XII Ko 22/22 · Sąd powszechny

Zadośćuczynienie (kwota główna) Odsetki 1.

Sygn. akt XII Ko 51/21 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 17 maja 2022 r. Sąd Okręgowy w Warszawie w XII Wydziale Karnym w składzie: Przewodniczący: Sędzia Agnieszka Wysokińska-Walczak Protokolant: Katarzyna Kulczyk w obecności Prokuratora Andrzeja Jóźwika i Joanny Augustyniak przy udziale Komendanta Stołecznego Policji jako reprezentanta Skarbu Państwa po rozpoznaniu w dniach 11 kwietnia i 17 maja 2022 r. sprawy z wniosku N. K. przeciwko Skarbowi Państwa o zadośćuczynienie za doznaną krzywdę za niewątpliwie niesłuszne zatrzymanie w okresie od 07 sierpnia do 08 sierpnia 2020 r. na podstawie art. 552 § 4 k.p.k. i art. 554 § 4 k.p.k. orzeka 1. zasądza od Skarbu Państwa na rzecz N. K. kwotę 10 000 (dziesięć tysięcy ) złotych tytułem zadośćuczynienia za doznaną krzywdę z ustawowymi odsetkami od dnia uprawomocnienia się wyroku do dnia zapłaty; 2. w pozostałym zakresie wniosek o zadośćuczynienie oddala; 3. zasądza od Skarbu Państwa na rzecz N. K. kwotę 288 ( dwieście osiemdziesiąt osiem) złotych tytułem zwrotu wydatków związanych z ustanowienie pełnomocnika; 4. kosztami postępowania obciąża Skarb Państwa. UZASADNIENIE Formularz UWO Sygnatura akt XII Ko 51/21 1. WNIOSKODAWCA N. K. 1.ZWIĘZŁE PRZEDSTAWIENIE ZGŁOSZONEGO ŻĄDANIA 1. Odszkodowanie (kwota główna) Odsetki ----------- ------------ 2. Zadośćuczynienie (kwota główna) Odsetki 20.000 (dwadzieścia tysięcy) złotych ------------ 3. Inne Zasądzenie od Skarbu Państwa na rzecz wnioskodawczyni kosztów zastępstwa procesowego wg norm przepisanych. 1.3. Ustalenie faktów 0.1.3.1. Fakty uznane za udowodnione Lp. Fakt Dowód Numer karty Na K. w W. w dniu 7 sierpnia 2020 roku doszło do spontanicznej demonstracji przeciwko zatrzymaniu M. S. (1) posługującego się pseudonimem (...), aktywistki (...)+ podejrzewanej o napaść na furgonetkę Fundacji (...) z homofobicznymi hasłami. Wśród zgromadzonych były osoby, które miały przy sobie elementy tęczowe, kojarzone ze środowiskiem (...)+. Demonstrujący usiedli wokół nieoznakowanego samochodu Policji, który miał przewieźć M., blokując odjazd i domagając się uwolnienia aktywistki. Policja po wezwaniach do zaprzestania takich zachowań i rozejścia się zaczęła siłowo rozbijać blokadę i zatrzymywać protestujących. Zdarzenie miało dynamiczny charakter. Widząc zablokowaną ulicę przez radiowozy policyjne N. K. poszła z ciekawości zobaczyć co się dzieje. Tego dnia szła do biura partyjnego Lewica (...), które znajduje się przy ul. (...). Blokada policyjna sprawiła, że postanowiła cofnąć się na ul. (...), paliła papierosa i rozmawiała przez telefon z mężem, gdy wokół niej przechodzili ludzie z tego protestu. Wówczas została nagle przez funkcjonariusz Policji wyciągnięta z tłumu i zatrzymana o godz. 21:00 jako osoba podejrzana o to, że w dniu 07.08.2020 r. około godz. 20:50 w W. na ul. (...) brała czynny udział w zbiegowisku wiedząc, że jego uczestnicy wspólnymi siłami dopuszczają się gwałtownego zamachu na osobę lub mienie, tj. o czyn z art. 254 k.k., a zachodzi obawa ukrycia się osoby i tryb przyspieszony. Została wylegitymowana w samochodzie policyjnym. Nie stawiała oporu, nie zachowywała się agresywnie, współpracowała z Policją. Jak wskazała miała przy sobie tęczową torbę. W trakcie zatrzymania wnioskodawczyni zachowywała się spokojnie. Następnie została przetransportowana na Komendę Rejonową Policji W. I przy ul. (...) w W., celem przeprowadzenia dalszych czynności. Podczas przetransportowywania funkcjonariusze Policji zastosowali względem niej środek przymusu w postaci kajdanek, założonych na ręce trzymane z tyłu. Na Komendzie została poddana badaniu na zawartość alkoholu we krwi. Podczas zatrzymania N. K. zgłosiła, że przyjmuje na stałe leki w związku z leczeniem psychiatrycznym. Lek pod (...) W. I dostarczył jej mąż, ale nie został wpuszczony by przekazać je wnioskodawczyni i spotkać się z nią. Farmaceutyki zostały przekazane jej za pośrednictwem posła RP K. Ś., mogła je przyjąć dopiero po godz. 03:00 po przebadaniu jej w szpitalu. Podczas badania lekarskiego również była skuta kajdankami. Utrudniano jej kontakt z obrońcą z wyboru – radcą prawnym A. B., zaś sam kontakt miał miejsce przy udziale funkcjonariusza Policji. Posiłek otrzymała dopiero następnego dnia – śniadanie, obiad i kolację. Nie wiedziała kiedy zostanie zwolniona, gdyż ciągle podawano jej, że nastąpi to rano, za 2 – 3 godziny i tak w kółko. Przy przeszukaniu musiała się rozebrać. Po przesłuchaniu, zwolniono ją w dniu 8 sierpnia 2020 roku o godz. 21:50. Jej zatrzymanie trwało ponad 24 godziny. Postanowieniem z dnia 7 czerwca 2021 roku Sąd Rejonowy dla Warszawy – Śródmieścia w Warszawie w sprawie o sygn. akt II Kp 2194/20 częściowo uwzględnił zażalenie pełnomocnika N. K. i uznał, że zatrzymanie N. K. w dniu 7 sierpnia 2020 roku było niezasadne i przeprowadzone w sposób nieprawidłowy, jednak było legalne. Postanowieniem z dnia 7 marca 2022 roku asesor Prokuratury Rejonowej (...) w W. umorzył dochodzenia w sprawie o sygn. akt PR 4 Ds. (...) m.in. przeciwko N. K.. Do chwili obecnej odczuwa dyskomfort na widok funkcjonariuszy Policji i przypomina się jej ta sytuacja, zdarzenie to wpłynęło na jej zaufanie do nich. postanowienie Sądu Rejonowego dla Warszawy – Śródmieścia w Warszawie z dnia 07.06.2021 roku w sprawie o sygn. akt II Kp 2194/20 k. 127 – 134 protokół zatrzymania k. 111 postanowienie z dnia 7 marca 2022 roku o umorzeniu dochodzenia w sprawie o sygn. akt PR 4 Ds. (...) k. 139 – 160 dokumenty znajdujące się w aktach sprawy Sądu Rejonowego dla Warszawy – Śródmieścia w Warszawie o sygn. akt II Kp 2194/20 k. 86 – 138 zeznania wnioskodawczyni N. K. k. 161v – 164v dokumentacja medyczna wnioskodawczyni k. 33 – 35v, k. 40, k. 57 – 72v zeznania funkcjonariusza Policji M. S. (2) k. 79v – 80, k. 77 – 78 zeznania świadka M. K. (1) k. 80 – 81v 0.1.3.2. Fakty uznane za nieudowodnione Lp. Fakt Dowód Numer karty -------------- ---------- ------- 4. ocena DOWODów 0.1. Dowody będące podstawą ustalenia faktów Lp. faktu z pkt 3.1 Dowód Zwięźle o powodach uznania dowodu Zeznania wnioskodawczyni N. K. Sąd dał wiarę zeznaniom wnioskodawczyni w zakresie w jakim opisała okoliczności swojego zatrzymania, jak również fakt jego bezzasadności i nieprawidłowego przeprowadzenia. Wątpliwości Sądu nie budziły także zeznania N. K. w kwestii stanu psychicznego, w jakim znajdowała się w dniu zatrzymania, jak też w przeciągu kolejnych dni. W powyższym zakresie jej zeznania znajdują potwierdzenie w relacjach jej męża M. K. (1), który miał z nią bezpośredni kontakt zarówno przed zatrzymaniem, jak i po zwolnieniu z (...) W. oraz dokumentacji medycznej. Na fakt bezzasadności i nieprawidłowego zatrzymania wskazuje wprost treść postanowienia Sądu Rejonowego dla Warszawy – Śródmieścia o sygn. akt II Kp 2194/20 i późniejszego umorzenia postępowania przez Prokuraturę (...) w W. w sprawie o sygn. akt PR 4 Ds.(...) Sąd dostrzegł pewną nieścisłość w zeznaniach wnioskodawczyni co do nazw ulic, którymi miała się kierować przed zatrzymaniem, a także siedzib jednostek Policji, gdzie miała przebywać to jednak wskazać należy, iż nie musi ona znać wszystkich ulic, a jak sama przyznała ulice te jej się mylą. Nie czyni to, iż jej zeznania stają się niewiarygodne. Zdaniem Sądu, nie ulegał wątpliwości zarówno sam fakt i sposób zatrzymania wnioskodawczyni, jego czas, jak również ostatecznie krzywdy psychiczne, których w jego wyniku doznała. Zeznania świadka M. K. (1) Sąd uznał zeznania M. K. (1) za wiarygodne w zakresie w jakim korespondują z zeznaniami wnioskodawczyni. Świadek rozmawiał z małżonką przez telefon w czasie kiedy została zatrzymana. Wskazał, że dowiózł jej leki do Komendy Rejonowej Policji przy ul. (...) w W., jednak nie został wpuszczony przez funkcjonariuszy by zobaczyć się z żoną. Leki przekazał przez posła K. Ś.. Zeznania świadka M. S. (2) (S.) Na przymiot wiarygodności zasługiwały zeznania świadka, który jako funkcjonariusz Policji został skierowany wraz z innymi funkcjonariuszami w dniu 7 sierpnia 2020 roku w rejon ul. (...) pod pomnik M. K. (2). Zgodnie z poleceniem służbowym dowódcy (...) Kompanii Oddziału Prewencji Policji w W. funkcjonariusze przystąpili do zatrzymania osób oznakowanych barwami środowiska (...)+, czyli tęczowymi barwami, biorących udział w proteście przeciwko zatrzymaniu aktywistki M.. Dokumentacja medyczna wnioskodawczyni W ocenie Sądu, żadnych wątpliwości nie budziły, co do swej wiarygodności i rzetelności dowody w postaci dokumentacji medycznej N. K. ujawnione na rozprawie. Zostały bowiem sporządzone w sposób prawidłowy, zgodnie do stosownych regulacji prawnych. Dokumentacja ta okazała się cenna, gdyż pozwoliła na pozytywną weryfikację zarówno wyjaśnień wnioskodawczyni, jak i M. K. (1), a jej analiza nie wymagała wiadomości specjalnych. Nadto jej forma i treść nie była kwestionowana w toku rozprawy przez strony. Wynika z nich, że N. K. od kilku lat leczy się psychiatrycznie z uwagi na zaburzenia odżywiania i osobowości, przyjmuje na stałe leki przeciwdepresyjne. Nadto, biegli psychiatrzy opiniujący zatrzymaną na zlecenie Prokuratury rozpoznali u niej zaburzenia nerwicowe (k. 121 – 123). Dokumenty znajdujące się w aktach sprawy Sądu Rejonowego dla Warszawy – Śródmieścia w Warszawie o sygn. akt II Kp 2194/20 Sąd uznał zgromadzony w sprawie i wymieniony ogół dokumentów za w pełni wiarygodny. Dokumenty zostały sporządzone zgodnie z przepisami prawa, we właściwym trybie i formie oraz przez uprawnione i właściwe do tego organy (osoby). Dokumenty te obrazują, że wnioskodawczyni została zatrzymany w godzinach nocnych w dniu 7 sierpnia 2020 roku (godz. 21:00), zaś czynności z nią przeprowadzano dopiero w następnego dnia również w godzinach nocnych (godz. 20:45 – 21:25). Zwolniono ją w dniu 8 sierpnia 2020 roku o godz. 21:50 (k. 111v). 0.1.4.2. Dowody nieuwzględnione przy ustaleniu faktów 0.2.(dowody, które sąd uznał za niewiarygodne oraz niemające znaczenia dla ustalenia faktów) Lp. faktu z pkt 3.1 albo 3.2 Dowód Zwięźle o powodach nieuwzględnienia dowodu --- ------ -------------------- 1.PODSTAWA PRAWNA Odszkodowanie 1. Kwota główna Odsetki ---------- ------------ Zwięźle o powodach podstawy prawnej ------------------------------ Zadośćuczynienie 2. Kwota główna Odsetki art. 552 § 4 k.p.k. art. 481 k.c. Obowiązek zapłaty odsetek został uregulowany w art. 481 k.c. W każdym wypadku opóźnienia dłużnika w zapłacie świadczenia pieniężnego wierzyciel może domagać się świadczenia ubocznego w postaci odsetek za opóźnienie. Odsetki należą się, w myśl wyraźnego brzmienia art. 481 § 1 k.c., jedynie od zobowiązań pieniężnych. Zwięźle o powodach podstawy prawnej Jak wynika z art. 552 § 4 k.p.k., odszkodowanie i zadośćuczynienie przysługuje również w wypadku niewątpliwie niesłusznego tymczasowego aresztowania lub zatrzymania. Przez niewątpliwe niesłuszne zatrzymanie, należy rozumieć takie zatrzymanie, które nastąpiło z naruszeniem obowiązujących w tej mierze przepisów prawa materialnego lub procesowego. Dla ustalenia tego faktu, niewystarczające jest przy tym samo stwierdzenie niesłusznego zatrzymania, albowiem winno być ono nacechowane wysokim stopniem owej niesłuszności i wskazywać na rażąco nieuzasadnione postępowanie organu uprawnionego (zob. wyrok Sądu Apelacyjnego w Krakowie z dnia 17 grudnia 2003 roku, sygn. akt II AKa 344/03). Przy ocenie kwestii niewątpliwie niesłusznego zatrzymania w rozumieniu art. 552 § 4 k.p.k. sąd powinien mieć na uwadze, czy zastosowanie tego środka przymusu procesowego nastąpiło z obrazą przepisów rozdziału 27, a tym samym, czy spowodował on dolegliwość, jakiej osoba zatrzymana nie powinna była doznać, analizując to zagadnienie w aspekcie całokształtu okoliczności zaistniałych w sprawie, w której doszło do zatrzymania, a znanych w dacie orzekania w przedmiocie odszkodowania i zadośćuczynienia (uchwała Sądu Najwyższego z dnia 23 maja 2006 roku, sygn. akt I KZP 5/06). Odszkodowanie czy zadośćuczynienie z tytułu niewątpliwie niesłusznego zatrzymania może nastąpić, gdy zatrzymania dokonano wbrew przesłankom zawartym w art. 244 § 1 k.p.k., lub gdy kontynuowano zatrzymanie pomimo braku owych podstaw lub ponad dopuszczalny czas zatrzymania, a także w sytuacji, gdy naruszono art. 248 § 3 k.p.k., czyli po raz wtóry na podstawie tych samych faktów i dowodów dokonano zatrzymania. (zob. np. wyrok Sądu Apelacyjnego w Białymstoku z dnia 10 marca 2005 roku, sygn. akt II AKa 334/04, czy postanowienie Sądu Apelacyjnego w Krakowie z dnia 11 czerwca 2008 roku, sygn. akt II AKa 86/08). W przedmiotowej sprawie, z pewnością mieliśmy do czynienia z niewątpliwie niesłusznym zatrzymaniem wnioskodawczyni. Jak wynika z postanowienia Sądu Rejonowego Warszawa – Śródmieście w Warszawie z dnia 7 czerwca 2021 roku w sprawie o sygn. akt II Kp 2194/20 zatrzymanie N. K. w dniu 7 sierpnia 2020 roku było niezasadne i przeprowadzone w sposób nieprawidłowy, ale było legalne. Przekonuje również o tym umorzenie dochodzenia postanowieniem z dnia 7 marca 2022 roku w sprawie o sygn. akt PR 4 Ds. (...) m.in. przeciwko N. K. o czyn z art. 254 § 1 k.k. w zw. z art. 57a § 1 k.k. – na podstawie art. 322 § 1 k.p.k. – wobec stwierdzenia, że postępowanie nie dostarczyło podstaw do wniesienia aktu oskarżenia. Inne 3. ------------ Zwięźle o powodach podstawy prawnej -------------- 1.ROZSTRZYGNIĘCIE SĄDU W PRZEDMIOCIE ŻĄDANIA Zwięźle o powodach rozstrzygnięcia Odszkodowanie 1. Kwota główna Odsetki ------------- ------------- Zadośćuczynienie 2. Kwota główna Odsetki 10.000 (słownie: dziesięć tysięcy) złotych Wskazać należy, że w dniu 7 sierpnia 2020 roku funkcjonariusze Policji dokonywali zatrzymać osób mających elementy kojarzące się ze środowiskiem (...)+, np. flagi, maseczki, przypinki, torby, itp. w kolorze tęczy [zob. zeznania M. S. (2) – „ otrzymaliśmy polecenie zatrzymania wszystkich osób oznakowanych barwami (...), niezależnie od tego, w jaki sposób się zachowywali. Polecenie to traktowaliśmy jako rozkaz, który należy wykonać” (k. 78)]. Podkreślić należy, że tęcza nie może obrażać niczyich uczuć, ani stanowić wyłącznej przesłanki do zatrzymania. Przesłanki do dokonania zatrzymania są wymienione w przepisie art. 244 k.p.k. i nie można w tym zakresie stosować wykładni rozszerzającej, na niekorzyść obywatela, nawet jeśli przełożony wyda taki rozkaz. Każdy funkcjonariusz jest osobą myślącą, która ma prawo do oceny charakteru prawnego wydanego rozkazu za każdym razem, gdy jest on obowiązany do jego wykonania. Brak jest przy tym jakiegokolwiek uzasadnienia by zatrzymywać wszystkie osoby posiadające tęczowe elementy ubrania, torebki czy dodatków, oprócz efektu zastraszania z uwagi na orientację seksualną, przy czym Konstytucja RP gwarantuje każdemu równość wobec prawa przy jednoczesnym zakazie dyskryminacji ze względu na płeć, rasę, pochodzenie, czy orientację seksualną, a także zapewnia prawo do zgromadzeń i swobody wypowiedzi. Policja te prawa wobec wnioskodawczyni naruszyła, zwłaszcza, iż nie była ona nawet uczestnikiem tej spontanicznej demonstracji – przechodziła tamtędy, paliła papierosa i rozmawiała przez telefon z mężem – jedynym powodem jej zatrzymania zdaje się była tęczowa torebka, jaką miała przy sobie. W ocenie Sądu, okolicznością przesądzającą o tym są nie tylko konsekwentne zeznania wnioskodawczyni w tym zakresie, złożone nie tylko w tej sprawie, ale przede wszystkim tuż po zatrzymaniu, jak i znajdują one swoje potwierdzenie w relacji jej męża, a przede wszystkim świadczy o tym umorzenie sprawy przez Prokuraturę i brak przedstawionych N. K. zarzutów w tym zakresie. Zatrzymanie wnioskodawczyni nastąpiło tylko i wyłącznie z uwagi na posiadanie przez nią torebki w kolorach tęczy świadczy o stosowaniu kryteriów dyskryminacyjnych ze względu na płeć (zob. zeznania funkcjonariusza Policji M. S. (2)) i tym zakresie Sąd dał wiarę wnioskodawczyni, nie znajdując jakiegokolwiek dowodu przeciwnego. Sąd ustalając wysokość należnego wnioskodawczyni zadośćuczynienia wziął pod uwagę jego kompensacyjny charakter, zatem nie może być ani rażąco wygórowane, ani rażąco niskie. Jego wielkość jest uzależniona od rozmiaru doznanych cierpień, ich intensywności oraz nieodwracalnego charakteru. Ocena krzywdy i wysokość zadośćuczynienia za jej doznanie są trudne do skonkretyzowania w formie pieniężnej, jednak ustalona kwota zadośćuczynienia powinna stanowić adekwatną rekompensatę do poniesionej krzywdy, czyli nie prowadzić do bezpodstawnego wzbogacenia, z drugiej zaś strony powinna być odczuwalna ekonomicznie (wyrok Sądu Apelacyjnego w Warszawie z dnia 18 września 2013 roku, sygn. II AKa 260/13). W chwili zatrzymania N. K. miała 20 lat (urodzona w dniu (...)), była mężatką, było to jej pierwsze zatrzymanie i kontakt z szeroko rozumianym Wymiarem Sprawiedliwości. Transportowanie wnioskodawczyni w kajdankach zapiętych z tyłu, wobec okoliczności, że nie stanowiła zagrożenia, nie była agresywna, a spokojna i wylegitymowała się funkcjonariuszom Policji w radiowozie również budzi uzasadnione obawy Sądu co do zasadności jej zatrzymania i takiej formy przewiezienia jej do Komendy Rejonowej Policji (...) przy ul. (...) w W.. Sąd wziął pod uwagę, iż zatrzymanie N. K. trwało zdecydowanie ponad czas niezbędny do przeprowadzenia z jej udziałem czynności procesowych – przesłuchano ją dopiero w dniu 8 sierpnia 2020 roku i czynność tę zakończono o godz. 21:25. Uwadze Sądu nie uszło, iż przesłuchanie wnioskodawczyni trwało 40 minut, przy czym brak jest jakiegokolwiek obiektywnego powodu, aby nie można było tej czynności przeprowadzić bezpośrednio po doprowadzeniu N. K. do Komendy Rejonowej Policji (...), a nie dopiero kolejnego dnia. W szczególności, iż badanie alkomatem nie wykazało, aby była pod wpływem alkoholu, co rzeczywiście uzasadniałoby zwłokę w przeprowadzeniu tejże czynności bez zbędnej zwłoki. Ponadto jej zatrzymaniu towarzyszyło poczucie zagrożenia, albowiem wnioskodawczyni nie została natychmiast poinformowana o przysługujących jej prawach i obowiązkach, a nastąpiło to dopiero po około dwóch godzinach. Obojętnie nie można się również odnieść do dostępności leków, których konieczność przyjmowania zgłaszała wnioskodawczyni już na etapie zatrzymania, w sytuacji ich dostarczenia przez jej męża do jednostki Policji (otrzymała je dopiero po przebadaniu jej w szpitalu, kilka godzin po zatrzymaniu). Osoba zatrzymana, zgłaszająca fakt stałego przyjmowania leków – tutaj leczenie psychiatryczne, winna niezwłocznie zostać zbadana przez lekarza pod kątem czy jest możliwość jej zatrzymania, a także czy i jakie leki jej podać. Utrudnianie zażywania leków niewątpliwie zagrażało jej zdrowiu. Wnioskodawczyni podała, że już w radiowozie doznała ataku paniki. Poważne zastrzeżenia budzi z kolei uniemożliwianie jej kontaktu z obrońcą oraz przedstawienia jej przysługujących zatrzymanej praw i obowiązków, co winno nastąpić niezwłocznie, a nie po upływie ponad 2 godzin (k. 111v). Nadto, wnioskodawczyni winna mieć możliwość swobodnej rozmowy ze swoim obrońcą, bez udziału funkcjonariusza Policji. O bezzasadności zatrzymania N. K. świadczy przede wszystkim postanowienie z dnia 7 marca 2022 roku wydane przez asesora Prokuratury Rejonowej (...) w W. w sprawie o sygn. akt PR 4 Ds. (...) o umorzeniu dochodzenia m.in. przeciwko N. K. o czyn z art. 254 § 1 k.k. w zw. z art. 57a § 1 k.k. – na podstawie art. 322 § 1 k.p.k. – wobec stwierdzenia, że postępowanie nie dostarczyło podstaw do wniesienia aktu oskarżenia. Sąd nie miał jakichkolwiek wątpliwości, że sięgnięcie po ten środek przymusu w okolicznościach przedmiotowej sprawy spowodowało dolegliwość, której wnioskodawczyni nie powinna była ponieść, czyniąc zasadną tezę, że zatrzymanie było niesłuszne w stopniu niewątpliwym. Zatrzymanie w dniu 7 sierpnia 2020 roku było dla wnioskodawczyni traumatycznym doświadczeniem, aczkolwiek nie doznała ona w związku z tym wydarzeniem żadnych trwałych konsekwencji. Co jednak istotne, od momentu zatrzymania wnioskodawczyni do jej zwolnienia w dniu 8 sierpnia 2020 roku upłynęło ponad 24 godziny. Sąd nie miał żadnych wątpliwości, że relacja wnioskodawczyni, iż po tym zdarzeniu stan jej zdrowia psychicznego wnioskodawczyni uległ pogorszeniu, zasługuje na podzielenie jako polegająca na prawdzie wynika z doświadczenia życiowego i zasad logicznego rozumowania, z których wynika, że osoby leczące się psychiatrycznie, m.in. przyjmujące leki antydepresyjne, zdecydowanie bardziej przeżywają takie sytuację niż osoby nie cierpiące na depresję. Znalazło to również swoje potwierdzenie w zeznaniach M. K. (1), jak i zgromadzonej w aktach sprawy dokumentacji medycznej wnioskodawczyni. Podkreślić również należy, co w swojej relacji podała wnioskodawczyni, że osadzenie jej w POZ było dla niej sytuacją nową, nieznaną i stresującą. Trauma związana z przebiegiem zdarzenia i działania funkcjonariuszy spowodowała u N. K. utratę zaufania do Policji, jako służby dbającej o każdego bez względu na wyrażane poglądy. Wprawdzie N. K. zeznała, że później brała udział w spontanicznych demonstracjach przeciwko treści wyroku Trybunału Konstytucyjnego, jednak nie umniejsza to w żadnej mierze odczuć związanych z zatrzymaniem w dniach 7 – 8 sierpnia 2020 roku. Wskazuje to tylko na to, iż wnioskodawczyni mimo wszystko nie boi się bronić swoich przekonań i wyrażać własnego zdania, chociaż została zatrzymana jako osoba biorąca udział w zdarzeniu, w którym de facto udziału nie brała, co potwierdzają prawomocne w tym zakresie orzeczenia. Należy podkreślić, że aparat państwa, który stosuje opisane wyżej metody wobec swoich obywateli, musi liczyć się z konsekwencjami, majątkową odpowiedzialnością za działania swoich funkcjonariuszy. Jeżeli są one zupełnie bezpodstawne, tak jak miało to miejsce w niniejszej sprawie, konsekwencje te muszą być zauważalne, a nie symboliczne. Za symboliczną Sąd uznał kwotę 400 złotych, wnioskowaną przez prokuratora. Wysokość zadość­uczynienia wyznaczają dwie granice: z jednej strony musi ono przedstawiać wartość ekonomicznie odczuwalną; z drugiej zaś powinno być utrzymane w rozsądnych granicach, odpowia­dających aktualnym warunkom i przeciętnej stopie życiowej. Za­sada umiarkowanego, a przy tym wyważonego i sprawiedliwego rozmiaru zadośćuczynienia łączy się z wysokością stopy życio­wej społeczeństwa, gdyż zarówno ocena, czy jest ono realne, czy nie nadmierne, pozostawać musi w związku z poziomem życia (por. wyrok Sądu Apelacyjnego w Katowicach z dnia 7 lutego 2008 roku, sygn. akt II AKa 22/08, wyrok Sądu Najwyższego z dnia 4 lutego 2008 roku, sygn. akt III KK 349/07). Mając zatem na względzie całokształt okoliczności sprawy, jak również stwierdzoną orzeczeniem Sądu bezzasadność i nieprawidłowość zatrzymania N. K., Sąd uznał, że kwota 10.000 złotych będzie odpowiednia, uwzględnia stopień doznanej przez wnioskodawczynię krzywdy i stanowi adekwatną do niej rekompensatę. Kwota ta została nadto powiększona o należne odsetki od dnia uprawomocnienia się wyroku do dnia zapłaty. Żądana kwota 20.000 złotych jest zbyt wygórowana, zatem w zakresie ponad kwotę 10.000 złotych wniosek o zadośćuczynienie należało oddalić. wraz z ustawowymi odsetkami od dnia uprawomocnienia się wyroku do dnia zapłaty z tytułu niewątpliwie niesłusznego zatrzymania Sąd przyznał wnioskodawczyni wskazaną kwoty z tytułu zadośćuczynienia wraz z odsetkami ustawowymi od dnia uprawomocnienia się orzeczenia do dnia zapłaty. Odsetki od sumy pieniężnej stanowiącej zadośćuczynienie za niesłuszne skazanie są wynagrodzeniem za opóźnienie w zapłacie sumy pieniężnej, która jest już wymagalna, i dlatego należy uznać, że za czas do wydania przez sąd prawomocnego orzeczenia odszkodowawczego odsetki nie przysługują (zob. Sąd Najwyższy w postanowieniu z dnia 29 kwietnia 1991 roku, sygn. akt V KRN 475/90). Inne 3. Zwrot kosztów ustanowienia pełnomocnika w kwocie 288 (słownie: dwieście osiemdziesiąt osiem) złotych Wobec częściowego uwzględnienia wniosku N. K., na podstawie art. 554 § 4 k.p.k., mając na uwagę stawkę o której mowa w § 11 ust. 6 w zw. z § 17 pkt 1 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 roku w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2015 r. poz. 1804), Sąd zasądził od Skarbu Państwa na rzecz wnioskodawczyni kwotę 288 złotych tytułem zwrotu wydatków związanych z ustanowieniem pełnomocnika w rozpoznawanej sprawie. 1.Inne ROZSTRZYGNIĘCIA Zawarte w WYROKU Punkt rozstrzygnięcia z wyroku Przytoczyć okoliczności 2. Przyznanie zadośćuczynienia w kwocie 10.000 złotych obligowało Sąd do oddalenia wniosku w pozostałej części. 1.KOszty procesu Punkt rozstrzygnięcia z wyroku Przytoczyć okoliczności 4. Zgodnie z art. 554 § 4 k.p.k. koszty postępowania ponosi Skarb Państwa. W związku z powyższym, kosztami postępowania niniejszej sprawy obciążono Skarb Państwa. 1.PODPIS sędzia Agnieszka Wysokińska – Walczak

Sygn. akt XII Ko 26/23 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 18 marca 2024 r. Sąd Okręgowy w Warszawie – Wydział XII Karny w składzie: Przewodniczący: Sędzia Beata Adamczyk - Łabuda Protokolant: Dariusz Markowski przy udziale Prokuratora Prokuratury Okręgowej w Warszawie - Jarosława Szklarczyka, po rozpoznaniu w dniu 27 czerwca 2023r. , 26 października 2023 roku, 13 lutego 2024 roku i 18 marca 2024 roku na rozprawie sprawy z wniosku E. C. o zadośćuczynienie za doznaną krzywdę wynikłą z nie­wątpliwie niesłusznego zatrzymania, na podstawie art. 552 § 4 kpk i art. 554 § 4 kpk orzeka: 1. zasądza od Skarbu Państwa na rzecz E. C., z domu K., urodzonej (...) w W., kwotę 2000,00 (dwa tysiące) złotych wraz z odsetkami ustawowymi od dnia up­rawomocnienia się wyroku do dnia zapłaty tytułem zadośćuczynienia za krzywdę wynik­łą z niewątpliwie niesłusznego zatrzymania w dniu 11 listopada 2022 roku w sprawie (...) przez funkcjonariuszy Komendy Rejonowej Policji (...) 2. w pozostałym zakresie wniosek o zadośćuczynienie oddala; 3. zasądza od Skarbu Państwa na rzecz E. C. kwotę 288,00 (dwieście osiem­dziesiąt osiem 00/100) złotych tytułem zwrotu wydatków związanych z ustanowieniem przez wnioskodawczynię pełnomocnika z wyboru; 4. kosztami postępowania obciąża Skarb Państwa. UZASADNIENIE Formularz UWO Sygnatura akt XII Ko 26/23 1.WNIOSKODAWCA E. C. 1.ZWIĘZŁE PRZEDSTAWIENIE ZGŁOSZONEGO ŻĄDANIA 1. Odszkodowanie (kwota główna) Odsetki ------------------------------------------------------- ------------------------------------------------ 2. Zadośćuczynienie (kwota główna) Odsetki 5.000,00 zł ustawowe od dnia uprawomocnienia się wyroku do dnia zapłaty 3. Inne zasądzenie od Skarbu Państwa na rzecz wnioskodawczyni kosztów ustanowienia jedne­go pełnomocnika według norm prawem przepisanych 1.3. Ustalenie faktów 0.1.3.1. Fakty uznane za udowodnione Lp. Fakt Dowód Numer karty 3.1.1 W dniu 11 listopada 2022 r. E. C. wzięła udział w kontrdemonstracji do cyklicznego zgromadzenia - marszu nazwanego „(...)”, w którym miały wziąć udział organizacje, które zdaniem wnioskodawczyni szerzyły hasła neofaszystowskie, nadto głosiły hasła antyeuropejskie, antyukraińskie, antyamerykańskie i antysemickie. W trakcie trwania marszu, w różnych jego miejscach gromadziły się liczne siły Policji, mające chronić niezakłócony przebieg Marszu. E. C. około godziny 13.00 przebywała na ulicy (...). Stała w gronie innych osób, spokojnie trzymając w ręku białą różę. Funkcjonariusze poprzez tubę nagłaśniającą wydawali komunikaty do opuszczenia miejsca działań Policji. W pewnym momencie do zgromadzonych osób, w tym wnioskodawczyni, podeszła grupa funkcjonariuszy Policji, którzy mieli zasłonić osoby manifestujące, trzymające w dłoniach kwiaty, od osób biorących udział w marszu, którego czoło zbliżało się, dając o sobie znać łuną rac i hałasem tłumu. W pewnym momencie funkcjonariusze otrzymali rozkaz odseparowania osób protestujących od przemarszu. W związku z tym kordon Policji ewakuował protestujących w głąb ulicy (...) w bramę, w strefę bezpieczną poza obszar działań Polcji. Funkcjonariusze przystąpili do czynności legitymowania grupy osób, w której znajdowała się E. C.. Podczas legitymowania funkcjonariusze Policji informowali, że Policja nie planuje wręczać mandatów ani kierować do sądu wniosków o ukaranie, a jedynie ograniczyć się do czynności legitymowania. Po legitymowaniu wnioskodawczyni pozostawała odgrodzona w bramie na czas około 2 godzin. Funkcjonariusze Policji nie pozwolili E. C. opuścić bramy aż do momentu znacznego przesunięcia się osób maszerujących. Na powyższą okoliczność nie sporządzono żadnego protokołu. W trakcie odgrodzenia od uczestników Marszu (...) po pewnym czasie E. C. została poinformowana, że w związku z popełnieniem wykroczenia polegającego na niewykonywaniu poleceń funkcjonariuszy Policji zostaną skierowane wnioski o ukaranie. E. C. nie mogła opuścić miejsca, w którym stała, nie otrzymywała informacji, jak długo będzie trwało zatrzymanie, została wylegitymowana i spokojnie wykonywała wszystkie polecenie funkcjonariuszy. Musiała prosić o zgodę na skorzystanie z telefonu, który miała cały czas w torebce podręcznej. Nie mogła skorzystać z toalety. Policjantki, które początkowo wykonywały czynności z wnioskodawczynią były wobec wnioskodawczyni łagodne i spokojne, następnie zastąpili je mężczyźni, którzy nie wydawali się wnioskodawczyni sympatycznymi. Nie odpowiadali na jej pytania. Referat (...) Wydziału Prewencji Komendy Rejonowej Policji (...) prowadził czynności wyjaśniające w sprawie o wykroczenie z art. 65 a kodeksu wykroczeń w związku z niestosowaniem się do wydawanych na podstawie prawa poleceń funkcjonariuszy Policji w dniu 11 listopada 2022 roku. Przedmiotowe czynności zakończyły się skierowaniem w dniu 26 września 2023 roku wniosku o ukaranie E. C. za powyższy czyn do Sądu Rejonowego Warszawa – Śródmieście w Warszawie. . Postanowieniem z dnia 15 grudnia 2023 roku Sąd Rejonowy dla Warszawy – Śródmieścia w Warszawie na podstawie art. 5 par.1 pkt 2 kpw w zw. z art. 62 par. 1 i 2 kpk umorzył postepowanie przeciwko E. C. wobec stwierdzenia, iż czyn obwinionej nie zawiera znamion wykroczenia. Postanowieniem z dnia 06 listopada 2023r. Sąd Rejonowy dla Warszawy – Śródmieścia w Warszawie w sprawie o sygn. akt II Kp 3219/22 uznał, że zatrzymanie E. C. w dniu 11 listopada 2022 r. było niezasadne, nielegalne i nieprawidłowe. notoria powszechna Protokoły oględzin nagrań zabezpieczonych a płycie akta sprawy Sądu Rejonowego dla Warszawy Śródmieścia w Warszawie VW 2834/23 zeznania E. C. dokumentacja fotograficzna informacja z KRP (...) wniosek o ukaranie Postanowienie z dnia 15 grudnia 2023r. Postanowienie z dnia 6 listopada 2023r. k. 4- 13, 14- 26 akt sprawy Sądu Rejonowego dla Warszawy Śródmieścia w Warszawie VW 2834/23 k. 34-35 38-40 k. 44, 53 k. 62-63 k. 46-47 akt dołączonych V W 2834/23 k.98 -100 akt sprawy II Kp 3219/22 0.1.3.2. Fakty uznane za nieudowodnione Lp. Fakt Dowód Numer karty ------------------------------------------------------------------ ---- ---- 4. ocena DOWODów 0.1.Dowody będące podstawą ustalenia faktów Lp. faktu z pkt 3.1 Dowód Zwięźle o powodach uznania dowodu 3.1. zeznania wniosko­dawczyni dowody osobowe w sprawie to zeznania wnioskodawczyni złożone na rozprawie (k. 34-35). Zeznania wnioskodawczyni są wiarygodne, konsekwentne, przedstawiające rzeczywisty przebieg zdarzenia. Korespondują one z dokumentacją fotograficzną ze sprawy prowadzonej przed Sądem Rejonowym dla Warszawy Śródmieścia o sygn.. VW 2834/23 i II Kp 3219/22 i tożsamą dokumentacją fotograficzną złożoną do akt sprawy k. 38-40. E. C. przedstawiła motywy pobytu w miejscu zdarzenia, w tym przede wszystkim chęć pokojowego zaprotestowania przeciwko formule i hasłom marszu. Nie zamierzała doprowadzać do konfrontacji z uczestnikami marszu. Z zeznań wnioskodawczyni wynika, że niemożliwość oddalenia się z miejsca okrążenia przez funkcjonariuszy Policji, konieczność pytania o pozwolenie na użycie telefonu komórkowego, niemożność skorzystania z toalety sprawiły jej dolegliwość. Nie odczuwała żadnych negatywnych konsekwencji zdarzenia, po powrocie do domu wzięła prysznic, wypiła melisę. Wskazane powyżej okoliczności, zarówno ocenione w kontekście wewnętrznej spójności i logiki złożonych zeznań, ale także w związku z brakiem dowodów przeciwnych jednoznacznie pozwalają na uznanie zeznań E. C. za w pełni wiarygodne. Zeznania te obrazują w ocenie Sądu stopień krzywdy, której kompensacją jest zadośćuczynienie w kwocie 2000,00 zł. Protokoły oględzin nagrań zabezpieczonych na płycie DWD – R nagrania przebiegu interwencji akta dołączone V KW 2834/23 Sądu Rejonowego dla War­szawy Śródmieścia w Warszawie zawierają nośniki elektroniczne na płytach DVD z zapisem przebiegu interwencji dokonanych przez funkcjonariuszy Po­licji. Protokoły nie budziły wątpliwości w aspekcie treściowym, a sporządzone zostały zgodnie przepisami kodeksu postępowania karnego, w szczególności z art. 207 par. 1 kpk, przez uprawniony do tego organ. Jego zbieżność z rzeczywistym przebiegiem czynności nie była kwestionowana przez żadną ze stron. odpis postanowie­nia Postanowienie Sądu Rejonowego dla Warszawy – Śródmieście w Warszawie z dnia 06 listopada 2023 roku i z dnia 15 grudnia 2023 roku. Ujawnione w toku postępowania orzeczenia zawierają elementy wskazane w art. 94 § 1 kpk, zostały wydane przez uprawnione do tego organy procesowe w trybie wynikającym z obowiązujących przepisów. Dowody z dokumentów (m. in. k. 51-53, 66-78, 91-92 akt dołączonych i k. 36-37 akt głównych) obrazują postepowanie w sprawie o wykroczenie oraz rozstrzygnięcia Sądu rozpoznającego zażalenie na zatrzymanie i wniosek o ukaranie. Sąd uznał, że zatrzymanie E. C. w dniu 11 listopada 2022 r. było niezasadne, nielegalne i nieprawidłowe, a czyn zarzucany obwinionej nie zawiera znamion wykroczenia. 0.1.4.2. Dowody nieuwzględnione przy ustaleniu faktów 0.2.(dowody, które sąd uznał za niewiarygodne oraz niemające znaczenia dla ustalenia faktów) Lp. faktu z pkt 3.1 albo 3.2 Dowód Zwięźle o powodach nieuwzględnienia dowodu ----------------- ------------------------------ 1.PODSTAWA PRAWNA Odszkodowanie 1. Kwota główna Odsetki -------------------------------------------------- ------------------------------------------------------ Zwięźle o powodach podstawy prawnej ----------------------------------------------------------------------------------------------------------- Zadośćuczynienie 2. Kwota główna Odsetki 2000,00 zł /dwa tysiące/ odsetki ustawowe od dnia uprawo­mocnienia się wyroku do dnia zapłaty Zwięźle o powodach podstawy prawnej Zadośćuczynienie zostało przyznane wnioskodawczyni na podstawie art. 114 § 2 kpsw. Zgodnie z art. 114 § 2 kpsw odszkodowanie i zadośćuczynienie przysługuje m. in. oso­bie niewątpliwie niesłusznie zatrzymanej. Sąd Okręgowy zajmuje stanowisko, że dla uz­nania, że miało miejsce zatrzymanie nie jest niezbędne sporządzenie protokołu zatrzy­mania (wymaga tego art. 46 § 2 kpsw). Wystarczające jest obiektywne zaistnienie za­trzymania jako zdarzenia historycznego. Wnioskodawczyni była zatrzymana w dniu 11 listopada 2022 roku od godz. około 13.00 do godz. około 15.00 , bowiem w tym czasie pozbawiona była swobody poruszania się, otoczona przez funkcjonariuszy Policji i nie miała swobody oddalenia się z tego miejsca. W orzecznictwie zwraca się uwagę (np. wyrok SA w Katowicach z dnia 18.01.2018r., II AKa 576/17, Lex nr 2490943; wyrok SA w Krakowie z dnia 17.12.2003r., II AKa 344 /03, KZS 2004/1/33), że nie można stawiać znaku równości pomiędzy zatrzymaniem niezasadnym a zatrzymaniem niewątpliwie niesłusznym. Pierwszy z Sądów zauważył, że przepis art. 552 § 4 kpk przewiduje odszkodowanie i zadośćuczynienie w wypadku niewątpliwie niesłusznego zatrzymania. Pojęcie niewątpliwie niesłusznego zatrzymania nie jest natomiast tożsame z zatrzymaniem bezzasadnym, o jakim mowa w art. 246 kpk . Niewątpliwa niesłuszność zatrzymania wyrażana wskutek żądania odszkodowania i za­dośćuczynienia (art. 552 § 4 kpk) nie jest tożsama z kryteriami badania zażalenia na za­stosowanie zatrzymania (art. 246 § 1 kpk). Wprawdzie w obu wypadkach bada się za­sadność i legalność zatrzymania, ale wskutek zażalenia bada się także jego prawidło­wość, czego nie bada się wskutek zgłoszenia roszczenia pieniężnego. W trybie art. 552 § 4 kpk nie wystarczy ustalenie, że zatrzymanie było niesłuszne, należy bowiem ustalić wysoki stopień owej niesłuszności, to jest stwierdzić, że było niewątpliwie niesłuszne. Gdyby więc nawet wskutek zażalenia na zatrzymanie stwierdzono, że było ono niesłusz­ne (niezasadne, nielegalne bądź nieprawidłowe), nie przesądzałoby to automatycznie o zasadności roszczenia pieniężnego, tu bowiem należałoby wykazać nadto niesłuszność niewątpliwą. Przywołane orzeczenie odwołuje się do przepisów kodeksu postępowania karnego, ale zachowuje aktualność również w sprawach, gdzie podstawa materialna ro­szczenia wynika z art. 114 § 2 kpsw. Zatrzymanie E. C. w dniu 11 listopada 2022 r. przez funkcjonariuszy Policji było, w ocenie Sądu I instancji, niewątpliwie niesłuszne. Potwierdza to materiał dowodowy zgromadzony w sprawie, a w szczególności zeznania wnioskodawczyni oraz zapis z przebiegu zgromadzenia publicznego, którego przebieg był pokojowy i miał służyć wyrażeniu sprzeciwu wobec treści prezentowanych na tzw. „(...)”. W ocenie Sądu odseparowanie uczestników kontrdemonstracji w trakcie (...) w dniu 11 listopada 2022 r. było niczym nie poparte. Uczestnicy zgromadzenia mieli flagi oraz kwiaty w rękach i zachowywali dystans wobec osób biorących udział w marszu, których nie widzieli z racji dzielącej ich odległości. Otoczenie przez funkcjonariuszy Policji uczestników kontrdemonstracji, a następnie wywieranie presji na przemieszczenie się w głąb bramy budynku znajdującego się przy ul. (...) było niczym nie uzasadnione. Ze zdjęć w protokole oględzin zapisu na płytach z przebiegu zdarzenia widać, jak wnioskodawczyni stoi otoczona funkcjonariuszami, odcięta od pozostałych uczestników, bez możliwości oddalenia się. Ponadto funkcjonariusze Policji nie przedstawili podstawy zatrzymania E. C., jedynie ją legitymując i nie pozwolono jej opuścić tego miejsca przez około dwie godziny. Z zeznań wnioskodawczyni wynika, że nie był jej podawany powód zatrzymania, nadto informowana była, że nie będzie kierowany wobec niej wniosek o ukaranie, zatem zaskoczeniem jawiło się wezwanie na komendę Policji. W ocenie Sądu nie było podstaw do podjęcia interwencji trwającej około 120 minut, w toku której padło żądanie okazania dokumentów tożsamości oraz która skutkowała fizycznym pozbawieniem możliwości opuszczenia miejsca, w którym wnioskodawczyni się znajdowała. Mimo zablokowania możliwości fizycznego przemieszczania się E. C. funkcjonariusze Policji nie sporządzili również stosownych protokołów. Samo pozbawienie wolności zostało zakończone w momencie częściowego przesunięcia się maszerujących na trasie i umożliwiło wnioskodawczyni powrót do domu. Zatrzymanie E. C. stanowiło niczym nieuzasadnioną represję wobec uczestniczki pokojowego zgromadzenia. Sama obawa, że wnioskodawczyni mogła zakłócić przebieg marszu poprzez protestowanie, nie stanowiło przesłanki uzasadniającej podjęcie takich czynności. Wskazane pozbawienie wolności przeradzające się w formę zatrzymania w rozumieniu art. 244 k.p.k. uznać należało za niewątpliwie niesłuszne, tj. takie które było stosowane z obrazą przepisów rozdziału 27 k.p.k. oraz powodujące dolegliwość, której wnioskodawczyni nie powinna była doznać w świetle całokształtu okoliczności ustalonych w sprawie. Powyższe zostało potwierdzone postanowieniem Sądu Rejonowego dla Warszawy Śródmieścia w Warszawie z dnia 06 listopada 2023 roku w sprawie II Kp 3219/22. W związku z powyższym wnioskodawczyni przysługiwało zadośćuczynienie w oparciu o treść art. 552 § 4 k.p.k. Inne 3. -------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------- Zwięźle o powodach podstawy prawnej ------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------- 1.ROZSTRZYGNIĘCIE SĄDU W PRZEDMIOCIE ŻĄDANIA Zwięźle o powodach rozstrzygnięcia Odszkodowanie 1. Kwota główna Odsetki -------------------------------------------------------------------------------------------- ------------------------------ Zadośćuczynienie 2. Kwota główna Odsetki przyznanie zadośćuczynienia w kwocie 2000,00 zł (punkt 1. wyroku) Zadośćuczynienie za niewątpliwie niesłuszne zatrzymanie lub tymczasowe aresztowania stanowi odszkodowanie za szkodę nie­materialną, wynikającą z negatywnych przeżyć psychicznych. Ich źródłem jest fakt pozbawienia wolności, ale również to, że dana osoba na skutek zatrzymania (i ewentualnego późniejszego tym­czasowego aresztowania) utraciła dobre imię. Przy ustalaniu wy­sokości zadośćuczynienia za krzywdę należy brać pod uwagę wszystkie ustalone w sprawie okoliczności rzutujące na okreś­lenie rozmiaru krzywdy osoby pozbawionej wolności, w tym zwłaszcza okres izolowania od społeczeństwa, który w miarę rozciągania się w czasie wzmaga doznanie krzywdy. Należy brać również pod uwagę status społeczny i zawodowy wnioskodawcy. Zadośćuczynienie powinno być odpowiednie. Suma odpowiednia to taka, która co najmniej równoważy przeżycia związane z nie­słusznym tymczasowym aresztowaniem (wyrok SA w Warsza­wie z dnia 10.09.2014r., II AKa 189/14, Lex nr 1527242). Zadośćuczynienie ma stanowić rekompensatę za doznane krzywdy i dolegliwości moralne oraz winno być mierzone ich dolegliwością, czasookresem stosowania środków zapobiegaw­czych, ich skutków oraz współczesnym standardem społeczeńst­wa, tak aby krzywda została wynagrodzona. Wysokość zadość­uczynienia wyznaczają zatem dwie granice: z jednej strony musi ono przedstawiać wartość ekonomicznie odczuwalną; z drugiej zaś powinno być utrzymane w rozsądnych granicach, odpowia­dających aktualnym warunkom i przeciętnej stopie życiowej. Zasada umiarkowanego, a przy tym wyważonego i sprawiedli­wego rozmiaru zadośćuczynienia łączy się z wysokością stopy życiowej społeczeństwa, gdyż zarówno ocena, czy jest ono re­alne, czy nie nadmierne, pozostawać musi w związku z pozio­mem życia (por. wyrok SA w Katowicach z dnia 7.02.2008r., II AKa 22/ 08, Lex nr 410351; wyrok SN z dnia 4.02.2008r., III KK 349/07, Lex nr 395071). Przywołane tezy mutatis mutandis odnoszą się do zatrzymania. Dla wykładni pojęcia zadośćuczynienie miarodajne są przepisy prawa cywilnego, a zwłaszcza art. 445 § 2 kc, z którego wynika, że zadośćuczynienie powinno być odpowiednie. W sprawach, których kanwą jest pozbawienie wolności stopień pokrzywdzenia zawsze należy oceniać w odniesieniu do czasu jego trwania, ro­dzaju i ilości doznanych konkretnie krzywd, natężenia i trwałości ich skutków, jak też przy uwzględnieniu innych spraw podobne­go rodzaju rozpoznawanych przed sądami powszechnymi w Pol­sce. Zadośćuczynienie ma służyć złagodzeniu doznanej krzywdy i nie powinno być źródłem wzbogacenia się (wyrok SA we Wro­cławiu z dnia 27.09.2018r., II AKa 225/18, Lex nr 2583359). Nie ulega wątpliwości, że zatrzymanie E. C. w dniu 11 listopada 2022 roku było niewątpliwie niesłuszne z punktu widzenia ostatecznego rozstrzygnięcia, jakim było umorzenie postepowania wobec nie stwierdzenia znamion wykroczenia. Zatrzymanie było także niewątpliwie niesłuszne z punktu widzenia potrzeb toczącego się postępowania. Zeznania dotyczące poczucia krzywdy związanej z zatrzymaniem przez funkcjonariuszy Policji, w sytuacji, gdy wnioskodawczyni była przekonana, że nie naruszyła prawa, znajdują (w zakresie braku bezprawności zachowania wnioskodawczyni, będącego przyczyną zatrzymania), potwierdzenie w analizie dokumentów zgromadzonych w sprawie, zakończonej wydanym przez Sąd Rejonowy dla Warszawy Śródmieścia w Warszawie w dniu 15 grudnia 2023 roku postanowieniem o umorzeniu postepowania wobec braku znamion wykroczenia. W świetle przytoczonych rozważań Sąd Okręgowy uznał, że od­powiednią sumą zadośćuczynienia rekompensującą krzywdę wy­nikłą z niewątpliwie niesłusznego zatrzymania będzie kwota 2000,00 zł. Żądanie wykraczające poza tę wielkość byłoby nie­zasadne, a jego uwzględnienie skutkowałoby już tylko wzboga­ceniem wnioskodawczyni, a nie naprawieniem szkody niemająt­kowej. Kluczowym kryterium rozstrzygającym o wysokości zadość­uczynienia był czas zatrzymania, który oscylował wokół 120 minut. Cała interwencja odbywała się na dwóch sąsiadujących ze sobą ulicach, w niewielkiej odległości, w miejscu publicznym i publicznie z uwa­gi na zainteresowanie jej przebiegiem osób trzecich. Sąd przyjmuje, że E. C. czuła dyskomfort psychiczny z powodu samego faktu podjęcia interwencji i oto­czenia przez policjantów mających przewagę liczebną, niemniej zarówno z zeznań samej wnioskodawczyni jak i z protokołów oględzin nagrań płyt DVD nagrania wynika, że funkcjonariusze zachowywali się kultural­nie i oględnie, a sama wnioskodawczyni nie czuła się swobodnie jedynie w dysponowaniu własnymi telefonem, który trzymała w torebce podręcznej i nie był jej odebrany. Ograniczenie swobód obywatelskich, poprzez pozbawienie wnioskodawczyni prawa do udziału w szeroko pojętej aktywności w przestrzeni publicznej związanej z udziałem w zgromadzeniu oraz w innych formach aktywności społecznej podczas okresu zatrzymania a także troska o dwoje małoletnich dzieci, pozostawionych świadomie bez opieki w domu, połączona z niepewnością czasokresu zatrzymania związanego z przemarszem Marszu (...) oraz kwestie fizjologiczne również powodowały u wnioskodawczyni zdenerwowanie. Zauważenia wymaga i ten fakt, że nieskorzystanie z pomocy psychologa, której to odpowiedzi udzieliła wnioskodawczyni na pytanie pełnomocnika KSP na rozprawie głównej /k. 35/, jak również ewentualne rozpoczęcie psychoterapii nie jest warunkiem koniecznym dla ustalenia, czy doszło do uszczerbku w zakresie funkcjonowania emocjonalnego wnioskodawcy poprzez powstanie stresu, poczucia upokorzenia, dyskomfortu psychicznego w kontekście doznanej krzywdy. Mając przy tym na uwadze powszechnie znany problem z dostępnością do leczenia psychiatrycznego oraz wsparcia psychologicznego, oczywistym jest, że ewentualne pozyskanie pomocy psychologicznej byłoby bardzo trudne. Przyznając zadośćuczynienie Sąd orzekł o odsetkach. Odsetki od sumy pieniężnej stanowiącej zadośćuczynienie za niesłuszne ska­zanie są wynagrodzeniem za opóźnienie w zapłacie sumy pie­niężnej, która jest już wymagalna. Dlatego należy uznać, że za czas do wydania przez sąd prawomocnego orzeczenia odszko­dowawczego odsetki nie przysługują (postanowienie SN z dnia 29.04.1991r., V KRN 475/90, OSNKW 1991/10-12/52) . o odsetkach poniżej Inne 1.Inne ROZSTRZYGNIĘCIA Zawarte w WYROKU Punkt rozstrzygnięcia z wyroku Przytoczyć okoliczności 2. oddalenie wniosku o zadośćuczynienie w dalej idącym zakresie (punkt 2. wyroku). Wniosek o zadośćuczynienie podlegał oddaleniu w zakresie żądania przekra­czającego kwotę 2000,00 zł. Podkreślić należy, że nawet krótkotrwałe, bezprawne pozbawienie wolności człowieka wyrządza mu krzywdę. Z oczywistych względów różnorodne dolegliwości związane z pozbawieniem człowieka wolności zazwyczaj rosną wraz z wydłużaniem się jego czasu (ze względu na skutki osobiste, rodzinne, społeczne). Sąd zasadzając na rzecz E. C. kwotę 2000 zł miał na względzie następujące okoliczności: - wnioskodawczyni brała udział w pokojowym zgromadzeniu i nie zrobiła nic, co uzasadniłoby jej zatrzymanie, - długotrwałość zatrzymania i niemożność opuszczenia bramy przez około dwie godziny, - niemożność skorzystania z toalety, poczucie konieczności uzyskania zgody od Policjantów na skorzystanie z telefonu komórkowego. Wnioskodawczyni nie miała jednak ograniczonej swobody ruchu, nie miała ograniczonego kontaktu z innymi osobami. Wszystkie wskazane powyżej okoliczności w ocenie Sądu nakazywały uznać, że cierpienia E. C. nie były nadzwyczajne, gdyż oceniła ona zachowanie Policjantek jako miłe i życzliwe, zaś negatywnie Policjantów, ponieważ „nie odzywali się do niej”. Wnioskodawczyni wyruszając na pokojowe towarzyszenie uczestnikom „(...)” musiała liczyć się z trudnościami w skorzystaniu z publicznych toalet, a kwestie fizjologiczne nie były dla niej przeszkodą w podjęciu decyzji o opuszczeniu mieszkania jak również pozostawienie, wobec samotnego wychowywania dwojga małoletnich dzieci, ich bez opieki na czas potencjalnej nieobecności, który musiała przecież, jako dojrzała osoba, właściwie oszacować. W ocenie Sądu kwota 2 000 zł za okres zatrzymania E. C. z pewnością nie jest kwotą jedynie symboliczną, a jawi się jako adekwatna i pozostaje odpowiednia do warunków życia społeczeństwa. W pozostałym zakresie wniosek należało oddalić jako wygórowany i przez to nieuzasadniony. Nie było to bowiem zatrzymanie wielogodzinne, związane z przewiezieniem do jednostki policji, umieszczeniem w izbie zatrzymań, koniecznością spędzenia tam nocy, założeniem kajdanek, przeszukaniem czy kontrolą osobistą połączoną z kontrolą otworów anatomicznych, związanym z tym upokorzeniem. 1.KOszty procesu Punkt rozstrzygnięcia z wyroku Przytoczyć okoliczności 3. na podstawie § 15 ust. 1, 11 ust. 6 i § 17 pkt 1 Rozporządzenia Ministra Spra­wiedliwości z dnia 22 października 2015 roku w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz. U. z 2015r. poz. 1800 ze zm.) zasądzono od Skarbu Państwa na rzecz wnioskodawczyni kwotę 288,00 zł tytułem zwrotu wydatków zwią­zanych z ustanowieniem pełnomocnika. Zauważyć trzeba, że w kodeksie pos­tępowania karnego od dnia 1 lipca 2015r. znajduje się regulacja wprost sta­nowiąca, że w razie uwzględnienia roszczeń choćby w części wnioskodawcy przysługuje od Skarbu Państwa zwrot uzasadnionych wydatków, w tym z tytułu ustanowienia jednego pełnomocnika. W kodeksie postępowania w sprawach o wykroczenia nie ma odpowiednika art. 554 § 4 zdanie drugie kpk. Niemniej Sąd przyłącza się do stanowiska zaprezentowanego przez Sąd Apelacyjny w Katowicach (wyrok z dnia 22.06.2017r., II AKa 190/17, Lex nr 2343414), że przepis art. 115 § 3 kpsw należy tak interpretować, by nie naruszał on prze­pisów Konstytucji i uznać, że Skarb Państwa winien ponosić także uzasadnio­ne wydatki strony, jakie poniosła ona w toku dochodzenia roszczeń o zadość­uczynienie i odszkodowanie za niewątpliwie niesłuszne zatrzymanie. 4. Wobec treści art. 554 § 4 kpk postępowanie uregulowane w rozdziale 58 Kodeksu postępowania karnego jest wolne od kosztów sądowych, co skutkowało wydaniem rozstrzygnięcia o obciążeniu Skarbu Państwa kosztami postępowania. 1.PODPIS Sędzia Beata Adamczyk - Łabuda

Formularz UWO Sygnatura akt XII Ko 52/22 1.WNIOSKODAWCA M.