenia faktyczne, wyprowadzając ze zgromadzonych dowodów dowolne wnioski i na ich podstawie dokonując nieprawidłowej subsumpcji zachowania oskarżonego i sposobu jego wywiązywania się z obowiązku alimentacyjnego pod przepisy art. 209 § 1 kk w zw. z art. 209 § 1a kk. Dodatkowo przypisanie oskarżonemu przez Sąd Rejonowy narażenia pokrzywdzonych na niemożność zaspokojenia podstawowych potrzeb życiowych - w tej sprawie – nie znalazło potwierdzenia w materiale dowodowym i pozostawało niezrozumiałe, albowiem z całokształtu zgromadzonych dowodów wynikało, że małoletnim dzieciom stron były zapewnione, poza podstawowymi potrzebami bytowymi takie udogodnienia jak wyjścia do kina, rozrywki, wyjazdy na weekendy, na wakacje (k. 116v), lekcje pływania i jazdy konnej (k. 22v) zarówno ze strony ojca, jak i matki. Jak wynika z wywiadu kuratora, małoletni B. i Z. Z. uczęszczają też do prywatnej szkoły (k. 125v). W orzecznictwie Sądu Najwyższego wskazuje się, iż dla bytu przestępstwa niealimentacji nie wystarczy samo potwierdzenie, że oskarżony nie płaci alimentów, do których łożenia był zobowiązany, lecz konieczne jest równoczesne ustalenie, iż od tego obowiązku „uchyla się” (por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 11.05.2022 r., sygn. III KK 64/22, LEX nr 3409745). W pojęciu „uchyla się” zawarty jest zawsze negatywny stosunek psychiczny osoby zobowiązanej do świadczenia - sprawca obowiązku tego nie wypełnia, gdyż go wypełnić nie chce lub lekceważy ten obowiązek. Musi to więc być zachowanie umyślne, w którym wyraża się szczególne nastawienie psychiczne sprawcy (element subiektywny), a z drugiej strony - stan uchylania się trwający przez określony dłuższy czas (element obiektywny) [tak Sąd Najwyższy w postanowieniu z dnia 7.11.2017 r., sygn. II KK 211/17, LEX nr 241759]. W pojęciu "uchyla się" mieści się negatywny stosunek psychiczny osoby zobowiązanej do wykonania nałożonego na nią obowiązku, który sprawia, że mimo obiektywnej możliwości jego wykonania, sprawca obowiązku tego nie wypełnia, gdyż wypełnić go nie chce lub też zlekceważył obowiązek nałożony wyrokiem; musi to więc być zachowanie umyślne. Ten negatywny stosunek winien być przy tym wykazany stosownymi dowodami (zob. np. postanowienia SN z dnia 17 kwietnia 1996 r., II KRN 204/96 czy z dnia 7 listopada 2017 r., II KK 211/17). Odnosząc powyższe do sprawy niniejszej należy stwierdzić, że brak jest w materiale dowodowym okoliczności, które wskazywałyby, że oskarżony lekceważy ciążący na nim obowiązek alimentacyjny i nie płaci alimentów w wysokości ustalonej przez Sad ze złej woli, mimo, że ma ku temu obiektywne możliwości. Sąd I instancji uchybiając normie art. 410 kpk nie przypisał właściwego znaczenia temu, że oskarżony nie zarabia w obcej walucie, jak to miało miejsce w dacie, gdy dobrowolnie zgodził się na alimenty w kwocie 9.500 zł, a zatem przekraczającej obecnie ponad 3-krotnie minimalne wynagrodzenie netto za pracę w 2023 r. (2.709 zł netto). Jednocześnie, zarówno z wyjaśnień oskarżonego, jak też zeznań świadków P. Z. i G. M. wynika, że Ł. Z., aby uzyskać środki finansowe na wpłaty rat alimentacyjnych podejmuje obecnie różnego rodzaju prace – w kilku miejscach jednocześnie. Pracował w pośrednictwie finansowym, jako kierowca taksówki, trener personalny, w firmie cateringowej, wreszcie jako przedstawiciel handlowy w firmie zajmującej się sprzedażą drzwi. Jego dochody były zatem w okresie zarzutu z a/o nieregularne. Jak wynika z relacji ojca oskarżonego P. Z. „syn stracił firmę i ma wielomilionowe długi (k. 135)”, oskarżony podczas wywiadu kuratora wskazał, że długi te wynoszą 1,5 mln złotych (k. 126), co nie pozostawało bez znaczenia w kontekście jego możliwości płatniczych. Z pisma od komornika wynika, że w toku postępowania egzekucyjnego dokonano sprzedaży ruchomości należących do dłużnika (k. 121v). W orzecznictwie wskazuje się, iż obok wysokości osiąganych przez oskarżonego dochodów i jego możliwości zarobkowych, z perspektywy oceny, czy oskarżony wyczerpał znamiona czynu zabronionego z art. 209 § 1a kk w zw. z § 1 kk i ewentualnych dalszych ustaleń co do stopnia społecznej szkodliwości tego czynu, kluczowe znaczenie ma również wysokość i charakter ciążących na nim zobowiązań finansowych, w tym zwłaszcza tych będących przedmiotem postępowania egzekucyjnego, a także stopień, w jakim oskarżony wywiązywał się z tych obowiązków i jego starania w tym zakresie (por. wyrok SN z 2.12.2020 r., IV KK 706/19, LEX nr 3097184). W przedmiotowej sprawie bezczynności i braku podejmowania przez oskarżonego różnego rodzaju starań celem wywiązania się z zobowiązań pieniężnych nie można mu zarzucić i w postępowaniu pierwszoinstancyjnym takie twierdzenie się nie pojawiło. Analogiczna uwaga dotyczyła braku lekceważenia doniosłości podejmowania osobistych starań i chęci kontaktu z dziećmi. Powyższe okoliczności, w powiązaniu z ustalonym w sprawie i przyznanym przez matkę małoletnich faktem utrzymywania przez oskarżonego stałych kontaktów z dziećmi i uczestniczenia w ich wychowaniu wskazują na brak przesłanek do przyjęcia, aby oskarżony ze złej woli, niezależnie od swoich możliwości finansowych i zarobkowych uiszczał tytułem alimentów celowo kwoty mniejsze, aniżeli wynikające z orzeczenia sądu. Dodatkowo na stosunek oskarżonego do ciążącego na nim obowiązku wskazuje treść zeznań J. Z., z których wynika, że w sytuacji trudności z uiszczeniem tak wysokiej kwoty, podczas rozmów prowadzonych celem wypracowania zgodnego porozumienia, na jej propozycję - „ by płacił jakiekolwiek kwoty, np. 500 euro, on odpowiedział niech to będzie 1000 euro” (k. 116v). Oskarżony deklarował zatem nawet wyższe kwoty aniżeli oczekiwała jego była żona, a w tym kontekście jego twierdzenie, iż „ haniebne” jest znalezienie się na sali rozpraw jako oskarżony w sprawie o niealimentację (k. 115v) jawi się jako logiczne i przekonujące. W przedmiotowej sprawie brak jest dowodów wskazujących na negatywny stosunek oskarżonego do ciążącego na nim obowiązku alimentacyjnego oraz okoliczności, które świadczyłyby o tym, że złożone przez niego w tym zakresie wyjaśnienia nie odpowiadają prawdzie. Reasumując powyższe rozważania, brak adekwatnego rozważenia przez Sąd Rejonowy wszystkich okoliczności przedmiotowej sprawy, co prawda ujawnionych w toku rozprawy głównej, lecz nie ocenionych w sposób respektujący art. 7 kpk, miał niewątpliwy wpływ na wyrok pierwszoinstancyjny, który z przyczyn opisanych powyżej został zmieniony przez Sąd Okręgowy w ten sposób, że uniewinniono oskarżonego Ł. Z. od popełnienia zarzucanego mu czynu. Wniosek O uzupełnienie postępowania dowodowego: 1. przeprowadzenie dowodu z dokumentu w postaci wiadomości SMS J. Z. od Ł. Z. z dnia 24 września 2020 r. – na okoliczność zgody obojga małżonków co do tego, że wysokość alimentów zadeklarowana w postępowaniu rozwodowym będzie jedynie kwotą umowną, a w rzeczywistości oskarżony będzie przekazywał byłej żonie alimenty w kwocie adekwatnej do jego aktualnych możliwości zarobkowych i majątkowych, jak również w celu wykazania świadomości i zgody J. Z. na to, że Ł. Z. będzie regulował alimenty w różnej wysokości; 2. umożliwienie oskarżonemu złożenia uzupełniających wyjaśnień na rozprawie apelacyjnej. Wniosek główny: - o zmianę zaskarżonego wyroku poprzez warunkowe umorzenie postępowania karnego na okres próby wynoszący 1 rok lub 2 lata; ewentualnie - o zmianę zaskarżonego wyroku poprzez wymierzenie oskarżonemu kary ograniczenia wolności polegającej na wykonywaniu nieodpłatnej, kontrolowanej pracy na cele społeczne w wymiarze godzin niższym niż orzeczony przez Sąd I instancji, nieprzekraczającym 20 godzin w stosunku miesięcznym; ☐ zasadny ☐ częściowo zasadny ☒ niezasadny Zwięźle o powodach uznania wniosku za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny. Postępowanie dowodowe uzupełniono w II instancji zgodnie ze złożonym w apelacji wnioskiem. 4. OKOLICZNOŚCI PODLEGAJĄCE UWZGLĘDNIENIU Z URZĘDU 1. ---------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------- Zwięźle o powodach uwzględnienia okoliczności ----------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------- 5. ROZSTRZYGNIĘCIE SĄDU ODWOŁAWCZEGO 5.1. Utrzymanie w mocy wyroku sądu pierwszej instancji 1. Przedmiot utrzymania w mocy ------------------------------------------------------------------------------------------ Zwięźle o powodach utrzymania w mocy ------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------- 5.2. Zmiana wyroku sądu pierwszej instancji 1. Przedmiot i zakres zmiany Sąd Okręgowy zmienił zaskarżony wyrok w ten sposób, że uniewinnił oskarżonego Ł. Z. od popełnienia zarzucanego mu czynu. Zwięźle o powodach zmiany Zob. rubryka 3.1. 5.3. Uchylenie wyroku sądu pierwszej instancji 5.3.1. Przyczyna, zakres i podstawa prawna uchylenia 1.1. ----------------------------------------------------------------------------------- ☐ art. 439 k.p.k. Zwięźle o powodach uchylenia ------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------ 2.1. Konieczność przeprowadzenia na nowo przewodu w całości ☐ art. 437 § 2 k.p.k. Zwięźle o powodach uchylenia ------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------ 3.1. Konieczność umorzenia postępowania ☐ art. 437 § 2 k.p.k. Zwięźle o powodach uchylenia i umorzenia ze wskazaniem szczególnej podstawy prawnej umorzenia ------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------ 4.1. ----------------------------------------------------------------------------------- ☐ art. 454 § 1 k.p.k. Zwięźle o powodach uchylenia ------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------ 5.3.2. Zapatrywania prawne i wskazania co do dalszego postępowania ---------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------- 5.4. Inne rozstrzygnięcia zawarte w wyroku Punkt rozstrzygnięcia z wyroku Przytoczyć okoliczności --------------------- --------------------------------------------------------------------------------------------------------------- 6. Koszty Procesu P unkt rozstrzygnięcia z wyroku Przytoczyć okoliczności II. Wobec uniewinnienie oskarżonego, na podstawie przepisów art. 634 kpk w zw. z art. 632 pkt 2 kpk oraz art. 636 § 1 kpk Sąd Okręgowy stwierdził, iż wydatki postępowania odwoławczego w tej sprawie winien ponieść Skarb Państwa. 7. PODPIS 1.3. Granice zaskarżenia Kolejny numer załącznika 1 Podmiot wnoszący apelację Obrońca Rozstrzygnięcie, brak rozstrzygnięcia albo ustalenie, którego dotyczy apelacja Cały wyrok 1.3.1. Kierunek i zakres zaskarżenia ☒ na korzyść ☐ na niekorzyść ☒ w całości ☐ w części ☐ co do winy ☒ co do kary ☐ co do środka karnego lub innego rozstrzygnięcia albo ustalenia 1.3.2. Podniesione zarzuty Zaznaczyć zarzuty wskazane przez strony w apelacji ☐ art. 438 pkt 1 k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w zakresie kwalifikacji prawnej czynu przypisanego oskarżonemu ☐ art. 438 pkt 1a k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w innym wypadku niż wskazany w art. 438 pkt 1 k.p.k., chyba że pomimo błędnej podstawy prawnej orzeczenie odpowiada prawu ☐ art. 438 pkt 2 k.p.k. – obraza przepisów postępowania, jeżeli mogła ona mieć wpływ na treść orzeczenia ☒ art. 438 pkt 3 k.p.k. – błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia, jeżeli mógł on mieć wpływ na treść tego orzeczenia ☒ art. 438 pkt 4 k.p.k. – rażąca niewspółmierność kary, środka karnego, nawiązki lub niesłusznego zastosowania albo niezastosowania środka zabezpieczającego, przepadku lub innego środka ☐ art. 439 k.p.k. ☐ brak zarzutów 1.4. Wnioski ☐ uchylenie ☒ zmiana

Keywords

AI generated
duty of support proof of indigence nutrition claims unreliable evidence inaction of public prosecutor failure to state reasons

Cited Legislation

AI generated
art. 438 pkt 1 k.p.k
art. 438 pkt 2 k.p.k
art. 438 pkt 3 k.p.k
art. 438 pkt 4 k.p.k
art. 439 k.p.k
art. 437 § 2 k.p.k
art. 454 § 1 k.p.k

Cited Case Law

AI generated
III KK 64/22
Sąd Rejonowy w K., wyrokiem z dnia 27 lipca 2020 r., sygn.
II KK 211/17
Sygn. akt II KK 211/17 POSTANOWIENIE Dnia 7 listopada 2017 r.Sąd Najwyższy w składzie: SSN Andrzej Stępka (przewodniczący, sprawozdawca)‎SSN Marek Pietruszyński‎SSN Eugeniusz WildowiczProtokolant Anna Janczak przy udziale prokuratora Prokuratury Krajowej Barbary Nowińskiej‎w sprawie D.A.‎skazanego z art. 209 § 1 k.k.‎po rozpoznaniu w Izbie Karnej na rozprawie‎w dniu 7 listopada 2017 r.,‎kasacji, wniesionej przez Rzecznika Praw Obywatelskich na korzyść skazanego ‎od wyroku Sądu Okręgowego w P.‎z dnia 5 września 2014 r., utrzymującego w mocy wyrok Sądu Rejonowego w P.‎z dnia 19 grudnia 2013 r., oddala kasację, a kosztami postępowania kasacyjnego obciąża Skarb Państwa.
IV KK 706/19
Sygn. akt IV KK 706/19 WYROKW IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 2 grudnia 2020 r.Sąd Najwyższy w składzie: SSN Wiesław Kozielewicz (przewodniczący)‎SSN Dariusz Kala (sprawozdawca)‎SSN Marek MotukProtokolant Małgorzata Sobieszczańska przy udziale prokuratora Prokuratury Krajowej Małgorzaty Kozłowskiej,‎w sprawie P.K.‎skazanego z art. 209 § 1a k.k. i in.‎po rozpoznaniu w Izbie Karnej na rozprawie‎w dniu 2 grudnia 2020 r.,‎kasacji, wniesionej przez obrońcę‎od wyroku Sądu Okręgowego w K.‎z dnia 4 czerwca 2019 r., sygn. akt XXIII Ka […]‎zmieniającego wyrok Sądu Rejonowego [...] w K.‎z dnia 4 marca 2019 r., sygn. akt IV K […], 1. uchyla zaskarżony wyrok i przekazuje sprawę Sądowi Okręgowemu w K. do ponownego rozpoznania w postępowaniu odwoławczym;
AI generated
VI Ka 593/21
Formularz UK 2 Sygnatura akt VI Ka 593/21 Załącznik dołącza się w każdym przypadku.
II Ka 698/25
Formularz UK 2 Sygnatura akt II Ka 698/25 Załącznik dołącza się w każdym przypadku.
VI Ka 337/21
Formularz UK 2 Sygnatura akt VI Ka 337/21 Załącznik dołącza się w każdym przypadku.
V K 777/20
Jeżeli wniosek o uzasadnienie wyroku dotyczy tylko niektórych czynów lub niektórych oskarżonych, sąd może ograniczyć uzasadnienie do części wyroku objętych wnioskiem.
II Ka 451/22
Sygn. akt II Ka 451/22 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 7 września 2022r. Sąd Okręgowy w Siedlcach II Wydział Karny w składzie: Przewodniczący: sędzia SO Karol Troć Protokolant: p. o. sekr. sąd. Olga Wojtczuk przy udziale Prokuratora Renaty Duszczyk po rozpoznaniu w dniu 7 września 2022 r. sprawy A. W. oskarżonego z art. 209 § 1 kk na skutek apelacji, wniesionej przez obrońcę oskarżonego od wyroku Sądu Rejonowego w Mińsku Mazowieckim z dnia 4 kwietnia 2022 r. sygn. akt II K 485/21 I. wyrok utrzymuje w mocy; II. zwalnia oskarżonego od kosztów sądowych za postępowanie odwoławcze stwierdzając, że jego wydatki ponosi Skarb Państwa. UZASADNIENIE Formularz UK 2 Sygnatura akt II Ka 451/22 Załącznik dołącza się w każdym przypadku. Podać liczbę załączników: 1 1. CZĘŚĆ WSTĘPNA 1.1. Oznaczenie wyroku sądu pierwszej instancji Wyrok Sądu Rejonowego w Mińsku Mazowieckim z dnia 4 kwietnia 2022 r., sygn. II K 485/21 1.2. Podmiot wnoszący apelację ☐ oskarżyciel publiczny albo prokurator w sprawie o wydanie wyroku łącznego ☐ oskarżyciel posiłkowy ☐ oskarżyciel prywatny ☒ obrońca ☐ oskarżony albo skazany w sprawie o wydanie wyroku łącznego ☐ inny 1.3. Granice zaskarżenia 1.3.1. Kierunek i zakres zaskarżenia ☒ na korzyść ☐ na niekorzyść ☒ w całości ☐ w części ☐ co do winy ☐ co do kary ☐ co do środka karnego lub innego rozstrzygnięcia albo ustalenia 1.3.2. Podniesione zarzuty Zaznaczyć zarzuty wskazane przez strony w apelacji ☒ art. 438 pkt 1 k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w zakresie kwalifikacji prawnej czynu przypisanego oskarżonemu ☐ art. 438 pkt 1a k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w innym wypadku niż wskazany w art. 438 pkt 1 k.p.k., chyba że pomimo błędnej podstawy prawnej orzeczenie odpowiada prawu ☒ art. 438 pkt 2 k.p.k. – obraza przepisów postępowania, jeżeli mogła ona mieć wpływ na treść orzeczenia ☒ art. 438 pkt 3 k.p.k. – błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia, jeżeli mógł on mieć wpływ na treść tego orzeczenia ☐ art. 438 pkt 4 k.p.k. – rażąca niewspółmierność kary, środka karnego, nawiązki lub niesłusznego zastosowania albo niezastosowania środka zabezpieczającego, przepadku lub innego środka ☐ art. 439 k.p.k. ☐ brak zarzutów 1.4. Wnioski ☒ uchylenie ☒ zmiana 2. Ustalenie faktów w związku z dowodami przeprowadzonymi przez sąd odwoławczy 2.1. Ustalenie faktów 2.1.1. Fakty uznane za udowodnione Lp. Oskarżony Fakt oraz czyn, do którego fakt się odnosi Dowód Numer karty ---- --------------------- ---------------------------------------------------------- -------------- -------------- 2.1.2. Fakty uznane za nieudowodnione Lp. Oskarżony Fakt oraz czyn, do którego fakt się odnosi Dowód Numer karty 1. A. W. Brak możliwości wykonywania przez oskarżonego pracy zarobkowej w okresie objętym zarzutem z a/o. wyrok SR w Mińsku Mazowieckim, III RC 159/21 i utrzymujący go w mocy wyrok SO w Siedlcach V Ca 1012/21 257-258 2.2. Ocena dowodów 2.2.1. Dowody będące podstawą ustalenia faktów Lp. faktu z pkt 2.1.1 Dowód Zwięźle o powodach uznania dowodu ----------------- ------------------------------------- -------------------------------------------------------------------------- 2.2.2. Dowody nieuwzględnione przy ustaleniu faktów(dowody, które sąd uznał za niewiarygodne oraz niemające znaczenia dla ustalenia faktów) Lp. faktu z pkt 2.1.1 albo 2.1.2 Dowód Zwięźle o powodach nieuwzględnienia dowodu 1. wyrok SR w Mińsku Mazowieckim, III RC 159/21 i utrzymujący go w mocy wyrok SO w Siedlcach V Ca 1012/21 Brak znaczenia dla ustalenia faktów omówiono w rubryce 3.1. 3. STANOWISKO SĄDU ODWOŁAWCZEGO WOBEC ZGŁOSZONYCH ZARZUTÓW i wniosków Lp. Zarzut 1. - mając wpływ na treść orzeczenia błąd w ustaleniach faktycznych, będący skutkiem naruszenia przepisów postępowania w stopniu mającym wpływ na treść orzeczenia, tj. art. 4 kpk, art. 5 § 2 kpk, art. 7 kpk, art. 410 kpk, polegający na nieprawidłowym przyjęciu, że oskarżony dopuścił się zarzucanego i przypisanego mu czynu, w sytuacji gdy prawidłowa ocena dowodów, w tym wyjaśnień samego oskarżonego oraz zeznań J. W. oraz dowodów z dokumentów wskazuje, że w niniejszej sprawie okresowy brak zapłaty alimentów przez oskarżonego był spowodowany obiektywnymi, niezawinionymi i niezależnymi od oskarżonego przyczynami, w tym brakiem pracy spowodowanym pandemią COVID-19 oraz złym stanem zdrowia oskarżonego; - wydanie wyroku w oparciu o niepełny materiał dowodowy, tj. przed wydaniem prawomocnego wyroku w sprawie obniżenia alimentów zasądzonych od oskarżonego na rzecz syna, w sytuacji gdy oskarżony wniósł o obniżenie alimentów także za okres objęty postępowaniem w niniejszej sprawie; - art. 170 § 1 pkt 3 kpk oraz art. 193 § 1 kpk, poprzez oddalenie wniosków dowodowych w zakresie dopuszczenia dowodu z opinii sądowo-lekarskiej biegłego lekarza ortopedy, lekarza chirurga, uzupełniającej opinii sądowo-psychiatrycznej na okoliczność niezdolności do pracy oskarżonego w okresie objętym aktem oskarżenia i czynienia, przy jednoczesnym błędnym czynieniu przez Sąd samodzielnych ustaleń w zakresie stanu zdrowia oskarżonego i wpływu stanu zdrowia oskarżonego na jego możliwości zarobkowe; ☐ zasadny ☐ częściowo zasadny ☒ niezasadny Zwięźle o powodach uznania zarzutu za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny Apelacja obrońcy poza tym, że była niezasadna, zredagowano ją wadliwie, bez uwzględnienia wzajemnych zależności względnych przesłanek odwoławczych z art. 438 pkt 1-4 kpk, przy jednoczesnym sformułowaniu jednostek redakcyjnych, w których zarzut skutkowy został postawiony jako pierwszy, zaś zarzut naruszenia przepisu prawa materialnego art. 209 § 1 kk został postawiony mimo tego, że skarżący miał zastrzeżenia do ustaleń faktycznych poczynionych w I instancji. Rozległość zarzutów i alternatywnych konkluzji apelacji nie zawsze jest skutecznym środkiem służącym do wykazania nietrafności orzeczenia. W orzecznictwie wskazuje się, iż zarzut apelacyjny powinien dotyczyć tylko uchybienia o charakterze pierwotnym, a nie jego następstw. W razie oparcia odwołania na zarzutach tzw. mieszanych, to jest na twierdzeniu odpowiadającym kilku podstawom odwoławczym, jako podstawę odwołania należy powołać zarzut tzw. pierwotny. Nieodpowiednie jest powołanie kilku zarzutów, gdy jeden jest konsekwencją innego bądź gdy zarzuty wzajemnie się wykluczają (por. wyrok Sądu Apelacyjnego w Krakowie z dnia 7.04.2016 r., II AKa 315/16, KZS 2016, nr 6, poz. 58). Od profesjonalnego podmiotu, jakim jest adwokat, można wymagać, aby w sposób należyty rozróżniał istotę oraz charakter poszczególnych rodzajów zarzutów określonych w art. 438 kpk (por. wyrok Sądu Apelacyjnego w Warszawie z dnia 12.03.2019 r., sygn. II AKa 354/18, LEX nr 2668774). Niezależnie od przyjętego we wniesionym środku odwoławczym nazewnictwa względnych przesłanek odwoławczych, w niniejszych rozważaniach Sąd Okręgowy odniesie się co do zasady do esencji zarzucanych uchybień. Zacząć należało od tego, czego nikt nie kwestionował - oskarżony w niemal całym okresie objętym zarzutem z aktu oskarżenia (luty 2020 r. – 18 maja 2021 r. ) nie uiszczał na rzecz małoletniego syna alimentów, absolutnie żadnych, nawet najmniejszych kwot. Począwszy od maja 2021 r. zaczął uiszczać 500 zł z zasądzonych prawomocnie 1500 zł, a zatem była to jedynie 1/3 należnej kwoty. Pozew o obniżenie alimentów A. W. złożył dopiero w dniu 30 czerwca 2021 r., a zatem po tym gdy wniesiono przeciwko niemu akt oskarżenia w tej sprawie (24 maja 2021 r.). Przesłuchany po raz pierwszy w dniu 18 maja 2021 r. wyjaśnił, iż wczoraj (a zatem 17 maja 2021 r.) wpłacił 500 zł na poczet należności alimentacyjnych. Zadać sobie należało zatem pytanie, czym dokładnie umotywowana była zmiana zachowania oskarżonego i czy nie wynikała ona bezpośrednio z wszczęcia przeciwko niemu postępowania karnego o przestępstwo niealimentacji, co prowadziłoby do wnioskowania o celowym, uprzednim lekceważeniu obowiązku alimentacyjnego i to niezależnie od tego ile wynosiły owe należności alimentacyjne. Wyrokiem Sądu Rejonowego w Mińsku Mazowieckim z dnia 12 października 2021 r., sygn. III RC 159/21 obniżono alimenty z 1500 zł na 500 zł, poczynając od dnia 30 czerwca 2021 r., a zatem od dnia wniesienia pozwu. Sąd Okręgowy nie widział żadnych podstaw, aby z tego powodu uniewinnić oskarżonego, bądź też okroić czasookres przypisanego oskarżonemu czynu – przestępstwa trwałego, rozciągniętego w czasie. Jak już wskazano, w tej sprawie oskarżony nie uiszczał na rzecz małoletniego syna absolutnie żadnych kwot od lutego 2020 r. do maja 2021 r. Orzeczenia o sygn. III RC 159/21 i V Ca 1012/21 nie miały charakteru prejudykatów. Sąd karny rozstrzyga samodzielnie zagadnienia faktyczne i prawne oraz nie jest związany rozstrzygnięciem innego sądu lub organu (art. 8 § 1 kpk) i chociaż prawomocne rozstrzygnięcia sądu kształtujące prawo lub stosunek prawny są jednak wiążące (art. 8 § 2 kpk), a A. W. mógł w pozwie cywilnym wnioskować o obniżenie alimentów z datą wsteczną, to w sprawie niniejszej nie mieliśmy do czynienia ze zbiorczym zliczeniem części nieuiszczonych świadczeń, co w czasie odsunęłoby moment, kiedy zaległości alimentacyjne osiągnęłyby pułap „równowartości trzech świadczeń okresowych” (art. 209 §1 kk). Sąd Okręgowy stoi na stanowisku, iż zamiar oskarżonego, tj. nastawienie psychiczne do ciążącego na nim obowiązku alimentacyjnego w postępowaniu karnym należało oceniać w czasie stawianego mu zarzutu (czyli luty 2020 – 18 maja 2021 r.) a nie na podstawie działań, jakie podjął próbując obniżyć wysokość alimentów w postępowaniu cywilnym w późniejszym czasie. W uzasadnieniu apelacji obrońca obszernie przytoczył treść zeznań matki oskarżonego – świadka J. W., próbując przeforsować odmienną aniżeli pierwszoinstancyjna ocenę tychże depozycji. Sąd Rejonowy podkreślił, iż opinia świadka odnośnie tego, czy oskarżony miał możliwość regulowania alimentów, chociażby częściowo, jest subiektywną oceną świadka i nie podlega ocenie Sądu w kwestii wiarygodności tychże zeznań. Sąd Odwoławczy ze stanowiskiem tym się zgodził. Sąd I instancji swe przekonanie, że oskarżony jest sprawcą przypisanego mu w wydanym wyroku czynu z art. 209 § 1 kk i jest to czyn przez niego zawiniony, opierał na wieloaspektowej, bardzo wnikliwej ocenie wszystkich przeprowadzonych w toku procesu dowodów, istotnych z punktu widzenia przedmiotu procesu, przeprowadzonej z właściwym uwzględnieniem zasad prawidłowego rozumowania oraz wskazań wiedzy i doświadczenia życiowego. Sąd Okręgowy podzielił stanowisko Sądu I instancji sprowadzające się do uznania, iż nie istniały w odniesieniu do skonkretyzowanej sytuacji oskarżonego żadne obiektywne, niezawinione i niezależnie od oskarżonego przyczyny uniemożliwiające mu regulowanie należności alimentacyjnych. Oskarżony jako rodzic niezajmujący się dzieckiem na stałe, miał większe pod względem czasowym możliwości do podjęcia pracy chociażby w trybie zmianowym. Jak wynikało ze zgromadzonych dowodów, w okresie objętym zarzutem mieszkał z rodzicami, jedynie w niewielkim stopniu dokładając się do kosztów utrzymania wspólnego gospodarstwa domowego i zakupu żywności. Sądowi Okręgowemu znane są lokalne uwarunkowania i rynek pracy. O ile oskarżony mógł mieć trudności ze znalezieniem pracy w zawodzie, za satysfakcjonujące go wynagrodzenie, o tyle przeznaczenie chociażby części pensji na należności alimentacyjne, nie było wykluczone w jego skonkretyzowanej sytuacji. Sąd Okręgowy stoi na stanowisku, iż tam gdzie pojawia się konieczność utrzymania nie tylko siebie, ale i rodziny (przede wszystkim małoletnich dzieci) kończy się pole do manewru co do wyboru charakteru wykonywanej pracy, a ambicje zawodowe i oczekiwane warunki płacowe schodzą - przynajmniej czasowo - na dalszy plan. Najniższe minimalne wynagrodzenie w 2020 r. wyniosło 2600 zł brutto – 1920,62 zł netto, w 2021 r. 2800 zł brutto – czyli 2061,67 zł netto i osiągniecie tego wynagrodzenia nie pozostawało poza możliwościami oskarżonego w okresie objętym zarzutem. Sąd Rejonowy zasadnie wskazał, że oskarżony nie był długotrwale hospitalizowany, podejmował prace dorywcze i nie przebywał na długotrwałych zwolnieniach lekarskich. Podejmowanie przez niego prac dorywczych w okresie objętym zarzutem powodowało jednocześnie, iż wadliwym byłoby uznanie, iż jego stan zdrowia był na tyle zły, że nie mógł pracować w ogóle. Utrata prawa jazdy była konsekwencją jego innego przestępczego zachowania – prowadzenia pojazdu mechanicznego w stanie nietrzeźwości i jedynie ograniczyła mu możliwości zarobkowe, implikując konieczność dojazdów do pracy publicznymi środkami transportu, czy też wspólnie z innymi osobami, przy podziale kosztów z tego tytułu. Z akt sprawy nie wynikało jednocześnie, aby oskarżony w czasie, kiedy nie pracował, proponował matce swojego dziecka, a swojej byłej żonie A. A., że dołoży więcej osobistych starań i więcej czasu poświęci synowi. Osobisty kontakt oskarżonego z synem mimo tego, że ich miejsca zamieszkania dzieliło jedynie ok. 35 kilometrów, tj. pół godziny jazdy samochodem, był ograniczony właściwie do kilku spotkań w roku. Wobec oskarżonego prowadzono egzekucję komorniczą alimentów od lipca 2020 r., która była bezskuteczna (k. 2) i wówczas, mimo toczącego się postępowania egzekucyjnego, oskarżony nie złożył pozwu o obniżenie alimentów, czyniąc to dopiero gdy postawiono mu zarzut z art. 209 § 1 kk, tj. ponad rok później, co zdaniem Sądu Okręgowego obrazowało jego rzeczywisty, a nie deklarowany stosunek do obowiązku alimentacyjnego. Zawiadomienie o przestępstwie z art. 209 § 1 kk, inicjujące postępowanie, złożył zresztą komornik, a nie była żona oskarżonego. Pandemia COVID-19, przy mnogości lokalnych ofert pracy dotyczących chociażby minimalnego wynagrodzenia, przy wykonywaniu nieskomplikowanych prac fizycznych, nie mogła tłumaczyć tego rodzaju całościowego stosunku oskarżonego do ciążącego na nim obowiązku alimentacyjnego. Znamiennym przez pryzmat sytuacji materialnej oskarżonego pozostawało, iż w przedmiotowej sprawie reprezentował go obrońca z wyboru. W aktach niniejszej sprawy, zarówno na etapie postępowania przygotowawczego, jak i postępowania sądowego I i II instancji, brak jest chociażby wzmianki o tym, aby oskarżony wnioskował o przyznanie mu obrońcy z urzędu z uwagi na swoją deklarowaną, trudną sytuację materialną. Reasumując powyższe rozważania, ustalenia faktyczne Sądu Rejonowego, dotyczące tego, że oskarżony uchylał się od płacenia alimentów na rzecz małoletniego syna, znajdowały oparcie w zebranym materiale dowodowym, który został poddany przez Sąd Rejonowy analizie i ocenie, respektującej przepisy art. 4 kpk, art. 7 kpk, art. 5 § 2 kpk i art. 410 kpk. Puentując dodać można, iż art. 209 § 1 kk penalizuje jedynie uchylanie się od obowiązku alimentacyjnego przez osobę, która jest do niego zobowiązana. Sytuacja materialna matki dziecka, byłej żony oskarżonego, jej dochody i majątek pozostają zatem bez znaczenia dla kwestii ustalenia sprawstwa oskarżonego. Okoliczności te mogą mieć znaczenie jedynie, gdy zarzut kwalifikowany jest z art. 209 § 1a kk i dotyczy narażenia uprawnionego na niemożność zaspokojenia podstawowych potrzeb życiowych, z czym nie mieliśmy do czynienia w tej sprawie. Dość wysokie dochody matki małoletniego syna oskarżonego nie oznaczały, że cały ciężar wychowania i utrzymania małoletniego winien spoczywać wyłącznie na niej, a oskarżonego te kwestie nie powinny w ogóle obchodzić. Fakt zaspokojenia podstaw życiowych uprawnionego kosztem znacznego wysiłku osoby współzobowiązanej do alimentacji albo innych osób niezobowiązanych, nie warunkuje braku odpowiedzialności karnej oskarżonego. Bezzasadny był również zarzut obrońcy w części dotyczącej postulatu przeprowadzenia dowodu z opinii sądowo-lekarskiej biegłego lekarza ortopedy, lekarza chirurga oraz uzupełniającej opinii sądowo-psychiatrycznej, oparty na tych samych podstawach jakie obrona podała w I instancji. Sąd Rejonowy odnośnie przeprowadzenia tych dowodów zajął klarowne stanowisko w postanowieniach z dnia 28 września 2021 (k. 156) oraz z dnia 4 stycznia 2022 r. (k. 207 akt sprawy), a stanowisko odnośnie powodów oddalenia tychże wniosków dowodowych podziela Sąd Odwoławczy, nie stwierdzając jednocześnie obrazy wskazanych przez skarżącego przepisów. Co do opinii sądowo-psychiatrycznej została ona przeprowadzona w I instancji, a skarżący nie wykazał aby cechowała się ona ułomnościami, o jakich stanowi art. 201 kpk. Obraza art. 170 § 1 kpk i art. 193 kpk odniesieniu do dowodu z opinii biegłego może mieć zastosowanie jedynie przy rozpoznawaniu pierwszego w sprawie wniosku o powołanie ekspertów, których dotąd nie powołano, albo wniosku o powołanie biegłego odnośnie do zupełnie innego przedmiotu opinii niż ten, którego dotyczy złożona już ekspertyza. Natomiast materię wydania opinii uzupełniającej lub też nowej opinii, jeżeli dotychczasowa ekspertyza jest niepełna lub niejasna czy też wewnętrznie sprzeczna, reguluje kompleksowo art. 201 kpk i jeśli już to obraza tegoż przepisu wchodziła w grę. Skarżący w uzasadnieniu apelacji nie podjął nawet próby wykazania w jakim względzie i dlaczego, oczywiście w jego ocenie, opinia biegłych z k. 125-127v nie spełnia wymogów art. 201 kpk. Co do zasadności przeprowadzenia dowodu z opinii biegłych lekarzy chirurga i ortopedy, pamiętać z kolei należało, że oskarżony po tym, gdy utracił prawo jazdy, miał podejmować prace dorywcze m.in. jako taksówkarz, przy montażu wentylacji, wychodząc z domu ok. 6 rano a wracając po godz. 17, a zatem skarżący domagał się przeprowadzenia dowodu, przeczącego temu, czemu logicznie zaprzeczyć się nie dało. Stan zdrowia oskarżonego wcale nie był na tyle zły, aby nie mógł pracować – pracował, a więc mógł. Wniosek Wnioski o uzupełnienie postępowania dowodowego: - o dopuszczenie przez Sąd II instancji dowodu z opinii sądowo-lekarskiej biegłego lekarza chirurga – ortopedy, lekarza neurochirurga, na okoliczność stanu zdrowia oskarżonego w okresie objętym aktem oskarżenia i wpływu schorzeń oskarżonego na jego możliwości zarobkowe; - o uzupełniające odebranie wyjaśnień od oskarżonego na okoliczność stanu zdrowia oskarżonego w okresie objętym aktem oskarżenia i wpływu schorzeń oskarżonego na jego możliwości zarobkowe. Wniosek główny: - o zmianę zaskarżonego wyroku w całości i uniewinnienie oskarżonego od popełnienia zarzucanego mu czynu, ewentualnie - o uchylenie wyroku w całości i przekazanie sprawy Sądowi Rejonowemu w Mińsku Mazowieckim celem ponownego rozpoznania. Wniosek kosztowy: - o zasądzenie na rzecz oskarżonego kosztów obrony za obie instancje według norm prawem przepisanych. ☐ zasadny ☐ częściowo zasadny ☒ niezasadny Zwięźle o powodach uznania wniosku za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny. Jak już wskazano, postulat przeprowadzenia dowodów z opinii biegłych nie zasługiwał na uwzględnienie. W tej części wniosek obrońcy o uzupełnienie postępowania dowodowego pozostawiono bez rozpoznania na mocy art. 368 § 2 kpk w zw. z art. 458 kpk. Na podstawie art. 170 § 1 pkt 3 i 5 kpk, oddalono z kolei wniosek o przesłuchanie oskarżonego w postępowaniu odwoławczym. Oskarżony był już przesłuchiwany przed Sądem I instancji, mógł wówczas składać wyjaśnienia i odpowiadać na pytanie swojego obrońcy, jednak skorzystał z prawa odmowy ich składania, nadto stan jego zdrowia w okresie z aktu oskarżenia wynikał z innych zgromadzonych w sprawie dowodów, w tym dokumentacji medycznej, zaś złożenie dodatkowego wniosku o odroczenie rozprawy odwoławczej, mimo braku jakiegokolwiek usprawiedliwienia nieobecności oskarżonego na rozprawie, świadczyło zdaniem Sądu Okręgowego wyraźnie o tym, że wniosek ten jedynie zmierza do przedłużenia postępowania. Bezzasadność zarzutu warunkowała bezzasadność wniosków głównych. Przy utrzymaniu w mocy wyroku skazującego brak było podstaw do zasądzenia na rzecz oskarżonego zwrotu kosztów poniesionych przez niego w związku z ustanowieniem obrońcy z wyboru. Lp. Zarzut 2. - naruszenie art. 209 § 1 kk, poprzez błędne uznanie, że oskarżony popełnił zarzucane mu przestępstwo, w sytuacji gdy oskarżony nie miał obiektywnej możliwości spełnienia ciążącego na nim obowiązku alimentacyjnego, a zatem nie można w jego wypadku mówić o uchylaniu się od obowiązku łożenia na utrzymanie syna; ☐ zasadny ☐ częściowo zasadny ☒ niezasadny Zwięźle o powodach uznania zarzutu za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny Postawienie w apelacji zarzutu obrazy przepisu prawa materialnego z części szczególnej Kodeksu Karnego jest zasadne jedynie wówczas, gdy skarżący akceptuje dokonane w sprawie ustalenia faktyczne, tego zaś o wniesionym środku zaskarżania powiedzieć nie było można. Wadliwość redakcji zarzucanych uchybień i ich sztuczne powielanie leżące po stronie obrońcy, nie obligowały Sądu Okręgowego do równie drobiazgowego, co wtórnego tłumaczenia powodów utrzymania zaskarżonego wyroku w mocy, przy braku stwierdzenia istoty zarzucanych uchybień, obojętnie jak, prawidłowo czy nieprawidłowo, skarżący je zakwalifikował w tzw. petitum. Sposób wypełnienia przez Sąd II instancji obowiązku art. 457 § 3 kpk w odniesieniu do zarzutów i wniosków konkretnej apelacji jest pochodną, z jednej strony, jakości i kompletności wywodu zawartego w uzasadnieniu wyroku Sądu I instancji (do tychże Sąd Okręgowy nie miał zastrzeżeń), a z drugiej strony, treści zarzutów samej apelacji oraz argumentacji, która ma wspierać owe zarzuty. W uzasadnieniu apelacji (ostatni akapit z k. 242) przytoczono judykat dotyczący przestępstwa znęcania się z art. 207 § 1 kk i Sąd Okręgowy właściwie nie mógł odczytać czemu to miało służyć. A. W. nie postawiano zarzutu znęcania się nad rodziną w akcie oskarżenia wniesionym w tej sprawie. W jego Karcie Karnej także nie było skazania za czyn z art. 207 § 1 kk. Brak było informacji, aby takie postępowanie toczyło się wobec podsądnego, a relacje między byłymi małżonkami były złe. Z tychże powodów, do problematyki wzajemnych relacji art. 207 § 1 kk i art. 209 § 1 kk, czy też art. 207 § 1 kk i art. 216 kk oraz art. 217 kk, Sąd Odwoławczy się w ogóle nie odnosił, uznając ów fragment apelacji za wpadkę jej autora, nieprzystającą do przedmiotu tego procesu oraz skonkretyzowanych stosunków występujących w nim stron. Wniosek Wniosek główny: - o zmianę zaskarżonego wyroku w całości i uniewinnienie oskarżonego od popełnienia zarzucanego mu czynu, ewentualnie - o uchylenie wyroku w całości i przekazanie sprawy Sądowi Rejonowemu w Mińsku Mazowieckim celem ponownego rozpoznania. ☐ zasadny ☐ częściowo zasadny ☒ niezasadny Zwięźle o powodach uznania wniosku za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny. Bezzasadność zarzutu warunkowała bezzasadność wniosku głównego. 4. OKOLICZNOŚCI PODLEGAJĄCE UWZGLĘDNIENIU Z URZĘDU 1. ----------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------- Zwięźle o powodach uwzględnienia okoliczności ----------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------- 5. ROZSTRZYGNIĘCIE SĄDU ODWOŁAWCZEGO 5.1. Utrzymanie w mocy wyroku sądu pierwszej instancji 1. Przedmiot utrzymania w mocy Zaskarżony wyrok utrzymano w mocy w całości. Zwięźle o powodach utrzymania w mocy Bezzasadność wniesionej apelacji i brak okoliczności podlegających uwzględnieniu z urzędu. Na zakończenie dodać jedynie można, że Sąd Okręgowy poddając zaskarżony wyrok kontroli odwoławczej nie stwierdził, aby pierwszoinstancyjne rozstrzygnięcie o karze cechowało się rażącą niewspółmiernością. Biorąc także pod uwagę, że obrońca we wniesionej apelacji nie przedstawił żadnych uwag dotyczących tej kwestii, za niecelowe uznano abstrakcyjne omawianie tego zagadnienia. Uwzględniając kategorię zarzutu podniesionego we wniesionej apelacji, odnoszącego się jedynie do winy, przy jednoczesnym braku przesłanek z art. 440 kpk, Sąd Okręgowy nie był do tego zobligowany (por. m.in. wyrok Sądu Apelacyjnego w Lublinie z dnia 25 stycznia 2018 r., sygn. II AKa 275/17, LEX nr 2453740). 5.2. Zmiana wyroku sądu pierwszej instancji 1. Przedmiot i zakres zmiany -------------------------------------------------------------------------------------------- Zwięźle o powodach zmiany ----------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------- 5.3. Uchylenie wyroku sądu pierwszej instancji 5.3.1. Przyczyna, zakres i podstawa prawna uchylenia 1.1. ---------------------------------------------------------------------------------- ☐ art. 439 k.p.k. Zwięźle o powodach uchylenia ------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------ 2.1. Konieczność przeprowadzenia na nowo przewodu w całości ☐ art. 437 § 2 k.p.k. Zwięźle o powodach uchylenia ----------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------- 3.1. Konieczność umorzenia postępowania ☐ art. 437 § 2 k.p.k. Zwięźle o powodach uchylenia i umorzenia ze wskazaniem szczególnej podstawy prawnej umorzenia ---------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------- 4.1. ---------------------------------------------------------------------------------- ☐ art. 454 § 1 k.p.k. Zwięźle o powodach uchylenia ----------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------- 5.3.2. Zapatrywania prawne i wskazania co do dalszego postępowania -------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------- 5.4. Inne rozstrzygnięcia zawarte w wyroku Punkt rozstrzygnięcia z wyroku Przytoczyć okoliczności -------------------- -------------------------------------------------------------------------------------------------------------- 6. Koszty Procesu P unkt rozstrzygnięcia z wyroku Przytoczyć okoliczności II. Na podstawie art. 634 kpk w zw. z art. 624 § 1 kpk, Sąd Okręgowy zwolnił oskarżonego od zapłaty kosztów sądowych za postępowanie odwoławcze, określając, iż jego wydatki poniesie Skarb Państwa. 7. PODPIS 1.3. Granice zaskarżenia Kolejny numer załącznika 1 Podmiot wnoszący apelację Obrońca Rozstrzygnięcie, brak rozstrzygnięcia albo ustalenie, którego dotyczy apelacja Cały wyrok 1.3.1. Kierunek i zakres zaskarżenia ☒ na korzyść ☐ na niekorzyść ☒ w całości ☐ w części ☐ co do winy ☐ co do kary ☐ co do środka karnego lub innego rozstrzygnięcia albo ustalenia 1.3.2. Podniesione zarzuty Zaznaczyć zarzuty wskazane przez strony w apelacji ☒ art. 438 pkt 1 k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w zakresie kwalifikacji prawnej czynu przypisanego oskarżonemu ☐ art. 438 pkt 1a k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w innym wypadku niż wskazany w art. 438 pkt 1 k.p.k., chyba że pomimo błędnej podstawy prawnej orzeczenie odpowiada prawu ☒ art. 438 pkt 2 k.p.k. – obraza przepisów postępowania, jeżeli mogła ona mieć wpływ na treść orzeczenia ☒ art. 438 pkt 3 k.p.k. – błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia, jeżeli mógł on mieć wpływ na treść tego orzeczenia ☐ art. 438 pkt 4 k.p.k. – rażąca niewspółmierność kary, środka karnego, nawiązki lub niesłusznego zastosowania albo niezastosowania środka zabezpieczającego, przepadku lub innego środka ☐ art. 439 k.p.k. ☐ brak zarzutów 1.4. Wnioski ☒ uchylenie ☒ zmiana

Need to analyze how this precedent applies to your matter?

Cross-reference this judgment against statutes, commentaries, and subsequent citing case law inside Legislator AI.

Open in Legislator →

Full text