Legislator Case Law & Legislation
II Ka 623/22 AI generated

II Ka 623/22 · Sąd powszechny

Case Number II Ka 623/22
Court / Authority
Jurisdiction Poland (PL)
Decision Date
Outcome SENTENCE

Legislator summary

AI generated

Sygn. akt II Ka 623/22 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 8 listopada 2022r. Sąd Okręgowy w Siedlcach II Wydział Karny w składzie: Przewodniczący: SSO Grażyna Jaszczuk Protokolant: p. o. sekr. sąd. Olga Wojtczuk przy udziale Prokuratora Magdaleny Wieczorek po rozpoznaniu w dniu 8 listopada 2022 r. sprawy M. P. (1) i K. L. oskarżonych z art. 270 § 1 kk w zb. z art. 62 § 2 kks w zb. z art. 56 § 2 kk w zw. z art. 11 § 2 kk w zw. z art. 12 § 1 kk w zw. z art. 6 § 2 kk w zw. z art. 7 § 1 kks w zw. z art. 8 § 1 kks na skutek apelacji, wniesionej przez prokuratora od wyroku Sądu Rejonowego w Mińsku Mazowieckim z dnia 23 maja 2022 r. sygn. akt II K 932/20 wyrok uchyla i sprawę przekazuje Sądowi Rejonowemu w Mińsku Mazowieckim do ponownego rozpoznania. UZASADNIENIE Formularz UK 2 Sygnatura akt II Ka 623/22 Załącznik dołącza się w każdym przypadku. Podać liczbę załączników: 1 1. CZĘŚĆ WSTĘPNA 1.1. Oznaczenie wyroku sądu pierwszej instancji Wyrok Sądu Rejonowego w Mińsku Mazowieckim z dnia 23 maja 2022 r., sygn. II K 932/20 1.2. Podmiot wnoszący apelację ☒ oskarżyciel publiczny albo prokurator w sprawie o wydanie wyroku łącznego ☐ oskarżyciel posiłkowy ☐ oskarżyciel prywatny ☐ obrońca ☐ oskarżony albo skazany w sprawie o wydanie wyroku łącznego ☐ inny 1.3. Granice zaskarżenia 1.3.1. Kierunek i zakres zaskarżenia ☐ na korzyść ☒ na niekorzyść ☒ w całości ☐ w części ☐ co do winy ☐ co do kary ☐ co do środka karnego lub innego rozstrzygnięcia albo ustalenia 1.3.2. Podniesione zarzuty Zaznaczyć zarzuty wskazane przez strony w apelacji ☐ art. 438 pkt 1 k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w zakresie kwalifikacji prawnej czynu przypisanego oskarżonemu ☐ art. 438 pkt 1a k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w innym wypadku niż wskazany w art. 438 pkt 1 k.p.k., chyba że pomimo błędnej podstawy prawnej orzeczenie odpowiada prawu ☒ art. 438 pkt 2 k.p.k. – obraza przepisów postępowania, jeżeli mogła ona mieć wpływ na treść orzeczenia ☐ art. 438 pkt 3 k.p.k. – błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia, jeżeli mógł on mieć wpływ na treść tego orzeczenia ☐ art. 438 pkt 4 k.p.k. – rażąca niewspółmierność kary, środka karnego, nawiązki lub niesłusznego zastosowania albo niezastosowania środka zabezpieczającego, przepadku lub innego środka ☐ art. 439 k.p.k. ☐ brak zarzutów 1.4. Wnioski ☒ uchylenie ☐ zmiana 2. Ustalenie faktów w związku z dowodami przeprowadzonymi przez sąd odwoławczy 2.1. Ustalenie faktów 2.1.1. Fakty uznane za udowodnione Lp. Oskarżony Fakt oraz czyn, do którego fakt się odnosi Dowód Numer karty ---- ---------------------- -------------------------------------------------------------- -------------- -------------- 2.1.2. Fakty uznane za nieudowodnione Lp. Oskarżony Fakt oraz czyn, do którego fakt się odnosi Dowód Numer karty -------- ---------------------- ------------------------------------------------------------- -------------- -------------- 2.2. Ocena dowodów 2.2.1. Dowody będące podstawą ustalenia faktów Lp. faktu z pkt 2.1.1 Dowód Zwięźle o powodach uznania dowodu ----------------- ------------------------------------ -------------------------------------------------------------------------- 2.2.2. Dowody nieuwzględnione przy ustaleniu faktów(dowody, które sąd uznał za niewiarygodne oraz niemające znaczenia dla ustalenia faktów) Lp. faktu z pkt 2.1.1 albo 2.1.2 Dowód Zwięźle o powodach nieuwzględnienia dowodu ----------------- ------------------------------------ -------------------------------------------------------------------------- 3. STANOWISKO SĄDU ODWOŁAWCZEGO WOBEC ZGŁOSZONYCH ZARZUTÓW i wniosków Lp. Zarzut 1. Obraza przepisów postępowania, która miała wpływ na treść wyroku, a mianowicie art. 4 kpk oraz art. 7 kpk oraz art. 410 kpk, polegająca na uwzględnieniu jedynie okoliczności przemawiających na korzyść oskarżonych, dowolnej ocenie zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, dokonanej wbrew zasadom prawidłowego rozumowania oraz wskazań wiedzy i doświadczenia życiowego, bezkrytyczne obdarzenie walorem wiarygodności wyjaśnień oskarżonego, pominięcie w ocenie zgromadzonych w sprawie dokumentów, zwłaszcza przedstawionych w trakcie kontroli podatkowej, co miało wpływ na treść orzeczenia i w rezultacie spowodowało niesłuszne uniewinnienie oskarżonych od zarzucanego im czynu. ☒ zasadny ☐ częściowo zasadny ☐ niezasadny Zwięźle o powodach uznania zarzutu za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny Sąd Okręgowy stwierdził obrazę przepisów procesowych art. 4 kpk, art. 7 kpk i art. 410 kpk, mającą wpływ na treść zaskarżonego wyroku, która to doprowadziła do wydania wadliwego, uniewinniającego wyroku. Kwestionując faktyczną podstawę wyroku, polegającą na przyjęciu przez Sąd a quo, że oskarżeni M. P. (1) i K. L. nie popełnili zarzucanego im czynu, oskarżyciel publiczny podniósł szereg trafnych spostrzeżeń, związanych z wadliwą oceną zebranego w sprawie materiału dowodowego. W niniejszych rozważaniach do spostrzeżeń prokuratorskich, Sąd Okręgowy dodał własne, których kierunek był tożsamy, a które zostaną omówione poniżej. Oś wniesionej apelacji krążyła wobec zagadnienia braku rozważenia przez Sąd I instancji wszystkich okoliczności i nasuwających się wątpliwości odnośnie tego, czy faktury wskazane w a/o odzwierciedlały rzeczywiste zdarzenia gospodarcze, które dość zdawkowo zostały w nich wskazane. Zdaniem Sądu ad quem przyjęcie, że owe wydarzenia gospodarcze zostały w tychże fakturach szczegółowo wyszczególnione, byłoby nadinterpretacją zawartych w nich danych. Sąd Odwoławczy w tym miejscu zgodził się z oskarżycielem publicznym co do znaczących luk w analizie dowodów poczynionej przez Sąd Rejonowy, co jednoznacznie wskazywało na obrazę art. 7 kpk i art. 410 kpk w zw. z art. 4 kpk. W uzasadnieniu zaskarżonego wyroku omówiono wyłącznie okoliczności przemawiające na korzyść oskarżonych, z pominięciem tego, co przeczyło przyjęciu prawdziwości ich twierdzeń. Sąd Rejonowy nie odniósł się chociażby do zdolności logistycznych i lokalowych pakowania towaru na zlecenie sp. (...) w siedzibie firmy spółii (...) na wynajmowanej powierzchni biurowej jedynie 2 m2, tracąc z pola widzenia tą okoliczność i co do jej znaczenia w kontekście wyrokowania nie zajmując żadnego stanowiska. Dlaczego nie przedstawiono jakichkolwiek umów dotyczących zlecanych czynności, listy pracowników, listy płac, dowodów na skonkretyzowane ustalenia chociażby w formie telefonicznej, kosztorysów, terminów wykonania prac, ich zakresu i miejsca, tras usług transportowych, przejechanych kilometrów, fotografii wykonanych prac, itp. Dlaczego tak różnorodny był wachlarz usług świadczonych przez DVD-BUD (konfekcjonowanie, usługi porządkowe terenu, usługi transportowe, prowizja od sprzedaży). Na te wszystkie pytania wskazujące na możliwość popełnienia przestępstwa zarzuconego oskarżonym nie udzielono odpowiedzi w pierwszoinstancyjnym postępowaniu, mimo, iż nasuwały się one w sposób naturalny i to na nie wskazywał prokurator formułując tezy oskarżenia. Sąd I instancji nie rozważył również znaczenia tego, że zsumowana kwota z faktur z a/o z marca 2015 r. stanowiła odpowiednik kwoty o jaką zawyżono podatek naliczony z faktury na zakup paliwa od firmy (...), W. I. sp. j., co mogło mieć znaczenie w szczegółowych rozliczeniach podatkowych i mieć na celu umożliwienie spółce (...) obniżenie podatku należnego o kwotę podatku naliczonego wynikającą z nabyć usług od (...) sp. z. o. oraz zadeklarowania mniejszego zobowiązania podatkowego z tytułu VAT za marzec 2015 r. Zbieżność tychże kwot powinna stanowić dla Sądu I instancji wyraźny sygnał do rozważenia jak bardzo kreatywną księgowość mogły prowadzić spółki (...) i jaką miała w tym rolę K. L. stanowiąca między wyżej wymienionymi spółkami łącznik, wspólny mianownik, a nawet deklarowanego pośrednika, któremu znaczne kwoty miano przekazywać w gotówce, do ręki, mimo tego, że nie jest to powszechna praktyka w obrocie gospodarczym między spółkami, które wzajemnie posiadają o sobie tak małą wiedzę, jak wynikałoby to z wyjaśnień M. P. (1). Sąd meriti nie rozważył także czy przedmiotowe faktury zostały w działalności spółki oskarżonego stworzone niejako na zamówienie co do konkretnej kwoty, jaka miała się w nich znaleźć, bo na wykonaniu konkretnych usług oskarżonemu w ogóle nie musiało zależeć, stąd też mógł wynikać brak dbałości o essentialia negotii, elementy przedmiotowo istotne zawartych umów ze spółką (...), w efekcie których miano wystawić faktury wskazane w a/o. Oskarżonemu w rozliczeniach podatkowych za marzec 2015 r. mogły być potrzebne same faktury, a nie wykonanie zleconych jakiemukolwiek podmiotowi prac. Sąd Rejonowy nie dostrzegł i w efekcie nie rozważył również tego, że umowa zawarta między spółką (...) a spółką (...) (k. 211 i nast.), zajmującą się świadczeniem usług księgowych, a jednocześnie pracodawcą oskarżonej K. L. została zawarta w dniu 1 maja 2015 r., zaś wszystkie faktury jakich dotyczył akt oskarżenia wniesiony w tej sprawie miały pochodzić z marca tego samego roku (16,18,20 i 25 marca 2015 r.), a zatem z okresu, kiedy K. L. nie miała żadnych związków ze spółką (...), a przynajmniej związki te pozostają wątpliwe. Bezspornym pozostawano, że faktury będące przedmiotem niniejszego postępowania nie były w dokumentacji spółki (...) w czasie prowadzonego najpierw postępowania kontrolnego. Pojawiły się one dopiero wówczas, kiedy okazało się, że spółka oskarżonego błędnie obliczyła podatek VAT, zawyżając podatek naliczony z faktury wystawionej przez spółkę (...) z tytułu zakupionego paliwa. W żaden sposób nie uzasadniono dlaczego tych 4 faktur nie było wcześniej w ewidencji księgowej spółki (...). Dlaczego nie zostały rozliczone wcześniej, a dopiero przy składaniu korekty VAT. Wiarygodny dowód na to, że wskazane w nich kwoty rzeczywiście uprzednio przeszły z rąk do rąk, taki jak chociażby przelew bankowy, nie istnieje i nie istniał, nad czego znaczeniem w konfrontacji z całością materiału dowodowego, jak już wskazano, Sąd Rejonowy także się nie pochylił. Sama faktura VAT nie tworzy prawa do odliczenia podatku w niej wskazanego, gdyż zasadniczo przysługuje ono tylko wówczas, gdy podatek naliczony związany jest z faktycznie dokonanymi czynnościami opodatkowanymi tak w ujęciu przedmiotowym, jak i podmiotowym. Podatnik nabywa prawo do odliczenia podatku naliczonego wówczas, gdy faktura odzwierciedla rzeczywistość, tj. dostawę towaru lub świadczenie usług przez podmioty ujawnione w jej treści (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 24 lutego 2021 r., I SA/Łd 309/20, Legalis nr 2557069). Powyższe pozostaje istotne w kontekście zarzutu stawianego oskarżonym i skonkretyzowania na czym miało polegać przestępstwo przez nich popełnione w kształcie zakreślonym przez oskarżyciela, tj. podrobieniu faktur, które nie przedstawiały rzeczywistych zdarzeń gospodarczych, a następnie przedstawienia ich w Urzędzie Skarbowym w M., przy podaniu nieprawdy przy składaniu korekty deklaracji VAT 7 za marzec 2015 r., przy zawyżeniu tym samy kwoty podatku naliczonego o 34.500 złotych. Przepis art. 115 § 14a kk, dodany nowelizacją Kodeksu Karnego z 10.2.2017 r. wyjaśnia pojęcie faktury, definiując to pojęcie w myśl wymogów przepisów prawa podatkowego, a konkretnie art. 2 pkt 31 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług. W tym aspekcie wprowadzenie kodeksowej definicji związane jest z dodaniem do KK (ZmKK z 10.2.2017 r.) nowych przepisów dotyczących przestępstw fakturowych ( art. 270a, 271a, 277a–277d KK), w których faktura jest przedmiotem czynności sprawczych. W konsekwencji ochrona tegoż dokumentu przed fałszem materialnym objętym dodanymi do KK przepisami części szczególnej tegoż Kodeksu została wyłączona z dotychczasowego zakresu ochrony przepisu art. 270 kk . W sprawie niniejszej przepis art. 4 § 1 kk obligował Sąd do stosowania stanu prawnego korzystniejszego dla oskarżonych, aczkolwiek dotychczasowy dorobek doktyny i orzecznictwa w kontekście podrobionych faktur i ich późniejszego wykorzystania w pełni zachowuje aktualność. Treść art. 270 § 1 kk nie pozostawia wątpliwości co do tego, że statuuje on odpowiedzialność karną za trzy postacie zabronionego zachowania, stanowiącego przestępstwo fałszowania dokumentów, tj.: podrobienie dokumentu w celu użycia go jako autentyczny, przerobienie dokumentu w celu użycia go jako autentyczny oraz użycie dokumentu podrobionego lub przerobionego jako autentycznego. Fałszowanie dokumentu związane jest zatem z ingerencją w jego treść lub formę. Dlatego ważne jest podkreślenie celu, z jakim działa sprawca podrabiając lub przerabiając dokument. Natomiast trzecia postać zachowania wymienionego w art. 270 kk, tj. „użycie jako autentycznego”, oznacza takie posłużenie się sfałszowanym dokumentem, które sprawia, że realizuje on swoją funkcję przewidzianą w ustawie, stanowiąc dowód stosunku prawnego lub faktów mających znaczenie prawne. Takie rozumienie użycia wiąże się z istotą dokumentu. (…) Nie można jednak zapominać o ostatniej postaci zachowania, którego penalizacja jest przewidziana w art. 270 § 1 kk. Chodzi tu o użycie jako autentycznego dokumentu podrobionego lub przerobionego. W praktyce oznacza to uruchomienie jego funkcji przewidzianej w art. 115 § 14 kk, tj. dowodu prawa, stosunku prawnego lub okoliczności mającej znaczenie prawne. W odniesieniu do dwóch pierwszych postaci przestępstwa z art. 270 § 1 kk, tj. podrobienia i przerobienia dokumentu, posłużenie się fałszywym dokumentem, a więc użycie go jako autentycznego, jest późniejszą fazą działania sprawcy. Wykorzystuje on bowiem przedmiot przestępstwa wytworzony wcześniej przez samego siebie (wtedy całość działania stanowi jedno przestępstwo) albo przez inną osobę, która może wtedy odpowiadać za własne działanie, także wyczerpujące znamiona określone w art. 270 § 1 kk (postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 17 kwietnia 2019 r., sygn. III KK 64/18, KZS 2020 nr 3, poz. 14, Prok. i Pr. 2020 nr 2, poz. 9, Legalis nr 1899250). Jeśli chodzi o trafne spostrzeżenia prokuratorskie, mające znaczenie w prawidłowej analizie i ocenie dowodów, skarżący ten słusznie wskazał, że Sąd Rejonowy całkowicie pominął i nie odniósł się do kwestii faktycznego istnienia i działania firmy (...) sp. z o.o. – wystawcy spornych faktur. Co prawda podjął w czasie postępowania sądowego próbę przesłuchania w charakterze świadka osobę uprawnioną do reprezentowania tej spółki, ale bezskutecznie. Z uwagą tą Sąd Odwoławczy się zgodził, ale z zastrzeżeniem, iż Sąd pierwszoinstancyjny powinien mieć na uwadze nie tylko to, czy dana spółka rzeczywiście prowadziła określoną działalność w danej branży, ale także, czy przestępcza działalność nie stawiła jedynie fragmentu jej działalności, wycinka, bo właśnie taka sytuacja występuje najczęściej. Oskarżeni przyjmując linię obrony mogą skupiać się na opisywaniu legalnych fragmentów działalności, z pominięciem i przemilczeniem tego, co może ich obciążać, a co dotyczy tegoż przestępczego fragmentu działalności, czy też przestępczej „współpracy” między spółkami. Sąd merytoryczny powinien skupić się jednak na konkretnym zarzucie stawianym oskarżonym i odpowiednio ocenić jak owe wyjaśnienia, czy też przemilczenia, mają się do całości zgromadzonych w sprawie dowodów i okoliczności, którym nawet oskarżeni nie byli w stanie logicznie zaprzeczyć, wytłumaczyć je, czy chociażby uprawdopodobnić okoliczności, na które się powołują. Sąd Rejonowy w ostatnim zdaniu uzasadnienia zaskarżonego wyroku powołał się na możliwość wykonania prac na rzecz (...) sp. z o.o. przez pracowników (...) sp. z o.o. zatrudnionych w tzw. szarej strefie. W dalszym ciągu nie wiadomo jednak jakich dokładnie prac, jaki był ich zakres, gdzie zostały wykonane, przez jakich pracowników, kiedy, itp. Te okoliczności Sąd Rejonowy przemilczał. Samego faktu istnienia szarej strefy nie sposób negować zgodnie z doświadczeniem życiowym i tylko co do tego Sąd Okręgowy mógł się zgodzić. Zasady doświadczenia życiowego i logicznego rozumowania aktualizują się jednak dopiero przy ocenie dowodów. Nie można zasadami doświadczenia życiowego dowodów tych zastępować. Nie można w oparciu o nie czynić niedopuszczalnych domniemań (por. m.in. wyrok Sądu Apelacyjnego w Warszawie z dnia 9 października 2019 r., sygn. II AKa 365/18, Legalis Numer 2257585). Co do kwestii pierwszoinstancyjnej oceny wyjaśnień oskarżonych, charakterystycznym pozostawało, że całość uzasadnienia zaskarżonego wyroku sformułowanego przez Sąd Rejonowy prowadziła do wniosku, iż ów Sąd poczynione w I instancji ustalenia faktyczne oparł na twierdzeniach podsądnych przytaczanych w postępowaniu podatkowym prowadzonym przez Naczelnika Urzędu Skarbowego lub ich zeznaniach złożonych w charakterze świadków z postępowania przygotowawczego, które w procesie karnym nie miały waloru wyjaśnień oskarżonych ze wszystkimi tego konsekwencjami, pouczeniami, itp. Sąd Rejonowy z jednej strony w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku wskazywał na niemożność skorzystania z dowodów określanych w teorii prawa jako tzw. owoce zatrutego drzewa, zaś z drugiej strony to paradoksalnie właśnie na nich oparł wydany wyrok uniewinniający, co było postępowaniem nie tylko sprzecznym z regułami i przepisami procesu karnego, ale i niekonsekwentnym. Skoro przeprowadzenie dowodu pochodnego w relacji do wyjaśnień oskarżonego może polegać jedynie na odczytaniu protokołów sporządzonych z przesłuchania oskarżonego, to nie ulega wątpliwości, że nie jest dopuszczalne wykorzystywanie protokołów zeznań, złożonych poprzednio przez oskarżonego w charakterze świadka. Innymi słowami, dowodowe znaczenie mogą mieć w procesie karnym takie, i tylko takie, oświadczenia oskarżonego, które zostały przezeń złożone „w charakterze oskarżonego". Przepis art. 389 kpk zezwalający w ściśle określonych warunkach na odstępstwo od zasady bezpośredniości, ze względu na jego wyjątkowy charakter, nie może być interpretowany rozszerzająco ani nie można uzależniać jego wykładni od tego, czy w konkretnym wypadku wychodzi ona na korzyść czy na niekorzyść oskarżonego (por. wyrok Sądu Apelacyjnego w Rzeszowie z dnia 5 marca 2015 r., sygn. II AKa 9/15, Legalis nr 1206608). Prokurator zasadnie wskazał także w uzasadnieniu wniesionego środka odwoławczego na wadliwość przyjęcia przez Sąd Rejonowy, że wobec (...) sp. z o.o. nie podjęto kontroli podatkowej celem weryfikacji spornych faktur. Z dowodów w postaci dokumentów wynikało bowiem, Urząd Skarbowy w M. skontaktował się z Naczelnikiem Pierwszego Urzędu Skarbowego w W., czyniąc następujące ustalenia: w 2015 r. w/w spółka nie dopełniła obowiązku złożenia deklaracji VAT-7 za IV kwartał. Wezwanie spółki do dopełnienia tego obowiązku nie dotarło skutecznie. Korespondencja została zwrócona z adnotacją „adresat nieznany”. W postępowaniu wyjaśniającym prowadzonym przez Pierwszy Mazowiecki Urząd Skarbowy w W. ustalono, że pod adresem deklarowanym jako siedziba spółki, tj. ul. (...), (...)-(...) W. (na 2m2 powierzchni biurowej), nie jest prowadzona działalność gospodarcza i nie ma tam też osób wchodzących w skład organu zarządzającego spółką. W dniu 19 maja 2016 r. spółkę wykreślono z rejestru VAT oraz VAT EU. Spółka nie złożyła sprawozdania finansowego za 2014 rok oraz CIT-8 za 2013 i 2015 rok. Spółka ta nie złożyła również deklaracji rocznej o pobranych zaliczkach na podatek dochodowy PIT 4R za 2015 rok. Co więcej, w latach 2015-2016 spółka ta nie zatrudniała pracowników. Rację miał zatem prokurator, że przynajmniej w tym względzie nie trzeba było bazować na dowodach osobowych – dokumenty wskazywały, że spółka (...) w 2015 r. praktycznie nie funkcjonowała i w 2016 roku została wykreślona z rejestru VAT. Sądowi Rejonowemu w Mińsku Mazowieckim nie przeszkadzało to jednak w poczynieniu kategorycznego ustalenia, leżącego u podstaw wyroku o treści uniewinniającej, że wystawione przez (...) sp. z o.o. na rzecz (...) sp. z o.o. faktury nie budziły wątpliwości. Wręcz przeciwnie, takie wnioskowanie obarczone było błędem dowolności, wynikającym z obrazy przepisu art. 7 kpk i pozostało w opozycji do wniosków płynących z analizy dokumentów zgromadzonych w sprawie, które wskazują, że faktury nie przedstawiają rzeczywistych zdarzeń. Nadto, trudno prowadzić postępowanie podatkowe w stosunku do spółki, która zniknęła z obrotu, nie było jej siedziby, ani osób ją reprezentujących. W ocenie Sądu Okręgowego, Sąd Rejonowy w Mińsku Mazowieckim wyprowadził również dowolne, bo sprzeczne z art. 7 kpk, wnioski z zeznań świadków: S. C., R. W., A. S. i T. K.. Żaden z tychże świadków nic nie wiedział na temat (...) sp. z o.o., pracowników którzy mieliby świadczyć usługi z ramienia tej spółki dla (...) sp. z o.o., a mimo tego na podstawie ich zeznań Sąd Rejonowy przyjął, że spółka (...) rzeczywiście wykonywała usługi, za które wystawiła później 4 sporne faktury. Kwota, jaka w obliczeniach podatkowych była „potrzebna” spółce oskarżonego (...) została rozbita na owe 4 faktury i z uzasadnienia zaskarżonego wyroku wynika, że te dwa fakty dla Sądu Rejonowego nie miały ze sobą żadnego związku. Był to przypadek. Sąd Rejonowy w żaden sposób nie powiązał ich ze sobą. W świetle argumentów przytoczonych powyżej, konstatacja tego rodzaju obarczona była luką, kolejną dowolnością po stronie Sądu I instancji. Sąd Rejonowy powinien ocenić zgodnie z art. 7 kpk odmowę przedstawienia przez oskarżonych argumentów na obronę, w świetle dowodów z dokumentów i zeznań świadków przemawiających wespół za stwierdzeniem winy podsądnych, przy baczeniu, iż oskarżeni mogą nie przedstawić dowodów na swoją obronę, albowiem te nie istnieją lub mogą być jedynie gołosłowne. Sąd nie dopytał oskarżonego na rozprawie o szczegóły współpracy z (...), a powinien wypełniając obowiązki z art. 366 § 1 kpk powinien baczyć by zostały wyjaśnione wszystkie istotne okoliczności sprawy. Wyjaśnienia oskarżonego M. P. (1) z rozprawy z dnia 22 kwietnia 2021 r. (k. 340 i nast.) nie dotyczyły zaś tych fragmentów jego działalności, która interesowała (a przynajmniej powinna interesować) Sąd meriti, a zatem stricte współpracy ze spółką (...) oraz księgową K. L. w marcu 2015 r., nie zaś jego działalności gospodarczej w późniejszych okresach i kontraktów, które realizował z innymi podmiotami gospodarczymi. Oparcie się przez Sąd pierwszoinstancyjny wyłącznie na tym, co oskarżony M. P. wyjaśnił o swojej działalności gospodarczej ujmując ją szeroko, bez skupienia się na stawianym mu zarzucie, nie tylko naruszyło przepisy art. 4 kpk, art. 7 kpk i art. 410 kpk, jak wskazał autor apelacji, ale i wypaczyło istotę procesu karnego, którego zasadniczym celem jest weryfikacja tez prezentowanych przez oskarżyciela w konfrontacji do zgromadzonych dowodów. Przewodniczący nie tylko formalnie kieruje rozprawą, ale powinien także oddziaływać na przebieg postępowania dowodowego, aby doprowadził on do obiektywnego odtworzenia zdarzeń, zgodnie z ich rzeczywistym przebiegiem i zasadą prawdy materialnej. Bierne przypatrywanie się przez Sąd Rejonowy stanowisku stron i rażące uchybienie w postaci braku odniesienia się w uzasadnieniu wyroku do argumentów prokuratorskich przemawiających za stwierdzeniem winy oskarżonych, naruszyło zasadę obiektywizmu z art. 4 kpk w powiązaniu z w/w normą art. art. 366 § 1 kpk, art. 410 kpk i art. 7 kpk. Puentując, suma wszystkich opisanych powyżej uchybień i przeoczeń po stronie Sądu Rejonowego, doprowadziła Sąd Odwoławczy do stwierdzenia konieczności wyeliminowania zaskarżonego wyroku z obrotu prawnego. Wniosek - o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy Sądowi Rejonowemu w Mińsku Mazowieckim do ponownego rozpoznania; ☒ zasadny ☐ częściowo zasadny ☐ niezasadny Zwięźle o powodach uznania wniosku za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny. Zasadność zarzutu warunkowała zasadność wniosku. 4. OKOLICZNOŚCI PODLEGAJĄCE UWZGLĘDNIENIU Z URZĘDU 1. ----------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------- Zwięźle o powodach uwzględnienia okoliczności ------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------ 5. ROZSTRZYGNIĘCIE SĄDU ODWOŁAWCZEGO 5.1. Utrzymanie w mocy wyroku sądu pierwszej instancji 1. Przedmiot utrzymania w mocy ---------------------------------------------------------------------------------------- Zwięźle o powodach utrzymania w mocy ----------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------- 5.2. Zmiana wyroku sądu pierwszej instancji 1. Przedmiot i zakres zmiany ------------------------------------------------------------------------------------------ Zwięźle o powodach zmiany ---------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------- 5.3. Uchylenie wyroku sądu pierwszej instancji 5.3.1. Przyczyna, zakres i podstawa prawna uchylenia 1.1. --------------------------------------------------------------------------------- ☐ art. 439 k.p.k. Zwięźle o powodach uchylenia ---------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------- 2.1. Konieczność przeprowadzenia na nowo przewodu w całości ☐ art. 437 § 2 k.p.k. Zwięźle o powodach uchylenia ----------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------- 3.1. Konieczność umorzenia postępowania ☐ art. 437 § 2 k.p.k. Zwięźle o powodach uchylenia i umorzenia ze wskazaniem szczególnej podstawy prawnej umorzenia ----------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------- 4.1. Zakaz orzekania na niekorzyść. ☒ art. 454 § 1 k.p.k. Zwięźle o powodach uchylenia Zgodnie z regułą ne peuis z art. 454 § 1 kpk, sąd odwoławczy nie może skazać oskarżonego, który został uniewinniony w pierwszej instancji lub co do którego w pierwszej instancji umorzono postępowanie. 5.3.2. Zapatrywania prawne i wskazania co do dalszego postępowania Procedując po raz kolejny, Sąd I instancji dogłębnie rozważy kwestie wskazane w niniejszym uzasadnieniu. Po przeprowadzeniu przewodu sądowego od początku, dokona wszechstronnej, wnikliwej, wieloaspektowej i konfrontacyjnej analizy wszystkich dowodów zgromadzonych w sprawie, ściśle w kontekście zarzutu stawianego oskarżonym, mając na względzie opis zarzucanych oskarżonym czynów, jego poszczególne elementy i granice aktu oskarżenia jako zdarzenia historycznego, wystrzegając się przy tym generalizującej oceny dowodów i wyprowadzając wnioski zgodne z treścią art. 7 kpk. Niezbędne jest również szczegółowe przesłuchanie świadków, a w szczególności A. S. i T. K.. 5.4. Inne rozstrzygnięcia zawarte w wyroku Punkt rozstrzygnięcia z wyroku Przytoczyć okoliczności ---------------------- ------------------------------------------------------------------------------------------------------------- 6. Koszty Procesu P unkt rozstrzygnięcia z wyroku Przytoczyć okoliczności -------------------- -------------------------------------------------------------------------------------------------------------- 7. PODPIS 1.3. Granice zaskarżenia Kolejny numer załącznika 1 Podmiot wnoszący apelację Prokurator Rozstrzygnięcie, brak rozstrzygnięcia albo ustalenie, którego dotyczy apelacja Cały wyrok 1.3.1. Kierunek i zakres zaskarżenia ☐ na korzyść ☒ na niekorzyść ☒ w całości ☐ w części ☐ co do winy ☐ co do kary ☐ co do środka karnego lub innego rozstrzygnięcia albo ustalenia 1.3.2. Podniesione zarzuty Zaznaczyć zarzuty wskazane przez strony w apelacji ☐ art. 438 pkt 1 k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w zakresie kwalifikacji prawnej czynu przypisanego oskarżonemu ☐ art. 438 pkt 1a k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w innym wypadku niż wskazany w art. 438 pkt 1 k.p.k., chyba że pomimo błędnej podstawy prawnej orzeczenie odpowiada prawu ☒ art. 438 pkt 2 k.p.k. – obraza przepisów postępowania, jeżeli mogła ona mieć wpływ na treść orzeczenia ☐ art. 438 pkt 3 k.p.k. – błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia, jeżeli mógł on mieć wpływ na treść tego orzeczenia ☐ art. 438 pkt 4 k.p.k. – rażąca niewspółmierność kary, środka karnego, nawiązki lub niesłusznego zastosowania albo niezastosowania środka zabezpieczającego, przepadku lub innego środka ☐ art. 439 k.p.k. ☐ brak zarzutów 1.4. Wnioski ☒ uchylenie ☐ zmiana

Legislator headnote

AI generated

art. 438 pkt 1 k.p.k, art. 438 pkt 2 k.p.k, art. 438 pkt 3 k.p.k, art. 438 pkt 4 k.p.k, art. 439 k.p.k, art. 437 § 2 k.p.k; II Ka 623/22 · Sąd powszechny: Sygn. akt II Ka 623/22 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 8 listopada 2022r. Sąd Okręgowy w Siedlcach II Wydział Karny w składzie: Przewodniczący: SSO Grażyna Jaszczuk Protokolant: p. o. sekr. sąd. Olga Wojtczuk przy udziale Prokuratora Magdaleny Wieczorek po rozpoznaniu w dniu 8 listopada 2022 r. sprawy M. P. (1) i K. L. oskarżonych z art. 270 § 1 kk w zb. z art. 62 § 2 kks w zb. z art. 56 § 2 kk w zw. z art. 11 § 2 kk w zw. z art. 12 § 1 kk w zw. z art. 6 § 2 kk w zw. z art. 7 § 1 kks w zw. z art. 8 § 1 kks na skutek apelacji, wniesionej przez prokuratora od wyroku Sądu Rejonowego w Mińsku Mazowieckim z dnia 23 maja 2022 r. sygn. akt II K 932/20 wyrok uchyla i sprawę przekazuje Sądowi Rejonowemu w Mińsku Mazowieckim do ponownego rozpoznania. UZASADNIENIE Formularz UK 2 Sygnatura akt II Ka 623/22 Załącznik dołącza się w każdym przypadku. Podać liczbę załączników: 1 1. CZĘŚĆ WSTĘPNA 1.1. Oznaczenie wyroku sądu pierwszej instancji Wyrok Sądu Rejonowego w Mińsku Mazowieckim z dnia 23 maja 2022 r., sygn. II K 932/20 1.2. Podmiot wnoszący apelację ☒ oskarżyciel publiczny albo prokurator w sprawie o wydanie wyroku łącznego ☐ oskarżyciel posiłkowy ☐ oskarżyciel prywatny ☐ obrońca ☐ oskarżony albo skazany w sprawie o wydanie wyroku łącznego ☐ inny 1.3. Granice zaskarżenia 1.3.1. Kierunek i zakres zaskarżenia ☐ na korzyść ☒ na niekorzyść ☒ w całości ☐ w części ☐ co do winy ☐ co do kary ☐ co do środka karnego lub innego rozstrzygnięcia albo ustalenia 1.3.2. Podniesione zarzuty Zaznaczyć zarzuty wskazane przez strony w apelacji ☐ art. 438 pkt 1 k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w zakresie kwalifikacji prawnej czynu przypisanego oskarżonemu ☐ art. 438 pkt 1a k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w innym wypadku niż wskazany w art. 438 pkt 1 k.p.k., chyba że pomimo błędnej podstawy prawnej orzeczenie odpowiada prawu ☒ art. 438 pkt 2 k.p.k. – obraza przepisów postępowania, jeżeli mogła ona mieć wpływ na treść orzeczenia ☐ art. 438 pkt 3 k.p.k. – błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia, jeżeli mógł on mieć wpływ na treść tego orzeczenia ☐ art. 438 pkt 4 k.p.k. – rażąca niewspółmierność kary, środka karnego, nawiązki lub niesłusznego zastosowania albo niezastosowania środka zabezpieczającego, przepadku lub innego środka ☐ art. 439 k.p.k. ☐ brak zarzutów 1.4. Wnioski ☒ uchylenie ☐ zmiana 2. Ustalenie faktów w związku z dowodami przeprowadzonymi przez sąd odwoławczy 2.1. Ustalenie faktów 2.1.1. Fakty uznane za udowodnione Lp. Oskarżony Fakt oraz czyn, do którego fakt się odnosi Dowód Numer karty ---- ---------------------- -------------------------------------------------------------- -------------- -------------- 2.1.2. Fakty uznane za nieudowodnione Lp. Oskarżony Fakt oraz czyn, do którego fakt się odnosi Dowód Numer karty -------- ---------------------- ------------------------------------------------------------- -------------- -------------- 2.2. Ocena dowodów 2.2.1. Dowody będące podstawą ustalenia faktów Lp. faktu z pkt 2.1.1 Dowód Zwięźle o powodach uznania dowodu ----------------- ------------------------------------ -------------------------------------------------------------------------- 2.2.2. Dowody nieuwzględnione przy ustaleniu faktów(dowody, które sąd uznał za niewiarygodne oraz niemające znaczenia dla ustalenia faktów) Lp. faktu z pkt 2.1.1 albo 2.1.2 Dowód Zwięźle o powodach nieuwzględnienia dowodu ----------------- ------------------------------------ -------------------------------------------------------------------------- 3. STANOWISKO SĄDU ODWOŁAWCZEGO WOBEC ZGŁOSZONYCH ZARZUTÓW i wniosków Lp. Zarzut 1. Obraza przepisów postępowania, która miała wpływ na treść wyroku, a mianowicie art. 4 kpk oraz art. 7 kpk oraz art. 410 kpk, polegająca na uwzględnieniu jedynie okoliczności przemawiających na korzyść oskarżonych, dowolnej ocenie zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, dokonanej wbrew zasadom prawidłowego rozumowania oraz wskazań wiedzy i doświadczenia życiowego, bezkrytyczne obdarzenie walorem wiarygodności wyjaśnień oskarżonego, pominięcie w ocenie zgromadzonych w sprawie dokumentów, zwłaszcza przedstawionych w trakcie kontroli podatkowej, co miało wpływ na treść orzeczenia i w rezultacie spowodowało niesłuszne uniewinnienie oskarżonych od zarzucanego im czynu. ☒ zasadny ☐ częściowo zasadny ☐ niezasadny Zwięźle o powodach uznania zarzutu za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny Sąd Okręgowy stwierdził obrazę przepisów procesowych art. 4 kpk, art. 7 kpk i art. 410 kpk, mającą wpływ na treść zaskarżonego wyroku, która to doprowadziła do wydania wadliwego, uniewinniającego wyroku. Kwestionując faktyczną podstawę wyroku, polegającą na przyjęciu przez Sąd a quo, że oskarżeni M. P. (1) i K. L. nie popełnili zarzucanego im czynu, oskarżyciel publiczny podniósł szereg trafnych spostrzeżeń, związanych z wadliwą oceną zebranego w sprawie materiału dowodowego. W niniejszych rozważaniach do spostrzeżeń prokuratorskich, Sąd Okręgowy dodał własne, których kierunek był tożsamy, a które zostaną omówione poniżej. Oś wniesionej apelacji krążyła wobec zagadnienia braku rozważenia przez Sąd I instancji wszystkich okoliczności i nasuwających się wątpliwości odnośnie tego, czy faktury wskazane w a/o odzwierciedlały rzeczywiste zdarzenia gospodarcze, które dość zdawkowo zostały w nich wskazane. Zdaniem Sądu ad quem przyjęcie, że owe wydarzenia gospodarcze zostały w tychże fakturach szczegółowo wyszczególnione, byłoby nadinterpretacją zawartych w nich danych. Sąd Odwoławczy w tym miejscu zgodził się z oskarżycielem publicznym co do znaczących luk w analizie dowodów poczynionej przez Sąd Rejonowy, co jednoznacznie wskazywało na obrazę art. 7 kpk i art. 410 kpk w zw. z art. 4 kpk. W uzasadnieniu zaskarżonego wyroku omówiono wyłącznie okoliczności przemawiające na korzyść oskarżonych, z pominięciem tego, co przeczyło przyjęciu prawdziwości ich twierdzeń. Sąd Rejonowy nie odniósł się chociażby do zdolności logistycznych i lokalowych pakowania towaru na zlecenie sp. (...) w siedzibie firmy spółii (...) na wynajmowanej powierzchni biurowej jedynie 2 m2, tracąc z pola widzenia tą okoliczność i co do jej znaczenia w kontekście wyrokowania nie zajmując żadnego stanowiska. Dlaczego nie przedstawiono jakichkolwiek umów dotyczących zlecanych czynności, listy pracowników, listy płac, dowodów na skonkretyzowane ustalenia chociażby w formie telefonicznej, kosztorysów, terminów wykonania prac, ich zakresu i miejsca, tras usług transportowych, przejechanych kilometrów, fotografii wykonanych prac, itp. Dlaczego tak różnorodny był wachlarz usług świadczonych przez DVD-BUD (konfekcjonowanie, usługi porządkowe terenu, usługi transportowe, prowizja od sprzedaży). Na te wszystkie pytania wskazujące na możliwość popełnienia przestępstwa zarzuconego oskarżonym nie udzielono odpowiedzi w pierwszoinstancyjnym postępowaniu, mimo, iż nasuwały się one w sposób naturalny i to na nie wskazywał prokurator formułując tezy oskarżenia. Sąd I instancji nie rozważył również znaczenia tego, że zsumowana kwota z faktur z a/o z marca 2015 r. stanowiła odpowiednik kwoty o jaką zawyżono podatek naliczony z faktury na zakup paliwa od firmy (...), W. I. sp. j., co mogło mieć znaczenie w szczegółowych rozliczeniach podatkowych i mieć na celu umożliwienie spółce (...) obniżenie podatku należnego o kwotę podatku naliczonego wynikającą z nabyć usług od (...) sp. z. o. oraz zadeklarowania mniejszego zobowiązania podatkowego z tytułu VAT za marzec 2015 r. Zbieżność tychże kwot powinna stanowić dla Sądu I instancji wyraźny sygnał do rozważenia jak bardzo kreatywną księgowość mogły prowadzić spółki (...) i jaką miała w tym rolę K. L. stanowiąca między wyżej wymienionymi spółkami łącznik, wspólny mianownik, a nawet deklarowanego pośrednika, któremu znaczne kwoty miano przekazywać w gotówce, do ręki, mimo tego, że nie jest to powszechna praktyka w obrocie gospodarczym między spółkami, które wzajemnie posiadają o sobie tak małą wiedzę, jak wynikałoby to z wyjaśnień M. P. (1). Sąd meriti nie rozważył także czy przedmiotowe faktury zostały w działalności spółki oskarżonego stworzone niejako na zamówienie co do konkretnej kwoty, jaka miała się w nich znaleźć, bo na wykonaniu konkretnych usług oskarżonemu w ogóle nie musiało zależeć, stąd też mógł wynikać brak dbałości o essentialia negotii, elementy przedmiotowo istotne zawartych umów ze spółką (...), w efekcie których miano wystawić faktury wskazane w a/o. Oskarżonemu w rozliczeniach podatkowych za marzec 2015 r. mogły być potrzebne same faktury, a nie wykonanie zleconych jakiemukolwiek podmiotowi prac. Sąd Rejonowy nie dostrzegł i w efekcie nie rozważył również tego, że umowa zawarta między spółką (...) a spółką (...) (k. 211 i nast.), zajmującą się świadczeniem usług księgowych, a jednocześnie pracodawcą oskarżonej K. L. została zawarta w dniu 1 maja 2015 r., zaś wszystkie faktury jakich dotyczył akt oskarżenia wniesiony w tej sprawie miały pochodzić z marca tego samego roku (16,18,20 i 25 marca 2015 r.), a zatem z okresu, kiedy K. L. nie miała żadnych związków ze spółką (...), a przynajmniej związki te pozostają wątpliwe. Bezspornym pozostawano, że faktury będące przedmiotem niniejszego postępowania nie były w dokumentacji spółki (...) w czasie prowadzonego najpierw postępowania kontrolnego. Pojawiły się one dopiero wówczas, kiedy okazało się, że spółka oskarżonego błędnie obliczyła podatek VAT, zawyżając podatek naliczony z faktury wystawionej przez spółkę (...) z tytułu zakupionego paliwa. W żaden sposób nie uzasadniono dlaczego tych 4 faktur nie było wcześniej w ewidencji księgowej spółki (...). Dlaczego nie zostały rozliczone wcześniej, a dopiero przy składaniu korekty VAT. Wiarygodny dowód na to, że wskazane w nich kwoty rzeczywiście uprzednio przeszły z rąk do rąk, taki jak chociażby przelew bankowy, nie istnieje i nie istniał, nad czego znaczeniem w konfrontacji z całością materiału dowodowego, jak już wskazano, Sąd Rejonowy także się nie pochylił. Sama faktura VAT nie tworzy prawa do odliczenia podatku w niej wskazanego, gdyż zasadniczo przysługuje ono tylko wówczas, gdy podatek naliczony związany jest z faktycznie dokonanymi czynnościami opodatkowanymi tak w ujęciu przedmiotowym, jak i podmiotowym. Podatnik nabywa prawo do odliczenia podatku naliczonego wówczas, gdy faktura odzwierciedla rzeczywistość, tj. dostawę towaru lub świadczenie usług przez podmioty ujawnione w jej treści (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 24 lutego 2021 r., I SA/Łd 309/20, Legalis nr 2557069). Powyższe pozostaje istotne w kontekście zarzutu stawianego oskarżonym i skonkretyzowania na czym miało polegać przestępstwo przez nich popełnione w kształcie zakreślonym przez oskarżyciela, tj. podrobieniu faktur, które nie przedstawiały rzeczywistych zdarzeń gospodarczych, a następnie przedstawienia ich w Urzędzie Skarbowym w M., przy podaniu nieprawdy przy składaniu korekty deklaracji VAT 7 za marzec 2015 r., przy zawyżeniu tym samy kwoty podatku naliczonego o 34.500 złotych. Przepis art. 115 § 14a kk, dodany nowelizacją Kodeksu Karnego z 10.2.2017 r. wyjaśnia pojęcie faktury, definiując to pojęcie w myśl wymogów przepisów prawa podatkowego, a konkretnie art. 2 pkt 31 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług. W tym aspekcie wprowadzenie kodeksowej definicji związane jest z dodaniem do KK (ZmKK z 10.2.2017 r.) nowych przepisów dotyczących przestępstw fakturowych ( art. 270a, 271a, 277a–277d KK), w których faktura jest przedmiotem czynności sprawczych. W konsekwencji ochrona tegoż dokumentu przed fałszem materialnym objętym dodanymi do KK przepisami części szczególnej tegoż Kodeksu została wyłączona z dotychczasowego zakresu ochrony przepisu art. 270 kk . W sprawie niniejszej przepis art. 4 § 1 kk obligował Sąd do stosowania stanu prawnego korzystniejszego dla oskarżonych, aczkolwiek dotychczasowy dorobek doktyny i orzecznictwa w kontekście podrobionych faktur i ich późniejszego wykorzystania w pełni zachowuje aktualność. Treść art. 270 § 1 kk nie pozostawia wątpliwości co do tego, że statuuje on odpowiedzialność karną za trzy postacie zabronionego zachowania, stanowiącego przestępstwo fałszowania dokumentów, tj.: podrobienie dokumentu w celu użycia go jako autentyczny, przerobienie dokumentu w celu użycia go jako autentyczny oraz użycie dokumentu podrobionego lub przerobionego jako autentycznego. Fałszowanie dokumentu związane jest zatem z ingerencją w jego treść lub formę. Dlatego ważne jest podkreślenie celu, z jakim działa sprawca podrabiając lub przerabiając dokument. Natomiast trzecia postać zachowania wymienionego w art. 270 kk, tj. „użycie jako autentycznego”, oznacza takie posłużenie się sfałszowanym dokumentem, które sprawia, że realizuje on swoją funkcję przewidzianą w ustawie, stanowiąc dowód stosunku prawnego lub faktów mających znaczenie prawne. Takie rozumienie użycia wiąże się z istotą dokumentu. (…) Nie można jednak zapominać o ostatniej postaci zachowania, którego penalizacja jest przewidziana w art. 270 § 1 kk. Chodzi tu o użycie jako autentycznego dokumentu podrobionego lub przerobionego. W praktyce oznacza to uruchomienie jego funkcji przewidzianej w art. 115 § 14 kk, tj. dowodu prawa, stosunku prawnego lub okoliczności mającej znaczenie prawne. W odniesieniu do dwóch pierwszych postaci przestępstwa z art. 270 § 1 kk, tj. podrobienia i przerobienia dokumentu, posłużenie się fałszywym dokumentem, a więc użycie go jako autentycznego, jest późniejszą fazą działania sprawcy. Wykorzystuje on bowiem przedmiot przestępstwa wytworzony wcześniej przez samego siebie (wtedy całość działania stanowi jedno przestępstwo) albo przez inną osobę, która może wtedy odpowiadać za własne działanie, także wyczerpujące znamiona określone w art. 270 § 1 kk (postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 17 kwietnia 2019 r., sygn. III KK 64/18, KZS 2020 nr 3, poz. 14, Prok. i Pr. 2020 nr 2, poz. 9, Legalis nr 1899250). Jeśli chodzi o trafne spostrzeżenia prokuratorskie, mające znaczenie w prawidłowej analizie i ocenie dowodów, skarżący ten słusznie wskazał, że Sąd Rejonowy całkowicie pominął i nie odniósł się do kwestii faktycznego istnienia i działania firmy (...) sp. z o.o. – wystawcy spornych faktur. Co prawda podjął w czasie postępowania sądowego próbę przesłuchania w charakterze świadka osobę uprawnioną do reprezentowania tej spółki, ale bezskutecznie. Z uwagą tą Sąd Odwoławczy się zgodził, ale z zastrzeżeniem, iż Sąd pierwszoinstancyjny powinien mieć na uwadze nie tylko to, czy dana spółka rzeczywiście prowadziła określoną działalność w danej branży, ale także, czy przestępcza działalność nie stawiła jedynie fragmentu jej działalności, wycinka, bo właśnie taka sytuacja występuje najczęściej. Oskarżeni przyjmując linię obrony mogą skupiać się na opisywaniu legalnych fragmentów działalności, z pominięciem i przemilczeniem tego, co może ich obciążać, a co dotyczy tegoż przestępczego fragmentu działalności, czy też przestępczej „współpracy” między spółkami. Sąd merytoryczny powinien skupić się jednak na konkretnym zarzucie stawianym oskarżonym i odpowiednio ocenić jak owe wyjaśnienia, czy też przemilczenia, mają się do całości zgromadzonych w sprawie dowodów i okoliczności, którym nawet oskarżeni nie byli w stanie logicznie zaprzeczyć, wytłumaczyć je, czy chociażby uprawdopodobnić okoliczności, na które się powołują. Sąd Rejonowy w ostatnim zdaniu uzasadnienia zaskarżonego wyroku powołał się na możliwość wykonania prac na rzecz (...) sp. z o.o. przez pracowników (...) sp. z o.o. zatrudnionych w tzw. szarej strefie. W dalszym ciągu nie wiadomo jednak jakich dokładnie prac, jaki był ich zakres, gdzie zostały wykonane, przez jakich pracowników, kiedy, itp. Te okoliczności Sąd Rejonowy przemilczał. Samego faktu istnienia szarej strefy nie sposób negować zgodnie z doświadczeniem życiowym i tylko co do tego Sąd Okręgowy mógł się zgodzić. Zasady doświadczenia życiowego i logicznego rozumowania aktualizują się jednak dopiero przy ocenie dowodów. Nie można zasadami doświadczenia życiowego dowodów tych zastępować. Nie można w oparciu o nie czynić niedopuszczalnych domniemań (por. m.in. wyrok Sądu Apelacyjnego w Warszawie z dnia 9 października 2019 r., sygn. II AKa 365/18, Legalis Numer 2257585). Co do kwestii pierwszoinstancyjnej oceny wyjaśnień oskarżonych, charakterystycznym pozostawało, że całość uzasadnienia zaskarżonego wyroku sformułowanego przez Sąd Rejonowy prowadziła do wniosku, iż ów Sąd poczynione w I instancji ustalenia faktyczne oparł na twierdzeniach podsądnych przytaczanych w postępowaniu podatkowym prowadzonym przez Naczelnika Urzędu Skarbowego lub ich zeznaniach złożonych w charakterze świadków z postępowania przygotowawczego, które w procesie karnym nie miały waloru wyjaśnień oskarżonych ze wszystkimi tego konsekwencjami, pouczeniami, itp. Sąd Rejonowy z jednej strony w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku wskazywał na niemożność skorzystania z dowodów określanych w teorii prawa jako tzw. owoce zatrutego drzewa, zaś z drugiej strony to paradoksalnie właśnie na nich oparł wydany wyrok uniewinniający, co było postępowaniem nie tylko sprzecznym z regułami i przepisami procesu karnego, ale i niekonsekwentnym. Skoro przeprowadzenie dowodu pochodnego w relacji do wyjaśnień oskarżonego może polegać jedynie na odczytaniu protokołów sporządzonych z przesłuchania oskarżonego, to nie ulega wątpliwości, że nie jest dopuszczalne wykorzystywanie protokołów zeznań, złożonych poprzednio przez oskarżonego w charakterze świadka. Innymi słowami, dowodowe znaczenie mogą mieć w procesie karnym takie, i tylko takie, oświadczenia oskarżonego, które zostały przezeń złożone „w charakterze oskarżonego". Przepis art. 389 kpk zezwalający w ściśle określonych warunkach na odstępstwo od zasady bezpośredniości, ze względu na jego wyjątkowy charakter, nie może być interpretowany rozszerzająco ani nie można uzależniać jego wykładni od tego, czy w konkretnym wypadku wychodzi ona na korzyść czy na niekorzyść oskarżonego (por. wyrok Sądu Apelacyjnego w Rzeszowie z dnia 5 marca 2015 r., sygn. II AKa 9/15, Legalis nr 1206608). Prokurator zasadnie wskazał także w uzasadnieniu wniesionego środka odwoławczego na wadliwość przyjęcia przez Sąd Rejonowy, że wobec (...) sp. z o.o. nie podjęto kontroli podatkowej celem weryfikacji spornych faktur. Z dowodów w postaci dokumentów wynikało bowiem, Urząd Skarbowy w M. skontaktował się z Naczelnikiem Pierwszego Urzędu Skarbowego w W., czyniąc następujące ustalenia: w 2015 r. w/w spółka nie dopełniła obowiązku złożenia deklaracji VAT-7 za IV kwartał. Wezwanie spółki do dopełnienia tego obowiązku nie dotarło skutecznie. Korespondencja została zwrócona z adnotacją „adresat nieznany”. W postępowaniu wyjaśniającym prowadzonym przez Pierwszy Mazowiecki Urząd Skarbowy w W. ustalono, że pod adresem deklarowanym jako siedziba spółki, tj. ul. (...), (...)-(...) W. (na 2m2 powierzchni biurowej), nie jest prowadzona działalność gospodarcza i nie ma tam też osób wchodzących w skład organu zarządzającego spółką. W dniu 19 maja 2016 r. spółkę wykreślono z rejestru VAT oraz VAT EU. Spółka nie złożyła sprawozdania finansowego za 2014 rok oraz CIT-8 za 2013 i 2015 rok. Spółka ta nie złożyła również deklaracji rocznej o pobranych zaliczkach na podatek dochodowy PIT 4R za 2015 rok. Co więcej, w latach 2015-2016 spółka ta nie zatrudniała pracowników. Rację miał zatem prokurator, że przynajmniej w tym względzie nie trzeba było bazować na dowodach osobowych – dokumenty wskazywały, że spółka (...) w 2015 r. praktycznie nie funkcjonowała i w 2016 roku została wykreślona z rejestru VAT. Sądowi Rejonowemu w Mińsku Mazowieckim nie przeszkadzało to jednak w poczynieniu kategorycznego ustalenia, leżącego u podstaw wyroku o treści uniewinniającej, że wystawione przez (...) sp. z o.o. na rzecz (...) sp. z o.o. faktury nie budziły wątpliwości. Wręcz przeciwnie, takie wnioskowanie obarczone było błędem dowolności, wynikającym z obrazy przepisu art. 7 kpk i pozostało w opozycji do wniosków płynących z analizy dokumentów zgromadzonych w sprawie, które wskazują, że faktury nie przedstawiają rzeczywistych zdarzeń. Nadto, trudno prowadzić postępowanie podatkowe w stosunku do spółki, która zniknęła z obrotu, nie było jej siedziby, ani osób ją reprezentujących. W ocenie Sądu Okręgowego, Sąd Rejonowy w Mińsku Mazowieckim wyprowadził również dowolne, bo sprzeczne z art. 7 kpk, wnioski z zeznań świadków: S. C., R. W., A. S. i T. K.. Żaden z tychże świadków nic nie wiedział na temat (...) sp. z o.o., pracowników którzy mieliby świadczyć usługi z ramienia tej spółki dla (...) sp. z o.o., a mimo tego na podstawie ich zeznań Sąd Rejonowy przyjął, że spółka (...) rzeczywiście wykonywała usługi, za które wystawiła później 4 sporne faktury. Kwota, jaka w obliczeniach podatkowych była „potrzebna” spółce oskarżonego (...) została rozbita na owe 4 faktury i z uzasadnienia zaskarżonego wyroku wynika, że te dwa fakty dla Sądu Rejonowego nie miały ze sobą żadnego związku. Był to przypadek. Sąd Rejonowy w żaden sposób nie powiązał ich ze sobą. W świetle argumentów przytoczonych powyżej, konstatacja tego rodzaju obarczona była luką, kolejną dowolnością po stronie Sądu I instancji. Sąd Rejonowy powinien ocenić zgodnie z art. 7 kpk odmowę przedstawienia przez oskarżonych argumentów na obronę, w świetle dowodów z dokumentów i zeznań świadków przemawiających wespół za stwierdzeniem winy podsądnych, przy baczeniu, iż oskarżeni mogą nie przedstawić dowodów na swoją obronę, albowiem te nie istnieją lub mogą być jedynie gołosłowne. Sąd nie dopytał oskarżonego na rozprawie o szczegóły współpracy z (...), a powinien wypełniając obowiązki z art. 366 § 1 kpk powinien baczyć by zostały wyjaśnione wszystkie istotne okoliczności sprawy. Wyjaśnienia oskarżonego M. P. (1) z rozprawy z dnia 22 kwietnia 2021 r. (k. 340 i nast.) nie dotyczyły zaś tych fragmentów jego działalności, która interesowała (a przynajmniej powinna interesować) Sąd meriti, a zatem stricte współpracy ze spółką (...) oraz księgową K. L. w marcu 2015 r., nie zaś jego działalności gospodarczej w późniejszych okresach i kontraktów, które realizował z innymi podmiotami gospodarczymi. Oparcie się przez Sąd pierwszoinstancyjny wyłącznie na tym, co oskarżony M. P. wyjaśnił o swojej działalności gospodarczej ujmując ją szeroko, bez skupienia się na stawianym mu zarzucie, nie tylko naruszyło przepisy art. 4 kpk, art. 7 kpk i art. 410 kpk, jak wskazał autor apelacji, ale i wypaczyło istotę procesu karnego, którego zasadniczym celem jest weryfikacja tez prezentowanych przez oskarżyciela w konfrontacji do zgromadzonych dowodów. Przewodniczący nie tylko formalnie kieruje rozprawą, ale powinien także oddziaływać na przebieg postępowania dowodowego, aby doprowadził on do obiektywnego odtworzenia zdarzeń, zgodnie z ich rzeczywistym przebiegiem i zasadą prawdy materialnej. Bierne przypatrywanie się przez Sąd Rejonowy stanowisku stron i rażące uchybienie w postaci braku odniesienia się w uzasadnieniu wyroku do argumentów prokuratorskich przemawiających za stwierdzeniem winy oskarżonych, naruszyło zasadę obiektywizmu z art. 4 kpk w powiązaniu z w/w normą art. art. 366 § 1 kpk, art. 410 kpk i art. 7 kpk. Puentując, suma wszystkich opisanych powyżej uchybień i przeoczeń po stronie Sądu Rejonowego, doprowadziła Sąd Odwoławczy do stwierdzenia konieczności wyeliminowania zaskarżonego wyroku z obrotu prawnego. Wniosek - o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy Sądowi Rejonowemu w Mińsku Mazowieckim do ponownego rozpoznania; ☒ zasadny ☐ częściowo zasadny ☐ niezasadny Zwięźle o powodach uznania wniosku za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny. Zasadność zarzutu warunkowała zasadność wniosku. 4. OKOLICZNOŚCI PODLEGAJĄCE UWZGLĘDNIENIU Z URZĘDU 1. ----------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------- Zwięźle o powodach uwzględnienia okoliczności ------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------ 5. ROZSTRZYGNIĘCIE SĄDU ODWOŁAWCZEGO 5.1. Utrzymanie w mocy wyroku sądu pierwszej instancji 1. Przedmiot utrzymania w mocy ---------------------------------------------------------------------------------------- Zwięźle o powodach utrzymania w mocy ----------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------- 5.2. Zmiana wyroku sądu pierwszej instancji 1. Przedmiot i zakres zmiany ------------------------------------------------------------------------------------------ Zwięźle o powodach zmiany ---------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------- 5.3. Uchylenie wyroku sądu pierwszej instancji 5.3.1. Przyczyna, zakres i podstawa prawna uchylenia 1.1. --------------------------------------------------------------------------------- ☐ art. 439 k.p.k. Zwięźle o powodach uchylenia ---------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------- 2.1. Konieczność przeprowadzenia na nowo przewodu w całości ☐ art. 437 § 2 k.p.k. Zwięźle o powodach uchylenia ----------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------- 3.1. Konieczność umorzenia postępowania ☐ art. 437 § 2 k.p.k. Zwięźle o powodach uchylenia i umorzenia ze wskazaniem szczególnej podstawy prawnej umorzenia ----------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------- 4.1. Zakaz orzekania na niekorzyść. ☒ art. 454 § 1 k.p.k. Zwięźle o powodach uchylenia Zgodnie z regułą ne peuis z art. 454 § 1 kpk, sąd odwoławczy nie może skazać oskarżonego, który został uniewinniony w pierwszej instancji lub co do którego w pierwszej instancji umorzono postępowanie. 5.3.2. Zapatrywania prawne i wskazania co do dalszego postępowania Procedując po raz kolejny, Sąd I instancji dogłębnie rozważy kwestie wskazane w niniejszym uzasadnieniu. Po przeprowadzeniu przewodu sądowego od początku, dokona wszechstronnej, wnikliwej, wieloaspektowej i konfrontacyjnej analizy wszystkich dowodów zgromadzonych w sprawie, ściśle w kontekście zarzutu stawianego oskarżonym, mając na względzie opis zarzucanych oskarżonym czynów, jego poszczególne elementy i granice aktu oskarżenia jako zdarzenia historycznego, wystrzegając się przy tym generalizującej oceny dowodów i wyprowadzając wnioski zgodne z treścią art. 7 kpk. Niezbędne jest również szczegółowe przesłuchanie świadków, a w szczególności A. S. i T. K.. 5.4. Inne rozstrzygnięcia zawarte w wyroku Punkt rozstrzygnięcia z wyroku Przytoczyć okoliczności ---------------------- ------------------------------------------------------------------------------------------------------------- 6. Koszty Procesu P unkt rozstrzygnięcia z wyroku Przytoczyć okoliczności -------------------- -------------------------------------------------------------------------------------------------------------- 7. PODPIS 1.3. Granice zaskarżenia Kolejny numer załącznika 1 Podmiot wnoszący apelację Prokurator Rozstrzygnięcie, brak rozstrzygnięcia albo ustalenie, którego dotyczy apelacja Cały wyrok 1.3.1. Kierunek i zakres zaskarżenia ☐ na korzyść ☒ na niekorzyść ☒ w całości ☐ w części ☐ co do winy ☐ co do kary ☐ co do środka karnego lub innego rozstrzygnięcia albo ustalenia 1.3.2. Podniesione zarzuty Zaznaczyć zarzuty wskazane przez strony w apelacji ☐ art. 438 pkt 1 k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w zakresie kwalifikacji prawnej czynu przypisanego oskarżonemu ☐ art. 438 pkt 1a k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w innym wypadku niż wskazany w art. 438 pkt 1 k.p.k., chyba że pomimo błędnej podstawy prawnej orzeczenie odpowiada prawu ☒ art. 438 pkt 2 k.p.k. – obraza przepisów postępowania, jeżeli mogła ona mieć wpływ na treść orzeczenia ☐ art. 438 pkt 3 k.p.k. – błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia, jeżeli mógł on mieć wpływ na treść tego orzeczenia ☐ art. 438 pkt 4 k.p.k. – rażąca niewspółmierność kary, środka karnego, nawiązki lub niesłusznego zastosowania albo niezastosowania środka zabezpieczającego, przepadku lub innego środka ☐ art. 439 k.p.k. ☐ brak zarzutów 1.4. Wnioski ☒ uchylenie ☐ zmiana

Keywords

AI generated
incorrect factual findings unproven judicial bias deficiencies in evidence false testimony by a party identity of facts inconsistent testimony

Cited Legislation

AI generated
art. 438 pkt 1 k.p.k
art. 438 pkt 2 k.p.k
art. 438 pkt 3 k.p.k
art. 438 pkt 4 k.p.k
art. 439 k.p.k
art. 437 § 2 k.p.k
art. 454 § 1 k.p.k

Cited Case Law

AI generated
AI generated
II Ka 268/20
Wyrok Sądu Rejonowego w Słupcy z dnia 26 października 2020r., sygn.
II Ka 793/22
Sygn. akt II Ka 793/22 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 20 grudnia 2022r. Sąd Okręgowy w Siedlcach II Wydział Karny w składzie: Przewodniczący: sędzia /del./ Paweł Mądry Protokolant: st. sekr. sąd. Anna Sieczkiewicz przy udziale prokuratora Renaty Duszczyk po rozpoznaniu w dniu 20 grudnia 2022 r. sprawy Z. G. oskarżonego z art. 178a § 1 kk na skutek apelacji, wniesionej przez prokuratora od wyroku Sądu Rejonowego w Mińsku Mazowieckim z dnia 8 września 2022 r. sygn. akt II K 1320/21 uchyla zaskarżony wyrok w całości i sprawę oskarżonego przekazuje Sądowi Rejonowemu w Mińsku Mazowieckim do ponownego rozpoznania. UZASADNIENIE Formularz UK 2 Sygnatura akt II Ka 793/22 Załącznik dołącza się w każdym przypadku. Podać liczbę załączników: 1 1. CZĘŚĆ WSTĘPNA 1.1. Oznaczenie wyroku sądu pierwszej instancji wyrok Sądu Rejonowego w Mińsku Mazowieckim z dnia 8 września 2022 r. w sprawie II K 1320/21 1.2. Podmiot wnoszący apelację ☒ oskarżyciel publiczny albo prokurator w sprawie o wydanie wyroku łącznego ☐ oskarżyciel posiłkowy ☐ oskarżyciel prywatny ☐ obrońca ☐ oskarżony albo skazany w sprawie o wydanie wyroku łącznego ☐ inny 1.3. Granice zaskarżenia 1.3.1. Kierunek i zakres zaskarżenia ☐ na korzyść ☒ na niekorzyść ☒ w całości ☐ w części ☐ co do winy ☐ co do kary ☐ co do środka karnego lub innego rozstrzygnięcia albo ustalenia 1.3.2. Podniesione zarzuty Zaznaczyć zarzuty wskazane przez strony w apelacji ☐ art. 438 pkt 1 kpk – obraza przepisów prawa materialnego w zakresie kwalifikacji prawnej czynu przypisanego oskarżonemu ☐ art. 438 pkt 1a kpk – obraza przepisów prawa materialnego w innym wypadku niż wskazany w art. 438 pkt 1 kpk, chyba że pomimo błędnej podstawy prawnej orzeczenie odpowiada prawu ☒ art. 438 pkt 2 kpk – obraza przepisów postępowania, jeżeli mogła ona mieć wpływ na treść orzeczenia ☒ art. 438 pkt 3 kpk – błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia, jeżeli mógł on mieć wpływ na treść tego orzeczenia ☐ art. 438 pkt 4 kpk – rażąca niewspółmierność kary, środka karnego, nawiązki lub niesłusznego zastosowania albo niezastosowania środka zabezpieczającego, przepadku lub innego środka ☐ art. 439 kpk ☐ brak zarzutów 1.4. Wnioski ☒ uchylenie ☐ zmiana 2. Ustalenie faktów w związku z dowodami przeprowadzonymi przez sąd odwoławczy 2.1. Ustalenie faktów 2.1.1. Fakty uznane za udowodnione Lp. Oskarżony Fakt oraz czyn, do którego fakt się odnosi Dowód Numer karty ---- ---------------------- -------------------------------------------------------------- -------------- -------------- 2.1.2. Fakty uznane za nieudowodnione Lp. Oskarżony Fakt oraz czyn, do którego fakt się odnosi Dowód Numer karty --------- ---------------------- -------------------------------------------------------------- -------------- -------------- 2.2. Ocena dowodów 2.2.1. Dowody będące podstawą ustalenia faktów Lp. faktu z pkt 2.1.1 Dowód Zwięźle o powodach uznania dowodu ---------------- ----------------------------------- ------------------------------------------------------------------------- 2.2.2. Dowody nieuwzględnione przy ustaleniu faktów(dowody, które sąd uznał za niewiarygodne oraz niemające znaczenia dla ustalenia faktów) Lp. faktu z pkt 2.1.1 albo 2.1.2 Dowód Zwięźle o powodach nieuwzględnienia dowodu ----------------- ----------------------------------- ------------------------------------------------------------------------- 3. STANOWISKO SĄDU ODWOŁAWCZEGO WOBEC ZGŁOSZONYCH ZARZUTÓW i wniosków Lp. Zarzut 1. I. obrazy przepisów postępowania, mającej wpływ na treść orzeczenia w postaci: - art. 2 § 2 kpk, art. 4 kpk, art. 7 kpk oraz art. 410 kpk poprzez całkowite zaniechanie poddania analizie okoliczności przemawiających na niekorzyść oskarżonego Z. G., wybiórczą a przez to zupełnie dowolną interpretację zgromadzonego materiału dowodowego i w konsekwencji zanegowanie możliwości ustalenia prawdy materialnej co skutkowało niesłusznym uniewinnieniem oskarżonego od popełnienia zarzucanego mu czynu; - art.167 kpk poprzez nieprzeprowadzenie z urzędu dowodu z zeznań świadka - funkcjonariusza Policji, który w dacie zdarzenia pełnił funkcję dyżurnego Komisariatu Policji w H. oraz nieprzeprowadzenie z urzędu dowodu z opinii biegłego z zakresu akustyki celem wyostrzenia niezrozumiałego fragmentu nagrania, które to dowody stanowiły podstawę wydania wyroku; czego następstwem był II. błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia i mający wpływ na jego treść, polegający na przyjęciu przez Sąd mylnego poglądu, iż zebrany w sprawie materiał dowodowy nie pozwala na uznanie w sposób nie budzący wątpliwości, że Z. G. dopuścił się przestępstwa jazdy w stanie nietrzeźwości ciągnikiem rolniczym po drodze publicznej, podczas gdy prawidłowa i wnikliwa ocena zebranego w sprawie materiału dowodowego prowadzi do wniosku przeciwnego. ☐ zasadny ☒ częściowo zasadny ☐ niezasadny Zwięźle o powodach uznania zarzutu za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny - po przeprowadzeniu kontroli odwoławczej, Sąd Okręgowy doszedł do wniosku, że Sąd meriti dopuścił się obrazy przepisów postępowania, co w efekcie doprowadziło do poczynienia błędnych ustaleń faktycznych. W ocenie Sądu Odwoławczego, tok rozumowania zaprezentowany na łamach pisemnego uzasadnienia zaskarżonego wyroku jest dowolny, a zatem błędny. - bezspornym jest, że pomiędzy oskarżonym, a świadkiem J. O. istnieje konflikt. Jednakże nie mógł on apriorycznie podważać wartości dowodu z zeznań świadka J. O.. W tym miejscu należy zauważyć, że pomówienie, czyli obciążanie innej osoby odpowiedzialnością za przestępstwo, jest w ujęciu prawa karnego procesowego dowodem podlegającym swobodnej ocenie na równi z innymi dowodami. Nie może być więc z góry traktowane z nieufnością, uznawane za dowód niepełnowartościowy i ograniczane do pojęcia fałszywego oskarżenia (postanowienie SN z 20.05.2022 r., II KK 578/21, LEX nr 3440185). Pisemne uzasadnienie Sądu I instancji potwierdza, iż ocena dowodu z zeznań świadka J. O. obarczona była dowolnością. Jego relacja znajdowała odzwierciedlenie, m.in. w zeznaniach świadka J. S. oraz świadka P. S.. W toku postępowania przygotowawczego świadek J. S. zeznał następująco: „Gdy wchodziłem już na posesję O. to G. wjeżdżał na jezdnię asfaltową, czyli na drogę przy autostradzie, z tego co mi się zdaje jest to ul. (...). On zawrócił tym ciągnikiem na jezdni, następnie wjechał na swoją posesję i zatrzymał się przy narożniku ogrodzenia posesji O. " (k. 29v). Świadek widział tylko raz jak oskarżony wjeżdżał i zawracał ciągnikiem na ulicy, w momencie jego przybycia do świadka O.. Na rozprawie w dniu 01 marca 2022 r. zeznał: „ Przy mnie pan G. tego dnia przejechał po drodze raz (...) Ja go widziałem tylko wtedy, gdy ja przyjechałem tym rowerem" (k. 62). Z kolei świadek P. S. zeznał, iż J. O. przekazał jemu oraz drugiemu funkcjonariuszowi, tj. M. B., że jego sąsiad, czyli oskarżony w niniejszej sprawie ok. godz. 14:00 jeździł ciągnikiem rolniczym marki U. po terenie swojej posesji przy czym wjeżdżał na drogę publiczną, tak zwaną serwisową. Według zgłaszającego takie manewry zawracania na ulicy ciągnikiem wykonywał kilkakrotnie, przy czym mógł być w stanie po użyciu alkoholu (k. 31v). Na rozprawie w dniu 01 marca 2022 r. P. S. zeznał analogicznie, a nadto podniósł, że „ rejon posesji pana O. posiada monitoring (...) Ja widziałem osobiście ten monitoring. Widziałem jak ciągnik wyjeżdża na drogę publiczną (...) Na drodze było widać zabrudzenie drogi błotem, prawdopodobnie przez ciągnik (...) Świadkowie twierdzą, że pan G. wyjeżdżał na drogę, monitoring potwierdził to" (k. 60v-61). Warto odnotować, że M. B. zeznał, iż prawdopodobnie było tak, że oskarżony był ubrudzony błotem (k. 84). Kontynuując, świadek J. O. składał zeznania jeszcze tego samego dnia, w niedużym odstępie czasowym od zgłoszenia, tj. kontakcie z dyżurnym Komisariatu Policji w H.. Jego relacja składana w toku postępowania sądowego odnośnie jazdy oskarżonego po drodze publicznej pod wpływem alkoholu, ilości wykonanych manewrów była spójna z tą przedstawioną przez niego w fazie postępowania przygotowawczego. Nadto dodał, że doszło do sytuacji, w której to nadjeżdżający pojazd o jasnym kolorze lakieru zatrzymał się z uwagi na obecność ciągnika na drodze publicznej kierowanego przez oskarżonego. W świetle tych ustaleń nie sposób było uznać, jak zrobił to Sąd I instancji, iż dowód z zeznań J. O. stanowi bezpodstawne pomówienie. Zauważa się bowiem konsekwencję w jego zeznaniach, które to znajdują potwierdzenie w innych dowodach. Nie wydaje się również, aby były one nieprawdopodobne. Należy przypomnieć, że przy dowodzie z pomówienia nie jest konieczne, aby relacje pomawiającego były potwierdzone innymi dowodami co do każdego opisywanego przez niego zdarzenia. Potwierdzenie innymi dowodami co najmniej części przestępstw opisywanych przez pomawiającego daje podstawy do pozytywnego zweryfikowania pozostałych jego relacji dotyczących innych przestępstw popełnionych przez tego samego sprawcę, a także przestępstw popełnionych przez inne osoby (wyrok SA w Warszawie z 8.10.2018 r., II AKa 462/17, LEX nr 2626136). Idąc dalej, fakt, że świadek J. O., w rozmowie z dyżurnym Komisariatu Policji w H. nie podał, iż oskarżony jeździł po drodze publicznej, nie świadczy o tym, że do takiego zdarzenia nie doszło. Nie należy tracić z pola widzenia, iż po przyjeździe na miejsce funkcjonariuszy Policji wskazał na taką okoliczność. Uszkodzenie słupka nie ma znaczenia w kontekście jazdy oskarżonego po drodze publicznej, gdyż zarówno świadek J. O., jak i świadek J. S. podnieśli, że jeździł również po terenie swojej posesji, wzdłuż działki tuż przy samej siatce. W związku z tym przywoływanie argumentacji przez Sąd Rejonowy o niemożności uszkodzenia ogrodzenia po wykonaniu manewru zawracania na drodze publicznej było zbędne. Nie jest to bowiem okoliczność, która negowałaby sprawstwo zarzucanego oskarżonemu czynu. Fakt, iż w dniu 29 listopada 2022 r. nie został zabezpieczony monitoring od J. O. (k. 73), nadto, iż świadek J. O. nie wskazał na okoliczność przeglądania monitoringu przez funkcjonariusza Policji nie powoduje, że zeznaniom świadka P. S. należało, niejako z góry, odmówić waloru wiarygodności. Wobec powyższych ustaleń, za nieprawidłową należało uznać ocenę zeznań świadków J. S., P. S. oraz M. B.. Są to osoby obce dla oskarżonego. Nie miały żadnego powodu, ażeby relacjonować odmiennie, aniżeli miało to miejsce w rzeczywistości. Mieli oni świadomość konsekwencji jakie niesie za sobą składanie fałszywych zeznań, nadto funkcjonariusze zdawali sobie sprawę, iż mogą w takim wypadku odpowiadać dyscyplinarnie. J. S. nie był skonfliktowany z oskarżonym, wobec czego brak było powodu, ażeby nie uznać jego zeznań za wiarygodnych. - przechodząc do oceny wyjaśnień oskarżonego. Owszem, oskarżony nie jest zobowiązany do dostarczania dowodów na swoją niekorzyść. Jest to jego prawo, zagwarantowane m.in. w Konstytucji RP. Jednakże, jeżeli decyduje się na złożenie wyjaśnień, ich ocena powinna zostać dokonana, tak jak każdy inny dowód, w konfrontacji z ich treścią. Nie mogą być natomiast oceniane w oderwaniu od wymowy pozostałego materiału dowodowego. Wartość takiego dowodu weryfikuje się również poprzez aspekt jego wewnętrznej spójności. Oskarżony wskazywał w toku postępowania przygotowawczego, że pił wcześniej alkohol z J. S.. Później pił alkohol, ale na swojej posesji (k. 19). Z kolei na rozprawie w dniu 01 marca 2022 r. podał, że w dniu kiedy doszło do zdarzenia, tj. 29.11.2021 r. nie spożywał alkoholu przed zajściem z sąsiadem, spożywał dopiero alkohol po tym zajściu, a tuż przed przybyciem Policji. Wskazał, iż tego dnia wypił mniej więcej 200 ml alkoholu (k. 60-60v). Należy podkreślić, że wraz z upływem czasu następuje eliminacja zawartości alkoholu z organizmu. Wobec następujących wyników pomiarów: godz. 15:00 – wynik 1,14 promila, godz. 15:03 – wynik 1,06 promila, godz. 15:34 – wynik 1,03 promila, godz. 16:06 – wynik 0,96 promila stwierdzić trzeba, że następowała eliminacja alkoholu. Oznacza to, że stan nietrzeźwości w czasie czynu był jeszcze wyższy. Na marginesie należy podnieść, że w literaturze podnosi się, że dorosły człowiek o wadze od 70 do 75 kg osiąga stan po użyciu alkoholu (od 0,2 do 0,5‰) po wypiciu kieliszka wódki, lampki wina lub dużego kufla (0,5 l) piwa, a poziom około 0,6‰ alkoholu we krwi osiąga się po wypiciu trzech takich porcji (A. Święcicki, Podstawowe wiadomości o alkoholu i alkoholizmie, Warszawa 1977, s. 12). Co więcej, świadek J. S. zeznał, że tego dnia nie rozmawiał z oskarżonym, nie był na terenie jego posesji i nie spożywał z nim alkoholu. Z kolei obydwaj świadkowie, tj. J. O. oraz J. S. wskazali na okoliczności świadczące o stanie nietrzeźwości oskarżonego. Bezspornym jest, iż znajdował się w takim stanie, co potwierdziły wskazane powyżej badania (k. 2). Te fakty w ocenie Sądu Okręgowego, powinny zwiększyć poziom ostrożności oceny wyjaśnień oskarżonego. De facto podważały je. Tymczasem Sąd Rejonowy obdarzył przymiotem wiarygodności jego wyjaśnienia na podstawie tego, że zgłoszenie świadka J. O. nie zawierało stwierdzenia, iż oskarżony poruszał się ciągnikiem rolniczym po drodze publicznej będąc w stanie nietrzeźwości. Jak to już zostało wcześniej wskazane, nie świadczy to o tym, że do czynu nie doszło. W sytuacji kiedy istniały dowody, na poparcie wersji przedstawionej przez świadka J. O., obdarzenie wiarą depozycji oskarżonego, w tle innych dowodów sprawy, było decyzją błędną, sprzeczną z dyrektywami określonymi w art. 7 kpk - co do dowodów z dokumentów, ocena Sądu I instancji była słuszna, podobnie zresztą, jak ocena zeznań świadków A. S. i K. R., którzy nie posiadali wiedzy o tym, czy oskarżony kierował ciągnikiem po drodze publicznej w stanie nietrzeźwości. Nie zmienia to jednak faktu, że całościowa ocena zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego była błędna, a zatem zarzut prokuratora zasługiwał na uwzględnienie. - w zakresie postulatu prokuratora, iż w sprawie istniała potrzeba przeprowadzenia z urzędu dowodu z zeznań funkcjonariusza Policji – dyżurnego Komisariatu Policji w H. oraz z opinii biegłego z zakresu fonoskopii (w zakresie transkrypcji nagrań), Sąd Okręgowy uważa, iż przeprowadzenie tych dowodów nie było konieczne dla ustalenia stanu faktycznego sprawy. Jakość nagrania była dostateczna, ażeby usłyszeć zarówno świadka J. O., jak i dyżurnego funkcjonariusza Policji Komisariatu Policji w H.. Na marginesie można dodać, że z nagrania wynika, iż funkcjonariusz Policji, chcąc uzyskać informacje od zgłaszającego przerywa mu, uniemożliwiając mu kontynuowanie składania zgłoszenia. Z tego też powodu właśnie J. O. mógł nie zgłosić faktu prowadzenia ciągnika na drodze publicznej w stanie upojenia alkoholowego przez oskarżonego. Jednakże, mając na względzie racjonalizację kosztów postępowania, powoływanie biegłego w celu poprawienia jakości nagrania, byłoby zabiegiem zbędnym. - w związku z tym, że treść dokonanych ocen i wniosków wyprowadzonych przez Sąd meriti nie odpowiadała zasadom rozumowania, a błąd ten miał wpływ na treść orzeczenia, następczy zarzut błędu w ustaleniach faktycznych, jawił się jako uzasadniony. Wniosek o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy Sądowi Rejonowemu w Mińsku Mazowieckim do ponownego rozpoznania. ☒ zasadny ☐ częściowo zasadny ☐ niezasadny Zwięźle o powodach uznania wniosku za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny. częściowa zasadność podniesionych zarzutów implikowała uwzględnienie wniosku z jakim wystąpił skarżący. 4. OKOLICZNOŚCI PODLEGAJĄCE UWZGLĘDNIENIU Z URZĘDU 1. ------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------ Zwięźle o powodach uwzględnienia okoliczności ------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------ 5. ROZSTRZYGNIĘCIE SĄDU ODWOŁAWCZEGO 5.1. Utrzymanie w mocy wyroku sądu pierwszej instancji 1. Przedmiot utrzymania w mocy ------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------ Zwięźle o powodach utrzymania w mocy ------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------ 5.2. Zmiana wyroku sądu pierwszej instancji 1. Przedmiot i zakres zmiany ------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------ Zwięźle o powodach zmiany ------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------ 5.3. Uchylenie wyroku sądu pierwszej instancji 5.3.1. Przyczyna, zakres i podstawa prawna uchylenia 1.1. ----------------------------------------------------------------------------------- ☐ art. 439 kpk Zwięźle o powodach uchylenia ------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------ 2.1. Konieczność przeprowadzenia na nowo przewodu w całości ☐ art. 437 § 2 kpk Zwięźle o powodach uchylenia ------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------ 3.1. Konieczność umorzenia postępowania ☐ art. 437 § 2 kpk Zwięźle o powodach uchylenia i umorzenia ze wskazaniem szczególnej podstawy prawnej umorzenia ------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------ 4.1. ☒ art. 454 § 1 kpk Zwięźle o powodach uchylenia materiał dowodowy zgromadzony w sprawie, oceniony zgodnie z dyrektywami art. 7 kpk, stanowi podstawę do uznania winy oskarżonego w zakresie zarzuconego mu czynu. Jednakże z uwagi na ustawowy zakaz wyrażony w przepisie art. 454 § 1 kpk, Sąd Okręgowy nie mógł skazać oskarżonego z uwagi na treść zaskarżonego wyroku. W tej sytuacji jedynym dopuszczalnym rozstrzygnięciem było uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy Sądowi I instancji do ponownego rozpoznania. 5.3.2. Zapatrywania prawne i wskazania co do dalszego postępowania Sąd Rejonowy, przy ponownym rozpoznaniu sprawy, przeprowadzi postępowanie dowodowe w całości w sposób zgodny z dyrektywami wyrażonymi w art. 7 kpk, przykładając należną uwagę do dokonania prawidłowych ustaleń faktycznych w zakresie jazdy oskarżonego w stanie nietrzeźwości na drodze publicznej, w szczególności ustali co widział świadek P. S. na monitoringu, wobec jego skasowania poprzez nadpisanie, tj. czy widział oskarżonego jeżdżącego po drodze publicznej w stanie nietrzeźwości, czy widział sytuację z kobietą, która zatrzymała swój pojazd, o jasnym lakierze podwozia na tejże drodze, wskutek wykonywania na niej manewrów przez oskarżonego, gdzie to widział, co to było za urządzenie rejestrujące obraz. Nadto zajmie jasne stanowisko, czy wersja przedstawiana przez oskarżonego, stanowi przyjętą linię obrony i czy znajduje odzwierciedlenie w pozostałym materiale dowodowym sprawy. Przeprowadzając ponownie postępowanie, dostosuje się do niniejszych wskazań, następnie wyciągnie wnioski, czy oskarżonemu można przypisać sprawstwo zarzucanego mu aktem oskarżenia czynu, w każdym przypadku, swoje stanowisko rzetelnie uzasadni. 5.4. Inne rozstrzygnięcia zawarte w wyroku Punkt rozstrzygnięcia z wyroku Przytoczyć okoliczności ---------------------- --------------------------------------------------------------------------------------------------------------- 6. Koszty Procesu P unkt rozstrzygnięcia z wyroku Przytoczyć okoliczności --------------------- Z uwagi na kasatoryjny charakter wydanego wyroku Sąd Okręgowy nie orzekł o kosztach sądowych za postępowanie odwoławcze. 7. PODPIS 1.3. Granice zaskarżenia Kolejny numer załącznika 1 Podmiot wnoszący apelację prokurator Rozstrzygnięcie, brak rozstrzygnięcia albo ustalenie, którego dotyczy apelacja cały wyrok 1.3.1. Kierunek i zakres zaskarżenia ☐ na korzyść ☒ na niekorzyść ☒ w całości ☐ w części ☐ co do winy ☒ co do kary ☐ co do środka karnego lub innego rozstrzygnięcia albo ustalenia 1.3.2. Podniesione zarzuty Zaznaczyć zarzuty wskazane przez strony w apelacji ☐ art. 438 pkt 1 k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w zakresie kwalifikacji prawnej czynu przypisanego oskarżonemu ☐ art. 438 pkt 1a k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w innym wypadku niż wskazany w art. 438 pkt 1 k.p.k., chyba że pomimo błędnej podstawy prawnej orzeczenie odpowiada prawu ☒ art. 438 pkt 2 k.p.k. – obraza przepisów postępowania, jeżeli mogła ona mieć wpływ na treść orzeczenia ☒ art. 438 pkt 3 k.p.k. – błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia, jeżeli mógł on mieć wpływ na treść tego orzeczenia ☐ art. 438 pkt 4 k.p.k. – rażąca niewspółmierność kary, środka karnego, nawiązki lub niesłusznego zastosowania albo niezastosowania środka zabezpieczającego, przepadku lub innego środka ☐ art. 439 k.p.k. ☐ brak zarzutów 1.4. Wnioski ☒ uchylenie ☐ zmiana
II K 76/24
Jeżeli wniosek o uzasadnienie wyroku dotyczy tylko niektórych czynów lub niektórych oskarżonych, sąd może ograniczyć uzasadnienie do części wyroku objętych wnioskiem.
II AKa 284/22
UZASADNIENIE Formularz UK 2 Sygnatura akt II AKa 284/22 Załącznik dołącza się w każdym przypadku.
VII Ka 158/25
Formularz UK 2 Sygnatura akt VII Ka 158/25 Załącznik dołącza się w każdym przypadku.

Need to analyze how this precedent applies to your matter?

Cross-reference this judgment against statutes, commentaries, and subsequent citing case law inside Legislator AI.

Open in Legislator →

Full text