IV Ka 290/22 · Sąd powszechny

wyrok Sądu Rejonowego w Opocznie z dnia 5 lipca 2023 roku sygn.

UZASADNIENIE Formularz UK 2 Sygnatura akt IV Ka 579/23 Załącznik dołącza się w każdym przypadku.

UZASADNIENIE Formularz UK 2 Sygnatura akt IV Ka 446/23 Załącznik dołącza się w każdym przypadku.

Sygn. akt II Ka 175/24 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 25 kwietnia 2024r. Sąd Okręgowy w Siedlcach II Wydział Karny w składzie: Przewodniczący: Sędzia SO Grażyna Jaszczuk Protokolant: st. sekr. sąd. Beata Defut-Kołodziejak przy udziale Prokuratora Leszka Wójcika po rozpoznaniu w dniu 25 kwietnia 2024 r. sprawy A. G. oskarżonej z art. 279 §1 k.k. G. M. oskarżonego z art. 279 §1 k.k. w zw. z art. 64 §1 k.k. na skutek apelacji, wniesionej przez obrońców oskarżonych od wyroku Sądu Rejonowego w Garwolinie z dnia 29 listopada 2023 r. sygn. akt II K 557/21 I. zaskarżony wyrok utrzymuje w mocy; II. zasądza od Skarbu Państwa na rzecz adwokatów T. K. i M. M. po 516,60 (w tym 96,60 podatku VAT) zł tytułem obrony z urzędu oskarżonych w postępowaniu odwoławczym; III. zwalnia oskarżonych od kosztów sądowych za II instancję stwierdzając, że wydatki tego postępowania ponosi Skarb Państwa. UZASADNIENIE Formularz UK 2 Sygnatura akt II Ka 175/24 Załącznik dołącza się w każdym przypadku. Podać liczbę załączników: 1 1. CZĘŚĆ WSTĘPNA 1.1. Oznaczenie wyroku sądu pierwszej instancji Wyrok Sądu Rejonowego w Garwolinie z dnia 29 listopada 2023 r. w sprawie II K 557/21 1.2. Podmiot wnoszący apelację ☐ oskarżyciel publiczny albo prokurator w sprawie o wydanie wyroku łącznego ☐ oskarżyciel posiłkowy ☐ oskarżyciel prywatny ☒ obrońca ☐ oskarżony albo skazany w sprawie o wydanie wyroku łącznego ☐ inny 1.3. Granice zaskarżenia 1.3.1. Kierunek i zakres zaskarżenia ☒ na korzyść ☐ na niekorzyść ☒ w całości ☐ w części ☐ co do winy ☐ co do kary ☐ co do środka karnego lub innego rozstrzygnięcia albo ustalenia 1.3.2. Podniesione zarzuty Zaznaczyć zarzuty wskazane przez strony w apelacji ☐ art. 438 pkt 1 k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w zakresie kwalifikacji prawnej czynu przypisanego oskarżonemu ☐ art. 438 pkt 1a k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w innym wypadku niż wskazany w art. 438 pkt 1 k.p.k., chyba że pomimo błędnej podstawy prawnej orzeczenie odpowiada prawu ☒ art. 438 pkt 2 k.p.k. – obraza przepisów postępowania, jeżeli mogła ona mieć wpływ na treść orzeczenia ☒ art. 438 pkt 3 k.p.k. – błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia, jeżeli mógł on mieć wpływ na treść tego orzeczenia ☒ art. 438 pkt 4 k.p.k. – rażąca niewspółmierność kary, środka karnego, nawiązki lub niesłusznego zastosowania albo niezastosowania środka zabezpieczającego, przepadku lub innego środka ☐ art. 439 k.p.k. ☐ brak zarzutów 1.4. Wnioski ☒ uchylenie ☒ zmiana 2. Ustalenie faktów w związku z dowodami przeprowadzonymi przez sąd odwoławczy 2.1. Ustalenie faktów 2.1.1. Fakty uznane za udowodnione Lp. Oskarżony Fakt oraz czyn, do którego fakt się odnosi Dowód Numer karty ------------ --------------- ---------------------------------------------------------------------- ------------------------ -------- 2.1.2. Fakty uznane za nieudowodnione Lp. Oskarżony Fakt oraz czyn, do którego fakt się odnosi Dowód Numer karty ---------- ----------------- --------------------------------------------------------------------- ------------------------ --------- 2.2. Ocena dowodów 2.2.1. Dowody będące podstawą ustalenia faktów Lp. faktu z pkt 2.1.1 Dowód Zwięźle o powodach uznania dowodu ------------------ ------------------------------- ------------------------------------------------------------------------------- 2.2.2. Dowody nieuwzględnione przy ustaleniu faktów(dowody, które sąd uznał za niewiarygodne oraz niemające znaczenia dla ustalenia faktów) Lp. faktu z pkt 2.1.1 albo 2.1.2 Dowód Zwięźle o powodach nieuwzględnienia dowodu ----------------------- ---------------------------------------- --------------------------------------------------------------------------------- . STANOWISKO SĄDU ODWOŁAWCZEGO WOBEC ZGŁOSZONYCH ZARZUTÓW i wniosków Lp. Zarzut 1. I. Obraza przepisów postępowania mogąca mieć wpływ na treść orzeczenia, a w szczególności: a. art. 7 k.p.k. w zw. z art. 366 § 1 k.p.k., w zw. z art. 410 k.p.k., polegająca na dowolnej ocenie zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego z naruszeniem zasad logicznego rozumowania i doświadczenia życiowego poprzez przyjęcie, że wyjaśnienia oskarżonego G. M. nie zasługują na obdarzenie wiarą w całości w sytuacji, gdy są one jasne, logiczne i poparte wyjaśnieniami A. G., a w związku z powyższym brak możliwości zarzucenia popełnienia oskarżonemu przypisywanego mu przestępstwa; b. art. 7 k.p.k., przez dowolną ocenę dowodów występujących w sprawie, polegająca na odmówieniu wiarygodności wyjaśnieniom A. G. w zakresie, w jakim konsekwentnie wskazywała na okoliczności wejścia do budynku i w nim przebywaniu bez zamiaru brania stamtąd czegokolwiek, braku ujawnienia przy oskarżonych kradzionych przedmiotów bądź środków pieniężnych wskazujących, że mogliby coś w przeszłości stamtąd ukraść, co w konsekwencji doprowadziło do błędnych ustaleń faktycznych. c. art. 7 k.p.k., poprzez dowolną a nie swobodną, niezgodną z zasadami logiki i doświadczenia życiowego ocenę dowodów z zeznań świadka/pokrzywdzonego M. C. wyrażające się w uznaniu jego depozycji za wiarygodne w zakresie, w jakim obciążają oskarżonych nie zauważając, iż świadek ten jest zainteresowany wynikiem tego postępowania i jego zeznania celowo wskazują na sprawstwo oskarżonych, co w konsekwencji doprowadziło do błędnych ustaleń faktycznych. II. Błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę wyroku, mający wpływ na jego treść, a polegający na wyrażeniu poglądu, że dowody ujawnione w sprawie i ustalone na ich podstawie okoliczności są wystarczające do przyjęcia, że oskarżony G. M. popełnił zarzucany czyn w sytuacji, gdy brak jest podstaw do takiego przyjęcia w szczególności przez pryzmat właśnie okoliczności znalezienia oskarżonego wraz z partnerką przez właścicieli w domu i przebywania tam przez oskarżonych od dłuższego czasu co wskazuje na brak zamiaru dokonania kradzieży, nie posiadania środków pieniężnych z rzekomej kradzieży, wywiedzenia z faktu posiadania narzędzi wniosków z nich nie wypływających, co w całokształcie okoliczności wskazywało, że oskarżeni jedynie przebywali w tym domu do czego oskarżeni konsekwentnie się przyznawali. III. Rażąca niewspółmierność kary polegająca na orzeczeniu kary 1 roku i 6 miesięcy pozbawienia wolności, gdy całokształt okoliczności podmiotowo-przedmiotowych wskazuje, iż kara ta jest zbyt surowa, biorąc choćby pod uwagę okoliczności sprawy. ☐ zasadny ☐ częściowo zasadny ☒ niezasadny Zwięźle o powodach uznania zarzutu za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny Środek odwoławczy obrońcy oskarżonego G. M. został uznany jako bezzasadny i nie zasługiwał na uwzględnienie. Skarżący, podnosząc zarzuty obrazy wskazanych przez niego przepisów proceduralnych stanął na stanowisku, iż Sąd meriti ocenił materiał dowodowy w postaci wyjaśnień oskarżonych oraz zeznań M. C. w sposób niewłaściwy, co doprowadziło do poczynienia błędnych ustaleń faktycznych, skutkujących niesłusznym przypisaniem oskarżonemu winy za zarzucony mu czyn. Odnosząc się do przedmiotowych zarzutów na wstępie wskazać należy, iż Sąd Rejonowy ocenił materiał dowodowy zgodnie z zasadami płynącymi z art. 7 k.p.k., kierując się w tym wskazaniami wiedzy i doświadczenia życiowego. Wyjaśnienia oskarżonych słusznie nie zostały uwzględnione jako wiarygodne w kluczowej ich części, tj. świadczącej o przebywaniu przez nich w pustostanie jedynie przez ok. jedną dobę oraz niedokonaniu do niego wcześniej włamania i przywłaszczenia z jego wnętrza wymienionego w zarzucie mienia. Zauważyć należy, że wyjaśnienia oskarżonych nie korelują z ich zachowaniem, chociażby w momencie ich ujawnienia w domu przez M. C. i J. D.. Jak słusznie Sąd I instancji zauważył, w przypadku przebywania oskarżonych w domu jedynie przez dobę, w celu schronienia się przed warunkami pogodowymi, ich zachowanie powinno być zgoła inne, a wyrażać się zaskoczeniem, poczuciem wstydu, skruchą i potrzebą jak najszybszego opuszczenia domu. Jednakże po ujawnieniu ich pobytu, jak wynika z wiarygodnych zeznań wyżej wymienionych pokrzywdzonych, oskarżeni początkowo nie chcieli opuścić nieruchomości, zaprezentowali postawę roszczeniową, która pojawiła się z przyczyny dłuższego pobytu w tym domu. Taki stan rzeczy został ustalony na podstawie wiarygodnych zeznań pokrzywdzonych, którzy nie mieli interesu, aby przedstawiać te fakty odmiennie. Przeciwko wiarygodności wyjaśnieniom oskarżonych przemawiał również fakt, o którym wspomniał Sąd w uzasadnieniu pierwszoinstancyjnego wyroku, a dotyczył korzystania przez oskarżonego przy paleniu papierosa ze słoika, w którym znajdowała się już duża ilość niedopałków. Nie można się zgodzić ze skarżącym, iż wyjaśnienia oskarżonych są spójne i logiczne, a przemawia za tym m.in. to, że oskarżona wyjaśniła na rozprawie, że w tym domu mieszkał „jakiś starszy facet” i wspólnie z oskarżonym widywali go jak wchodził i wychodził (k. 194). Oskarżony w swoich wyjaśnieniach o tym fakcie nie wskazał ani razu, a co niewątpliwie byłoby ważne z punktu widzenia jego interesu i trudno uznać, że o tym mógł po prostu zapomnieć lub uznać za nieistotne. Przeciwko wiarygodności wyjaśnień przemawia również kwestia tłumaczenia celu posiadania zabezpieczonych w postępowaniu narzędzi. Trudno sobie wyobrazić sytuację, że oskarżonym zepsuł się samochód znacznie oddalony od miejsca ich pobytu, że pożyczyli narzędzia od kogoś, kogo nawet nie potrafią bliżej określić, a rzekomej naprawy jeszcze się nawet nie podjęli. Następnie, nie sposób się zgodzić z argumentacją skarżącego co do tego, że fakt dłuższego przebywania w domu wykluczał sens dokonania kradzieży w tym samym miejscu, a także, że za ich niewinnością przemawiał brak śladów świadczących o takim przebiegu wydarzeń. Stanowisko obrońcy oparte jest jedynie na domniemaniu i przyjętej linii obrony, podczas gdy właśnie czasokres zarzuconego czynu wskazuje na to, że kradzieży mogli się dopuścić znacznie wcześniej niż w dniu ich ujawnienia, czyli bliżej daty 15 marca 2021 r. To pozwoliłoby zatrzeć ślady i spieniężyć przedmioty zabrane w celu przywłaszczenia lub chociażby je ukryć. Skarżący odniósł się krytycznie także do oceny poczynionej przez Sąd I instancji, dotyczącej zeznań pokrzywdzonego M. C., zarzucając ich niewiarygodność z racji posiadanego przez niego interesu w niniejszym postępowaniu. Na wstępie zauważyć należy, że nie można wykluczać niejako automatycznie zeznań osoby pokrzywdzonej w sprawie tylko dlatego, że jest bezpośrednio zainteresowana wynikiem postępowania (por. wyrok Sądu Apelacyjnego w Poznaniu z 11.07.2013 r., II AKa 81/13, LEX nr 1363328). Zeznania takiej osoby, jak również pozostały materiał dowodowy, są oceniane przez pryzmat całokształtu zebranego materiału, zgodnie ze wskazaniami zawartymi w art. 7 k.p.k. Dopiero po tak przeprowadzonej konfrontacji całokształtu materiału dowodowego można ocenić, czy dowód winien być uwzględniony jako wiarygodny, czy też nie. W niniejszej sprawie Sąd Okręgowy zważył, że zeznania M. C. Sąd Rejonowy słusznie ocenił jako wiarygodne, albowiem są one jasne, logiczne, korespondujące z pozostałym uwzględnionym materiałem dowodowym. Odnosząc się do twierdzenia obrony w tym zakresie nie można przyznać racji, że M. C. próbował niesłusznie obciążyć oskarżonego winą za zarzucony mu czyn, wskazując m.in. przedmioty, które nie były objęte zarzutem. Nie można wymagać od osoby przesłuchiwanej, żeby pamiętała szczegółowo wszelkie okoliczności związane ze sprawą, a w ewentualnych nieścisłościach upatrywać się jedynie złych intencji. Nawiązując tylko do poruszonego przez skarżącego tematu skradzionego regału z książkami należało zauważyć, że pokrzywdzony zeznał, że wydawało mu się, że nie było tego regału (k. 23v), co świadczy o tym, że nie próbował dodatkowo - z całą pewnością, obciążać oskarżonych za kradzież przedmiotów, których nie był pewny. Zresztą kilkakrotnie pokrzywdzony wskazywał na to, że wartość wyrządzonych szkód po dokładniejszych oględzinach i oszacowaniu, mogłaby okazać się jeszcze większa niż 3000 zł (k. 61v). Podsumowując powyższe rozważania i odnosząc je do treści podniesionych zarzutów należało jednoznacznie stwierdzić, iż Sąd Okręgowy nie dopatrzył się błędów w ocenie materiału dowodowego, których miał się dopuścić Sąd meriti. Ponadto, właściwie oceniony materiał dowodowy posłużył do prawidłowego ustalenia stanu faktycznego w sprawie, co pozwoliło na przypisanie oskarżonemu winy za zarzucony mu czyn. Sąd Rejonowy ferując wyrok wziął pod uwagę całokształt okoliczności, które zostały ujawnione podczas rozprawy głównej. Odnosząc się na koniec do zarzutu związanego z rozstrzygnięciem co do orzeczonej kary, należało również uznać jego nietrafność. Na względzie mieć trzeba, że zarzut ten może być uznany za trafny i zasadny wówczas, gdy różnica pomiędzy karą orzeczoną przez sąd I instancji a karą jaką należałoby orzec w następstwie prawidłowo zastosowanych dyrektyw wymiaru kary jest istotna, wyraźna oraz gdy Sąd meriti pominie określone okoliczności o charakterze łagodzącym lub też gdy wprawdzie tego rodzaju okoliczności formalnie uwzględni, ale nie nada im właściwego znaczenia. Skarżący w swym środku odwoławczym uzasadnił niniejszy zarzut jedynie ogólnikowo, wskazując na bliżej nieokreślone okoliczności sprawy i młody wiek oskarżonego, a także to, że jakoby miał on poszukiwać jedynie schronienia. Bacząc na przypisanie oskarżonemu sprawstwa zarzuconego mu czynu, ten ostatni argument okazał się całkowicie bezzasadny. Następnie stwierdzić należało, że trudno było doszukać się takich okoliczności, które przemawiałyby bezspornie na korzyść oskarżonego, zważając na popełnienie przez niego przedmiotowego czynu w warunkach art. 64 § 1 k.k. Młody wiek oskarżonego w połączeniu z dotychczasową wielokrotną karalnością także o tym nie świadczą. Jak słusznie Sąd Rejonowy zauważył, okolicznością łagodzącą mogła być jedynie nieznaczna wartość skradzionego mienia, choć i ta okoliczność nie jest tak naprawdę jednoznacznie korzystna w swej ocenie dla oskarżonego. Niewątpliwie więcej okoliczności przemawiało na niekorzyść oskarżonego, a zwłaszcza wspomniana już wcześniej wielokrotna karalność za przestępstwa przeciwko mieniu. Uznać także należało, iż oskarżeni nie naprawili dotychczasowo wyrządzonej szkody, albowiem w postępowaniu odwoławczym żadna taka informacja do wiedzy Sądu nie wpłynęła. Biorąc pod uwagę ustawowe zagrożenie za czyn z art. 279 § 1 k.k., ponadto przy działaniu w warunkach wskazanych w art. 64 § 1 k.k. należało uznać, iż orzeczona kara 1 roku i 6 miesięcy pozbawienia wolności powinna być postrzegana mimo wszystko za karę łagodną, gdyż zbliżona jest do dolnej granicy kary możliwej do zasądzenia w tych warunkach. Podsumowując powyższe rozważania w kwestii orzeczonej kary należało uznać, iż Sąd Rejonowy nie uchybił dyrektywom jej wymiaru wynikającym z art. 53 k.k., zauważył wszystkie okoliczności zaistniałe i mające zastosowanie w niniejszej sprawie oraz właściwie nadał im odpowiednią rangę oraz znaczenie przy orzekaniu o karze, co przeczy podniesionemu przez obrońcę zarzutowi. Wyrazić należy przekonanie, że tak wymierzona kara spełni swe cele, a zwłaszcza te o charakterze zapobiegawczym. Wniosek Wniosek o zmianę zaskarżonego wyroku i uniewinnienie oskarżonego, a ewentualnie o zmianę zaskarżonego wyroku poprzez wymierzenie łagodniejszej kary lub o uchylenie wyroku i przekazanie sprawy Sądowi Rejonowemu do ponownego rozpoznania. ☐ zasadny ☐ częściowo zasadny ☒ niezasadny Zwięźle o powodach uznania wniosku za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny. Wobec niezasadności zarzutów podniesionych przez obrońcę, wniosek apelacyjny nie zasługiwał na uwzględnienie, co szczegółowo zostało rozważone we wcześniejszej części uzasadnienia. 4. OKOLICZNOŚCI PODLEGAJĄCE UWZGLĘDNIENIU Z URZĘDU 1. ------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------ Zwięźle o powodach uwzględnienia okoliczności ------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------ 5. ROZSTRZYGNIĘCIE SĄDU ODWOŁAWCZEGO 5.1. Utrzymanie w mocy wyroku sądu pierwszej instancji 1. Przedmiot utrzymania w mocy Zaskarżony wyrok w całości. Zwięźle o powodach utrzymania w mocy Wskazano w rubryce 3.1. Jednocześnie Sąd Okręgowy nie dopatrzył się uchybień podlegających rozpatrzeniu z urzędu. 5.2. Zmiana wyroku sądu pierwszej instancji 1. Przedmiot i zakres zmiany ----------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------- Zwięźle o powodach zmiany ----------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------- 5.3. Uchylenie wyroku sądu pierwszej instancji 5.3.1. Przyczyna, zakres i podstawa prawna uchylenia 1.1. -------------------------------------------------------------------------------------------------- ☐ art. 439 k.p.k. Zwięźle o powodach uchylenia ------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------ 2.1. Konieczność przeprowadzenia na nowo przewodu w całości ☐ art. 437 § 2 k.p.k. Zwięźle o powodach uchylenia ------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------ 3.1. Konieczność umorzenia postępowania ☐ art. 437 § 2 k.p.k. Zwięźle o powodach uchylenia i umorzenia ze wskazaniem szczególnej podstawy prawnej umorzenia ------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------ 4.1. ----------------------------------------------------------------------------------------------- ☐ art. 454 § 1 k.p.k. Zwięźle o powodach uchylenia ------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------ 5.3.2. Zapatrywania prawne i wskazania co do dalszego postępowania ---------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------- 5.4. Inne rozstrzygnięcia zawarte w wyroku Punkt rozstrzygnięcia z wyroku Przytoczyć okoliczności ------------------------- ------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------- 6. Koszty Procesu Punkt rozstrzygnięcia z wyroku Przytoczyć okoliczności II. Zgodnie ze stawkami określonymi w § 17 ust. 2 pkt 4 i § 4 ust. 3 Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 03 października 2016 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu, Sąd Okręgowy zasądził od Skarbu Państwa na rzecz adwokatów T. K. i M. M. po 516,60 zł (w tym 96,60 zł podatku VAT) tytułem obrony z urzędu oskarżonych w postępowaniu odwoławczym. III. Ze względu na zaistnienie przesłanek z art. 624 § 1 k.p.k., zwolniono oskarżonych od zapłaty kosztów sądowych za postępowanie odwoławcze określając, że wchodzące w ich skład wydatki ponosi Skarb Państwa. 7. PODPIS 1.3. Granice zaskarżenia Kolejny numer załącznika 1 Podmiot wnoszący apelację Obrońca oskarżonego G. M. Rozstrzygnięcie, brak rozstrzygnięcia albo ustalenie, którego dotyczy apelacja Wyrok w całości 1.3.1. Kierunek i zakres zaskarżenia ☒ na korzyść ☐ na niekorzyść ☒ w całości ☐ w części ☐ co do winy ☐ co do kary ☐ co do środka karnego lub innego rozstrzygnięcia albo ustalenia 1.3.2. Podniesione zarzuty Zaznaczyć zarzuty wskazane przez strony w apelacji ☐ art. 438 pkt 1 k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w zakresie kwalifikacji prawnej czynu przypisanego oskarżonemu ☐ art. 438 pkt 1a k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w innym wypadku niż wskazany w art. 438 pkt 1 k.p.k., chyba że pomimo błędnej podstawy prawnej orzeczenie odpowiada prawu ☒ art. 438 pkt 2 k.p.k. – obraza przepisów postępowania, jeżeli mogła ona mieć wpływ na treść orzeczenia ☒ art. 438 pkt 3 k.p.k. – błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia, jeżeli mógł on mieć wpływ na treść tego orzeczenia ☒ art. 438 pkt 4 k.p.k. – rażąca niewspółmierność kary, środka karnego, nawiązki lub niesłusznego zastosowania albo niezastosowania środka zabezpieczającego, przepadku lub innego środka ☐ art. 439 k.p.k. ☐ brak zarzutów 1.4. Wnioski ☒ uchylenie ☒ zmiana

Sygn. akt II Ka 932/22 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 13 marca 2023r. Sąd Okręgowy w Siedlcach II Wydział Karny w składzie: Przewodniczący: SSO Agata Kowalska Protokolant: sekr. sąd. Beata Wilkowska przy udziale prokuratora Jolanty Sulskiej po rozpoznaniu w dniu 13 marca 2023 r. sprawy E. K. oskarżonej z art. 18 § 3 kk w zw. z art. 297 §1 kk O. K. oskarżonej z art. 297 §1 kk na skutek apelacji wniesionej przez oskarżone od wyroku Sądu Rejonowego w Garwolinie z dnia 10 października 2022 r. sygn. akt II K 568/21 I. utrzymuje w mocy zaskarżony wyrok; II. zasądza od oskarżonych na rzecz Skarbu Państwa opłatę za postępowanie odwoławcze, od E. K. w wysokości 360 złotych, zaś od O. K. w wysokości 90 złotych i obciąża oskarżone wydatkami za II instancję w wysokości po 10 złotych. UZASADNIENIE Formularz UK 2 Sygnatura akt II Ka 932/22 Załącznik dołącza się w każdym przypadku. Podać liczbę załączników: 1 1. CZĘŚĆ WSTĘPNA 1.1. Oznaczenie wyroku sądu pierwszej instancji Wyrok Sądu Rejonowego w Garwolinie z dnia 10 października 2022 r., sygn. II K 568/22 1.2. Podmiot wnoszący apelację ☐ oskarżyciel publiczny albo prokurator w sprawie o wydanie wyroku łącznego ☐ oskarżyciel posiłkowy ☐ oskarżyciel prywatny ☐ obrońca ☒ oskarżony albo skazany w sprawie o wydanie wyroku łącznego ☐ inny 1.3. Granice zaskarżenia 1.3.1. Kierunek i zakres zaskarżenia ☒ na korzyść ☐ na niekorzyść ☒ w całości ☐ w części ☐ co do winy ☐ co do kary ☐ co do środka karnego lub innego rozstrzygnięcia albo ustalenia 1.3.2. Podniesione zarzuty Zaznaczyć zarzuty wskazane przez strony w apelacji ☐ art. 438 pkt 1 k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w zakresie kwalifikacji prawnej czynu przypisanego oskarżonemu ☐ art. 438 pkt 1a k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w innym wypadku niż wskazany w art. 438 pkt 1 k.p.k., chyba że pomimo błędnej podstawy prawnej orzeczenie odpowiada prawu ☐ art. 438 pkt 2 k.p.k. – obraza przepisów postępowania, jeżeli mogła ona mieć wpływ na treść orzeczenia ☐ art. 438 pkt 3 k.p.k. – błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia, jeżeli mógł on mieć wpływ na treść tego orzeczenia ☐ art. 438 pkt 4 k.p.k. – rażąca niewspółmierność kary, środka karnego, nawiązki lub niesłusznego zastosowania albo niezastosowania środka zabezpieczającego, przepadku lub innego środka ☐ art. 439 k.p.k. ☒ brak zarzutów 1.4. Wnioski ☐ uchylenie ☒ zmiana 2. Ustalenie faktów w związku z dowodami przeprowadzonymi przez sąd odwoławczy 2.1. Ustalenie faktów 2.1.1. Fakty uznane za udowodnione Lp. Oskarżony Fakt oraz czyn, do którego fakt się odnosi Dowód Numer karty ---- ---------------------- -------------------------------------------------------------- -------------- ------------- 2.1.2. Fakty uznane za nieudowodnione Lp. Oskarżony Fakt oraz czyn, do którego fakt się odnosi Dowód Numer karty --------- ---------------------- -------------------------------------------------------------- -------------- -------------- 2.2. Ocena dowodów 2.2.1. Dowody będące podstawą ustalenia faktów Lp. faktu z pkt 2.1.1 Dowód Zwięźle o powodach uznania dowodu ----------------- ------------------------------------- -------------------------------------------------------------------------- 2.2.2. Dowody nieuwzględnione przy ustaleniu faktów(dowody, które sąd uznał za niewiarygodne oraz niemające znaczenia dla ustalenia faktów) Lp. faktu z pkt 2.1.1 albo 2.1.2 Dowód Zwięźle o powodach nieuwzględnienia dowodu ------------------ ------------------------------------- --------------------------------------------------------------------------- 3. STANOWISKO SĄDU ODWOŁAWCZEGO WOBEC ZGŁOSZONYCH ZARZUTÓW i wniosków Lp. Zarzut 1. Oskarżone E. K. i O. K. złożyły wspólną apelację (karta 404 akt sprawy). Nie sformułowano w niej skonkretyzowanych zarzutów z zakresu względnych i bezwzględnych przesłanek odwoławczych (art. 438 kpk i art. 439 kpk), nie wyodrębniono osobnej jednostki redakcyjnej, tzw. petitum apelacji, nie wyodrębniono również wniosków odwoławczych. Aby wystrzec się nadinterpretacji i wyprowadzenia zarzutów, które z wniesionego środka odwoławczego nie wynikały, Sąd Okręgowy na potrzeby niniejszego uzasadnienia, poza nagłówkiem złożonego pisma procesowego, przytoczy poniżej krótką apelację w/w oskarżonych, ograniczającą się w istocie do jednego zdania : „Niniejszym zaskarżam wydany wyrok w całości, na korzyść oskarżonych O. i E. K., wnoszę o jego anulowanie, przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia oraz ustanowienie adwokata z urzędu, w związku z wypowiedzeniem pełnomocnictwa udzielonego adw. N. B., ul. (...) lok. (...), (...)-(...) W., w dniu 21.11.2022 r., co nie pozwoliło oskarżonym na znalezienie nowego obrońcy w tak krótkim czasie.” ☐ zasadny ☐ częściowo zasadny ☒ niezasadny Zwięźle o powodach uznania zarzutu za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny Apelacja nie była zasadna i jako taka nie mogła wywołać postulowanego w niej skutku. Granice rozpoznania apelacji wyznacza przepis art. 433 § 1 kpk, zgodnie z którym sąd odwoławczy rozpoznaje sprawę w graniach zaskarżenia, a jeżeli w środku odwoławczym zostały wskazane zarzuty stawiane rozstrzygnięciu – również w granicach podniesionych zarzutów, uwzględniając treść art. 447 § 1-3, a w zakresie szerszym w wypadkach wskazanych w art. 435, art., 439 § 1, at. 440 i art. 455 kpk. Sąd Okręgowy rozpoznając przedmiotową sprawę w II instancji, w następstwie środka odwoławczego wniesionego łącznie przez obie oskarżone, w kontroli instancyjnej zaskarżonego wyroku kierował się treścią przytoczonego powyżej art. 433 § 1 kpk i nie stwierdził w postępowaniu apelacyjnym uchybień, które mógłby skutkować uchyleniem zaskarżonego wyroku i cofnięciem sprawy do stadium postępowania przed Sądem I instancji. Odnosząc się w pierwszej kolejności do nader skromnej treści wniesionej apelacji - oskarżone E. K. i O. K. w toku postępowania pierwszoinstancyjnego były reprezentowane przez obrońcę z wyboru. Nie wskazały we wniesionej apelacji jakichkolwiek przyczyn wypowiedzenia upoważnienia do obrony dotychczasowemu obrońcy. Ich sytuacja materialna jaka wynika z akt sprawy jest dobra. Nie zachodziły także przesłanki warunkujące obronę obligatoryjną. Oskarżone zostały wezwane w dniu 19 stycznia 2023 r. przez Sąd Okręgowy do przedstawienia dokumentów potwierdzających swoją aktualną sytuację materialną (dochody + wydatki, posiadany majątek) w terminie 7 dni pod rygorem bezskuteczności wniosku o wyznaczenie obrońcy z urzędu. Wezwanie to odebrały w dniu 26 stycznia 2023 r. (k. 426 i 426 verte). Pozostało ono jednak bez odpowiedzi. W świetle art. 127a § 1 kpk, jeżeli warunkiem skuteczności czynności procesowej jest jej dokonanie przez obrońcę lub pełnomocnika, termin jej dokonania ulega zawieszeniu dla strony postępowania na czas rozpoznania wniosku o przyznanie pomocy prawnej w tym zakresie. Warunki określone w tym przepisie nie zachodziły jednak w tej sprawie, albowiem oskarżone mogły wnieść skutecznie środek odwoławczy same. Jego merytoryczna treść to zupełnie inna kwestia, w kodeksowych uregulowaniach chodzi wszakże o fakt skutecznego wniesienia środka odwoławczego i przyjęcia go do rozpoznania, nie zaś finalny efekt jaki ów środek wywoła. Sąd Okręgowy nie miał żadnych wątpliwości, iż zastosowania nie ma również § 2 art. 127a kpk. W sprawie niniejszej nie naruszono zatem prawa do obrony oskarżonych, ani w aspekcie formalnym (korzystania z pomocy fachowej), ani materialnym (samodzielnego przedstawienia i popierania linii obrony). Na rozprawie odwoławczej stawił się obrońca oskarżonych z wyboru, przestawiając upoważnienie do obrony z dnia 28 lutego 2023 r. W tym miejscu podkreślić należało, iż pismo obrońcy z dnia 13 marca 2023 r. (k. 427 i nast.) odczytywać należało jako stanowisko w sprawie, nie zaś apelację sensu stricto, albowiem termin do jej wniesienia i uzupełnienia zarzutów już upłynął. Powielono w nim linię obrony prezentowaną przez oskarżone w toku postępowania przed Sądem I instancji, nie zawierało ono żadnego novum w stosunku do tego, w jaki sposób obie oskarżone, wspierane przez innego obrońcę, broniły się w I instancji. Sąd Rejonowy w Garwolinie przekonująco i zgodnie z art. 7 kpk przedstawił analizę i ocenę wyjaśnień obu oskarżonych w pisemnych motywach zaskarżonego wyroku (k. 384 verte i nast.), a przeciwko tej argumentacji nie przedstawiono żadnych argumentów, które mogłyby ją podważyć. Sąd ad quem w ocenie dowodów Sądu a quo i wyprowadzonych przez ten Sąd wniosków co do postaci zamiaru i winy obu oskarżonych nie stwierdził czegokolwiek, co mogłoby podważyć zaskarżony wyrok, z punktu widzenia względnych i bezwzględnych przesłanek odwoławczych. Sąd Okręgowy podzielił pierwszoinstnacyjną konstatację, jaka wprost płynęła z treści zaskarżonego wyroku, a mianowicie to, że obie oskarżone działały z zamiarem bezpośrednim, z pełnym rozeznaniem w swojej sytuacji i nic nie umniejszało ich winy. W przekonaniu Sądu Okręgowego, linia obrony zmierzająca do przeforsowania tezy o pomyłce i niefrasobliwości oskarżonych w odróżnieniu rodzajów umów, na podstawie których zatrudniani są pracownicy w odniesieniu do kobiet wykształconych, prowadzących działalność gospodarczą, w przypadku O. K. wspierającej matkę w jej prowadzeniu, pozostawała nieprzekonująca. Przeczyły jej zasady doświadczenia życiowego i logicznego rozumowania, jak również stan zgromadzonych w tej sprawie kompletnych dowodów. Staranie się o kredyt na wkład własny do kredytu mieszkaniowego, jako zobowiązania zaciąganego na wiele lat, przy obecnych uwarunkowaniach i w dacie czynu z aktu oskarżenia (22.10.2020 r.) przemawiało za uznaniem, że oskarżone wyjaśniając bagatelizowały swoje czyny. Cel uzyskania wsparcia kredytowego przez O. K. między matką i córką, tj. obiema oskarżonymi, był omawiany zanim doszło do zdarzeń wskazanych w akcie oskarżenia, a z tej okoliczności również płynął logiczny wniosek, tożsamy z tym co Sąd Rejonowy prawidłowo ustalił. W tym kontekście, Sąd Rejonowy prawidłowo wskazał, iż oskarżona E. K. prowadząca działalność gospodarczą, wystawiając zaświadczenia, nie mogła nie wiedzieć, jaka jest różnica miedzy cywilno-prawną umową zlecenia, a umową o pracę. Wszak umowa o pracę wiąże się ze wszelkimi przywilejami jakie przewiduje Kodeks Pracy i także O. K. jako osoba, która zdała maturę, podjęła studia i rozpoczęła pracę, uwarunkowania obu umów jest w stanie rozróżnić, tym bardziej, iż zatrudnianie studentów na podstawie umowy cywilnoprawnej ze wszystkimi tego skutkami i dolegliwościami dla młodych ludzi jest notoryczne, a postulaty zmian ustawodawczych w tym względzie wypowiadane przez niemal wszystkie środowiska od wielu lat. Idąc dalej, po tym, kiedy zostało wszczęte postępowanie i ujawniono, że O. K. pomimo przedłożonej umowy o pracę nie została zgłoszona do ubezpieczenia, oskarżone przedstawiły umowę zlecenia, co wynikało z faktu, że tej formy nie trzeba zgłaszać do ubezpieczenia, tak jak w przypadku umów o pracę, nawet dla osób do 26 roku życia. Uwarunkowania uzyskania lub odmowy uzyskania kredytu w oparciu o określoną sytuację kredytobiorcy nie wymagały szczegółowego omawiania. Te bowiem były znane w dacie starania się o uzyskanie środków i wiele od nich zależało, czego oskarżone nie chciały przyznać, wyjaśniając dowolnie i wymijająco. Powyższe okoliczności, w powiązaniu z treścią wyjaśnień oskarżonej O. K., która nie potrafiła podać, czym zajmuje się spółka, w której rzekomo miała pełnić funkcję asystenta zarządu, jak też jaki był zakres jej obowiązków i czym się w tej spółce zajmowała, wskazują jednoznacznie, że nie była tam zatrudniona i z firmą prowadzoną przez współoskarżoną E. K. nie wiązała jej ani umowa o pracę ani umowa zlecenia. Przestępstwo określone w art. 297 § 1 kk ma charakter formalny i kryminalizuje działania związane z nadużyciem zaufania co do prawdziwości przedkładanych dokumentów dla uzyskania instrumentu finansowego. Dla jego przypisania nie jest więc wymagane zaistnienie szkody (tak Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 14 stycznia 2021 r., sygn. IV KK 453/19, LEX nr 3107865). W świetle brzmienia art. 297 § 1 kk dla przypisania sprawcy tego przestępstwa wystarczające jest przedłożenie nierzetelnego pisemnego oświadczenia dotyczącego okoliczności o istotnym znaczeniu dla uzyskania kredytu (por. wyrok Sądu Apelacyjnego w Poznaniu z dnia 12 lipca 2019 r., sygn. II AKa 7/19, LEX nr 3061335). Rozważania prawne zawarte w rubryce 3.2 tabelarycznego uzasadnienia Sądu I instancji były prawidłowe, a dokonana przez ten Sąd subsumpcja zachowania oskarżonych pod konkretne przepisy Kodeksu Karnego została dokonana bezbłędnie. Rozważania Sądu Rejonowego chociaż krótkie, były wystarczające i kompletne, przedmiotowa sprawa nie wymagała bowiem rozpoznawania skomplikowanych problemów prawnych. Sposób zakończenia niniejszej sprawy dla obu oskarżonych, tj. dla O. K. warunkowe umorzenie postępowania karnego na okres 2 lat tytułem próby i kara grzywny w wymiarze 180 stawek, po 20 złotych dla uprzednio karanej E. K., również spotkał się z aprobatą Sądu Okręgowego. Sąd a quo słusznie zróżnicował sytuację obu podsądnych, dochodząc do przekonania o możliwości spełnienia celów postępowania karnego w odniesieniu do O. K. bez wymierzania jej kary. Ilość stawek dziennych orzeczonych w I instancji wobec E. K. odpowiadała dyrektywom wymiaru kary. Chociaż w ocenie Sądu Okręgowego, Sąd I instancji zaniżył wysokość stawki dziennej w stosunku do wyżej wymienionej oskarżonej, przyjmując jej wysokość za niższą nawet od minimalnej stawki godzinowej za pracę w 2023 roku, tj. 22,80 zł (co w sytuacji osoby dość dobrze sytuowanej, wykształconej i prowadzącej z sukcesami własną działalność gospodarczą było nieprawidłowe w kontekście art. 33 § 3 kk), to jednak Sąd Odwoławczy nie był uprawniony do ingerencji w to rozstrzygnięcie z uwagi na dysponowanie w postępowaniu odwoławczym jedynie apelacją „na korzyść” obu podsądnych. Reasumując, całość rozstrzygnięcia o karze jest dolegliwością zasłużoną i współmierną. Wniosek -------------------------------------------------------------------------------------------- ☐ zasadny ☐ częściowo zasadny ☐ niezasadny Zwięźle o powodach uznania wniosku za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny. ------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------ 4. OKOLICZNOŚCI PODLEGAJĄCE UWZGLĘDNIENIU Z URZĘDU 1. ----------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------- Zwięźle o powodach uwzględnienia okoliczności ------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------ 5. ROZSTRZYGNIĘCIE SĄDU ODWOŁAWCZEGO 5.1. Utrzymanie w mocy wyroku sądu pierwszej instancji 1. Przedmiot utrzymania w mocy Zaskarżony wyrok utrzymano w mocy w całości. Zwięźle o powodach utrzymania w mocy Bezzasadność wniesionej apelacji i brak okoliczności podlegających uwzględnieniu z urzędu. 5.2. Zmiana wyroku sądu pierwszej instancji 1. Przedmiot i zakres zmiany ------------------------------------------------------------------------------------------- Zwięźle o powodach zmiany ----------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------- 5.3. Uchylenie wyroku sądu pierwszej instancji 5.3.1. Przyczyna, zakres i podstawa prawna uchylenia 1.1. ----------------------------------------------------------------------------------- ☐ art. 439 k.p.k. Zwięźle o powodach uchylenia ------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------ 2.1. Konieczność przeprowadzenia na nowo przewodu w całości ☐ art. 437 § 2 k.p.k. Zwięźle o powodach uchylenia ----------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------- 3.1. Konieczność umorzenia postępowania ☐ art. 437 § 2 k.p.k. Zwięźle o powodach uchylenia i umorzenia ze wskazaniem szczególnej podstawy prawnej umorzenia ------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------ 4.1. ----------------------------------------------------------------------------------- ☐ art. 454 § 1 k.p.k. Zwięźle o powodach uchylenia ------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------ 5.3.2. Zapatrywania prawne i wskazania co do dalszego postępowania ---------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------- 5.4. Inne rozstrzygnięcia zawarte w wyroku Punkt rozstrzygnięcia z wyroku Przytoczyć okoliczności --------------------- --------------------------------------------------------------------------------------------------------------- 6. Koszty Procesu P unkt rozstrzygnięcia z wyroku Przytoczyć okoliczności II. Na podstawie art. 636 § 1 kpk oraz art. 3 ust. 1 w zw. z art. 8 i art. 7 w zw. z art. 12 ustawy z dnia 23 czerwca 1973 r. o opłatach w sprawach karnych (tekst jedn. Dz. U. z 1983 r., Nr 49, poz. 223 z późn. zm.), zasądzono od oskarżonych na rzecz Skarbu Państwa opłatę za postępowanie odwoławcze, od E. K. w wysokości 360 zł, tj. 10 % kary grzywny orzeczonej w I instancji, zaś od O. K. w wysokości 90 zł i jednocześnie obciążono oskarżone wydatkami za postępowanie odwoławcze – ryczałtem za doręczenie pism w sprawie, po 10 złotych. 7. PODPIS 1.3. Granice zaskarżenia Kolejny numer załącznika 1 Podmiot wnoszący apelację Oskarżone E. K. i O. K. Rozstrzygnięcie, brak rozstrzygnięcia albo ustalenie, którego dotyczy apelacja Cały wyrok 1.3.1. Kierunek i zakres zaskarżenia ☒ na korzyść ☐ na niekorzyść ☒ w całości ☐ w części ☐ co do winy ☐ co do kary ☐ co do środka karnego lub innego rozstrzygnięcia albo ustalenia 1.3.2. Podniesione zarzuty Zaznaczyć zarzuty wskazane przez strony w apelacji ☐ art. 438 pkt 1 k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w zakresie kwalifikacji prawnej czynu przypisanego oskarżonemu ☐ art. 438 pkt 1a k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w innym wypadku niż wskazany w art. 438 pkt 1 k.p.k., chyba że pomimo błędnej podstawy prawnej orzeczenie odpowiada prawu ☐ art. 438 pkt 2 k.p.k. – obraza przepisów postępowania, jeżeli mogła ona mieć wpływ na treść orzeczenia ☐ art. 438 pkt 3 k.p.k. – błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia, jeżeli mógł on mieć wpływ na treść tego orzeczenia ☐ art. 438 pkt 4 k.p.k. – rażąca niewspółmierność kary, środka karnego, nawiązki lub niesłusznego zastosowania albo niezastosowania środka zabezpieczającego, przepadku lub innego środka ☐ art. 439 k.p.k. ☒ brak zarzutów 1.4. Wnioski ☒ uchylenie ☐ zmiana