I ACa 211/22 · Sąd powszechny

a. Przyczynieniem się poszkodowanego do powstania szkody jest każde jego zachowanie pozostające w normalnym związku przyczynowym ze szkodą, za którą ponosi odpowiedzialność inna osoba. Innymi słowy — zachowanie się poszkodowanego musi stanowić adekwatną współprzyczynę powstania szkody lub jej zwiększenia, czyli włączać się musi jako dodatkowa przyczyna szkody; b. Bez względu na stopień nietrzeźwości pasażera pojazdu mechanicznego, jego zgoda na jazdę z nietrzeźwym kierowcą jest czynem wysoce nagannym, wprost nakazującym ustalenie przyczynienia się do powstania szkody u pasażera (w przypadku zaistnienia wypadku komunikacyjnego z winy tegoż kierowcy) na poziomie zbliżonym do zachowania kierowcy pojazdu, natomiast kwestia ewentualnego niezapięcia pasów bezpieczeństwa przez poszkodowanego pasażera winna być oceniana wyłącznie w aspekcie skutków zaistniałego wypadku; c.

Nie można, zatem wykluczyć, że w szczególnym stanie faktycznym decyzja poszkodowanego o rozpoczęciu i kontynuowaniu jazdy samochodem z nietrzeźwym kierowcą będzie skutkowała ustaleniem przyczynienia się poszkodowanego pasażera w 50% do powstania szkody w wyniku wypadku spowodowanego przez pijanego kierowcę, a dodatkowo zostanie wykazane w sprawie, że niezapięcie przez niego pasów bezpieczeństwa stanowiło dodatkowy, istotny element stanu faktycznego, który wpłynął na rozmiar tej szkody w stopniu niepomijalnym tak, że należałoby - w granicach zakreślonych przez art. 362 k.c. - powiększyć o dalszy procent wskaźnik miarkowania świadczeń należnych poszkodowanemu.

Tym nie mniej, takie zwiększenie miernika winno następować w przypadkach oczywistych lub bezpośrednio wynikających z dowodów zaoferowanych przez strony, przy czym norma art. 6 k.c. w zw. z art. 232 k.p.c. jednoznacznie wskazuje na rozkład ciężaru dowodu w tym względzie (obowiązek procesowy pozwanego). W przypadku wypadków komunikacyjnych takimi dowodami będą, co oczywiste, dowody z opinii biegłych odpowiednich specjalności, o ile jednoznacznie pozwolą wskazać na potencjalnie inny zakres skutków wypadku w odniesieniu do osoby poszkodowanego.

Są to zawsze wiadomości specjalne, zatem w świetle art. 278 § 1 k.p.c. fakty z nich wynikające nie mogą być domniemywane, ani ustalane samodzielnie przez Sąd w oparciu o inne dowody przedłożone przez strony.