V AGa 67/21 · Sąd powszechny

Sygn. akt V AGa 67/21

WYROK W IMIENIU

RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 2 lutego 2022 r. Sąd Apelacyjny w Katowicach V Wydział Cywilny w składzie: Przewodniczący: Sędzia SA Dariusz Chrapoński po rozpoznaniu w dniu 2 lutego 2022 r. w Katowicach na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi (...) Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w K. przeciwko H. P. o uchylenie wyroku sądu polubownego – Sądu Arbitrażowego przy (...)w W. z dnia 26 października 2020 r., SA 62/19 1. oddala skargę;

2. zasądza od (...) Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w K. na rzecz H. P. kwotę 2.417 (dwa tysiące czterysta siedemnaście) zł tytułem kosztów postępowania. Sygn. akt V AGa 67/21

UZASADNIENIE

Wyrokiem z dnia 26 października 2020 r. Sąd Polubowny – Sąd Arbitrażowy przy (...) w W. zasądził od pozwanej (...) Sp. z o.o. w K. na rzecz powódki H. P. kwotę 19.033,03 zł z ustawowymi odsetkami z opóźnienie od dnia 28 kwietnia 2019 r. oraz zniósł pomiędzy stronami koszty postępowania arbitrażowego (SA 62/19). Sąd Arbitrażowy ustalił, że strony dokonały zapisu na sąd polubowny w art. 35 ust. 1 łączącej strony umowy najmu z dnia 29 czerwca 2011 r. Na jej podstawie pozwana wynajęła powódce na okres 5 lat lokal użytkowy nr (...), położony w Pasażu Handlowym w A., przy ul. (...), którą aneksem nr (...) z dnia 24 kwietnia 2016 r. przesłużyły na kolejne pięć lat.

W dniu 7 lutego 2017 r. pozwana nakazała powódce opuszczenie tego lokalu, a pismem z dnia 24 maja 2017 r. poinformowała ją, że Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją nr (...) z dnia 25 kwietnia 2017 r. nakazał wyłączyć Pasaż Handlowy z użytkowania z uwagi na konieczność zapewnienia ochrony życia i zdrowia ludzkiego. Spór objęty tym postępowaniem dotyczył kwestii odpowiedzialności odszkodowawczej pozwanej wobec powódki za doprowadzenie do sytuacji, w której na skutek złego stanu technicznego Pasaż Handlowy został wyłączony z użytkowania i powódka nie mogła korzystać z przedmiotu najmu.

W ocenie Zespołu Orzekającego pozwana co najmniej od 2014 r. miała pełną świadomość złego stanu technicznego, gdyż potwierdzają to sporządzone w 2014 r. i 2017 r. ekspertyzy techniczne. Nie może budzić wątpliwości, że zawierając aneks nr (...) z dnia 24 kwietnia 2016 r. pozwana zdawała sobie sprawę, że wynajmuje powódce lokal w obiekcie, który wymaga remontu i tym samym może zaistnieć sytuacja, w której nie będzie mogła wywiązać się z umowy najmu. Okoliczności tych jednocześnie nie ujawniła powódce, która nie mogła przypuszczać, że zostanie zmuszona do przedterminowego i nagłego opuszczenia lokalu użytkowego.

Tym samym pozwana odpowiada za szkodę jaką wyrządziła powódce z tytułu nagłego i przedterminowego zaniechania działalności w lokalu. Powódka udowodniła szkodę w wysokości 4.200 zł z tytułu przygotowania nowego lokalu na towar przeniesiony z lokalu, kwotę 12.833,03 zł tytułem kosztów wynagrodzenia pracowników za okres od zamknięcia lokalu do końca trwania okresu wypowiedzenia (luty-maj 2017 r.) i 2.000 zł z tytułu przewozu towarów, remanentu, układania towaru, wykonanych przez pracowników powódki. Dalsze roszczenia odszkodowawcze – z tytułu utraconych korzyści Zespół Orzekający uznał za nieudowodnione.

W skardze o uchylenie tego wyroku (...) Sp. z o.o. w K. zarzuciła naruszenie art. 1206 § 2 pkt 2 k.p.c. poprzez błędne ustalenie faktu trwania umowy najmu oraz powstania szkody. Nadto wniosła o zasądzenie kosztów postępowania. Przeciwniczka – H. P. wniosła o oddalenie skargi i zasądzenie kosztów postępowania.

Sąd Apelacyjny ustalił i zważył, co następuje:

Skarga okazała się uzasadniona z następujących przyczyn. Jak stanowi art. 1206 § 2 pkt 2 k.p.c. sąd uchyla wyrok sądu polubownego, gdy wyrok takiego sadu jest sprzeczny z podstawowymi zasadami porządku prawnego Rzeczypospolitej Polskiej (klauzula porządku publicznego). Uchylenie wyroku sądu polubownego w oparciu o tę podstawę może mieć miejsce jedynie w przypadku kwalifikowanego naruszenia przepisów prawa materialnego lub polubownego, które prowadzą do sytuacji, w której wyrok jest nie do pogodzenia z normami o charakterze fundamentalnym dla obowiązującego systemu prawnego.

Dlatego też sama nieprawidłowa wykładnia obowiązujących przepisów lub ich niewłaściwe zastosowanie nie uzasadnia uwzględnienia skargi. Przy stosowaniu kryterium w postaci klauzuli porządku publicznego nie chodzi o to, aby oceniane orzeczenie było zgodne ze wszystkimi wchodzącymi w grę bezwzględnie obowiązującymi przepisami prawa, lecz o to, czy wywarło ono skutek sprzeczny z podstawowymi zasadami krajowego porządku prawnego ( por. wyroki Sądu Najwyższego: z dnia 7 lutego 2018 r., V CSK 301/17 i z dnia 3 września 2009 r., I CSK 53/09).

Nie można pomijać również faktu, że sąd powszechny w postępowaniu o uchylenie wyroku nie dokonuje samodzielnych ustaleń faktycznych, jak również nie kontroluje poczynionych przez sąd polubowny ustaleń faktycznych. W ocenie Sądu Apelacyjnego zaskarżony wyrok nie narusza art. 1206 § 2 pkt 2 k.p.c. Art. 28.1. łączącej strony umowy wbrew stanowisku skarżącego nie wyłącza jego odpowiedzialności odszkodowawczej za nienależyte wykonanie tej umowy (art. 471 k.c.). Jak ustalono w postępowaniu polubownym co najmniej od 2014 r. skarżąca miała świadomość złego stażu technicznego Pasażu Handlowego i winna była się liczyć z koniecznością jego zamknięcia oraz remontu.

Tych okoliczności wszakże nie ujawniła przeciwniczce skargi przy zawieraniu z nią aneksu nr (...) do umowy najmu. Z tego względu skarżąca ponosi wobec niej odpowiedzialność odszkodowawczą na podstawie art. 471 k.c. Nie można także zgodzić się z tezą, że sąd polubowny naruszył naczelne zasady regulującego odpowiedzialność odszkodowawczą z art. 361 k.c. Mogłoby to mieć miejsce jedynie wtedy, gdyby sąd polubowny zasądził odszkodowanie gdyby nie doszło do wyrządzenia szkody, względzie między szkodą a zdarzeniem szkodzącym nie występował adekwatny związek przyczynowy.

Powódka w postępowaniu polubownym wykazała przesłanki odpowiedzialności odszkodowawczej pozwanej. Jak już powiedziano wcześniej wykazany został fakt nienależytego wykonania umowy. Nadto powódka wykazała wysokość szkody – w wysokości uwzględnionej przez sąd polubowny. Koszty te powstały w związku z przedterminowym zakończeniem umowy, a zatem został zachowany związek przyczynowy pomiędzy zdarzeniem szkodzącym a uszczerbkiem majątkowym w postaci damnum emergens (art. 361 § 2 k.c.). Mając powyższe na uwadze na podstawie art. 385 w zw. z art. 1207 § 2 k.p.c. skarga podlegała oddaleniu.

O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 98 § 1 i 3 k.p.c., zasądzając od skarżącej na rzecz przeciwniczki skargi koszty zastępstwa adwokackiego w wysokości 2.400 zł (§ 8 ust. 1 pkt 4 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie, Dz.U. z 2015 r. poz. 1800 ze zm.) oraz 17 zł tytułem opłaty od pełnomocnictwa procesowego.