Legislator Case Law & Legislation
XVII AmA 22/21 AI generated

XVII AmA 22/21 · Sąd powszechny

Case Number XVII AmA 22/21
Court / Authority
Jurisdiction Poland (PL)
Decision Date
Outcome SENTENCE

Legislator summary

AI generated

Decyzją z 27 listopada 2020 r. Nr (...) (...) Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów: I. Na podstawie art. 26 ust. 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów z dnia 16 lutego 2007 r. (Dz. U. z 2020 r. poz. 1076 i 1086), po przeprowadzeniu postępowania w sprawie praktyk naruszających zbiorowe interesy konsumentów, wszczętego z urzędu wobec (...) spółki z ograniczoną odpowiedzialnością spółki komandytowej z siedzibą w P., Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów uznał za praktyki naruszające zbiorowe interesy konsumentów działania spółki polegające na:

Legislator headnote

AI generated

art. 242 k.p.c, art. 24 k.c, art. 98 § 1 k.p.c; XVII AmA 22/21 · Sąd powszechny: z 2020 r., poz. 1076 i 1086) w zw. z art. 83 tej ustawy w zw. z art. 263 § 1 i 2 i art. 264 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j.: Dz.U. z 2020 r., poz. 256 ze zm.) postanowił obciążyć (...) spółkę z ograniczoną odpowiedzialnością spółkę komandytową z siedzibą w P. kosztami postępowania w sprawie praktyk naruszających zbiorowe interesy konsumentów w kwocie 14,40 zł oraz zobowiązać do ich zwrotu Prezesowi Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów. (decyzja k. 6-25) Powód (...) sp. z o.o. sp.k z siedzibą w P. (dawniej: (...) sp. z o.o. sp.k. z siedzibą w P.) złożył odwołanie od tej decyzji zaskarżając ją w całości.

Keywords

AI generated
false statements regarding commercial business misleading advertising advertising services misleading advice sponsorship contract pre-contractual information obligations

Cited Legislation

AI generated
art. 242 k.p.c
ponieważ w terminie zakreślonym na podstawie art. 242 k.p.c.
art. 24 k.c
W ocenie Sądu nietrafny jest zarzut naruszenia art. 24 k.c.
art. 98 § 1 k.p.c
O kosztach postępowania orzeczono w oparciu o - wyrażoną w art. 98 § 1 k.p.c.

Cited Case Law

AI generated
AI generated
XVII AmA 76/20
Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów decyzją z dnia 7 września 2020 r., Nr (...), po przeprowadzeniu postępowania w sprawie praktyk naruszających zbiorowe interesy konsumentów, wszczętego z urzędu wobec (...) spółki z ograniczoną odpowiedzialnością spółki komandytowej z siedzibą w S., I.na podstawie art. 26 ust. 1 ustawy z dnia 16 lutego 2007 r. o ochronie konkurencji i konsumentów (t.j.: Dz.U. z 2020 r., poz. 1076) uznaół za praktykę naruszającą zbiorowe interesy konsumentów, określoną w art. 24 ust, 1 i 2 pkt 3 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów, przekazywanie przez telemarketerów - działających w ramach kampanii telemarketingowych zlecanych przez (...) spółkę z ograniczoną odpowiedzialnością spółkę komandytową z siedzibą w S. i w oparciu o akceptowane przez nią scenariusze rozmów telefonicznych - konsumentom w kierowanych do nich zaproszeniach na organizowane przez Spółkę pokazy handlowe nieprawdziwych informacji, że głównym przedmiotem tych spotkań jest ogólnopolska debata na temat zdrowego stylu żyda, ogólnopolska reklama najnowocześniejszych sprzętów niemieckiego producenta, w ramach której prowadzi on badanie rynku polskiego lub promocja nowej sied sklepów, podczas gdy rzeczywistym ich celem jest zaprezentowanie oferty handlowej Spółki, co stanowi nieuczciwą praktykę rynkową w rozumieniu art. 5 ust. 3 pkt 6 w zw. z art. 5 ust. 1 i ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 23 sierpnia 2007 r. o przeciwdziałaniu nieuczciwym praktykom rynkowym (t.j.
XVII AmA 3/19
Wyroku z 14 grudnia 2020 r.
XVII AmA 32/20
Sygn. akt XVII AmA 32/20 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 28 września 2023 r. Sąd Okręgowy w Warszawie, XVII Wydział Sąd Ochrony Konkurencji i Konsumentów w składzie: Przewodniczący – Sędzia SO Małgorzata Wiliński Protokolant – sekretarz sądowy Magdalena Ratajczyk po rozpoznaniu w dniu 27 września 2023 r. w Warszawie na rozprawie sprawy z odwołania (...) spółki z ograniczona odpowiedzialnością spółki komandytowej w likwidacji z siedzibą w P. przeciwko Prezesowi Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów o stwierdzenie praktyk naruszających zbiorowe interesy konsumentów na skutek odwołania od decyzji Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów z dnia 20 grudnia 2019 r. nr (...) oddala odwołanie, zasądza od odwołującego (...) spółki z ograniczona odpowiedzialnością spółki komandytowej w likwidacji z siedzibą w P. na rzecz Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów kwotę 720,00 (siedemset dwadzieścia) złotych tytułem kosztów zastępstwa procesowego, wraz z odsetkami w wysokości odsetek ustawowych za opóźnienie w spełnieniu świadczenia pieniężnego, za czas od dnia uprawomocnienia się orzeczenia do dnia zapłaty. SSO Małgorzata Wiliński Sygn. akt XVII AmA 32/20 UZASADNIENIE wyroku z dnia 28 września 2023 r. Decyzją z dnia 20 grudnia 2019 r. nr (...) Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów: I. na podstawie art. 27 ust. 2 w związku z art. 27 ust. 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów uznał się za praktykę naruszającą zbiorowe interesy konsumentów, określoną w art. 24 ust. 1 i 2 pkt 3 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów, przekazywanie konsumentom w kierowanych do nich zaproszeniach na organizowane przez (...) spółkę z ograniczoną odpowiedzialnością spółkę komandytową z siedzibą w P. pokazy handlowe nieprawdziwych informacji, że głównym przedmiotem tych spotkań były bezpłatne badania profilaktyczne organizowane przez „Centrum Zdrowia (…)”, „Centrum Diagnostyki (…)” lub „Instytut Medyczny (…)”, podczas gdy rzeczywistym ich celem było zaprezentowanie oferty handlowej Spółki, co stanowi nieuczciwą praktykę rynkową w rozumieniu art. 5 ust. 1, ust. 2 pkt 1 i ust. 3 pkt 6 ustawy z dnia 23 sierpnia 2007 r. o przeciwdziałaniu nieuczciwym praktykom rynkowym (t.j.: Dz. U. z 2017 r., poz. 2070, ze zm.) i stwierdził się zaniechanie jej stosowania z dniem 22 maja 2019 r., II. na podstawie art. 27 ust. 2 w związku z art. 27 ust. 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów uznał się za praktykę naruszającą zbiorowe interesy konsumentów, określoną w art. 24 ust. 1 i 2 pkt 3 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów, przekazywanie konsumentom nieprawdziwych informacji, które wprowadzały ich w błąd co do stanu zdrowia, w tym w zakresie posiadanych schorzeń oraz czynników, które schorzenia te wywołały, w celu wpłynięcia na decyzje konsumentów o zakupie oferowanych przez (...) spółkę z ograniczoną odpowiedzialnością spółkę komandytową z siedzibą w P. produktów, w sytuacji gdy przekazywane informacje o stanie zdrowia osób uczestniczących w pokazie ustalane były przez przedstawicieli handlowych Spółki na podstawie badań wykonywanych przez nich przy pomocy urządzenia nie będącego wyrobem medycznym, co stanowi nieuczciwą praktykę rynkową o której mowa w art. 5 ust. 1 i ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 23 sierpnia 2007 r. o przeciwdziałaniu nieuczciwym praktykom rynkowym (t.j.: Dz. U. z 2017 r., poz. 2070 ze zm.) i stwierdził się zaniechanie jej stosowania z dniem 22 maja 2019 r., III. na podstawie art. 26 ust. 2 w zw. z art. 27 ust. 4 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów, nałożył się na (...) spółkę z ograniczoną odpowiedzialnością spółkę komandytową z siedzibą w P. środek usunięcia trwających skutków praktyk stwierdzonych w pkt I-II niniejszej decyzji, w postaci obowiązku skierowania listem poleconym – w terminie miesiąca od daty uprawomocnienia się decyzji - do wszystkich konsumentów, którzy zawarli w okresie od dnia 29 grudnia 2017 r. do dnia 21 maja 2019 r. z (...) spółką z ograniczoną odpowiedzialnością spółką komandytową z siedzibą w P. umowy sprzedaży w sposób czytelny i zrozumiały pisemnej informacji, o treści: Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów, w decyzji nr (...), uznał za praktyki naruszające zbiorowe interesy konsumentów działania (...) spółki z ograniczoną odpowiedzialnością spółki komandytowej z siedzibą w P. (uprzednio funkcjonującą pod firmami (...) sp. z o.o. sp.k. oraz (...) sp. z o.o. sp. k. z siedzibą w S.) polegające na: a) przekazywaniu konsumentom w kierowanych do nich zaproszeniach na organizowane przez (...) spółkę z ograniczoną odpowiedzialnością spółkę komandytową z siedzibą w P. pokazy handlowe nieprawdziwych informacji, że głównym przedmiotem tych spotkań były bezpłatne badania profilaktyczne organizowane przez „Centrum Zdrowia (…)”, „Centrum Diagnostyki (…)” lub „Instytut Medyczny (…)”, podczas gdy rzeczywistym ich celem było zaprezentowanie oferty handlowej Spółki , co stanowi nieuczciwą praktykę rynkową w rozumieniu art. 5 ust. 1, ust. 2 pkt 1 i ust. 3 pkt 6 ustawy z dnia 23 sierpnia 2007 r. o przeciwdziałaniu nieuczciwym praktykom rynkowym (t.j.: Dz. U. z 2017 r., poz. 2070, ze zm.), b) przekazywaniu konsumentom nieprawdziwych informacji, które wprowadzały ich w błąd co do stanu zdrowia, w tym w zakresie posiadanych schorzeń oraz czynników, które schorzenia te wywołały, w celu wpłynięcia na decyzje konsumentów o zakupie oferowanych przez (...) spółkę z ograniczoną odpowiedzialnością spółkę komandytową z siedzibą w P. produktów, w sytuacji gdy przekazywane informacje o stanie zdrowia osób uczestniczących w pokazie ustalane były przez przedstawicieli handlowych Spółki na podstawie badań wykonywanych przez nich przy pomocy urządzenia nie będącego wyrobem medycznym, co stanowi nieuczciwą praktykę rynkową o której mowa w art. 5 ust. 1 i ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 23 sierpnia 2007 r. o przeciwdziałaniu nieuczciwym praktykom rynkowym (t.j.: Dz. U. z 2017 r., poz. 2070 ze zm.), Treść decyzji nr (...) dostępna jest na stronie www.uokik.gov.pl. IV. na podstawie art. 106 ust. 1 pkt 4 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów, nałożył na (...) spółkę z ograniczoną odpowiedzialnością spółkę komandytową z siedzibą w P.: 1. w związku z naruszeniem zakazu, o którym mowa w art. 24 ust. 1 i 2 pkt 3 ww. ustawy, w zakresie opisanym w pkt I sentencji niniejszej decyzji, karę pieniężną w wysokości 132.370,00 zł (słownie: sto trzydzieści dwa tysiące trzysta siedemdziesiąt złotych 00/100), płatną do budżetu państwa, 2. w związku z naruszeniem zakazu, o którym mowa w art. 24 ust. 1 i 2 pkt 3 ww. ustawy, w zakresie opisanym w pkt II sentencji niniejszej decyzji, karę pieniężną w wysokości 264.741,00 zł (słownie: dwieście sześćdziesiąt cztery tysiące siedemset czterdzieści jeden złotych 00/100), płatną do budżetu państwa, V. na podstawie art. 77 ust. 1 i art. 80 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów zw. z art. 83 tej ustawy w zw. z art. 263 § 1 i 2 i art. 264 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j.: Dz.U. z 2018 r., poz. 2096 ze zm.) postanowił obciążyć (...) spółkę z ograniczoną odpowiedzialnością spółkę komandytową z siedzibą w P. kosztami postępowania w sprawie praktyk naruszających zbiorowe interesy konsumentów w kwocie 25,90 zł (słownie: dwadzieścia pięć złotych 90/100) oraz zobowiązać do ich zwrotu Prezesowi Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów. Odwołanie od decyzji wniosła (...) spółka z ograniczoną odpowiedzialnością spółka komandytowa w likwidacji z siedzibą w P. zarzucając jej: a/ naruszenie przepisów postępowania mających znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy, tj. art. 233 § 1 k.p.c. w zw. z art. 84 ustawy okik oraz art. 7 k.p.a. w zw. z art. 83 ustawy okik poprzez błędne zastosowanie polegające na wadliwej analizie materiału dowodowego oraz zaniechaniu pełnego wyjaśnienia całokształtu okoliczności sprawy, skutkujące następującymi błędnymi ustaleniami faktycznymi, że: - skarżąca nie przekazywała konsumentom w kierowanych do nich zaproszeniach -ulotkach i zaproszeniach telefonicznych wykonywanych przez podmioty trzecie na zlecenie skarżącej informacji o komercyjnym charakterze pokazów, gdy tymczasem ulotki zawierają jasny przekaz o planowanym przedstawieniu oferty, a w przypadku telemarketingu Prezes UOKiK nie udowodnił skarżącej stosowania takich praktyk, a ewentualny przypadek telefonu do pracownika UOKiK należy traktować jako incydent i nienależyte wykonanie umowy przez podmiot trzeci, któremu zlecono czynności telemarketingu, - skarżąca wprowadzała w błąd konsumentów przez podawanie nieprawdziwych informacji co do stanu zdrowia uzyskanych na podstawie skanowania organizmu metodą (...) V. w celu wpłynięcia na ich decyzję co do zakupu urządzeń medycznych od skarżącej, skarżąca informowała jakie czynności przeprowadza na konsumentach i wyniki z urządzenia A. wiernie przekazywała konsumentom, proponując do zakupu "rób medyczny. b/ naruszenie art. 24 ust. 1 i 2 pkt 3 ustawy okik w zw. z art. 5 ust. 1, ust. 2 pkt 1 i ust. 3 pkt 6 ustawy z dnia 23.08.2007 r. o przeciwdziałaniu nieuczciwym praktykom rynkowym poprzez błędne zastosowanie i uznanie, że przekazywanie konsumentom zaproszeń na pokazy przez skarżącą w formie w jakiej to było robione godziło w zbiorowe interesy konsumentów, stanowiło nieuczciwą praktykę rynkową naruszającą zbiorowe interesy konsumentów, gdyż konsument miał być niepoinformowany w wystarczający sposób o handlowym charakterze pokazu, c/ naruszenie art. 24 ust. 1 i 2 pkt 3 ustawy okik w zw. z art. 5 ust. 1, ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 23.08.2007 r. o przeciwdziałaniu nieuczciwym praktykom rynkowym poprzez błędne zastosowanie i uznanie, że skarżąca miała wprowadzać w błąd konsumentów co do ich stanu zdrowia, przeprowadzając badanie urządzeniem nie będącym wyrobem medycznym, co miało wpływ na ich decyzję co do zakupu sprzętu, a to godziło w zbiorowe interesy konsumentów, stanowiło nieuczciwą praktykę rynkową naruszającą zbiorowe interesy konsumentów, gdyż decyzja o zakupie mogła być poddana manipulacji, d/ naruszenie art. 106 ust. 1 pkt 4 ustawy okik w zw. z art. 111 ust. 2 i 3 pkt 2 ustawy okik poprzez nałożenie kar pieniężnych niewspółmiernych do zakresu zarzucanych naruszeń zbiorowych interesów konsumentów, tj. w zakresie pkt IV ppkt 1 i 2 decyzji, w tym nieodpowiednią ocenę czynników łagodzących i bezpodstawne przyjęcie wystąpienia okoliczności obciążającej w postaci umyślności naruszenia zbiorowych interesów konsumentów. Mając powyższe zarzuty na uwadze strona wniosła o: 1. uchylenie zaskarżonej decyzji w całości, 2. zasądzenie od Prezesa UOKiK na rzecz skarżącej kosztów postępowania sądowego, względnie Z ostrożności procesowej 3. uchylenie zaskarżonej decyzji w części dotyczącej nałożenia kar pieniężnych (pkt IV ppkt 1 i 2) albo zmianę w ten sposób, że decyzja nakłada niższe kary pieniężne za wskazane naruszenia, 4. zniesienie kosztów postępowania sądowego między stronami. Sąd Ochrony Konkurencji i Konsumentów ustalił następujący stan faktyczny: (...) spółka z ograniczoną odpowiedzialnością spółka komandytowa prowadzi działalność gospodarczą na podstawie wpisu do Rejestru Przedsiębiorców Krajowego Rejestru Sądowego o numerze (...). Zgodnie z informacją odpowiadającą odpisowi pełnemu z Rejestru Przedsiębiorców, Spółka została zarejestrowana 29 grudnia 2017 r. Głównym przedmiotem jej działalności do dnia 26 września 2019 r. była pozostała sprzedaż detaliczna prowadzona poza siecią sklepową, straganami i targowiskami. W dniu 17 grudnia 2019 r. podjęta została uchwała wspólników o rozwiązaniu spółki. Obecnie spółka pozostaje w likwidacji. dowód: informacja odpowiadająca odpisowi pełnemu z Rejestru Przedsiębiorców – k. 33-36 Przedmiotem działalności spółki była sprzedaż w trakcie organizowanych przez spółkę na terenie całego kraju prezentacji handlowych aparatu medycznego do terapii pulsującym polem magnetycznym niskiej częstotliwości marki A. (...). Dowód: notatka z odbierania wyjaśnień w toku kontroli, k. 328-330 akt adm. Zgodnie z instrukcją obsługi, „aparat składa się z zestawu, który ma zmienną liczbę aplikatorów w zależności od zakupionego (…) typu aparatu medycznego”. Z oświadczenia Spółki wynika przy tym, że sprzedaż prowadzona była wyłącznie na wspomnianych pokazach handlowych. Dowód: notatka z odbierania wyjaśnień w toku kontroli, k. 328-330 akt adm., instrukcja obsługi, k. 407 akt adm. Na dzień 29 stycznia 2019 r. spółka posiadała 4 zespoły pokazowe, a piąty był w budowie. Spółka w tym czasie organizowała około 32 pokazy handlowe tygodniowo. Dowód: notatka z odbierania wyjaśnień w toku kontroli, k. 328-330 akt adm. Oferta spółki, w zależności od kampanii marketingowej, była skierowana do osób powyżej 40 lub 45 roku życia, które jednocześnie nie ukończyły 75 lub 80 lat. Dowód: egzemplarze ulotek, k. 331-332 akt adm.; skrypty rozmów, k. 337-338 akt adm.; notatka z odbierania wyjaśnień w toku kontroli, k. 328-330 akt adm.; umowa o współpracy marketingowej z dnia 06 lutego 2018 r., k. 468-478 akt adm. Spółka co do zasady zapraszała konsumentów na organizowane pokazy handlowe za pośrednictwem firm zewnętrznych. Z otrzymanych w toku kontroli nagrań rozmów wynika, że od podjęcia działalności gospodarczej w 2017 r. usługi na rzecz Spółki świadczyła (...) sp. z o.o. sp.k. z siedzibą w P., choć pisemną umowę o współpracę z tą firmą marketingową przedsiębiorca zawarł dopiero w dniu 06 lutego 2018 r. Zgodnie z oświadczeniem spółki, współpraca ta została zakończona w czerwcu 2018 r. Dowód: notatka z odbierania wyjaśnień w toku kontroli, k. 328-330 akt adm.; umowa o współpracy marketingowej z dnia 06 lutego 2018 r., k. 468-478 akt adm.; nagrania rozmów, k. 489 akt adm. Z treści umowy o współpracę z dnia 06 lutego 2018 r. wynika, że jej przedmiotem było świadczenie usług marketingowych, polegające na pozostawaniu w gotowości do organizacji kampanii marketingowej na zasadach określonych w indywidualnym zleceniu kampanii (§ 1 ust. 1 i 2 umowy). Zgodnie z § 1 ust. 5 umowy, przed złożeniem zamówienia spółka zobowiązana była m.in. dostarczyć w wersji elektronicznej wszelkie materiały, niezbędne dla opracowania kampanii marketingowej, w tym opracowania dot. towarów, aktualną ofertę, hasła marketingowe, koncepcje, prezentacje i inne. Jednocześnie, w myśl § 6 ust. 1 to zleceniodawca ponosi pełną odpowiedzialność za przebieg spotkania marketingowego oraz komunikaty marketingowe składane w jego imieniu. Nadto, zleceniodawca (Spółka) akceptując skrypt oświadcza, że dokonała jego weryfikacji pod kątem zgodności z przepisami prawa oraz stanem faktycznym swojego przedsiębiorstwa. Dowód: umowa o współpracy marketingowej z dnia 06 lutego 2018 r., k. 468-478 akt adm. Spółka zaakceptowała zaproponowane jej przez (...) sp. z o.o. sp.k. skrypty rozmów telemarketingowych o następującej treści: „ Dzień dobry Imię Nazwisko. Proszę P/P ze względu na wysokie statystyki zachorowalności pod kątem przeciwnowotworowym Centrum (...) prowadzi w (Miasto) program „(...)" W związku z tym pełny pakiet badań oraz konsultacji przysługuje całkowicie bezpłatnie i aby go P/P wykorzystał upewnię się tylko: Przeciwwskazań takich jak kardiowerter, rozrusznik serca, czynna choroba nowotworowa lub epilepsja (padaczka) P/P nie ma i przedział wiekowy 40-80 lat P/P spełnia tak ? Dobrze, więc już teraz zakładam kartę pacjenta nr....... Specjalista przyjmie P/P (data, godzina)....na którą umówić badanie ? W celu zamknięcia karty poproszę o P/P imię i nazwisko. Proszę zabrać dowód osobisty w celu potwierdzenia tożsamości. Z racji tego, że będziemy dzwonić i wysyłać sms z przypomnieniem o badaniu, proszę podać numer komórkowy... Na badanie proszę przyjść ok 10 min wcześniej z nr. rejestracji... do przygotowanej przez Centrum sali w budynku (dokładny adres) Z mojej strony to wszystko, do zobaczenia na badaniu. PROFILAKTYKA BADANIA : przeciwnowotworowa , wykrywanie wszystkich stanów zapalnych i ogniskowych w organizmie, a także prowadzimy profilaktykę schorzeń jak np: Alzhaimer, astma, cukrzyca, nadciśnienie tętnicze. JAK WYGLĄDA BADANIE METODĄ (...) V. (A.). Badanie przypomina EKG z tą różnicą, że w przypadku tej metody do ciała podłączone są trzy czujniki detekcji. Są tak rozmieszczone, żeby zbadać cały organizm a nie tylko jeden organ. Jeden z czujników podłączony jest do kostki u stóp, drugi do nadgarstka trzeci do czoła. Jest bezpieczne, bezinwazyjne nie wpływa na zdrowie pacjenta. Po badaniu jest konsultacja z naszym specjalistą dokładnie będzie omówiony wynik. Wynik jest w formie wydruku jest ważny przez rok i honorowany przez każdego lekarza na terenie całej Polski. Badanie jest w pełni dofinansowane z funduszy prywatnych jest profilaktyczne, więc zapobiega powstawaniu poważnych schorzeń”. „ Dzień dobry nazywam się........... dzwonię z działu rejestracji Instytutu Medycznego (...). Czy rozmawiam z panią/panem...............? Kontaktuję się w celu przypomnienia o jutrzejszych bezpłatnych badaniach profilaktycznych, na które jest pani/pan zapisana/y na godzinę........ w ..............na ulicy.......... w ............. badania te mają na celu wykrycie stanów zapalnych i ogniskowych w organizmie, które nieleczone mogą prowadzić do powstawania chorób nowotworowych. Czy badała się pani/pan w tym kierunku? Czy w pani/pana rodzinie zdarzały się przypadki zachorowań na te schorzenia? każdy z nas raz w roku powinien sobie takie badania profilaktycznie wykonać. jutro może pani zrobić te badania zupełnie bezpłatnie w ramach organizowanej raz na trzy lata akcji profilaktyka na wagę życia i zaoszczędzić między 300-400 zł, bo taki byłby koszt tych badań w innym terminie dla jednej osoby. Na te badania może pan/pani zabrać drugą osobę, która mieści się w przedziale wiekowym od 40 do 80 lat i nie ma rozrusznika serca, kardiowertera, czynnej choroby nowotworowej oraz nie ma epilepsji(padaczki). ta osoba również skorzysta z tych badań bezpłatnie i będzie badana w tym samym czasie co pani/pan przez drugiego specjalistę także nie trzeba będzie na siebie czekać, a zawsze to we dwójkę raźniej. Z kim pani będzie na badaniu? Rozumiem że w tym przedziale wiekowym się państwo mieścicie? przeciwwskazania które wymieniłam nie dotyczą państwa? czy jakieś leki na stałe przyjmujecie państwo? na jakie schorzenia? w ciągu ostatniego roku jakieś zabiegi, operacje mieliście państwo wykonywane? godzinę przed badaniem proszę nie spożywać posiłków można pić wodę tak żeby nie zafałszować wyników badań. te wyniki są ważne przez rok i honorowane przez lekarzy w całej Polsce także można je dołączyć do dokumentacji medycznej i skonsultować z lekarzem prowadzącym. Pani/pana numer rezerwacji to................. z tym numerem rezerwacji i dowodem osobistym w celu potwierdzenia wieku i tożsamości trzeba być 10 minut wcześniej, tak żeby organizm się ustabilizował żebyśmy mogli uzyskać jak najbardziej miarodajne wyniki badań. Ja nazywam się ........................ i będę na panią czekał/czekała przy wejściu do ............... skąd zaprowadzę już bezpośrednio do specjalisty na badania. czy Jakieś pytania ma pan/pani może? w takim układzie dziękuję ślicznie za rozmowę, miłego dnia życzę i do zobaczenia jutro na badaniach.” Dowód: notatka z odbierania wyjaśnień w toku kontroli, k. 328-330 akt adm.; wydruki z korespondencji elektronicznej, k. 333-338 oraz 519-520 akt adm. Fakt kierowania do konsumentów przez telemarketerów spółki (...) sp. z o.o. sp.k. zaproszeń na organizowane przez Przedsiębiorcę pokazy w formie zaproszeń na badania o charakterze medycznym znajduje potwierdzenie w przekazanych przez Przedsiębiorcę nagraniach rozmów datowanych na 28 grudnia 2017 r., 04 czerwca 2018 r. oraz 06 czerwca 2018 r. Dowód: nagrania rozmów, k. 489 akt adm. Od stycznia 2018 r. do 04 lutego 2019 r. usługi marketingowe na rzecz spółki świadczył M. M. (1) prowadzący działalność gospodarczą pod nazwą (...) w G.. Świadczenie usług początkowo odbywało się na podstawie umowy ustnej. Umowa pisemna w tym zakresie została sporządzona pomiędzy stronami dopiero w dniu 01 czerwca 2018 r. Dowód: notatka z odbierania wyjaśnień w toku kontroli, k. 328-330 akt adm.; umowa o świadczenie usług z dnia 01 czerwca 2018 r., k. 466-467 akt adm.; pismo M. M. (1) z dnia 28 maja 2019 r., k. 518 akt adm. Zgodnie z § 1 umowy o świadczenie usług z dnia 01 czerwca 2018 r., spółka zleciła firmie (...) świadczenie usług polegających na umawianiu grupowych spotkań handlowych. Z oświadczenia M. M. (1) z dnia 28 maja 2019 r. wynikało, że do 25 maja 2018 r. zaproszenia miały formę telefoniczną. Z wejściem w życie nowych przepisów o ochronie danych osobowych sposób zapraszania przez tą firmę uległ zmianie i od tej daty zaproszenia telefoniczne zastąpione zostały przez ulotki bezadresowe kolportowane przez firmę marketingową oraz infolinię rozmów przychodzących. Dowód: umowa o świadczenie usług z dnia 01 czerwca 2018 r., k. 466-467 akt adm.; pismo M. M. (1) z dnia 28 maja 2019 r., k. 518 akt adm. Na zamówienie spółki kolportowane były ulotki o następującej treści: Dowód: korespondencja elektroniczna, k.213-214 akt adm.; egzemplarz ulotki, k. 331 akt adm. W okresie od 05 listopada 2018 r. do 26 grudnia 2018 r. usługi telemarketingowe na rzecz Spółki świadczyła spółka (...) sp. z o.o. sp.k. z siedzibą w W.. Od 27 grudnia 2018 r. do 09 lutego 2019 r. świadczenie tych usług formalnie przejęła spółka (...) sp. z o.o. z siedzibą w W., która w praktyce nie umawiała spotkań na rzecz Przedsiębiorcy. Następnie w okresie od 10 lutego do 30 kwietnia 2019 r. usługi świadczone były przez spółkę (...) sp. z o.o. plus sp. k. z siedzibą w W.. Dowód: pismo Przedsiębiorcy z dnia 13 czerwca 2019 r., k. 538 akt adm.; umowa o współpracy z dnia 05 listopada 2018 r., k. 539-542 oraz 515-516 akt adm. rozwiązanie umowy za porozumieniem stron z dnia 26 grudnia 2018 r., k. 543 akt. adm.; umowa o współpracy z 27 grudnia 2018 r., k. 544-547 oraz 559-562 akt adm.; rozwiązanie umowy za porozumieniem stron z 09 lutego 2019 r., k. 548 oraz 558 akt adm.; umowa współpracy z 10 lutego 2019 r., k. 549-552 oraz 566-569 akt adm.; wypowiedzenie umowy za porozumieniem stron z 30 kwietnia 2019 r., k. 553 oraz 565 akt adm.; pismo (...) sp. z o.o. sp. k. z 24 maja 2019 r., k. 513 akt adm.; pismo (...) sp. z o.o. z 24 czerwca 2019 r/, k. 557 akt adm.; pismo (...) sp. z o.o. plus sp.k. z 24 czerwca 2019 r., k. 564 akt adm. Z treści umów o współpracy z tymi spółkami wynika, że przedsiębiorca zlecił im wykonanie akcji telemarketingowej z wykorzystaniem połączeń głosowych w celu promocji spotkań sprzedażowych produktów i usług Spółki - § 1 umów współpracy. Dowód: umowa o współpracy z dnia 05 listopada 2018 r., k. 539-542 oraz 515-516 akt adm.; umowa o współpracy z 27 grudnia 2018 r., k. 544-547 oraz 559-562 akt adm.; umowa współpracy z 10 lutego 2019 r., k. 549-552 oraz 566-569 akt adm. W toku postępowania administracyjnego (...) sp. z o.o. sp.k. z siedzibą w W. oraz (...) sp. z o.o. plus sp. k. z siedzibą w W. przedłożyły stosowany według ich oświadczenia skrypt rozmowy, który miał być przygotowany we współpracy z Przedsiębiorcą. Skrypt ten miał mieć następującą treść: „ Dzień dobry, (nazywam się)....................... i dzwonię z centrum (...) na zlecenie organizatora spotkań promocyjno-handlowych firmy.............. ------------(odpowiedź)----------- Czy wyraża Pani zgodę na przekazanie informacji marketingowych ? ------------(odpowiedź)----------- Jeśli tak: Dzwonię w związku ze spotkaniem promocyjnym organizowanym w (miejscowość). Chciałabym Państwa zaprosić na takie spotkanie dnia............... Na spotkaniu: » każdy może bezpłatnie skorzystać z badania w kierunku stanów zapalnych w organizmie oraz czynników chorobotwórczych. Przeciwwskazaniem do badania jest rozrusznik serca, epilepsja, nowotwór w trakcie leczenia i ciąża. • w oczekiwaniu na wyniki badań przekażemy wiele informacji na temat prawdziwych przyczyn chorób oraz omówimy metody zapobiegania im. • całość potrwa około półtorej godziny. Spotkanie, które organizujemy w dniu.............................skierowane jest do osób w wieku od 40 do 80. Czy Pan/Pani mieści się w tym przedziale wiekowym? Co dokładnie tam będzie? Na spotkaniu przede wszystkim przekazane będą ciekawe informacje związane z zagrożeniami naszego zdrowia i rozwiązania służące zdrowiu - jeśli ktoś będzie chciał z nich skorzystać - będzie taka możliwość. Jest to spotkanie promocyjno - handlowe, więc osoby zainteresowane będą mogły skorzystać z atrakcyjnych promocji. Badania odbędą się dnia.......................w................Salę udostępnia nam............... Wie Pan/i gdzie to jest? Proszę mi powiedzieć czy bardziej odpowiadają godziny ranne czy popołudniowe? Może Pani zapisać też męża / żonę Proszę teraz przygotować kartkę i długopis i zapisać: « adres * godzinę Podam teraz numer z którym Pani przyjdzie na spotkanie :.................... Czy ma Pan/i do mnie jakieś pytania ? Dziękuje, życzę miłego dnia. Do widzenia.” Dowód: skrypt rozmowy, k. 514 oraz 570 akt adm. W dniu 19 listopada 2018 r. na prywatny numer telefonu jednego z pracowników Delegatury UOKiK w P. telefonowała osoba przedstawiająca się jako przedstawiciel Centrum (...) z zaproszeniem na bezpłatne badanie w ramach ogólnopolskiej kampanii. Badanie miało się odbyć 22 listopada 2018 r. w jednym z (...) hoteli. T. nie poinformowała rozmówcy o handlowym celu spotkania, przy czym z oświadczenia Spółki wynika, że kampanię marketingową związaną z pokazami odbywającymi się w dniu 22 listopada 2018 r. prowadziła spółka (...) sp. z o.o. sp. k. z siedzibą w W.. Dowód: pismo Przedsiębiorcy, k. 538 akt adm.; notatka służbowa z dnia 20 listopada 2019 r., k. 10 akt adm.; nagranie rozmowy, k. 11 akt adm. W okresie wakacji letnich 2018 r. spółka prowadziła marketing również we własnym zakresie, rozdając w centrach handlowych ulotki o następującej treści: Dowód: notatka z odbierania wyjaśnień w toku kontroli, k. 328-330 akt adm.; egzemplarz ulotki, k. 332 akt adm. W trakcie organizowanych przez spółkę prezentacji, konsumenci poddawani byli badaniom przy wykorzystaniu urządzenia A.. Badania prowadzili przedstawiciele handlowi spółki. dowód: notatka z odbierania wyjaśnień w toku kontroli, k. 328-330 akt adm. Z instrukcji obsługi tego urządzenia wynika, że jest to przyrząd do doboru diety i kosmetyków. Zgodnie z pkt 2 instrukcji obsługi: „Przyrząd (...) przeznaczony jest do powszechnego użycia oraz może być pomocny w pracy dietetyków i kosmetologów dla pomocy w doborze diety i kosmetyków z wykorzystaniem zmian elektroprzewodności punktów akupunkturowych. Przyrząd może być wykorzystywany w salonach kosmetycznych i poradniach dietetycznych.” Dowód: instrukcja obsługi A., k. 343 akt adm. Zgodnie z informacją zawartą na każdej ze stron instrukcji obsługi: „w myśl art. 2 pkt 38 ustawy z dnia 20 maja 2010 r. o wyrobach medycznych urządzenie A.nie jest wyrobem medycznym”. Dowód: instrukcja obsługi A., k. 342-363 akt adm. Zatrudnieni przez spółkę handlowcy przechodzili szkolenie zarówno w zakresie obsługi urządzeniaA. prowadzone przez przedstawicieli jego dostawcy, tj. firmy (...), jak i w zakresie obsługi i zastosowania urządzenia medycznego do terapii pulsującym polem magnetycznym niskiej częstotliwości marki A. (...) organizowane przez jego wyłącznego dystrybutora w Polsce. Nadto, przedstawiciele handlowi co do zasady nie posiadali specjalistycznego wykształcenia medycznego. Dowód: notatka z odbierania wyjaśnień w toku kontroli, k. 328-330 akt adm., dyplomy i certyfikaty szkoleniowe, k. 372-399 akt adm. W trakcie prezentacji przedstawiciele handlowi wprost zaprzeczali, że są lekarzami. Mimo to, w trakcie prelekcji kwestionowali kompetencje przedstawicieli służby zdrowia oraz aktualnie powszechnie przyjęte metody leczenia. Podkreślali jednocześnie wysoką skuteczność prowadzonych przez nich w trakcie pokazów badań oraz omawianych alternatywnych metod leczenia. Dowód: nagranie pokazu, k. 497 akt adm. Wydruki badań przeprowadzonych w toku pokazu rozdawane były po zakończeniu prelekcji. Ich wyniki analizowane i omawiane były przez przedstawicieli handlowych w trakcie indywidualnych rozmów z konsumentami. W trakcie tych rozmów przedstawiciele handlowi wskazywali dolegliwości zdrowotne, jakie zostały stwierdzone w trakcie przeprowadzonych badań, a osobom posiadającym możliwości finansowe przedstawiali terapię urządzeniem znajdującym się w ofercie spółki jako remedium na wszelkie stwierdzone dolegliwości. Dowód: nagranie pokazu, k. 497 akt adm.; skargi, k. 602, 626 akt adm. Handlowcy dodatkowo z wykorzystaniem określonego przez spółkę formularza przedstawiali konsumentom sugerowany przebieg terapii stwierdzonych stanów chorobowych. Dowód: formularz zatytułowany sugerowany sposób korzystania z (...), k. 322 akt adm.; notatka z odbierania wyjaśnień w toku kontroli, k. 328-330 akt adm. W związku z działalnością (...) sp. z o.o. konsumenci składali skargi. Poniżej przytoczona zostaje treść jednej ze skarg. „Wychodząc z pracy pewnego dnia dostałam propozycję od pani hostessy firmy (...) na badanie całego organizmu. W wyznaczonym dniu udałam się na miejsce spotkania, gdzie zostałam przebadana urządzeniem (...). Po chwili badający z wynikami wyszli do sali obok. W tym czasie odbyła się prelekcja, gdyż miałam zaczekać na wyniki badań godzinę. Pani na prelekcji wychwalała zalety pola magnetycznego, a co za tym idzie i urządzenia. Pomaga ono pozbyć się wszystkich chorób i odstawić tabletki, które się bierze. Gdy po godzinie wrócili badający (jak się okazało fizykoterapeuci, a nie jak to powinno być w rzeczywistości – lekarze) z wynikami badań (przerobionymi) i zostały mi przedstawione, stan mojego kręgosłupa był w tragicznym stanie oprócz jednego kręgu. Jedynym wyjściem był zakup urządzenia. Zakupiłam je.” Dowód: skarga, k. 626 akt adm. Spółka zaniechała prowadzenia działalności w zakresie sprzedaży bezpośredniej, przy czym w dniu 21 maja 2019 r. dokonała stosownych korekt w umowie spółki w tym przedmiocie. Dowód: wypisy z aktów notarialnych, k. 581-593 akt adm.; deklaracje VAT-7, k. 895-922 akt adm. W 2018 r. Przedsiębiorca osiągnął przychód w kwocie (...)zł. Dowód: rachunek zysków i strat Spółki, k. 637 akt adm. Powyższy stan faktyczny Sąd ustalił w oparciu o materiał zgromadzony w toku postepowania administracyjnego. Jego prawdziwość nie była kwestionowana przez stronę odwołująca, która jedynie przedstawiła odmienna ocenę ustalonych faktów. Sąd Okręgowy – Sąd Ochrony Konkurencji i Konsumentów zważył, co następuje: Uwzględniając treść odwołania oraz systematykę decyzji Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów Sąd w pierwszej kolejności odniesie się do stawianego odwołującej zarzutu przekazywania konsumentom w kierowanych do nich zaproszeniach na organizowane pokazy handlowe nieprawdziwych informacji, że głównym przedmiotem tych spotkań były bezpłatne badania profilaktyczne, podczas gdy rzeczywistym ich celem było zaprezentowanie oferty handlowej spółki. (...) sp. z o.o. sp.k. w likwidacji (dalej też (...)) podniosła, iż ulotki kierowane do konsumentów zawierały jasny przekaz o planowanym przedstawieniu oferty, podobnie jak informacje przekazywane przez telemarketerów (odwołanie pkt a titer pierwszy i b). W tym kontekście w odwołaniu zawarto zarzuty naruszenia art. 24 ust. 1 i 2 pkt 3 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów z dnia 16 lutego 2007 r. (Dz.U. Nr 50, poz. 331), art. 5 ust. 1, ust. 2 pkt 1 i ust. 3 pkt 6 ustawy z dnia 23 sierpnia 2007 r. o przeciwdziałaniu nieuczciwym praktykom rynkowym (t.j Dz. U. z 2017 r., poz. 2070, ze zm., dalej ustaw p.n.p.r.) oraz art. 233 § 1 k.p.c. i art. 7 k.p.a. Zgodnie z treścią art. 24 ustawy okik zakazane jest stosowanie praktyk naruszających zbiorowe interesy konsumentów. Przez praktykę naruszającą zbiorowe interesy konsumentów rozumie się godzące w nie sprzeczne z prawem lub dobrymi obyczajami zachowanie przedsiębiorcy, w szczególności nieuczciwe praktyki rynkowe lub czyny nieuczciwej konkurencji. O bezprawności (tj. sprzeczności z prawem lub dobrymi obyczajami) w rozumieniu powołanego przepisu możemy mówić, gdy zachowanie przedsiębiorcy – czyli jego działanie, jak również zaniechanie – jest sprzeczne z powszechnie obowiązującym porządkiem prawnym, a więc zarówno z normami prawnymi, jak również z zasadami współżycia społecznego i dobrymi obyczajami. Bezprawność jest przy tym obiektywnym czynnikiem, a więc niezależna jest od winy i jej stopnia, jak również bez znaczenia jest świadomość istnienia naruszeń. Bezprawność jest także niezależna od wystąpienia szkody. Bezprawne praktyki muszą być ponadto wymierzone w zbiorowe interesy konsumentów, czyli odnosić się do obecnych, przyszłych i potencjalnych konsumentów, a więc naruszać prawa nieograniczonej, bliżej nieokreślonej liczby konsumentów. Interes, który jest chroniony owym przepisem, to interes prawny, rozumiany jako określone potrzeby konsumenta, które zostały uznane przez ustawodawcę za godne ochrony ( zob. Sąd Najwyższy w uzasadnieniu uchwały z 13 lipca 2006r., sygn. akt III SZP 3/06, opubl. OSNP 2007, nr 1-2, poz. 35). Jak wskazano sprzeczność z prawem pojmowana jest jako niezgodność z przepisami prawa. Sprzeczność z prawem, to również niedopełnienie zadań przez przedsiębiorcę wynikających z ustaw (Z . Banaszczyk, w: Kodeks cywilny. Komentarz (pod red. K. Pietrzykowskiego), Warszawa 2013, s. 1091; A. Wędrychowska-Karpińska, A. Wiercińska-Krużewska, w: Ustawa o ochronie konkurencji i konsumentów (pod red. A. Stawickiego, E. Stawickiego), s. 632.). Z kolei zgodnie z art. 3 dalej ustaw p.n.p.r. zakazane jest stosowanie nieuczciwych praktyk rynkowych. Praktyka rynkowa stosowana przez przedsiębiorców wobec konsumentów jest nieuczciwa, jeżeli jest sprzeczna z dobrymi obyczajami i w istotny sposób zniekształca lub może zniekształcić zachowanie rynkowe przeciętnego konsumenta przed zawarciem umowy dotyczącej produktu, w trakcie jej zawierania lub po jej zawarciu. Za nieuczciwą praktykę rynkową uznaje się w szczególności praktykę rynkową wprowadzającą w błąd oraz agresywną praktykę rynkową, a także stosowanie sprzecznego z prawem kodeksu dobrych praktyk. Praktykę rynkową uznaje się za działanie wprowadzające w błąd, jeżeli działanie to w jakikolwiek sposób powoduje lub może powodować podjęcie przez przeciętnego konsumenta decyzji dotyczącej umowy, której inaczej by nie podjął. Wprowadzającym w błąd działaniem może być w szczególności rozpowszechnianie nieprawdziwych informacji i może ono w szczególności dotyczyć rodzaju sprzedaży, powodów stosowania przez przedsiębiorcę praktyki rynkowej, oświadczeń i symboli dotyczących bezpośredniego lub pośredniego sponsorowania, informacji dotyczących sytuacji gospodarczej lub prawnej przedsiębiorcy lub jego przedstawiciela, w tym jego imienia i nazwiska (nazwy) i majątku, kwalifikacji, statusu, posiadanych zezwoleń, członkostwa lub powiązań oraz praw własności przemysłowej i intelektualnej lub nagród i wyróżnień. Wprowadzającym w błąd może być w szczególności zatajenie lub nieprzekazanie w sposób jasny, jednoznaczny lub we właściwym czasie istotnych informacji dotyczących produktu. Praktyki rynkowe wprowadzające w błąd uznaje się za szczególnie nieuczciwe, ponieważ najczęściej oddziałują na sferę decyzyjną konsumenta, prowadząc do zniekształcenia jego decyzji rynkowych. Ustawa o przeciwdziałaniu nieuczciwym praktykom rynkowym nie definiuje przy tym pojęcia „istotnego zniekształcenia zachowania rynkowego przeciętnego konsumenta”. Posiłkując się art. 2 lit. e Dyrektywy 2005/29/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 11 maja 2005 r. dot. nieuczciwych praktyk handlowych stosowanych przez przedsiębiorstwa wobec konsumentów na rynku wewnętrznym (Dz. U. UE L nr 149, str. 22) - wyjaśniającym pojęcie „istotnego zniekształcenia zachowania gospodarczego konsumentów” - należy przyjąć, że istotne zniekształcenie zachowania rynkowego przeciętnego konsumenta oznacza wykorzystywanie praktyki rynkowej w celu znacznego ograniczenia zdolności konsumenta do podjęcia świadomej decyzji i skłonienia go tym samym do podjęcia decyzji dotyczącej transakcji, której w innej sytuacji by nie podjął. Tym samym przyjmuje się, że kwalifikacja praktyki, jako wprowadzającej w błąd, opiera się na ustaleniu, że w wyniku jej stosowania naruszone zostało prawo konsumenta do podjęcia w pełni świadomego wyboru rynkowego. Interpretując pojęcie praktyki wprowadzającej w błąd należy zatem stwierdzić, że jest to każda praktyka, która w jakikolwiek sposób, w tym również przez swoją formę, wywołuje skutek w postaci co najmniej możliwości wprowadzenia w błąd „przeciętnego konsumenta”, do którego jest skierowana lub dociera, i która ze względu na swoją zwodniczą naturę może zniekształcić jego zachowanie rynkowe ( patrz wyrok Sądu Apelacyjnego w Warszawie z dnia 9 lutego 2011r. VI ACa 694/10, opubl. Lex nr 1220720). Zdaniem Prezesa Urzędu działanie strony odwołującej polegało na przekazywaniu konsumentom w kierowanych do nich zaproszeniach na organizowane przez spółkę pokazy handlowe nieprawdziwych informacji, że głównym przedmiotem tych spotkań były bezpłatne badania profilaktyczne, podczas gdy rzeczywistym ich celem było zaprezentowanie oferty handlowej spółki, co wypełnia dyspozycję przywołanych przepisów. Podkreślić przy tym należy, że w decyzji nie zarzucono zaniechania w postaci nieinformowania konsumentów o handlowym celu praktyki, a działanie dotyczące nieprawidłowego informowania o głównym celu organizowanych spotkań. Stąd nie miały zasadniczego znaczenia okoliczności podniesione w odwołaniu, że ulotki, którymi posługiwała się strona zawierały informacje o handlowym charakterze spotkania (k. 25). Okoliczność ta była w sprawie bezsporna. Ocenić natomiast należało, czy faktycznie jak to uznał Prezesa Organu, stosowane przez spółkę zabiegi mogły wprowadzić konsumentów w błąd, co do rzeczywistej intencji stanowiących podstawę organizowania spotkań. W sprawie bezspornym było, że strona odwołująca prowadziła działalność handlową oferowania i sprzedaży towarów poza lokalem przedsiębiorstwa w ramach spotkań handlowych. Informacje o spotkaniach docierały do klientów poprzez telefoniczne zaproszenia kierowane przez współpracujące ze spółką firmy zewnętrzne ( (...) sp. z o.o. sp.k., M. M. (1), (...) sp. z o.o. sp.k., (...) sp. z o.o.) oraz ulotki. Treść ulotek została wykazana w toku postępowania sądowego ( k. 331, 332 akt administracyjnych). Ich układ graficzny został przedstawiony w stanie faktycznym sprawy. Sąd dodatkowo wskazuje, że ulotki te zatytułowane zostały jako (...) i (...), a następnie określały termin skanowania/pomiaru, podkreślały bezpłatność tych działań i wskazywały układy narządów podlegające kontroli tj. układ krążenia, trawienny, moczowo – płciowy, endokrynny, immunologiczny. Ulotka zatytułowana „Skanowanie organizmu” wprost posługiwała się pojęciem badanie (miejsce wykonania badania, termin wykonania badania). Na samym dole ulotek, najmniejszą czcionką, podano „w trakcie będzie przedstawiona oferta Centrum” oraz „Pomiar połączony z przedstawieniem i możliwością nabycia sprzętu medycznego”. Nie było także kwestionowane, że czynności przeprowadzane w trakcie spotkań nie były badaniami medycznymi. Prezentację podczas spotkań nie prowadziły osoby o wykształceniu medycznym, a przedstawiciele handlowi przedsiębiorcy. Należało ocenić, czy taki układ graficzny ulotek i podane w nich informacje, mogły wpływać na potencjalne zniekształcanie zachowań rynkowych konsumentów. Dla takiej oceny Sąd w pierwszej kolejności uwzględnił, że zachowania rynkowe muszą być oceniane w odniesieniu do tzw. „przeciętnego konsumenta”. Taki konsument, to osoba dostatecznie dobrze poinformowana, uważna, ostrożna i rozsądnie krytyczna. Wzorzec ten nie może być jednak definiowany w oderwaniu od konkretnych warunków ustalonych w sprawie oraz od realiów środowiskowych. Oceny zakresu informacji oraz poziomu uwagi i ostrożności dokonuje się z uwzględnieniem czynników społecznych, kulturowych, językowych i przynależności danego konsumenta do szczególnej grupy konsumentów, przez którą rozumie się dającą się jednoznacznie zidentyfikować grupę konsumentów, szczególnie podatną na oddziaływanie praktyki rynkowej lub na produkt, którego praktyka rynkowa dotyczy, ze względu na szczególne cechy, takie jak wiek, niepełnosprawność fizyczna lub umysłowa. Dowody sprawy wskazują, że przedsiębiorca kierował ulotki do osób powyżej 45 – go roku życia, do 75-tego roku życia. Niewątpliwie zatem oferta była skierowana do osób dorosłych, jakkolwiek z uwagi na zakres proponowanych badań, były to osoby cechujące się różnego rodzaju dolegliwościami zdrowotnymi, w tym osoby starsze. Osoby takie stanowią grupę szczególnie narażoną na negatywne oddziaływanie zakazanych praktyk handlowych stosowanych przez przedsiębiorców. Doświadczenie życiowe wskazuje, że osoby w podeszłym wieku lub schorowane, mają obniżony krytycyzm wobec przekazywanych ich informacji i są bardziej podatne na różnego rodzaju manipulacje i zabiegi marketingowe mające na celu wykorzystanie ich szczególnego położenia. Dlatego też przy konstruowaniu miernika przeciętnego konsumenta należy uwzględnić przedstawione cechy charakteryzujące te grupy osób. Należy nadto przychylić się do stanowiska zaprezentowanego przez Sąd Najwyższy wyrażonego w wyroku z dnia 6 grudnia 2007 r. ( III SK 20/07, opubl. OSNP 2009, nr 3-4, poz. 55), że chociaż modelowy konsument (osoba „dostatecznie dobrze poinformowana, uważna i ostrożna”) posiada określony zasób informacji o otaczającej go rzeczywistości i potrafi go wykorzystać dokonując analizy przekazów rynkowych, a także krytycznie podchodzi do działań marketingowych, nie oznacza to, że konsument o takich cechach nie może zostać wprowadzony w błąd. Zarówno poziom jego percepcji jak i uwagi różni się w zależności od tego, jakiego produktu dotyczy praktyka rynkowa oraz w jakich okolicznościach produkt ten jest nabywany. Model przeciętnego odbiorcy dostosowywany jest do tego, jakiego produktu dotyczą działania marketingowe przedsiębiorcy. Słusznie zatem w uzasadnieniu decyzji podano, że wskazanie na takie cechy jak dostateczne poinformowanie, uwaga i ostrożność określa pewien zespół cech mentalnych konsumenta (jego przeciętność) znajdujących wyraz w tym, że z jednej strony możemy wymagać od niego pewnego stopnia wiedzy i orientacji w rzeczywistości, a z drugiej – nie możemy uznać, że jego wiedza jest kompletna i profesjonalna i że konsument nie ma prawa pewnych rzeczy nie wiedzieć. Przeciętny konsument nie posiada bowiem wiedzy specjalistycznej w danej dziedzinie. Rozumie kierowane do niego informacje i potrafi je wykorzystać do podjęcia świadomej decyzji dotyczącej produktu. Nie jest naiwny, ale nie potrafi też ocenić sytuacji tak jak profesjonalista. Ulotki kierowane do konsumentów koncentrowały się na przekazaniu informacji o możliwości przeprowadzenie bezpłatnych badań i pomiarów zdrowia. Niewątpliwie określenia te kojarzą się przeciętnemu konsumentowi ze służbą zdrowia i mogły z łatwością wywołać przekonanie, że składana jest propozycja wykonania profesjonalnego medycznego badania. Ulotki miały nadto elementy graficzne sugerujące medyczny charakter prowadzonych pomiarów. W tym zakresie uwagę zwracają logo stanowiące krzyż przypominający krzyż apteczny, wizerunek węża i linii izoelektrycznej, szkielet człowieka. Taka szata graficzna ulotek sugerowała, że głównym celem spotkania były właśnie badania o charakterze medycznym. Rzeczywisty stan był odmienny, gdyż na miejscu brak było osób o wykształceniu medycznym, a jedynie przedstawiciele handlowi, natomiast urządzenia wykorzystane do przeprowadzenia pomiarów nie były urządzeniami medycznymi. Urządzeniem A.stanowiło przyrząd do doboru diety i kosmetyków. W sprawie bezspornym było, że odwołująca spółka nie wykonywała działalności leczniczej i nie była wpisana do urzędowego rejestru podmiotów wykonujących działalność leczniczą. Natomiast nawet konsument należycie wyedukowany, działający racjonalnie i nieufny wobec przekazów marketingowych oraz należący do grupy konsumentów młodszych, nie ma obowiązku dociekania jaki jest rzeczywisty obraz oferowanej mu usługi, co w przedmiotowej sprawie oznacza, że nie musi dochodzić we własnym zakresie czy do oferowanych badań mają być wykorzystane urządzenia zarejestrowane jako wyroby medyczne i czy obsługujące je osoby mają uprawnienia do prowadzenia badań diagnostycznych oraz czy podmiot oferujący usługę jest podmiotem leczniczym ( zob. np. wyrok Sądu Okręgowego - Sądu Ochrony Konkurencji i Konsumentów z dnia 27 kwietnia 2022 r., XVII AmA 65/20, opubl. Legalis). Tym bardziej nie można działań takich wymagać od osób, które z uwagi na swój wiek lub stan zdrowia, mogą mieć zaburzone funkcje poznawcze i kognitywne. Odnosząc treść ulotek do głównej grupy osób, do której były one kierowane, nie można pomijać okoliczności, że chociaż jak to podkreślono w odwołaniu w ulotkach zawarta była także informacja o części handlowej, to po pierwsze miała ona charakter marginalny, a po drugie naniesiona była bardzo drobnym drukiem. Faktem notoryjnym jest występująca po 40-stym roku życia presbiopia. Informacja ta mogła być zatem łatwo przez konsumentów pominięta. Ulotki zawierały w zasadzie wyłącznie informacje dotyczące ich niekomercyjnego charakteru, przy całkowitym zmarginalizowaniu danych wskazujących na rzeczywisty cel komunikatu. Sąd nie zgadza się nadto z twierdzeniami odwołania, że użyte w ulotce sformułowanie „w trakcie będzie przedstawiona oferta Centrum wskazuje jednoznacznie na handlowy cel spotkania ( odwołanie k. 25). Wręcz przeciwnie, sformułowanie te, w szczególności poprzez użycie słowa Centrum zestawianego z ogólnym charakterem ulotki nawiązującym do badania, mogło sugerować konsumentowi, że dotyczy to oferty podmiotu świadczącego usługi medyczne. Sformułowanie to może kojarzyć się przeciętnemu konsumentowi z popularnymi placówkami medycznymi takimi jak Centrum (...), Centrum (...), Centrum Medyczne, Centrum Onkologiczne, a oferta dotyczy pakietu badań medycznych lub profilaktycznych. Wbrew twierdzeniom odwołania, taki konsument mógł być w mylnym przekonaniu co faktycznego celu spotkania i przedstawianej w jego trakcie propozycji zakupu sprzętu. Drugą formą zapraszania na spotkania były rozmowy telefoniczne prowadzone przez telemarketerów firm zewnętrznych (...) sp. z o.o. sp.k. (od 2017 r., a na podstawie umowy pisemnej od 06 lutego do czerwca 2018 r.) i (...) sp. z o.o. sp.k. Skrypt rozmów prowadzonych przez pierwszy z wymienionych podmiotów został przedstawiony do akt sprawy. Wynika z niego, że konsumenci od początku rozmowy byli informowani, że: - z uwagi na wysokie statystyki zachorowalności pod kątem przeciwnowotworowym Centrum (...) prowadzi program „(...)”, - oferowany jest bezpłatny pełny pakiet badań, - przeciwskazaniach badania. W trakcie rozmowy, zgodnie ze scenariuszem skryptu, miały być wykorzystywane takie sformułowania jak karta pacjenta, specjalista, rejestracja ( k. 337 akt administracyjnych) . Natomiast przebieg rozmowy z telemarketerem (...) został zarejestrowany w dniu 19 listopada 2018 r. przez pracownika delegatury Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów w P.. Zgodnie z treścią tegoż nagrania ( k. 11 akt administracyjnych) konsumenci byli informowani o ogólnopolskim bezpłatnym programie badania, jego przebiegu, zasadach otrzymania wyników, przeciwskazaniach. W ogóle nie została udzielona informacja o tym, że w trakcie spotkania będzie prezentowana oferta handlowa. Taki przebieg rozmowy z konsultantem nie koresponduje z przedstawionym w toku postępowania rzekomym skryptem stosowanym przez ten podmiot ( k. 514 i 570 akt administracyjnych). Sąd nie przychylił się przy tym do zarzutu odwołania, że przebieg opisanej rozmowy nie może wpływać na odpowiedzialność przedsiębiorcy, jako że jej treść miała charakter incydentalny i nie korespondowała z zaakceptowanym skryptem. Twierdzenie to w kontekście wszechstronnie ocenianego materiału dowodowego jest niewiarygodne. Twierdzeniom, że konsumenci byli przede wszystkim informowani o handlowym charakterze spotkań przeczy po pierwsze przytoczona rozmowa konsultanta, a po drugie treść przygotowanych przez firmę zewnętrzną ulotek. Trudno dać wiarę wyjaśnionym, że konsumenci od początku rozmowy telefonicznej byli informowani o komercyjnym celu spotkania, w sytuacji gdy przygotowane prze tę samą firmę ulotki, okoliczność tę traktują marginalnie, a całość komunikatu kierowanego do konsumentów podkreśla związany z badaniami i profilaktyką zdrowia charakter spotkania. Sąd wskazuje przy tym, iż w wyjaśnień zawartych w aktach administracyjnych, składanych przez prezesa zarządu odwołującej spółki, wynika że ten nigdy nie weryfikował sposobu zapraszania na pokazy ( k. 329 akt administracyjnych). Nie przedstawiono nadto żadnego przeciwdowodu, że rozmowy prowadzone przez(...) p. z o.o. sp.k. miały inny przebieg ( ich treść nie była rejestrowana przez zleceniobiorcę, a numery telefonu były wybierane losowo k. 513, 564 akt administracyjnych). Na niewiarygodność skryptu, który miał być stosowany przez podmiot zewnętrzny, wskazuje także sam przebieg spotkania, o czym w dalszej części uzasadnienia. Sąd przypomina przy tym, że postępowania sądowe po wniesieniu odwołania od decyzji Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów cechuje kontradyktoryjność i poddanie regułom postępowania cywilnego. Oznacza to m.in., że na tym etapie można prezentować wszelkie dowody służące poparciu swych twierdzeń oraz celem ich przeciwstawienia stanowisku drugiej strony. Natomiast odwołująca spółka pomimo stanowiska wyrażonego przez Prezesa Urzędu w uzasadnieniu decyzji, co do braku wiarygodności przywołanego skryptu, potwierdzonej pozostałym materiałem dowodowym (zapis rozmowy telefonicznej, przebiegu spotkania, treść ulotek) nie wystąpiła z żadną inicjatywą dowodową. W tej sytuacji, a także w kontekście wyjaśnień złożonych przez R. R. w postępowaniu administracyjnym, że spółka nie weryfikowała rzeczywistej treści rozmów telefonicznych ( k. 328 akt administracyjnych), twierdzenia odwołania uznać należy za gołosłowne. Brak tym samym podstaw do przyjęcia, że rozmowy telefoniczne były prowadzone zgodnie z przedstawionym skryptem. W kontekście przywołanych rozmów telefonicznych również zwraca uwagę posługiwanie się takimi sformułowaniami, jak centrum zdrowia, profilaktyka to życie, karta pacjenta., przeciwskazania, rejestracja. Taka nomenklatura również podkreśla medyczny charakter spotkania. Konsumenci nie byli informowani, jakimi urządzeniami będą przeprowadzane te badania, skanowania, a tym bardziej, że uzyskane wyniki mogą mieć co najwyżej zastosowanie przy dobieraniu diety lub kosmetyków. Dla rozstrzygnięcia nie miało znaczenia wskazanie w odwołaniu, że po przybyciu na spotkanie każda osoba była ponownie informowana, jak będzie przebiegać spotkanie, a konsument nie musiał kupować oferowanego sprzętu by zostać poddanym skanowaniu i poznać wyniki (k. 26). W orzecznictwie wielokrotnie podkreślano już, że to sam fakt bezprawnego wpłynięcia na sferę motywacyjną konsumenta przed zawarciem umowy przez przedsiębiorcę przesądza o tym, że stosowana przez niego praktyka jest nieuczciwa. Nawet więc hipotetyczne wyprowadzenie konsumenta z błędu przez przedsiębiorcę na kolejnych etapach prowadzących do nawiązania stosunku kontraktowego, nie zmienia bezprawnego charakteru jego działań podjętych wcześniej. Prawa konsumenta do rzetelnej informacji nie ogranicza też to, że skutki udzielenia mu informacji mogłyby zostać ograniczone lub wyeliminowane, gdyby zapoznał się on szczegółowo z całokształtem oferty przedsiębiorcy. Na przedsiębiorcy spoczywa obowiązek takiego skonstruowania swojego przekazu, by nie mógł on zniekształcić zachowań rynkowych przeciętnego konsumenta również wówczas, gdy zapozna się on z jego ofertą w sposób typowy, a więc nieobejmujący całokształtu przedstawianego przez przedsiębiorcę materiału informacyjnego ( tak wyrok Sądu Apelacyjnego w Warszawie - V Wydział Cywilny z dnia 5 maja 2017 r., VI ACa 200/16, opubl. Legalis). Jeszcze raz podkreślić należy, że Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów nie zarzucił przedsiębiorcy zaniechania w postaci nieinformowania konsumentów o handlowym celu praktyki. Postawiony zarzut dotyczy działania sprowadzającego się do niezgodnego z rzeczywistością informowania osób zapraszanych o prowadzonych badaniach, jako głównym celu organizowanych spotkań. Konsument powinien otrzymać pełną, jasną i wyczerpująca informację o celu organizowanego spotkania już od pierwszego kontaktu, którym w tym wypadku była kolportowana ulotka i rozmowy telefoniczne. Treść tych rozmów i ulotki powinny więc wskazywać, że konsument ma do czynienia ze spotkaniem handlowym, na którym będzie możliwość zakupienia określonego sprzętu. Oczywiście bezpłatne badanie mogło stanowić pewnego rodzaju zachętę do przybycia na spotkanie, ale tylko rozumianą jako dodatek do głównego jego celu. Tylko wówczas zachowane byłoby prawo konsumenta do podjęcia w pełni świadomego wyboru rynkowego, bez zniekształcenia sfery decyzyjnej. Wartym zauważenia przy tym jest, że ustawa o przeciwdziałaniu nieuczciwym praktykom rynkowym zakazuje zarówno faktycznego, jak i potencjalnego zniekształcania zachowań rynkowych konsumentów. Podsumowują w ocenie Sądu w decyzji prawidłowo uznano, że podanie konsumentom niepełnej informacji o proponowanej ofercie z jednoczesnym zatajeniem faktycznego celu spotkania, jakim była sprzedaż prezentowanego towaru, jest działaniem wprowadzającym w błąd i związane jest z rozpowszechnianiem nieprawdziwych informacji, co powoduje lub może powodować podjęcie przez przeciętnego konsumenta decyzji dotyczącej umowy, której inaczej by nie podjął. Zastosowane przez spółkę na etapie przedkontraktowym zabiegi (treść i ulotki i rozmów) mogły z łatwością wywołać przekonanie, że konsument dostaje propozycję wykonania bezpłatnego medycznego badania diagnostycznego. W konsekwencji odbiorcy ulotek mogli podjąć decyzję o udziale w spotkaniu, której - oceniając racjonalnie i zgodnie z doświadczeniem życiowym – by nie podjęli, gdyby wiedzieli, że faktycznie nie jest im oferowana profesjonalna usługa medyczna. Drugi zarzut decyzji wiązał się z przekazywania konsumentom nieprawdziwych informacji, które wprowadzały ich w błąd co do stanu zdrowia, w tym w zakresie posiadanych schorzeń oraz czynników, które schorzenia te wywołały, w celu wpłynięcia na decyzje konsumentów o zakupie oferowanych przez (...) spółkę z ograniczoną odpowiedzialnością spółkę komandytową z siedzibą w P. produktów, w sytuacji gdy przekazywane informacje o stanie zdrowia osób uczestniczących w pokazie ustalane były przez przedstawicieli handlowych Spółki na podstawie badań wykonywanych przez nich przy pomocy urządzenia nie będącego wyrobem medycznym. W odniesieniu do tegoż zarzutu odwołująca podniosła, że użyte urządzenie pozwalało na obrazowanie skanowanych narządów, które mogły być zakwalifikowane jako mieszczące się w normie, patologiczne lub zapalne. Wynik ten miał charakter jedynie poglądowy i nie stanowił badania lekarskiego, czego konsumenci mieli świadomość. Przedstawiciele handlowi skarżącej nie podważali medycyny konwencjonalnej oraz celowości korzystania z wizyt lekarskich. Prezentowany był jedynie rzetelnie sprzęt, a konsument nie uzyskiwał nieprawdziwego obrazu tegoż produktu. Oceniając powyższe Sąd na wstępie wskazuje, że Prezes Urzędu nie kwestionował działania prozdrowotnego urządzeń do magnetoterapii, a wręcz w ogóle na ten temat się nie wypowiadał. Zarzut decyzji wiązał się z tym, że w trakcie spotkań z konsumentami ( przebieg takiego spotkania został zarejestrowany przez tzw. tajnego klienta k. 497 akt administracyjnych) prelegenci kwestionowali kompetencje przedstawicieli służby zdrowia i aktualnie przyjęte metody leczenia. Przeprowadzane były analizy przy użyciu przyrządu A., który co jeszcze raz należy podkreślić nie był wyrobem medycznym, i zgodnie z instrukcją obsługi powinien być wykorzystywane w salonach kosmetycznych u poradniach dietetycznych. Na podstawie pozyskanych wyników przedstawiciele handlowi wskazywali na stwierdzone dolegliwości zdrowotne. Wydruki badań nie były czytelne i jasne dla przeciętnego konsumenta, określały niejasny stopień ryzyka, wyczerpania, czy uszkodzenia kręgosłupa. Na tej podstawie konsumentom prezentowany był formularz, który sugerowany sposób terapii stwierdzonych stanów chorobowych. Takie działanie niewątpliwie wypełnia dyspozycję przepisu art. 5 ustawy p.n.p.r. Słuszna jest konstatacja decyzji, że za niedopuszczalną uznać praktykę, w ramach której nieposiadający specjalistycznej wiedzy medycznej handlowcy przekazują konsumentom informacje o ich stanie zdrowia, przy czym informacje te wyinterpretowane są z wydruków badań prowadzonych przy pomocy urządzeń nie przeznaczonych do tego rodzaju diagnoz. Takie działanie stanowi przejaw niegodziwego wykorzystywania zaufanie konsumentów, którzy przychodząc na spotkanie liczyli na bezpłatne badania i rzetelną informację odnośnie ich stanu zdrowia, gdy tymczasem byli poddawani skanom ciała, które nie miały nic wspólnego z badaniami medycznymi mogącymi odzwierciedlać stan zdrowia, a informacje co do stanu zdrowia i „rzekomych chorób” były przekazywane przez osoby nieposiadające odpowiedniego wykształcenia. Działanie takie ocenić należy szczególnie negatywnie przy uwzględnieniu jego adresata, tj. osób w podeszłym wieku, często schorowanych, którzy nierzadko poszukują odpowiedzi, co do nękających ich dolegliwości i przynoszących ulgę rozwiązań. Osoby takie, będące de facto w przymusowym położeniu, są szczególnie łatwowierne, podatne na wszelkiego rodzaju manipulacje. Słusznie zatem Prezes Urzędu w pkt II decyzji uznał, że ukarana spółka wprowadzała konsumentów w błąd co do stanu zdrowia celem wpłynięcia na ich decyzję o zakupie oferowanego produktu. Konsumenci po przeprowadzonym „badaniu” i przedstawionych jego wynikach mogli mieć nieprawdziwe wyobrażenie o stanie swego zdrowia, co dalej mogło mieć wpływ na ich decyzję rynkową. Oceny tej nie zmienia powoływanie w odwołaniu, że urządzenie A. posiada stosowne certyfikaty i dopuszczone jest do obrotu. Ani Prezes Urzędu, ani Sąd nie kwestionują prawidłowości działania tegoż urządzenia i jego przydatności, ale do zalecanych przez producenta celów tj. kosmetologia i dietetyka. Natomiast przedstawiciele handlowi spółki na podstawie pozyskanych wyników informowali konsumentów o ich ogólnym stanie zdrowia oraz diagnozowali konkretne dolegliwości. W tych okolicznościach działanie takie należy uznać za niedopuszczalne. Szczególnie rażące jest działanie przedstawicieli handlowych, którzy w celu zwiększenia poziomu sprzedaży, wywoływali u konsumentów wrażenie złego stanu zdrowia, który może ulec poprawie jedynie przy wykorzystaniu proponowanych metod leczeni ( vide nagranie przebiegu spotkania . 494 akt administracyjnych). Przedstawione wywody prowadziły do uznania, że zarzuty odwołania dotyczące punktu II decyzji są bezpodstawne. W odwołaniu podniesiono nadto zarzut naruszenia art. 106 ust. 1 pkt 4 ustawy o.k.i.k. w zw. z art. 111 ust. 2 i 3 pkt 2 ustawy o.k.i.k. poprzez nałożenie kar pieniężnych niewspółmiernych do zakresu zarzucanych naruszeń zbiorowych interesów konsumentów, tj. w zakresie pkt IV ppkt 1 i 2 decyzji, w tym nieodpowiednią ocenę czynników łagodzących i bezpodstawne przyjęcie wystąpienia okoliczności obciążającej w postaci umyślności naruszenia zbiorowych interesów konsumentów. W uzasadnieniu odwołania strona podniosła, że Prezes Urzędu zbyt małą wagę przyłożył do czynników łagodzących tj. zaniechania stosowania praktyki (30 % obniżenia kary) i ścisłej współpracy z Urzędem. W myśl art. 106 ust. 1 ustawy o.k.i.k. Prezes Urzędu może nałożyć na przedsiębiorcę, w drodze decyzji, karę pieniężną w wysokości nie większej niż 10% obrotu osiągniętego w roku obrotowym poprzedzającym rok nałożenia kary, jeżeli przedsiębiorca ten, choćby nieumyślnie dopuścił się naruszenia zakazu określonego w art. 24 ustawy. Z kolei art. 111 ustawy reguluje okoliczności, jakie należy uwzględnić przy nakładaniu kary pieniężnej, w tym okoliczności łagodzące i obciążające. Pośród okoliczności łagodzących wymienia się dobrowolne usunięcie skutków naruszenia, zaniechanie stosowania zakazanej praktyki przed wszczęciem postępowania lub niezwłocznie po jego wszczęciu, podjęcie z własnej inicjatywy działań w celu zaprzestania naruszenia lub usunięcia jego skutków, współpraca z Prezesem Urzędu w toku postępowania, w szczególności przyczynienie się do szybkiego i sprawnego przeprowadzenia postępowania. Z kolei okoliczności obciążające to znaczny zasięg terytorialny naruszenia lub jego skutków, znaczne korzyści uzyskane przez przedsiębiorcę w związku z dokonanym naruszeniem, dokonanie uprzednio podobnego naruszenia oraz umyślność naruszenia. Treść wskazanych przepisów zakłada zatem, że ustalenie wysokości kary pieniężnej ma charakter wieloetapowy. W pierwszej kolejności - przy uwzględnieniu w szczególności okoliczności naruszenia przepisów ustawy, uprzedniego naruszenia przepisów ustawy, a także okresu, stopnia oraz skutków rynkowych naruszenia - ustalona zostaje kwota bazowa. W dalszej kolejności należy ocenić okoliczności obciążające i łagodzące oraz ich wpływ na wysokość kary. Zdaniem Sądu Prezes Urzędy prawidłowo zidentyfikował umyślny charakter działań strony odwołującej. Warto przy tym podkreślić, że kara pieniężna może być nałożona na przedsiębiorcę za sam fakt naruszenia zakazu stosowania praktyk naruszających zbiorowe interesy konsumentów. Możliwość nałożenia kary pieniężnej nie jest uzależniona od tego, czy przedsiębiorca miał zamiar stosowania ww. praktyk, czy też dopuścił się tych praktyk nieumyślnie, nie mając świadomości, że postępuje w sposób sprzeczny z prawem lub dobrymi obyczajami. Tym samym, podstawą do nałożenia kary pieniężnej nie jest wina, w tym wina umyślna ( zob. Ustawa o ochronie konkurencji i konsumentów. Komentarz, fragment: Ochrona zbiorowych praw i interesów konsumentów, pacjentów oraz pasażerów w transporcie kolejowym. Komentarz praktyczny z orzecznictwem, M. M. (2), 2019, system Legalis). Dla objęcia danej praktyki zakresem zakazu wystarczające jest wykazanie, że zachowanie przedsiębiorcy narusza przepisy prawa. Nie jest istotne stwierdzenie zamiaru naruszenia interesów konsumentów lub wyrządzenia szkody. Kara pieniężna nakładana na podstawie przepisów omawianej ustawy ma tzw. charakter tzw. odpowiedzialności obiektywnej, wynikającej z samego faktu naruszenia norm prawych ( zob. wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 29 kwietnia 1998 r., K 17/97, opubl. OTK 1998, nr 3, poz. 30; wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 26 marca 2002 r„ SK 2/01, opubl. OTK-A 2002, nr 2, poz. 15). Oznacza to, że w sprawach deliktów administracyjnych przyjmuje się koncepcję winy obiektywnej, tj. opartej na przewadze obiektywnego faktu naruszenia normy sankcjonowanej, który sam w sobie uzasadnia postawienie zarzutu niezachowania należytej ostrożności wymaganej w stosunkach danego rodzaju. Przemawia to za odrzuceniem zasady domniemania niewinności jako reguły wiążącej organy orzekające o konsekwencjach popełnionego czynu. Opłata jako sankcja administracyjna nie jest sankcją w rozumieniu prawa karnego. Przesłanką konstruowania odpowiedzialności różnej od odpowiedzialności karnej jest legitymacja ustawodawcy do represjonowania bezprawia z tytułu samej niesubordynacji wobec porządku prawnego, w oderwaniu od warunku czynu, winy i podziałów na klasyczne rodzaje odpowiedzialności oraz poza ustawami karnymi (tzw. obiektywna koncepcja odpowiedzialności)" ( zob. wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 24 stycznia 2006 r., oSK 52/04, opubl. OTK-A 2006, nr 1, poz. 6). Umyślność naruszenia jest natomiast okolicznością obciążającą, którą uwzględnia się przy określeniu wysokości kary. Przy ocenie umyślności słusznie w decyzji uwzględniono powtarzalność działań przedsiębiorcy, których analiza wskazuje na charakter przemyślany i celowy. Forma zaproszeń (zarówno ulotki, jak i rozmowy telefoniczne) i przebieg spotkań wskazują, że zamiarem odwołującej było wprowadzenie konsumentów w błąd, co do rzeczywistego celu prezentacji, jak i ich faktycznego stanu zdrowia. Wszystkie te działania były ukierunkowane na jeden cel, to jest sprzedaż oferowanego urządzenia do magnetoterapii. W kontekście wysokich przychodów spółki słusznie Prezes Urzędu podniósł kwotę bazową każdej z kar o (...)%. Jeżeli chodzi o okoliczności łagodzące, to zaniechani zarzucanych praktyk nadano słuszne znaczenie, obniżając kwotę bazową każdej z nałożonych kar aż o (...) %. W ocenie Sądu wysokość nałożonej kary jest także adekwatna do współdziałania odwołującej w toku prowadzonego postępowania. Taki był zresztą obowiązek spółki wynikający z art. 50 ustawy. Dlatego powszechnie przyjmuje się, że przedkładanie przez przedsiębiorcę Prezesowi UOKiK na jego wezwanie dokumentów i składanie wyjaśnień stanowi wypełnienie ustawowego obowiązku, nie może być premiowane znacznym obniżeniem wymiaru kary ( zob. np. wyrok Sądu Okręgowego - Sądu Ochrony Konkurencji i Konsumentów z dnia 10 października 2017 r. sygn. akt XVII AmA 49/15, opubl. Legalis nr 1750897). Sąd w toku odwołania od decyzji Prezesa Urzędu nakładającej kare pieniężną jest władny samodzielnie dostosować poziom ostatecznie wymierzanej kary pieniężnej do ustalonych w sprawie okoliczności, z uwzględnieniem funkcji kar pieniężnych oraz przesłanek wymiaru kary określonych w ustawie, oraz nie jest przy tym związany praktyką Prezesa Urzędu i wypracowanym przez niego sposobem dochodzenia do ustalenia wysokości kary pieniężnej. W zależności od okoliczności sprawy może inaczej rozłożyć akcenty, a nawet przypisać większe lub mniejsze znaczenie poszczególnym elementom wpływającym na ostateczny wymiar kary pieniężnej ( zob. wyrok Sądu Najwyższego - Izba Pracy, Ubezpieczeń Społecznych i Spraw Publicznych z dnia 15 maja 2014 r. sygn. akt III SK 54/13, opubl. OSNP 2015 nr 11, poz. 156, str. 1500). Jednakowoż dokonując takiej kontroli Sąd powinien przede wszystkim odnieść się do przesłanek przedstawionych w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji oraz powołanych w odwołaniu okoliczności rzutujących, według przedsiębiorcy, na ocenę prawidłowości wysokości wymierzonej kary. Jeżeli weryfikacja zastosowanych przez organ oraz powołanych przez przedsiębiorcę przesłanek i okoliczności prowadzi sąd do konkluzji, że przesłanki te i okoliczności zastosowano prawidłowo, należy dokonać oceny nałożonej kary z punktu widzenia jej funkcji ( zob. wyrok Sądu Najwyższego - Izba Pracy, Ubezpieczeń Społecznych i Spraw Publicznych z dnia 4 marca 2014 r. sygn. akt III SK 34/13, opubl. Legalis nr 994606). Jak wynika z uzasadnienia zaskarżonej decyzji Prezes Urzędu wobec zidentyfikowanych okoliczności łagodzących obniżył kwotę bazowa nałożonej kary aż o (...) %. Znamiennym przy tym jest, że owa kwota bazowa określona została w dolnych granicach, bowiem na poziomie (...) % obrotu uzyskanego przez stronę odwołującą. Przy ocenie wysokości tak określonej kary, Sąd uznał natomiast, że charakter naruszenia i waga czynu sprzeciwiały się przyjęciu, że mieliśmy do czynienia z czynem o mniejszej wadze i szkodliwości społecznej niż to przyjął Prezes Urzędu. Trzeba ponownie zauważyć, że praktyka stosowana przez odwołującą była szczególnie naganna, wykorzystywała ufność i ciężkie położenie osób schorowanych i starszych. Tym samym zdaniem Sądu przesłanki związane z określeniem wysokości kary zostały określone przez Prezesa Urzędu prawidłowo. Dalej Sąd uwzględnił, że kary wymierzane na podstawie art. 106 ustawy mają dwojaki charakter tj. represyjny, jak i prewencyjny. Powinny zatem przyczynić się do zapewnienia trwałego zaprzestania w przyszłości naruszania obowiązków nałożonych na przedsiębiorcę. Tym samym aby skutecznie zapobiegać próbom pojawienia się w przyszłości sprzecznych z ustawą zachowań, muszą być ustalone w wysokości odczuwalnej dla każdego z przedsiębiorców ( zob. wyroki Sądu Apelacyjnego w Warszawie z dnia 19 czerwca 2015 r., sygn. akt VI ACa 1061/14 i z dnia 03 marca 2016 r., VI ACa 43/15). Chodzi przeto o zmotywowanie przedsiębiorców do respektowania nakazów lub zakazów wynikających z ustawy. Dlatego też kara ta, chociaż każdorazowo badana in casu, nie może mieć charakteru symbolicznego. Niewątpliwie kary nałożone zaskarżoną decyzją nie mają takiego wymiaru. Ich wysokość wskazuje, że są one odpowiednio odczuwalna i dolegliwa na tyle, aby odwołującej i innym przedsiębiorcom nie opłacało się stosować podobnych praktyk w przyszłości. Stanowi również gwarancję trwałej zmiany postawy strony. Sąd wskazuje nadto, że przy wymierzaniu kary pieniężnej, zarówno w zakresie jej fakultatywnego charakteru, jak i co do jej wysokości, Prezes Urzędu działa w ramach uznania administracyjnego. Uznanie administracyjne nie oznacza oczywiście dowolności w wymierzaniu kar - uzasadnienie każdej decyzji nakładającej karę powinno zawierać wskazanie, dlaczego kara została nałożona i co zdecydowało o jej wysokości, wraz z dokładnym wskazaniem okoliczności obciążających i łagodzących (zob. M. Szubiakowski, Administracyjne kary pieniężne (w:) Postępowanie administracyjne - ogólne, podatkowe, egzekucyjne i przed sądami administracyjnymi, red. M. Wierzbowski, Warszawa 2017, s. 273- 278). Niewątpliwie zaskarżona decyzja spełnia w tym zakresie wszelkie stawiane jej wymagania. Podkreślić wypada, że w judyaturze Sądu Najwyższego wyraźnie dominuje pogląd, w myśl którego ocena wysokości kary pieniężnej może mieć miejsce wyjątkowo i dotyczy jedynie przypadków rażącej nieproporcjonalności nałożonej kary ( zob. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 27 października 2015 r., sygn. akt III SK 3/15 oraz wyrok Sądu Najwyższego z dnia 15 maja 2014 r., sygn. akt III SK 54/13). W orzecznictwie konsekwentnie podkreśla się więc, że podstawową cechą nakładanych przez Prezesa UOKiK kar pieniężnych powinna być właśnie ich proporcjonalność a kontrola wysokości kary ma charakter wyjątkowy ( zob. postanowienie Sądu Najwyższego - Izba Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych z dnia 13 czerwca 2019 r. sygn. akt I NSK 7/19, opubl. Legalis nr 1958734). Sąd w omówionej sprawie nie znalazł żadnych podstaw do ingerencji w wysokość nałożonych decyzją Prezesa Urzędu kar. W pkt II wyroku orzeczono o kosztach postępowania mając na uwadze jego wynik. Podstawę rozstrzygnięcia stanowił przepis art. 108 § 1 k.p.c., w zw. z art. 98 i 99 k.p.c. Podstawę ustalenia wysokości wynagrodzenia pełnomocnika strony pozwanej stanowił przepis § 14 ust. 2 pkt 1 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości w sprawie opłat za czynności radców prawnych z dnia 22 października 2015 r. (Dz.U. z 2018 r. poz. 265). 27.10.2023 r. SSO Małgorzata Wiliński Sygn. akt XVII AmA 32/20 ZARZĄDZENIE (...). 27.10.2023 r. SSO Małgorzata Wiliński sygn. akt XVII AmA 32/20 str.
XVII AmA 6/22
Decyzją z 21 grudnia 2021 r.

Need to analyze how this precedent applies to your matter?

Cross-reference this judgment against statutes, commentaries, and subsequent citing case law inside Legislator AI.

Open in Legislator →

Full text

Sygn. akt XVII AmA 22/21

WYROK W IMIENIU

RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 6 grudnia 2022 r. Sąd Okręgowy w Warszawie, XVII Wydział Sąd Ochrony Konkurencji i Konsumentów w składzie: Przewodniczący – Sędzia Sadu Okręgowego Ewa Malinowska Protokolant – Sekretarz sądowy Joanna Nande po rozpoznaniu 6 grudnia 2022 r. w Warszawie na rozprawie sprawy z odwołania (...) sp. z o.o. sp.k z siedzibą w P. (dawniej: (...) sp. z o.o. sp.k. z siedzibą w P.) przeciwko Prezesowi Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów o stwierdzenie praktyk naruszających zbiorowe interesy konsumentów na skutek odwołania (...) sp. z o.o. sp.k z siedzibą w P. (dawniej: (...) sp. z o.o. sp.k. z siedzibą w P.) od decyzji Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów z 27 listopada 2020 r. Nr (...) (...) 1. oddala odwołanie;

2. zasądza od (...) sp. z o.o. sp.k z siedzibą w P. (dawniej: (...) sp. z o.o. sp.k. z siedzibą w P.) na rzecz Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów kwotę 720 (siedemset dwadzieścia) złotych z tytułu zwrotu kosztów zastępstwa procesowego;

3. nakazuje pobrać od (...) sp. z o.o. sp.k. z siedzibą w P. (dawniej: (...) sp. z o.o. sp.k. z siedzibą w P.) kwotę 50.054,45 zł (pięćdziesiąt tysięcy pięćdziesiąt cztery złote czterdzieści pięć groszy) na rzecz Skarbu Państwa kasa Sądu Rejonowego Poznań – Grunwald Jeżyce w Poznaniu tytułem zwrotu kosztów wykonania zabezpieczenia. SSO Ewa Malinowska XVII AmA 22/21

UZASADNIENIE

Decyzją z 27 listopada 2020 r. Nr (...) (...) Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów: I. Na podstawie art. 26 ust. 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów z dnia 16 lutego 2007 r. (Dz. U. z 2020 r. poz. 1076 i 1086), po przeprowadzeniu postępowania w sprawie praktyk naruszających zbiorowe interesy konsumentów, wszczętego z urzędu wobec (...) spółki z ograniczoną odpowiedzialnością spółki komandytowej z siedzibą w P., Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów uznał za praktyki naruszające zbiorowe interesy konsumentów działania spółki polegające na:

1. przekazywaniu przez telemarketerów - działających w ramach kampanii telemarketingowych zlecanych przez (...) spółkę z ograniczoną odpowiedzialnością spółkę komandytową z siedzibą w P. i w oparciu o akceptowane przez nią scenariusze rozmów telefonicznych - konsumentom w kierowanych do nich zaproszeniach na organizowane przez Spółkę pokazy handlowe nieprawdziwych informacji, że głównym przedmiotem tych spotkań jest ogólnopolska reklama firmy, ogólnopolska reklama najnowocześniejszych sprzętów niemieckiego producenta, w ramach której prowadzi on badanie rynku polskiego, podczas gdy rzeczywistym ich celem jest zaprezentowanie oferty handlowej Spółki, co stanowi nieuczciwą praktykę rynkową w rozumieniu art. 5 ust. 3 pkt 6 w zw. z art. 5 ust. 1 i ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 23 sierpnia 2007 r. o przeciwdziałaniu nieuczciwym praktykom rynkowym (t.j.:

Dz. U. z 2017 r. poz. 2070 ze zm.), a w konsekwencji stanowi naruszenie art. 24 ust. 1 i ust. 2 pkt 3 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów i nakazał zaniechanie jej stosowania, 2. udzielaniu konsumentom przez (...) spółkę z ograniczoną odpowiedzialnością spółkę komandytową z siedzibą w P. w toku organizowanych pokazów nieprawdziwych informacji, że spotkania i prezenty za udział w spotkaniu są finansowane przez sponsora, co stanowi nieuczciwą praktykę rynkową w rozumieniu art. 5 ust. 3 pkt 6 w zw. z art. 5 ust. 1 i ust. 2 pkt 1 ustawy o przeciwdziałaniu nieuczciwym praktykom rynkowym (t.j.:

Dz. U. z 2017 r., poz. 2070 ze m.), a w konsekwencji stanowi naruszenie art. 24 ust. 1 i ust. 2 pkt 3 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów i nakazał zaniechanie jej stosowania, 3. udzielaniu konsumentom przez (...) spółkę z ograniczoną odpowiedzialnością spółkę komandytową z siedzibą w P. w toku organizowanych pokazów nieprawdziwych informacji co do zasad, przebiegu i wyników przeprowadzanego w trakcie pokazu losowania systemowego, co stanowi nieuczciwą praktykę rynkową w rozumieniu art. 5 ust. 2 pkt 1 w zw. z art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 23 sierpnia 2007 r. o przeciwdziałaniu nieuczciwym praktykom rynkowym (t.j.:

Dz. U. z 2017 r., poz. 2070 ze zm.), a w konsekwencji stanowi naruszenie art. 24 ust. 1 i ust. 2 pkt 3 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów i nakazał zaniechanie jej stosowania, II. na podstawie art. 103 ustawy z dnia 16 lutego 2007 r. o ochronie konkurencji i konsumentów (Dz. U. z 2020 r., poz. 1076 i 1086), nadał decyzji w zakresie pkt I.1-I.3 sentencji niniejszej decyzji rygor natychmiastowej wykonalności, III. na podstawie art. 26 ust. 2 ustawy z dnia 16 lutego 2007 r. o ochronie konkurencji i konsumentów (Dz. U. z 2020 r., poz. 1076 i 1086) , nałożył na (...) spółkę z ograniczoną odpowiedzialnością spółkę komandytową z siedzibą w P. środek usunięcia trwających skutków praktyk stwierdzonych w pkt I.1-I.3 niniejszej decyzji, w postaci obowiązku skierowania listem poleconym – w terminie miesiąca od daty uprawomocnienia się decyzji - do wszystkich konsumentów, którzy zawarli w okresie od dnia 1 lipca 2019 r. do dnia wydania decyzji w niniejszej sprawie, tj. do dnia 27 listopada 2020 r. z (...) spółką z ograniczoną odpowiedzialnością spółką komandytową z siedzibą w P. umowy sprzedaży, w sposób czytelny i zrozumiały pisemnej informacji, o treści:

Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów, w decyzji nr (...), uznał za praktyki naruszające zbiorowe interesy konsumentów działania (...) spółki z ograniczoną odpowiedzialnością spółki komandytową z siedzibą w P. polegające na:

a) przekazywaniu przez telemarketerów - działających w ramach kampanii telemarketingowych zlecanych przez (...) spółkę z ograniczoną odpowiedzialnością spółkę komandytową z siedzibą w P. i w oparciu o akceptowane przez nią scenariusze rozmów telefonicznych - konsumentom w kierowanych do nich zaproszeniach na organizowane przez Spółkę pokazy handlowe nieprawdziwych informacji, że głównym przedmiotem tych spotkań jest ogólnopolska reklama firmy, ogólnopolska reklama najnowocześniejszych sprzętów niemieckiego producenta, w ramach której prowadzi on badanie rynku polskiego, podczas gdy rzeczywistym ich celem jest zaprezentowanie oferty handlowej Spółki, co stanowi nieuczciwą praktykę rynkową w rozumieniu art. 5 ust. 3 pkt 6 w zw. z art. 5 ust. 1 i ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 23 sierpnia 2007 r. o przeciwdziałaniu nieuczciwym praktykom rynkowym (t.j.:

Dz. U. z 2017 r. poz. 2070 ze zm.), a w konsekwencji stanowi naruszenie art. 24 ust. 1 i ust. 2 pkt 3 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów, b) udzielaniu konsumentom przez (...) spółkę z ograniczoną odpowiedzialnością spółkę komandytową z siedzibą w P. w toku organizowanych pokazów nieprawdziwych informacji, że spotkania i prezenty za udział w spotkaniu są finansowane przez sponsora, co stanowi nieuczciwą praktykę rynkową w rozumieniu art. 5 ust. 3 pkt 6 w zw. z art. 5 ust. 1 i ust. 2 pkt 1 ustawy o przeciwdziałaniu nieuczciwym praktykom rynkowym (t.j.:

Dz. U. z 2017 r., poz. 2070 ze m.), a w konsekwencji stanowi naruszenie art. 24 ust. 1 i ust. 2 pkt 3 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów, c) udzielaniu konsumentom przez (...) spółkę z ograniczoną odpowiedzialnością spółkę komandytową z siedzibą w P. w toku organizowanych pokazów nieprawdziwych informacji co do zasad, przebiegu i wyników przeprowadzanego w trakcie pokazu losowania systemowego, co stanowi nieuczciwą praktykę rynkową w rozumieniu art. 5 ust. 2 pkt 1 w zw. z art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 23 sierpnia 2007 r. o przeciwdziałaniu nieuczciwym praktykom rynkowym (t.j.:

Dz. U. z 2017 r., poz. 2070 ze zm.), a w konsekwencji stanowi naruszenie art. 24 ust. 1 i ust. 2 pkt 3 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów. Treść decyzji nr (...) dostępna jest na stronie www.uokik.gov.pl. IV. na podstawie art. 106 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 16 lutego 2007 r. o ochronie konkurencji i konsumentów (Dz. U. z 2020 r., poz. 1076 i 1086), nalożył na (...) spółkę z ograniczoną odpowiedzialnością spółkę komandytową z siedzibą w P.:

1. w związku z naruszeniem zakazu, o którym mowa w art. 24 ust. 1 i 2 pkt 3 ww. ustawy, w zakresie opisanym w pkt I.1 sentencji niniejszej decyzji, karę pieniężną w wysokości 714 583,00 zł, płatną do budżetu państwa, 2. w związku z naruszeniem zakazu, o którym mowa w art. 24 ust. 1 i 2 pkt 3 ww. ustawy, w zakresie opisanym w pkt I.2 sentencji niniejszej decyzji, karę pieniężną w wysokości 238 194,00 zł, płatną do budżetu państwa, 3. w związku z naruszeniem zakazu, o którym mowa w art. 24 ust. 1 i 2 pkt 3 ww. ustawy, w zakresie opisanym w pkt I.3 sentencji niniejszej decyzji, karę pieniężną w wysokości 714 583,00 zł, płatną do budżetu państwa, V. na podstawie art. 77 ust. 1 i art. 80 ustawy z dnia 16 lutego 2007 r. o ochronie konkurencji i konsumentów (Dz.

U. z 2020 r., poz. 1076 i 1086) w zw. z art. 83 tej ustawy w zw. z art. 263 § 1 i 2 i art. 264 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j.: Dz.U. z 2020 r., poz. 256 ze zm.) postanowił obciążyć (...) spółkę z ograniczoną odpowiedzialnością spółkę komandytową z siedzibą w P. kosztami postępowania w sprawie praktyk naruszających zbiorowe interesy konsumentów w kwocie 14,40 zł oraz zobowiązać do ich zwrotu Prezesowi Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów. (decyzja k. 6-25) Powód (...) sp. z o.o. sp.k z siedzibą w P. (dawniej: (...) sp. z o.o. sp.k. z siedzibą w P.) złożył odwołanie od tej decyzji zaskarżając ją w całości.

Zaskarżonej decyzji zarzucił:

1. naruszenie prawa materialnego, tj. art. 24 UOKK poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i zakwalifikowanie zachowania powódki jako trzech odrębnych przypadków stosowania praktyk naruszających zbiorowe interesy konsumentów, w sytuacji gdy wszystkie praktyki zarzucane powódce sprowadzają się do jednego, rodzajowo tożsamego zachowania – rzekomego przekazywania konsumentom nieprawdziwych informacji o organizowanym pokazie i jego przebiegu.

2. naruszenie przepisów postępowania, mających wpływ na wynik sprawy, tj. art. 233 § 1 KPC w zw. z art. 84 UOKK polegające na dowolnej ocenie zebranych dowodów w sposób sprzeczny z zasadami doświadczenia życiowego oraz zaniechania pełnego wyjaśnienia okoliczności sprawy, co doprowadziło do poniższych, błędnych ustaleń faktycznych: a. odnośnie zarzutu nr 1 - powódka rzekomo przekazywała konsumentom nieprawdziwe informacje, iż głównym celem organizowanych przez nią spotkań jest reklama firmy i ogólnopolska reklama najnowocześniejszych sprzętów niemieckiego producenta, w ramach której prowadzi on badanie rynku polskiego, podczas gdy telemarketerzy działający na zlecenie powódki mieli obowiązek informować konsumentów o handlowym celu spotkaniu, a ponadto zgodnie z zasadami doświadczenia życiowego i ze wzorcem przeciętnego konsumenta osoby zapraszane powinny być świadome, że jednym z celów pokazów jest oferowanie przez powódkę własnych produktów do sprzedaży, gdyż jest to zwyczajowy i ogólnie wiadomy cel tego typu spotkań. b. odnośnie zarzutu nr 2 - powódko rzekomo przekazywała konsumentom nieprawdziwe informacje, iż spotkania i prezenty za udział w spotkaniu są finansowane przez sponsora, podczas gdy powódka informowała konsumentów tylko o przekazywaniu podarunków bez precyzowania podmiotu, od którego one pochodzą, a ponadto dla podjęcia decyzji o udziale w pokazie przez konsumenta bez znaczenia jest osoba fundująca upominek, zaś z akt sprawy nie wynika, aby ktokolwiek z tego powodu składał skargę do organu bądź podejmował inne działania prawne w tym zakresie. c. odnośnie zarzutu nr 3 - w trakcie pokazów przekazywano nieprawdziwe informacje co do zasad, przebiegu i wyników przeprowadzonego w trakcie pokazu losowania systemowego, podczas gdy opisane przez organ przypadki miały charakter incydentalny, a nadto z perspektywy przeciętnego konsumenta nie ma żadnego znaczenia, w jaki sposób uzyskał on dodatkowy (faktycznie udzielany) rabat w stosunku do innych uczestników pokazu, którzy nie mieli możliwości zwarcia umowy na korzystnych warunkach. d. powódka nadal stosuje zarzucane jej praktyki, podczas gdy zaniechanie stosowania praktyki z pkt 1 decyzji nastąpiło z dniem 3 sierpnia 2020 r. a praktyk z pkt 2 i 3 decyzji z dniem 7 sierpnia 2020 r. w związku z wygaszaniem działalności gospodarczej powódki w obrocie konsumenckim.

3. naruszenie przepisów postępowania mających wpływ na treść rozstrzygnięcia, tj. art. 106 ust. 1 pkt 4 u.o.k.k poprzez nałożenie kary niewspółmiernej do zakresu zarzucanego naruszenia zbiorowych interesów konsumentów, w tym nieuwzględnienia zaniechania przez powódkę zarzucanych praktyki z pkt I ppkt 1. decyzji nastąpiło z dniem 3 sierpnia 2020 r., a praktyk z pkt I ppkt 2 i 3 decyzji z dniem 7 sierpnia 2020 r., połączonego z obowiązkiem informacyjnym wobec konsumentów, który generuje dla powódki dodatkowe koszty, niewspółmierne do zarzucanych naruszeń i stanowi dodatkową formę represji.

Zarzucając powyższe wniósł uchylenie zaskarżonej decyzji w całości lub stwierdzenie jej wydania bez podstawy prawnej albo z rażącym naruszeniem prawa - w przypadku uwzględnienia zarzutów, o których mowa w pkt 1-2 odwołania; z ostrożności procesowej, uchylenie zaskarżonej decyzji w części dot. nałożenia kary pieniężnej (pkt IV), ewentualnie o zmianę zaskarżonej decyzji w tym zakresie poprzez nałożenie na powódkę kary pieniężnej w odpowiednio mniejszej wysokości lub odstąpienie od jej nałożenia - w przypadku uwzględnienia zarzutu, o którym mowa w pkt 3 odwołania; zasądzenie od organu na rzecz powódki zwrotu kosztów procesu według norm przepisanych. (odwołanie k. 27-34) Pozwany Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów w odpowiedzi na odwołanie wniósł o jego oddalenie i zasądzenie kosztów zastępstwa procesowego. (odpowiedź na odwołanie k. 94-99) Sąd Okręgowy ustalił następujący stan faktyczny: (...) sp. z o.o. sp.k. z siedzibą w P. została wpisana do Krajowego Rejestru Sądowego w dniu 23 maja 2019 r.

W rejestrze jako przeważający przedmiot działalności przedsiębiorcy wskazano: pozostałą sprzedaż detaliczną prowadzoną poza siecią sklepową, straganami i targowiskami. (informacja z KRS k. 1115-1118 akt adm.) Z dniem 11 lutego 2021 r. przedsiębiorca zmienił nazwę na (...) sp. k. z siedzibą w P.. (informacja z KRS k. 48-55) Z dniem 5 lipca 2021 r. powód zmienił nazwę na (...) sp. z o.o. sp. k. w P.. (informacja z KRS k. 135-144) Powód w ramach prowadzonej działalności gospodarczej dokonywał sprzedaży w trakcie organizowanych przez Spółkę na terenie całego kraju prezentacji handlowych – sprzętów AGD oraz produktów wełnianych. (oświadczenie powoda, k. 12-14, 19-20 akt adm.) W okresie od lipca 2019 r. do 30 września 2019 r. powód zawarł z konsumentami - 1786 umów sprzedaży, zaś od 1 października 2019 r. do 29 lutego 2020 r.

– 2577 umów, a od dnia 1 marca 2020 r. do dnia 30 lipca 2020 r. – 1016 umów. (dowód: oświadczenie powoda, k. – 12-13, 985, 1111 akt adm.) W okresie od lipca 2019 r. do 30 września 2020 r. od umowy sprzedaży odstąpiło 484 konsumentów, z czego 10 odstąpień nie zostało uznanych za skuteczne, z uwagi na przekroczenie terminu na złożenie oświadczenia. Od 1 października 2019 r. do 29 lutego 2020 r. liczba odstąpień od umów sprzedaży wyniosła 962, z czego 14 odstąpień nie zostało uznanych za skuteczne, z uwagi na przekroczenie terminu na złożenie oświadczenia. (dowód: oświadczenie powoda, k.

– 13, 985 akt adm.) Spółka zapraszała konsumentów na organizowane pokazy handlowe za pośrednictwem podmiotów zewnętrznych. Początkowo współpracowała w tym zakresie ze spółką (...) sp. z o.o. sp. k. z siedzibą w P. na podstawie umowy zawartej 17 czerwca 2019 r. Od 1 września 2019 r. usługi te świadczyła (...) sp. z o.o. sp.k. z siedzibą w P. osobowo powiązana ze spółką (...) sp. z o.o. sp.k. (przed postawieniem w stan likwidacji komplementariusza spółki (...) sp. z o.o. sp. k. - spółki (...) sp. z o.o., Prezesem jego jednoosobowego Zarządu była J.

B., pozostająca jednocześnie Prezesem jednoosobowego Zarządu spółki (...) sp. z o.o. – komplementariusza spółki (...) sp. z o.o. sp. k.). (dowód: oświadczenie Przedsiębiorcy, k. 845 akt adm.; umowa o współpracy marketingowej z dnia 17 czerwca 2019 r., k. 886- 893 akt adm. umowa o współpracy marketingowej z dnia 1 września 2020 r., k. 917-924, 987-994 akt adm.) Przedmiotem umowy o współpracę z 1 września 2019 r. było świadczenie usług marketingowych, obejmujących organizację spotkań marketingowych na zasadach określonych w umowie oraz indywidualnych zamówieniach (§ 1 ust. 1 i 2 umowy).

Zgodnie z § 1 ust. 5 umowy, przed złożeniem zamówienia Spółka zobowiązana była m.in. dostarczyć w wersji elektronicznej wszelkie materiały, niezbędne dla opracowania kampanii marketingowej, w tym opracowania dot. towarów, aktualną ofertę, hasła marketingowe, koncepcje, prezentacje i inne. Zgodnie z § 6 ust. 1 umowy, zleceniodawca ponosił pełną odpowiedzialność za przebieg spotkania marketingowego oraz komunikaty marketingowe składane w jego imieniu. Nadto, podając lub akceptując wszelkie założenia marketingowe zleceniodawca (Spółka) oświadczyła, że dokonała ich weryfikacji pod kątem zgodności z przepisami prawa oraz stanem faktycznym swojego przedsiębiorstwa (np. prawdziwość przekazywanych treści).

Zgodnie z § 1 ust. 6 umowy, przed przystąpieniem do realizacji zamówienia (...) mogła zażądać od zleceniodawcy przygotowania lub akceptacji projektu prowadzenia rozmowy, jako zgodnego z przepisami prawa oraz stanem faktycznym przedsiębiorstwa zleceniodawcy, pod rygorem odmowy realizacji zamówienia. Ponadto Spółka oświadczyła, że ponosi pełną i wyłączną odpowiedzialność za przebieg spotkania marketingowego oraz wszelkie komunikaty marketingowe składane w jej imieniu i na jej rzecz na podstawie przedstawionego lub zaakceptowanego projektu prowadzenia rozmowy i to na każdym etapie wykonywania zlecenia.

Treść tych postanowień jest analogiczna do postanowień, które były zawarte w umowie z firmą (...) sp. z o.o. sp.k. (dowód: umowa o współpracy marketingowej z dnia 17 czerwca 2019 r., k. 886- 893 akt adm.; umowa o współpracy marketingowej z dnia 1 września 2020 r., k. 917-924, 987-994 akt adm.) Firma (...) zapraszała konsumentów na organizowane pokazy w imieniu powoda wykorzystując nazwę handlową, określaną w oświadczeniu Spółki jako „brend” o brzmieniu: (...) (...) oraz (...) (...). (dowód: oświadczenie dot. projektu prowadzenia rozmowy, k. 838-841, 912-915, 1011-1014 akt adm.) Powód podpisał z (...) „oświadczenie dotyczące projektu prowadzenia rozmowy” dotyczące ww.

„brendów”. Z § 1 oświadczenia wynika, że „zleceniodawca ponosi pełną i wyłączną odpowiedzialność za przebieg spotkania marketingowego oraz wszelkie komunikaty marketingowe składane w jego imieniu i na jego rzecz na podstawie niżej przedstawionego projektu rozmowy – na każdym etapie wykonywania zlecenia”. § 2 tego dokumentu stanowi, że „poniższy projekt prowadzenia rozmowy został dokładnie zweryfikowany przez zleceniodawcę pod kątem zgodności z przepisami prawa (w szczególności prawa konsumenckiego) oraz stanem faktycznym swojego przedsiębiorstwa (np. prawdziwość przekazywanych treści), a zleceniodawca zapewnia o jego kompletności, prawidłowości, rzetelności, uczciwości i legalności, jak również poleca stosowanie go w poniższym kształcie”.

Zgodnie z § 3 „zleceniodawca jest w pełni uprawniony do użytkowania zgłoszonych powyżej brendów oraz nazw własnych wskazanych w treści projektu prowadzenia rozmowy, co jest uzasadnione jego polityką handlową, nie narusza praw osób trzecich i nie wprowadza w błąd”. § 4 stanowi że „zleceniodawca może zgłosić zmianę brendu lub aktualizację projektu prowadzenia rozmowy przez kontakt email na adres: (...) przy czym w przypadku zgłoszenia zmiany zleceniodawca oświadcza, że ww. oświadczenia pozostają prawdziwe również w odniesieniu do zgłoszonej zmiany”.

Skrypty rozmów stanowiły integralną część oświadczenia były wykorzystywane przez firmę (...) Firma (...) zapraszała konsumentów na pokazy organizowane w imieniu powoda wykorzystując nazwę handlową, określaną w oświadczeniu Spółki jako „brend” o brzmieniu: (...) (...) oraz (...) (...). (oświadczenie dot. projektu prowadzenia rozmowy, k. 838-841, 912-915, 1011-1014 akt adm. skrypt (...), k. 1009 akt adm. nagrania rozmów, k. 1015 akt adm.; skargi konsumentów, k. 1051, 1076, 1103 akt adm.; zawiadomienie Miejskiego Rzecznika Konsumentów w L. z dnia 17 lutego 2020 r. wraz z załącznikami, k. 1034, 1045 akt adm.; pismo (...) Wojewódzkiego Inspektora Inspekcji Handlowej w K. z dnia 24 lutego 2020 r. wraz z załącznikami, k. 1051 akt adm.) Konsumenci byli zapraszani telefonicznie do udziału w spotkaniach organizowanych przez Spółkę i zachęcani byli możliwością otrzymania przez każdą przybyłą parę wielofunkcyjnego robota kuchennego.

Telemarketerzy zapraszając na spotkanie, zgodnie z przekazywanymi im wytycznymi, mieli obowiązek podania co najmniej dwóch jego cech. (oświadczenie dot. projektu prowadzenia rozmowy z dnia 1 września 2019 r., k. 838-841, 912-915, 1011-1014 akt adm.; opis –wielofunkcyjny robot kuchenny, k. 1010 akt adm.; skrypt (...), k. 1009 akt adm.; elementy obowiązkowe rozmowy, k. 1016, akt adm.; dokument pt. „Obiekcja osoby towarzyszącej”, k. 1022 akt adm.; dokument rozpoczynający się od słów „Osoba niepewna”, k. 1024 akt adm.; schemat rozmowy, k. 1027 akt adm.; dokument pt.

„Trudne pytania/zbijanie obiekcji”, k. 1025 akt adm.; nagrania rozmów, k. 1015 akt adm.; zawiadomienie Miejskiego Rzecznika Konsumentów w L. z dnia 17 lutego 2020 r. wraz z załącznikami, k. 1045 akt adm.; pismo (...) Wojewódzkiego Inspektora Inspekcji Handlowej w K. z dnia 24 lutego 2020 r. wraz z załącznikami, k. 1051 akt adm.) Spotkania z konsumentami były prowadzone według powtarzającego się schematu obejmującego powitanie gości, przedstawienie właściwości produktów, przedstawienie oferty – cen produktów, rozmowy handlowe, pożegnanie zaproszonych gości.

Powód nie miał ustalonego cennika na poszczególne produkty AGD. Towary były sprzedawane wyłącznie w zestawach. W skład zestawów określonych w cennikach każdorazowo wchodzi produkt wełniany oraz produkty AGD określone w cenniku jako „produkty agd/rekreacja” (są to produkty do wyboru: wyciskarka, mata nefrytowa, mata wibracyjna, robot kuchenny, zestaw naczyń, odkurzacz, pas masujący 3D) (oświadczenie Spółki, k. 12 i 14 akt adm. cennik, k. 883-884 akt adm.; formularz umowy, k. 112,115 akt adm.; egzemplarze umów, k. 118-146 akt adm.) Powód podczas organizowanych pokazów przekazywał konsumentom informacje, że spotkanie jest sponsorowane przez cztery firmy m.in. (...), i że sponsorzy mieli opłacić wynajem sali pokazowej, telemarketing poprzedzający spotkanie oraz upominki dla osób uczestniczących w spotkaniu.

Prowadzący pokaz informował konsumentów, że firma (...) jest firmą międzynarodową obecną w 37 krajach na całym świecie, a (...) (...) ma swoją siedzibę w B.. Ponadto konsumenci informowani byli że firma ta funkcjonuje na rynku od 13 lat (wtedy pojawiła się pierwsza generacja wyciskarki), a jej produkty można spotkać w programach śniadaniowych w których się gotuje. (płyty z nagraniem pokazów, k. 808-811 akt adm.) Powód nie zawierał żadnych umów z podmiotami trzecimi w przedmiocie sponsoringu i nie współpracował z podmiotem trzecim, który na pokazach wskazywany był jako sponsor.

Firma (...) jest marką handlową którą posługują się: Przedsiębiorstwo (...) (os. (...), (...)-(...) P.) oraz (...) A. M. (ul. (...), (...)-(...) S.). Wbrew informacjom przekazywanym konsumentom na pokazach faktury za wynajem sali, telemarketing oraz upominki zostały wystawione na Spółkę, a nie na inny podmiot trzeci określany jako „sponsor”. (oświadczenie Przedsiębiorcy, k. 843–844 akt. adm.; oświadczenia osób wynajmujących sale i faktury za pokazy organizowane w P. w dniu 20 listopada 2019 r. oraz 4 grudnia 2019 r., k. 793-796, 827-833, 870, 877 akt adm.; faktura za upominki, k. 862 akt adm.; faktury wystawione przez (...) sp. z o.o. sp.k. za świadczone usługi telemarketingu, k. 836-837 akt adm.) Na pokazach które miały miejsce 20 listopada 2019 r. i 4 grudnia 2019 r. poinformowano konsumentów, że wszystkie osoby uczestniczące w spotkaniu trafiają na listę wejściową, która jest skanowana i przesyłana do jednego zbiorczego komputera w B., gdzie ma swoją siedzibę firma (...).

Tam przeprowadzone miało być losowanie systemowe, które zawsze obejmuje dwa sąsiadujące województwa. Następnie wymieniono województwa oraz miejscowości, w których równolegle mają się odbywać pokazy prowadzone przez przedstawicieli Spółki. Prowadzący poinfomował ponadto, że oprócz nagród przy wyjściu, które są gwarantowane, będą losowane inne nagrody (m.in. zestawy sztućców, noże, latarki), a ponadto wskazał, że dwie koperty są całkowicie puste, ale w trzech jest nagroda główna. Zgodnie z zapewnieniami osoby prowadzącej, system wskazuje ile jest łącznie osób na wszystkich spotkaniach, a następnie losowani są zwycięzcy.

Następnie, prowadzący powołując się na regulamin, wyczytywał nazwiska osób wylosowanych, które były również prezentowane w ramach prezentacji multimedialnej. Na obu pokazach, w których uczestniczył tajemniczy klient, system wskazał, że w losowaniu uczestniczyło 256 osób w 10 różnych miejscach, z czego wylosowanych zostało 25 osób (nazwisk par lub pojedynczych osób). Na obu pokazach w ramach prezentacji multimedialnej wskazywane były te same nazwiska, pomiędzy które w stałych miejscach wstawione zostały nazwiska osób aktualnie uczestniczących w pokazie. 20 listopada 2019 r., Spółka wskazywała, że losowanie jest przeprowadzane na dwa sąsiadujące województwa tj. (...) i (...), a pokazy Spółki miały odbywać się równolegle w P., M., M., Ś., G., J., Ż., Ś., Z. i G..

Natomiast 4 grudnia 2019 r. podczas pokazu w którym uczestniczyli tajemniczy klienci, Spółka wskazywała, że losowanie jest przeprowadzane na województwo (...) i (...), a pokazy Spółki miały odbywać się równolegle w P., M., M., G., Ś., J., Ż., T., P., L. i W.. (dowód: płyty z nagraniem pokazów, k. 808-811 akt adm.) W dniach 20 listopada 2019 r. i 4 grudnia 2019 r. powód nie organizował pokazów w ww. miejscowościach (poza P.). Spółka nie wykorzystywała żadnego programu do losowania przeprowadzanego w toku pokazu, gdyż to asystent wybierał losowo przyjętą przez przedstawiciela liczbę bonów manualnie i wprowadzał wybrane osoby do prezentacji multimedialnej, która była prezentowana w toku spotkania.

Powód oświadczył, że nie stosował regulaminu losowania, gdyż jego zasady i forma są bardzo proste. Przedstawiciel dysponował możliwością zawarcia określonej przed prezentacją liczby umów na preferencyjnych warunkach, co zostało zaproponowane losowo wybranym uczestnikom spotkań odbywających się w tym samym czasie, jeśli byli oni zainteresowani zawarciem umowy. (dowód: oświadczenie Spółki, k. 844 akt adm.; płyty z nagraniem pokazu, k. 808-811 akt adm.; oświadczenie (...) sp. z o.o. sp.k., k. 800-801, 834-835 akt adm.; faktury za wynajem sal w dniach 20 listopada oraz 4 grudnia 2019 r., k. 870-881 akt adm.; skargi konsumentów, k. 1071, 1073, 1075, 1103 akt adm.; zawiadomienie Miejskiego Rzecznika Konsumentów w L. z dnia 17 lutego 2020 r. wraz z załącznikami, k. 1034, 1040, 1045 akt adm.; pismo (...) Wojewódzkiego Inspektora Inspekcji Handlowej w K. z dnia 24 lutego 2020 r. wraz z załącznikami, k. 1051 akt adm.; pismo (...) Wojewódzkiego Inspektora Inspekcji Handlowej w P. z dnia 21 lipca 2020 r. wraz z załącznikami, k. 1060, 1062-1065 akt adm. ) W 2019 r.

Spółka osiągnęła obrót w kwocie (...) zł. (rachunek zysków i strat, k. 1111-1112 akt adm.) Powyższy stan faktyczny Sąd ustalił zbieżnie do ustaleń poczynionych przez Prezesa UOKiK na podstawie wskazanych powyżej dowodów, które wzajemnie się uzupełniały i tworzyły logiczny obraz działań powoda. Zeznania świadków złożone na piśmie, nie wniosły do sprawy nowych elementów. Sąd nie dał im wiary w tej części, w jakiej sprzeczne były z pozostałym wyczerpującym materiałem dowodowym, w szczególności w odniesieniu do kwestii zaniechania stosowania praktyk wymienionych w decyzji.

Wskazać też należy, że wiarygodność zeznań świadków B. W. i M. P. podważa również to, że mają one w dużej części identyczną treść, co świadczy o tym, że nie zostały złożone samodzielnie. Sąd pominął dowód z zeznań świadków na okoliczność świadomości konsumentów, co do charakteru pokazu, w którym uczestniczyli uznając, że jest to okoliczność podlegająca ocenie Sądu na podstawie całokształtu zgromadzonego materiału dowodowego. Sąd pominął dowód z zeznań świadków I. P. i M. S. ponieważ w terminie zakreślonym na podstawie art. 242 k.p.c. nie było możliwe jego przeprowadzenie (świadkowie nie odebrali korespondencji z Sądu), a jego przeprowadzenie w późniejszym terminie spowodowałoby zwłokę w postępowaniu.

Ponadto Sąd dysponował obszernym materiałem dowodowym, również w postaci zeznań części świadków zgłoszonych przez powoda, który umożliwiał dostateczne wyjaśnienie sprawy i wydanie rozstrzygnięcia.

Sąd Okręgowy zważył, co następuje:

Niniejsza sprawa dotyczyła możliwości kwalifikacji zachowań powoda, opisanych w zaskarżonej decyzji, jako wypełniających dyspozycję art. 24 ust. 1 i ust. 2 pkt 3 ustawy z dnia 16 lutego 2007 r. o ochronie konkurencji i konsumentów. Zgodnie z tym przepisem zakazane jest stosowanie praktyk naruszających zbiorowe interesy konsumentów, przy czym przez praktykę naruszającą zbiorowe interesy konsumentów rozumie się godzące w nie sprzeczne z prawem lub dobrymi obyczajami zachowanie przedsiębiorcy w szczególności nieuczciwe praktyki rynkowe lub czyny nieuczciwej konkurencji.

W rozpatrywanej sprawie nie budziło wątpliwości, że powód jest przedsiębiorcą w rozumieniu art. 4 pkt 1 ustawy okik prowadząc działalność gospodarczą w formie spółki z ograniczoną odpowiedzialnością spółki komandytowej wpisanym do Krajowego Rejestru Sądowego, a także to, że powód wykonuje działalność gospodarczą w obrocie z konsumentami. Pozostawała do rozstrzygnięcia kwestia, czy działania strony powodowej, opisane w stanie faktycznym sprawy, są bezprawne (tj. sprzeczne z prawem lub dobrymi obyczajami) i czy naruszają zbiorowe interesy konsumentów.

Rację ma pozwany, że w niniejszej sprawie skutkami działań przedsiębiorcy dotknięty mógł zostać nieoznaczony z góry krąg konsumentów – wszyscy konsumenci, do których skierował bądź kieruje zaproszenia na pokazy oferowanych przez siebie produktów oraz którym następnie oferuje ich zakup. Spełniona zatem została przesłanka naruszenia zbiorowych interesów konsumentów przez działania przedsiębiorcy. O bezprawności w rozumieniu powołanego przepisu możemy mówić, gdy zachowanie przedsiębiorcy – czyli jego działanie, jak również zaniechanie – jest sprzeczne z powszechnie obowiązującym porządkiem prawnym, a więc zarówno z normami prawnymi, jak również z zasadami współżycia społecznego i dobrymi obyczajami, przy czym te ostatnie zostały wprost wskazane w ustawie.

Bezprawność jest przy tym obiektywnym czynnikiem, a więc niezależna jest od winy i jej stopnia, jak również bez znaczenia jest świadomość istnienia naruszeń. Bezprawność jest także niezależna od wystąpienia szkody. Bezprawne praktyki muszą być ponadto wymierzone w zbiorowe interesy konsumentów, czyli odnosić się do obecnych, przyszłych i potencjalnych konsumentów, a więc naruszać prawa nieograniczonej, bliżej nieokreślonej liczby konsumentów. Interes, który jest chroniony owym przepisem, to interes prawny, rozumiany jako określone potrzeby konsumenta, które zostały uznane przez ustawodawcę za godne ochrony (tak Sąd Najwyższy w uzasadnieniu uchwały z 13 lipca 2006r., sygn. akt III SZP 3/06, OSNP 2007, nr 1-2, poz. 35).

Zgodnie z art. 4 ust. 1 ustawy z dnia 23 sierpnia 2007 r. o przeciwdziałaniu nieuczciwym praktykom rynkowym (Dz.U. 2017 r. poz. 2070) praktyka rynkowa stosowana przez przedsiębiorców wobec konsumentów jest nieuczciwa, jeżeli jest sprzeczna z dobrymi obyczajami i w istotny sposób zniekształca lub może zniekształcić zachowanie rynkowe przeciętnego konsumenta przed zawarciem umowy dotyczącej produktu, w trakcie jej zawierania lub po jej zawarciu. W art. 4 ust 2 określono, że za nieuczciwą praktykę rynkową uznaje się w szczególności praktykę rynkową wprowadzającą w błąd oraz agresywną praktykę rynkową, a także stosowanie sprzecznego z prawem kodeksu dobrych praktyk.

Praktyki te nie podlegają ocenie w świetle przesłanek określonych w ust.

1. Zgodnie z art. 5 ust. 1 ustawy o.p.n.p.r. praktykę rynkową uznaje się za działanie wprowadzające w błąd, jeżeli działanie to w jakikolwiek sposób powoduje lub może powodować podjęcie przez przeciętnego konsumenta decyzji dotyczącej umowy, której inaczej by nie podjął. Zgodnie z art. 5 ust. 2 pkt 1 wprowadzającym w błąd działaniem może być w szczególności rozpowszechnianie nieprawdziwych informacji. Stosownie do art. 5 ust 3 pkt 6 tej ustawy wprowadzające w błąd działanie może w szczególności dotyczyć rodzaju sprzedaży, powodów stosowania przez przedsiębiorcę praktyki rynkowej, oświadczeń i symboli dotyczących bezpośredniego lub pośredniego sponsorowania, informacji dotyczących sytuacji gospodarczej lub prawnej przedsiębiorcy lub jego przedstawiciela, w tym jego imienia i nazwiska (nazwy) i majątku, kwalifikacji, statusu, posiadanych zezwoleń, członkostwa lub powiązań oraz praw własności przemysłowej i intelektualnej lub nagród i wyróżnień.

Zgodnie z art. 5 ust. 4 tej ustawy przy ocenie, czy praktyka rynkowa wprowadza w błąd poprzez działanie, należy uwzględnić wszystkie jej elementy oraz okoliczności wprowadzenia produktu na rynek, w tym sposób jego prezentacji. Nieuczciwa praktyka rynkowa z art. 5 ust. 1 ustawy o.p.n.p.r. stanowi samoistne naruszenie, dla stwierdzenia którego nie jest wymaganie wykazanie spełnienia przesłanek z art. 4 ust.1 ww. ustawy. Praktyki rynkowe wprowadzające w błąd uznaje się za szczególnie nieuczciwe, ponieważ najczęściej oddziałują na sferę decyzyjną konsumenta, prowadząc do zniekształcenia jego decyzji rynkowych.

Kwalifikacja praktyki, jako wprowadzającej w błąd, opiera się na ustaleniu, że w wyniku jej stosowania naruszone zostało prawo konsumenta do podjęcia w pełni świadomego wyboru rynkowego. Interpretując pojęcie praktyki wprowadzającej w błąd należy zatem stwierdzić, że jest to każda praktyka, która w jakikolwiek sposób, w tym również przez swoją formę, wywołuje skutek w postaci co najmniej możliwości wprowadzenia w błąd „przeciętnego konsumenta”, do którego jest skierowana lub dociera, i która ze względu na swoją zwodniczą naturę może zniekształcić jego zachowanie rynkowe (patrz wyrok Sądu Apelacyjnego w Warszawie z dnia 9 lutego 2011r.

VI ACa 694/10 - Lex nr 1220720). Ustawa o przeciwdziałaniu nieuczciwym praktykom rynkowym nie definiuje pojęcia „istotnego zniekształcenia zachowania rynkowego przeciętnego konsumenta”. Posiłkując się art. 2 lit. e Dyrektywy 2005/29/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 11 maja 2005 r. dot. nieuczciwych praktyk handlowych stosowanych przez przedsiębiorstwa wobec konsumentów na rynku wewnętrznym (Dz. U. UE L nr 149, str. 22) - wyjaśniającym pojęcie „istotnego zniekształcenia zachowania gospodarczego konsumentów” - należy przyjąć, że istotne zniekształcenie zachowania rynkowego przeciętnego konsumenta oznacza wykorzystywanie praktyki rynkowej w celu znacznego ograniczenia zdolności konsumenta do podjęcia świadomej decyzji i skłonienia go tym samym do podjęcia decyzji dotyczącej transakcji, której w innej sytuacji by nie podjął.

Należy także podkreślić, że ustawa o przeciwdziałaniu nieuczciwym praktykom rynkowym zakazuje zarówno faktycznego, jak i potencjalnego zniekształcania zachowań rynkowych konsumentów. Bez znaczenia pozostaje przy tym kwestia motywacji, zamiaru, czy świadomości sprawcy. Nie jest konieczne, aby niedozwolone działanie było podjęte np. z zamiarem osiągnięcia zysku, wprowadzenia w błąd. Już samo zagrożenie interesu konsumentów stanowi bowiem przedmiot ochrony prawnej. Dla prawidłowej oceny praktyk rynkowych stosowanych przez powoda, a zwłaszcza jej wpływu na zachowania rynkowe konsumenta, konieczne jest uwzględnienie cech adresata ocenianej praktyki, którego ustawa określa jako „przeciętnego konsumenta”.

W oparciu o definicję zawartą w art. 2 pkt 8 u.p.n.p.r. należy przyjąć, że przeciętny konsument, to osoba dostatecznie dobrze poinformowana, uważna, ostrożna i rozsądnie krytyczna. Jak wskazuje się w orzecznictwie, wzorzec ten nie może być jednak definiowany w oderwaniu od konkretnych warunków ustalonych w sprawie oraz od realiów środowiskowych. Oceny zakresu informacji oraz poziomu uwagi i ostrożności dokonuje się bowiem z uwzględnieniem czynników społecznych, kulturowych, językowych i przynależności danego konsumenta do szczególnej grupy konsumentów, przez którą rozumie się dającą się jednoznacznie zidentyfikować grupę konsumentów, szczególnie podatną na oddziaływanie praktyki rynkowej lub na produkt, którego praktyka rynkowa dotyczy, ze względu na szczególne cechy, takie jak wiek, niepełnosprawność fizyczna lub umysłowa.

Sąd Okręgowy podziela w całości rozważania pozwanego, co do przyjętego modelu przeciętnego konsumenta. Przedsiębiorcy zarzuty stosowania trzech nieuczciwych praktyk rynkowych: ⚫ działania polegającego na przekazywaniu konsumentom nieprawdziwych informacji, że głównym przedmiotem organizowanych przez Spółkę spotkań jest ogólnopolska reklama najnowocześniejszych sprzętów niemieckiego producenta, w ramach której prowadzi on badanie rynku polskiego, ⚫ działania polegającego na udzielaniu konsumentom przez Spółkę w toku organizowanych pokazów nieprawdziwych informacji, że spotkania i prezenty za udział w spotkaniu są finansowane przez sponsora, ⚫ działania polegającego na udzielaniu konsumentom przez Spółkę w toku organizowanych pokazów nieprawdziwych informacji co do zasad, przebiegu i wyników przeprowadzanego w trakcie pokazu losowania systemowego.

Rację ma pozwany wskazując na to, że przedsiębiorca kierował zaproszenia do osób powyżej 40 roku życia, ale jego klientami były głównie osoby starsze, powyżej 60 roku życia, cechujące się dużo większą podatnością na stosowane przez przedstawicieli Spółki niedozwolone praktyki rynkowe. Odnośnie do praktyki z punktu I decyzji: Pozwany zarzucił powodowi przekazywanie konsumentom zapraszanym telefonicznie na organizowane przez Spółkę pokazy handlowe nieprawdziwych informacji, że głównym przedmiotem organizowanych spotkań jest ogólnopolska reklama najnowocześniejszych sprzętów niemieckiego producenta, w ramach której prowadzi on badanie rynku polskiego, podczas gdy rzeczywistym ich celem jest zaprezentowanie oferty handlowej Spółki.

Rację ma pozwany, że głównym przedmiotem prowadzonej przez powoda działalności była sprzedaż prowadzona poza lokalem przedsiębiorstwa i temu, żeby osiągnąć jak najlepszy wynik finansowy w tym zakresie podporządkowane były działania spółki kierowane do konsumentów. Wbrew zapewnieniom telefonicznym, spotkania na które byli zapraszani konsumenci miały charakter typowego pokazu handlowego nakierowanego na sprzedaż towarów znajdujących się w aktualnej ofercie Spółki. Rację ma pozwany, że przyjęta przez powoda forma kierowanych do konsumentów zaproszeń uniemożliwiała w praktyce zorientowanie się w rzeczywistym ich celu.

Konsumenci byli informowani, że głównym celem kierowanych do nich zaproszeń jest ogólnopolska reklama najnowocześniejszych sprzętów niemieckiego producenta, w ramach której prowadzi on badania rynku polskiego i na spotkaniu mają być rozdawane prezenty jego uczestnikom. Rację ma zatem pozwany, że konsumenci byli zapraszani na pokazy handlowe pod pozorem organizacji innych wydarzeń, które mogły być dla nich bardziej atrakcyjne niż pokaz handlowy. Rację ma pozwany, że spotkania takiego nie można nazwać reklamowym, bowiem na spotkaniach prowadzona była sprzedaż produktów polskiego pochodzenia i brak jest dowodów na to, że pochodzą one od niemieckiego producenta, który w taki sposób promuje je w Polsce.

Wskazać należy, że Prezes UOKiK poczynił swoje ustalenia w oparciu o obszerny materiał dowodowy zgromadzony w trakcie postępowania: skargi konsumentów nadsyłane bezpośrednio, jak i zgłaszane do rzeczników konsumentów i Państwowej Inspekcji Handlowej, zapisy z nagrań, jak i pisma i dokumenty składane przez powoda, w tym skrypty rozmów. Część ustaleń poczyniona została na podstawie tego, co przedstawił sam powód, co wskazane zostało w uzasadnieniu decyzji. Prawidłowości ustaleń powoda potwierdzają nagrania oznaczone jako (...) (...), (...) (...), (...) (...), (...) (...), k. 1015 akt adm., skrypt rozmowy telefonicznej k. 803, skrypty k. 1016-1031oświadczeń k. 228, 342, 450, 566, skarg k. 1034, 1051, 1069, 1103, 1154, 1162-1163 akt adm.) Wskazane powyżej dowody przeczą prawdziwości twierdzeń powoda o incydentalnym charakterze takich działań.

Ponadto rację ma pozwany w odniesieniu do zarzutu z punktu 2 a. odwołania powoda wbrew temu, co twierdzi powód, istotą praktyki z punktu I sentencji decyzji nie jest zaniechanie poinformowania konsumenta o handlowym celu spotkania, ale wprowadzenie konsumentów w błąd co do przyczyny kierowania do konsumentów zaproszeń na spotkania organizowane przez powoda. Konsumenta informowano, że głównym celem spotkania jest ogólnopolska reklama najnowocześniejszych sprzętów niemieckiego producenta, w ramach którego prowadzi on badania rynku polskiego.

Konsumentów zapewniano, że w czasie spotkania nie jest prowadzona sprzedaż, ani nie są prowadzone prezentacje handlowe. Sąd podziela ustalenia Prezesa UOKiK co do tego, że nie doszło do zaniechania stosowania przez Spółkę praktyki opisanej w pkt I.1 sentencji decyzji. Wprawdzie w piśmie z dnia 25 sierpnia 2020 r. Spółka oświadczyła, że zaniechała stosowania praktyki zarzuconej w pkt I.1 sentencji z dniem 3 sierpnia 2020 r. Na dowód swoich twierdzeń przekazała kopię pisma skierowanego do (...) sp. z o.o. sp.k. z żądaniem zaniechania stosowania sformułowań sugerujących, że głównym przedmiotem organizowanych przez Spółkę spotkań jest ogólnopolska reklama najnowocześniejszych sprzętów niemieckiego producenta, w ramach której prowadzi on badanie rynku polskiego i reklama tej firmy, sformułowań sugerujących, że spotkania i prezenty za udział w organizowanych spotkaniach są finansowane przez sponsora, sformułowań sugerujących, że w trakcie organizowanych przez Spółkę spotkań będzie przeprowadzone losowanie, w którym będzie można wygrać dodatkowe nagrody.

Spółka wskazała również w tym piśmie, że wymaga informowania konsumentów o tym, że celem organizowanych spotkań jest zaprezentowanie oferty handlowej Spółki. O zaniechaniu od sierpnia, września 2020 r. zeznają także świadkowie. Przeczą temu jednak dowody zgromadzone w toku postępowania administracyjnego. Wskazać należy, że nie doszło do zmiany umowy z (...) sp z o.o. sp.k, przedsiębiorca nie był w stanie przedłożyć aneksu, ani żadnej dokumentacji pisemnej w tej sprawie. Twierdził jedynie, że doszło do wydania stosownych dyspozycji telefonicznych, które zostały wdrożone.

Powód nie był w stanie przedstawić zapisu rozmów telefonicznych z tamtego okresu, w którym jak twierdził, doszło do zaniechania stosowania praktyki. Ponadto do Delegatury UOKiK w P. wpłynęły zgłoszenia konsumentów przekazane przez Powiatowego Rzecznika Konsumentów w O.. Wynika z nich, że konsumenci zapraszani na pokazy nie byli informowani o handlowym celu pokazu (pokazy odbyły się 18 i 19 sierpnia 2020r.). Ze zgłoszeń wynika, że osoby te były zapraszane na spotkanie promujące polskie firmy w celu odebrania nagrody czy też odbiór ekspresu do kawy w związku z jego promocją.

Jeden z konsumentów wskazał, że osoba zapraszająca zapewniała, że nie będzie prowadzona żadna sprzedaż. Podobne zapewnienia składała osoba dzwoniąca powtórnie do konsumenta. Zgodnie z zawartymi w zgłoszeniu informacjami, konsument był zapewniany kilkukrotnie, że nie będzie prowadzona żadna sprzedaż kołder czy garnków oraz że jest to tylko reklama i wręczenie ekspresu. Według osoby dzwoniącej, reklama w telewizji jest droga, dlatego chcą dawać ekspres ludziom w celu testów i reklamy wśród rodziny i znajomych. (k 1153-1167 akt adm.) Prezes UOKiK słusznie wskazuje na to, że zgodnie ze stanowiskiem doktryny, zaniechanie stosowania praktyk musi być rzeczywiste (por. wyr.

SN z 2.7.2009 r., III SK 10/09, Legalis) i potwierdzone w zgromadzonym materiale dowodowym. Nie wystarczy zatem uprawdopodobnienie zaniechania stosowania ww. praktyk, a konieczne jest udowodnienie tej okoliczności. Przy tym ciężar udowodnienia zaniechania tej praktyki spoczywa na przedsiębiorcy. Z uwagi na to, że powód obowiązkowi temu nie sprostał Sąd podzielił stanowisko pozwanego, że nie doszło do zaniechania stosowania praktyki z punku 1 decyzji. Co do praktyki z punktu 2 decyzji Z nagrań z pokazów wynika, że przekazywano uczestnikom spotkań informację, że spotkanie jest organizowane przez 4 sponsorów, którzy opłacili wynajem sali, telemarketing i upominki dla osób uczestniczących w spotkaniu.

Jednym ze wskazywanych sponsorów była firma (...), która prowadzi długotrwałą działalność o charakterze międzynarodowym. Z oświadczeń samej spółki jednoznacznie wynika, że nie współpracowała z żadnym podmiotem trzecim w charakterze sponsora, a zatem sponsor firma (...) wbrew temu co przekazywano konsumentom, nie istnieje. Pod tą nazwą nie istnieje żadna firma zarejestrowana w Krajowym Rejestrze Handlowym, ani nie występuje ona w Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej. Jest to marka handlowa, którą posługują się firmy polskie działające pod inną nazwą.

Działania takie w stosunku do konsumentów należy uznać za wprowadzające w błąd w celu podniesienia prestiżu pokazów i sprzedawanych konsumentom w ich trakcie towarów. Nakierowane są one na podjęcie przez konsumenta decyzji o zakupie towarów pod wpływem sugestii, że produkty mają charakter wyjątkowy. Rację ma pozwany, że konsumenci chętniej podejmują decyzję o zakupie towarów od renomowanych, budzących zaufanie firm i temu miały służyć informacje przekazywane przez osoby prowadzące pokazy. Informacja dotycząca międzynarodowego dużego sponsora o międzynarodowym brzmieniu mogła mieć wpływ na podjęcie decyzji dotyczącej zakupu, której konsument by nie podjął gdyby przedstawiono mu prawdziwe informacje dotyczące pokazów i sposobu ich zorganizowania.

Wbrew twierdzeniom spółki o prawidłowości ustaleń Prezesa UOKiK co do praktyki z punktu 2 decyzji świadczy nagranie z dwóch pokazów, wskazane powyżej. Brak skarg konsumentów w tym zakresie nie przeczy prawidłowości rozumowania Prezesa UOKiK. Konsumenci do których trafiał przekaz dotyczący sponsorów, w szczególności (...) byli ludźmi starszymi, z natury rzeczy mniej krytycznymi i nie nawykłymi do tego żeby weryfikować uzyskane informacje chociażby w Internecie. Podatni są oni na tego rodzaju manipulacje i mogli nawet nie odkryć tego, że w tym zakresie zostali wprowadzeni w błąd.

Niewątpliwie jednak rację ma pozwany, że informując o sponsorach będących znanymi od wielu lat markami istniejącymi na międzynarodowym rynku, którzy sfinansowali wynajęcie, sali, telemarketing i podarunki oraz o marce (...) powód podnosił prestiż spotkania i czynił uczestniczących w nim konsumentów otwartymi na sprzedażowe sugestie. Rację ma pozwany, że nie można uznać za trafny zarzutu o nieistotności tej praktyki. Powód od początku do końca budował w sposób przemyślany taki scenariusz spotkania, aby przy pomocy stosowanych zabiegów opisanych w decyzji osiągnąć efekt marketingowy w postaci maksymalnego zysku ze sprzedaży towarów.

Działania te miały charakter zaplanowany i celowy, wynika to nie tylko z zapisów pokazów, ale także ze skryptów, gdzie opisano model zapraszania na pokazy. Przeczy to również twierdzeniom powoda o incydentalnym charakterze takich działań. Rację ma też pozwany, że powód nie przedstawił dowodów na to twierdzenie, przeciwnych do zgromadzonych w toku postępowania administracyjnego, na których oparł swoje ustalenia Prezes UOKiK. Wskazać też należy, że powód nie przedstawił też takich dowodów w toku postępowania sądowego. Również zeznania świadków tego nie potwierdzają.

Sąd podziela stanowisko Prezesa UOKiK, że nie doszło do zaniechania stosowania praktyki z punktu 2 decyzji. W piśmie z dnia 25 sierpnia 2020 r. Spółka oświadczyła, że zaniechała stosowania praktyki zarzuconej pkt I.2 sentencji z dniem 7 sierpnia 2020 r. Na dowód swoich twierdzeń przedłożyła informacją udostępnioną swoim przedstawicielom handlowym pt. „Wytyczne co do sposobu prowadzenia prezentacji. Zawiadomienie o terminie szkolenia”, w której Spółka podkreślała, że przestrzeganie przepisów prawa, praw konsumentów i dobrych obyczajów jest dla niej priorytetem i wezwała przedstawicieli do zaniechania stosowania praktyk opisanych w pkt I.2 i I.3 sentencji decyzji.

Jednocześnie Przedsiębiorca poinformował w ww. dokumencie o przeprowadzeniu dodatkowych szkoleń w zakresie praw konsumentów i dopuszczalnych praktyk sprzedażowych, które miały się odbyć 10 i 12 sierpnia 2020r. o godz. 10.00 w siedzibie Spółki. Jednak na wezwanie Prezesa UOKiK do przedstawienia dowodów na takie działania powód nie był w stanie przedstawić list obecności przedstawicieli handlowych ze szkoleń, które odbyły się, jak twierdził 10 i 12 sierpnia 2020 r., nie przedstawił też żadnej prezentacji multimedialnej z tych szkoleń.

Z analizy przekazanych przez Spółkę informacji i dokumentów wynika, że szkolenie miało się odbyć dnia 10 i 12 sierpnia o godz. 10.00 w siedzibie Spółki w P.. Oświadczenie w przedmiocie otrzymania ww. wytycznych i potwierdzenie zapoznania się z jego treścią oraz zobowiązanie do przestrzegania zawartych w nim poleceń i udziału w szkoleniu w jednym z dwóch terminów złożyło 9 przedstawicieli handlowych. Trafnie jednak Prezes UOKiK wskazuje na to, że 6 oświadczeń zostało złożonych już po drugim wyznaczonym terminie szkolenia czyli po 12 sierpnia 2020 r.

Powyższe budzi wątpliwości co do faktycznego udziału w ww. szkoleniach. Ponadto powód nie wskazał w jakim terminie, który z przedstawicieli brał udział w szkoleniu, a jest to istotne, ponieważ w dacie 12 sierpnia 2020 r. czyli jednym z terminów szkoleń 7 z 9 przedstawicieli było na kilkudniowych wyjazdach poza P.. Trafnie Prezes UOKiK wskazuje również na to, że jedynie 30% wszystkich pracujących na rzecz Przedsiębiorcy w miesiącu sierpniu 2020 r. złożyło ww. oświadczenie. Z przedłożonych przez Spółkę zestawień pokazów wynika, bowiem, że w sierpniu 2020 r. dla Spółki pracowało 30 osób a Przedsiębiorca, jak już wyżej wskazywano, przekazał oświadczenia jedynie 9 osób.

Ponadto rację ma pozwany, że wyznaczonych datach szkoleń, pokazy były również prowadzone w całości przez osoby co do których brak jest potwierdzeń udziału w szkoleniu w którymkolwiek z terminów. Mając na względzie całokształt zebranego materiału dowodowego, w tym informacje i dokumenty przekazane przez Spółkę, Prezes UOKiK trafnie przyjął, że zaniechania stosowania praktyki przez Spółkę nie można uznać za udowodnione. Odnośnie do praktyki z punktu 3 decyzji W czasie pokazów organizowanych przez powoda konsumenci obecni na spotkaniu otrzymywali informację o losowaniu systemowym, którym są objęci uczestnicy spotkań w dwóch sąsiadujących województwach.

Prowadzący przedstawiali osobom obecnym na spotkaniu informacje o zasadach tego losowania. Miało ono przebiegać w taki sposób, że system wskazuje ile jest obecnych osób na wszystkich spotkaniach, a następnie losowani są zwycięzcy. Oprócz nagród, które miały być wręczane przy wyjściu w losowaniu miały być losowane inne nagrody, zestawy sztućców, noże, latarki. Wskazywano też, że losowane są koperty z których dwie są puste, a w trzech jest nagroda główna. Nazwiska osób wylosowanych prezentowane były w prezentacji multimedialnej i wyczytywane.

W procedurze tajemniczego klienta pozyskano informację, że w obu pokazach w ramach tej procedury system wskazał, że w losowaniu uczestniczy 256 osób w 10 różnych miejscach, z czego wylosowanych zostało 25 osób (nazwiska par lub pojedynczych osób). W trakcie obu pokazów multimedialnych wskazano te same nazwiska uzupełnione w stałych miejscach o nazwiska osób aktualnie uczestniczących w pokazie. Ponadto w pokazach, które odbyły się 20 listopada 2019 r. i 4 grudnia 2019 r., w której zastosowano procedurę „tajemniczego klienta” wskazano miejscowości w województwie (...) i (...), które miały być objęte systemem losowania.

Tymczasem jak wynika z oświadczeń samego powoda nie organizował on w tym czasie żadnych pokazów, poza P., nie dysponowała ona żadnym programem do losowania przeprowadzanego w toku pokazu, nie ma też regulaminu głosowania. Powód wskazał, że asystent wybiera losowo przyjętą przez przedstawiciela liczbę bonów manualnie i wprowadza wybrane osoby do prezentacji multimedialnej. Oznacza to, że wszystkie przekazywane konsumentom w tym zakresie informacje były nieprawdziwe i rację ma pozwany, że głównym celem takich działań było zachęcenie konsumentów do zawarcia umowy z powodem.

Konsumenci mieli prawo wierzyć i oczekiwać, że losowanie systemowe ma miejsce, odbywa się ono według wskazanych zasad i nie mieli powodu poddawać w wątpliwość uzyskanych informacji. Rację ma pozwany, że takie działanie sprawiało wrażenie szerokiej skali działalności powoda, który budował w ten sposób wizerunek firmy oferującej wysokiej jakości produkty. Działania takie mogły wprowadzać konsumentów w błąd i wpływać na ich decyzję co do zawarcia umowy z powodem, której w przypadku rzetelnej i prawdziwej informacji dotyczącej losowania, nie podjęliby.

Całość działań nakierowana była na oddziaływanie na emocje konsumenta, poprzez manipulację, tworzenie wrażenia wyjątkowości wydarzenia i szczególnego wyróżnienia konsumenta, który został wylosowany i ma możliwość skorzystania z oferty rabatowej. Nie można zgodzić się z pozwanym, że z perspektywy konsumenta nie ma znaczenia w jaki sposób dostał dodatkowy rabat w stosunku do innych uczestników spotkania. Istotne jest to, konsumentowi przestawiono informację nie o rabacie, ale o nagrodach, które mają być losowane. Poza tym z materiału dowodowego nie wynika, żeby rabat ten rzeczywiście był udzielany, nie wynika to z cenników, ani sposobu skonstruowania oferty, ani z zawieranych umów.

O tym, że działania takie nie miały charakteru incydentalnego świadczy zgromadzony materiał dowodowy, w tym chociażby oświadczenia powoda i skargi konsumentów (k. 342, 899-902 akt adm.). Ponadto na obu pokazach w których uczestniczyli „tajemniczy klienci” przedstawiono konsumentom tożsame nieprawdziwe informacje na temat losowania systemowego. W odniesieniu do zaniechania stosowania tej praktyki Sąd podziela stanowisko Prezesa UOKiK, że powód nie wykazał, aby do tego doszło, a jego oświadczenie nie zostało poparte wiarygodnymi dowodami.

W tym zakresie aktualne są rozważania przeprowadzone w odniesieniu do praktyki z punktu 2 decyzji. W ocenie Sądu nietrafny jest zarzut naruszenia art. 24 k.c. poprzez błędne zastosowanie powoda jako trzech odrębnych praktyk naruszających zbiorowe interesy konsumentów. Działania powoda dają się stypizować jako trzy odrębne praktyki. Rację ma pozwany, że każda z tych praktyk dotyczy innego etapu całego modelu sprzedażowego stosowanego przez powoda, etapu kampanii telemarketingowej i zaproszeń kierowanych do konsumentów, druga dotyczy etapu informowania o prezentach, a trzecia informacji udzielanych na temat losowania systemowego.

Ponadto zasadnie pozwany wskazuje na odmienne skutki tych praktyk, (chociaż wszystkie miały miejsce na etapie przedkontraktowym) na skutek pierwszej konsument podejmował decyzję o przyjściu na pokaz, działania z drugiej praktyki miały wpływ na decyzję o pozostaniu na pokazie, a na skutek trzeciej konsument decydował o zawarciu umowy ze spółką. Ponadto praktyki z punktu 1 i 2 stanowią nieuczciwą praktykę rynkową z art. 5 ust. 3 pkt 6 w zw. z art. 5 ust. 1 i ust. 2 pkt 1 u.p.n.p.r, zaś praktyka z punktu 3 stanowią nieuczciwą praktykę rynkową z art. 5 ust. 2 pkt 1 w zw. z art. 5 ust. 1 u.p.n.p.r.

Zgodzić należy się z pozwanym, że powszechność podobnych praktyk na rynku nie oznacza, że należy takie działania uznać za normę, do której konsumenci są przyzwyczajeni, tym bardziej że jak wskazano wcześniej konsument, w którego takie działania są wymierzone, jako osoba starsza jest bardziej podatna na manipulacje i łatwowierna. Zgodnie z art. 26 ust. 2 ustawy o ochronie i konkurencji i konsumentów, Prezes Urzędu może określić środki usunięcia trwających skutków naruszenia zbiorowych interesów konsumentów, w szczególności może zobowiązać przedsiębiorcę do złożenia jednokrotnego lub wielokrotnego oświadczenia o treści i w formie określonej w decyzji.

Na podstawie art. 27 ust. 4 u.o.k.k. przepis ten znajduje odpowiednie zastosowanie w przypadku wydania decyzji o uznaniu praktyk za naruszające zbiorowe interesy konsumentów i stwierdzające zaniechanie ich stosowania. Sąd podziela stanowisko pozwanego, że środek ten pozwoli zrealizować przede wszystkim cele informacyjne decyzji. Informacja o wydaniu decyzji zostanie przekazana konsumentom, którzy mogli być poszkodowani w wyniku działań Przedsiębiorcy. Posiadając taką wiedzę, będą oni mogli podjąć decyzję, co do ewentualnego dochodzenia swoich indywidualnych roszczeń.

Ponadto w przypadku uprawomocnienia się decyzji może ona stanowić prejudykat dla dochodzenia roszczeń przez indywidualnych konsumentów. Z uwagi na to, że praktyki zarzucone w niniejszej sprawie powodowi wypełniają znamiona praktyk naruszających zbiorowe interesy konsumentów, o których mowa w art. 24 ust. 2 pkt 3 uokik, Prezes UOKiK był uprawniony do nałożenia na przedsiębiorcę kar pieniężnych za stosowanie tych praktyk. Zgodnie z art. 106 ust. 1 pkt 4 uokik, Prezes Urzędu może nałożyć na przedsiębiorcę, w drodze decyzji, karę pieniężną w wysokości nie większej niż 10% obrotu osiągniętego w roku obrotowym poprzedzającym rok nałożenia kary, jeżeli przedsiębiorca ten, choćby nieumyślnie dopuścił się naruszenia zakazu określonego w art.

24. Wskazany przepis wskazuje wprawdzie na fakultatywność wymierzania kar, niemniej jednak odstąpienie od nałożenia kary powinno mieć miejsce w wyjątkowym przypadku, który zdaniem Sądu, nie wystąpił w rozpatrywanej sprawie. Sąd podzielił stanowisko Prezesa UOKiK, że okoliczności niniejszej sprawy, przede wszystkim charakter zarzuconych Spółce praktyk i ich możliwe negatywne skutki w sferze pozaekonomicznych i ekonomicznych interesów konsumentów przesądzają o nałożeniu na Spółkę kar pieniężnych za każdą z ww. praktyk.

Sąd Okręgowy w pełni podziela ocenę pozwanego, zarówno co do zasadności orzeczenia kar, jaki i ich wysokości. Zgodnie z art. 111 ust. 1 pkt 1 uokik, ustalając wysokość nakładanej kary pieniężnej Prezes UOKiK uwzględnia w szczególności okoliczności naruszenia przepisów ustawy oraz uprzednie naruszenie przepisów ustawy, a także, w przypadku kary pieniężnej, o której mowa w art. 106 ust. 1 - okres, stopień oraz skutki rynkowe naruszenia przepisów ustawy, przy czym stopień naruszenia Prezes Urzędu ocenia biorąc pod uwagę okoliczności dotyczące natury naruszenia, działalności przedsiębiorcy, która stanowiła przedmiot naruszenia.

Ustalając wysokość kar pieniężnych zgodnie z ust. 1 Prezes Urzędu bierze pod uwagę okoliczności łagodzące lub obciążające, które wystąpiły w sprawie (art. 111 ust. 2 uokik). Wprawdzie katalog przesłanek, jakimi powinien się kierować Prezes UOKiK przy korzystaniu z uznaniowej kompetencji, jest dość ograniczony, niemniej jednak z uwagi na użycie przez ustawodawcę zwrotu „ w szczególności” jest to katalog otwarty, który może być doprecyzowywany w praktyce Prezesa Urzędu oraz orzecznictwie sądowym. W razie naruszenia zakazu praktyk naruszających zbiorowe interesy konsumentów, do okoliczności łagodzących, które Prezes UOKiK uwzględnia ustalając wysokość kar pieniężnych, stosownie do art. 111 ust. 3 pkt 1 i 2 uokik należą w szczególności:

1) dobrowolne usunięcie skutków naruszenia, 2) zaniechanie stosowania zakazanej praktyki przed wszczęciem postępowania lub niezwłocznie po jego wszczęciu, 3) podjęcie z własnej inicjatywy działań w celu zaprzestania naruszenia lub usunięcia jego skutków, 4) współpraca z Prezesem Urzędu w toku postępowania, w szczególności przyczynienie się do szybkiego i sprawnego przeprowadzenia postępowania. Natomiast zgodnie z ust. 4 pkt 1 i 2 przywołanego przepisu, okoliczności obciążające stanowią w tym przypadku:

1) znaczny zasięg terytorialny naruszenia lub jego skutków, 2) znaczne korzyści uzyskane przez przedsiębiorcę w związku z dokonanym naruszeniem, 3) dokonanie uprzednio podobnego naruszenia, 4) umyślność naruszenia. W ocenie Sądu Okręgowego, kary wymierzone powodowej Spółce za poszczególne naruszenia zakazu stosowania praktyk antykonsumenckich uwzględniają wszystkie kryteria wskazane w przywołanym przepisie prawa. Ustalając kwoty bazowe, stanowiące podstawę do dalszego miarkowania wysokości poszczególnych kar, organ prawidłowo ustalił w tym zakresie zarówno okres naruszenia przepisów ustawy (długotrwały charakter każdej z praktyk), jak i okoliczności oraz stopień (wagę) tego naruszenia.

Pozwany organ dokonał trafnych ustaleń co do tego, na jakim etapie praktyki powoda godzą w zbiorowe interesy konsumentów i uznał, że doszło do nich na etapie przedkontraktowym. Prezes dokładnie i wyczerpująco uzasadnił też przyjęty stopień szkodliwości każdej z praktyk, słusznie uznając go za znaczny/wysoki, biorąc pod uwagę charakter stwierdzonych naruszeń, ich skalę, liczbę dotkniętych nimi konsumentów. Zdaniem Sądu, w niniejszej sprawie pozwany prawidłowo uwzględnił - jako obciążającą i skutkującą podwyższeniem kwoty bazowej poszczególnych kar pieniężnych - okoliczność w postaci umyślnego charakteru naruszenia, bowiem, Spółka miała pełną świadomość istnienia nieprawidłowości, które stanowiły podstawę do wydania przez Prezesa UOKiK decyzji zaskarżonej w niniejszym postępowaniu.

Wiedzę co do tych naruszeń posiadała Spółka chociażby ze skarg konsumentów, interwencji podejmowanych przez rzeczników konsumentów. Pomimo tego strona powodowa nie podjęła efektywnych działań, zmierzających do ich wyeliminowania, a więc zaakceptowała sposób postępowania wobec jej klientów, który był oceniany w przedmiotowej sprawie. Tym samym oczywistym jest przypisanie powódce przesłanki umyślności w odniesieniu do kwestionowanych zachowań. Do okoliczności powodujących podwyższenie kwoty bazowej kar 70 % w odniesieniu do każdej z praktyk trafnie zaliczono to, że praktyki stosowane były długotrwale, zasięg terytorialny stwierdzonych naruszeń, wynikający z tego, że Spółka prowadzi działalność gospodarczą obejmującą obszar całego kraju był znaczny, a powód odnosił korzyści z tych praktyk.

Jednocześnie pozwany trafnie uznał, że brak jest okoliczności łagodzących, które mogłyby mieć wpływ na miarkowanie kary. Kary pieniężne stanowią istotny instrument w zapewnieniu przestrzegania przez przedsiębiorców przepisów ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów. Funkcja tych kar nie ogranicza się jednak tylko do prewencji, czyli zapobiegania kolejnym naruszeniom ustawy przez tego samego przedsiębiorcę (prewencja szczególna), jaki i odstraszania od dopuszczania się tych naruszeń w przyszłości przez innych przedsiębiorców (prewencja ogólna).

Przedmiotowym karom przypisuje się bowiem także funkcje egzekucyjne (przymuszające do wykonania, por. np. art. 107 uokik) oraz represyjne. W tym ostatnim przypadku chodzi o nałożenie na przedsiębiorcę, dopuszczającego się naruszeń, represji w postaci adekwatnej dolegliwości finansowej. Istotny jest także walor edukacyjny kar wymierzanych za naruszenie zbiorowych interesów konsumentów, gdyż ich nałożenie ma na celu podkreślenie naganności zachowania karanego przedsiębiorcy. (por. K. Kohutek, M. Sieradzka, Komentarz do ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów, System Informacji Prawnej LEX).

Mając powyższe na uwadze należy zauważyć, że wysokość każdej z nałożonych na powoda kar pieniężnych mieści się w granicach określonych w art. 106 ust. 1 pkt 4 uokik. To, iż wysokość tych kar została ustalona na relatywnie wysokim poziomie, w pełni usprawiedliwia przede wszystkim skala zarzuconych powodowi naruszeń, która wskazuje na ich masowy wymiar, charakter tych naruszeń oraz istotny charakter pogwałconych przez powoda uprawnień przysługujących konsumentom. Tym samym, w ocenie Sądu, kary wymierzone zaskarżoną decyzją są adekwatne i pozostają we właściwej proporcji do skali i wagi naruszeń, których dopuściła się powodowa Spółka, jak również pozwolą na realizację wszystkich przypisywanych im funkcji.

Mając na uwadze powyżej przedstawioną argumentację, nie zasługiwały na uwzględnienie dalsze zarzuty, sformułowane przez powoda w punkcie 3 odwołania. Z tych wszystkich względów, na podstawie art. 479 31a § 1 k.p.c., Sąd oddalił odwołanie wobec braku podstaw do jego uwzględnienia. O kosztach postępowania orzeczono w oparciu o - wyrażoną w art. 98 § 1 k.p.c. - zasadę odpowiedzialności za wynik procesu przyjmując, że na koszty należne pozwanemu, jako stronie wygrywającej sprawę, złożyło się wynagrodzenie pełnomocnika procesowego w wysokości 720 zł, kreślonej w § 14 ust. 2 pkt 1 Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych.

SSO Ewa Malinowska