VIII U 207/22 · Sąd powszechny

Sygn. akt 207/22

UZASADNIENIE

Decyzjami z 12.05.2020 r. Dyrektor Zakładu Emerytalno-Rentowego Ministerstwa Spraw Wewnętrznych i Administracji ponownie ustalił wysokość emerytury policyjnej i renty policyjnej A. W. od 1.06.2020 r. Na powyższe decyzje odwołanie złożył wnioskodawca A. W., jednakże zmarł 27 lipca 2021 roku o czym poinformowała Sąd pismem z dnia 16 września 2021 roku za pośrednictwem pełnomocnika żona zmarłego M. W. która wstąpiła do sprawy w celu jej dalszego kontunuowania (pismo k. 174, 186-187 i odpis aktu zgonu k. 188, 193) W dniu 13 czerwca 2022 r.

Sąd wydał w sprawie wyrok kończąc postepowanie o godzinie 11.42.07 (k238v). Tego samego dnia o godzinie 15.22 wpłynęło pismo- mail córki wnioskodawców S. Z.. (k. 241). W mailu córka wnioskodawców poza powołaniem się na postanowienie o stwierdzeniu nabycia spadku nie przedstawiła żadnych innych faktów pozwalających jej wziąć udział w postepowaniu apelacyjnym. (pismo k. 248) Ponadto skarżąca złożyła wniosek z dnia 15 czerwca 2022 r. o uzasadnienie zapadłego wyroku (wniosek k. 246). Postanowieniem z dnia 20 czerwca 2022 r.

Sąd odrzucił wniosek z powodu braku wskazania interesu prawnego.(postanowienie k. 255)

Sąd Okręgowy zważył, co następuje:

Wniosek o uzasadnienie wyroku osoby która nie brała udziału w postepowaniu i po wydaniu wyroku nie wykazała interesu prawnego w przystąpieniu do postępowania apelacyjnego należało odrzucić. Na mocy art. 477 9 § 1 i 3 k.p.c., odwołania od decyzji organów rentowych wnosi się na piśmie do organu, który wydał decyzję, lub do protokołu sporządzonego przez ten organ, w terminie miesiąca od doręczenia odpisu decyzji. Sąd odrzuci odwołanie wniesione po upływie terminu chyba, że przekroczenie terminu nie jest nadmierne i nastąpiło z przyczyn niezależnych od odwołującego się. Na podstawie art. 174. § 1. pkt 1 k.p.c. Sąd zawiesza postępowanie z urzędu w razie śmierci strony lub jej przedstawiciela ustawowego, utraty przez nich zdolności procesowej, utraty przez stronę zdolności sądowej lub utraty przez przedstawiciela ustawowego charakteru takiego przedstawiciela. Z kolei z art.

47. ustawy z dnia 18 n lutego 1994 roku o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego, Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Straży Granicznej, (...) Marszałkowskiej, Służby Ochrony Państwa, Państwowej Straży Pożarnej, (...)Skarbowej i Służby Więziennej oraz ich rodzin wynika, że w razie śmierci osoby, która zgłosiła wniosek o świadczenia pieniężne, świadczenia należne jej do dnia śmierci przysługują, z zastrzeżeniem ust. 2 i 3, małżonkowi i dzieciom, a w razie ich braku - kolejno: wnukom, rodzicom, dziadkom i rodzeństwu. Osoby te mają prawo do udziału w nieukończonym postępowaniu prowadzonym dalej w sprawie tych świadczeń. Świadczenia, o których mowa w ust. 1, wypłaca się:

1) małżonkowi lub dzieciom osoby, która zgłosiła wniosek, zamieszkałym z nią w dniu jej śmierci;

2) małżonkowi lub dzieciom niespełniającym warunku określonego w pkt 1 albo innym członkom rodziny, o których mowa w ust. 1, jeżeli pozostawali na utrzymaniu osoby, która zgłosiła wniosek o świadczenia, lub osoba ta pozostawała na ich utrzymaniu. Prawo do świadczeń określonych w ust. 1 ustaje w ciągu 12 miesięcy od dnia śmierci osoby, której świadczenia te przysługiwały, chyba że osoba, o której mowa w ust. 1, wystąpi z wnioskiem o dalsze prowadzenie postępowania. Z powyższego wynika, że osobą która może wstąpić do postępowania jest małżonek lub dzieci uprawnionego, o ile zamieszkiwali z uprawnionym w dniu jego śmierci.

Małżonek i dzieci (niezamieszkujące z odwołującym się), a w razie ich braku wnuki i rodzeństwo mogą wziąć udział w postępowaniu, jeżeli pozostawali na utrzymaniu odwołującego się lub odwołujący pozostawał na ich utrzymaniu. Dowodem, że małżonek lub dzieci mieszkali wraz z odwołującym się w chwili jego śmierci, będzie zaświadczenie o zameldowaniu z właściwego urzędu gminy lub inny dokument potwierdzający tą okoliczność. Ponadto wskazane jest by małżonek, dzieci (niezamieszkujące z odwołującym się), wnuki, rodzeństwo odwołującego się gromadzili dowody, z których wynika, że odwołujący się jest na ich utrzymaniu (np. faktury za leki dla odwołującego się, potwierdzenia zapłaty przez te osoby czynszu za mieszkanie odwołującego się itd.).

Jeśli w/w osoby nie udowodnią, że odwołujący się był na ich utrzymaniu, sąd nie dopuści ich do postępowania i umorzy postępowanie ewentualnie oddali ich odwołania. Osoby wstępujące do postępowania przed Sądem Okręgowym w Łodzi po śmierci odwołującego się funkcjonariusza bądź osoby uprawnionej do renty mają prawo do podtrzymania odwołania w zakresie świadczenia należnego do dnia śmierci uprawnionego. Konieczny jest wniosek o dalsze prowadzenie postępowania i te warunki zostały spełnione przez żonę wnioskodawcy. Bowiem ustawodawca , odmiennie niż w kodeksie cywilnym, wprowadził w ustawie o zaopatrzeniu emerytalnym przepis szczególny (stosowany przed przepisami prawa cywilnego w tym i o osobach nabywających spadek).

Tak więc w pierwszej kolejności do postepowania i prawa do świadczenia ma małżonek i dzieci wspólnie zamieszkujące ze zmarłym a jeżeli nie nikt z tych osób nie spełnia tych rygorów to dopiero w dalszej kolejności wstępują małżonek i dzieci jeżeli utrzymywali zmarłego (np. nie miał prawa do emerytury czy renty). Oznacza to , że jeżeli pierwsza grupa następców prawnych rozumianych zgodnie z omawianym przepisem wypełnia wszystkie warunki ustawowe to do postepowania nie ma prawa kolejna grupa następców prawnych. Skoro więc żona zmarłego wykazała spełnienie warunków z art. 47 ustawy to dzieci zmarłego które nie wykazały, że mieszkały razem z wnioskodawcą ewentualnie , że zmarły był na ich utrzymaniu (bo nie miał świadczeń ) nie mogą prawnie skutecznie brać udziału w postepowaniu po śmierci zmarłego funkcjonariusza (nie mówiąc już, po wydaniu wyroku).

Z analizy pism S. Z. wynika, że wskazuje inny adres zamieszkania niż zmarły funkcjonariusz oraz jego małżonka. To oznacza, że zmarły nie zamieszkiwał z córką w chwili śmierci na stałe. Ponadto zmarły funkcjonariusz miał prawo do świadczeń z zabezpieczania społecznego toteż nie mógł pozostawać na stałym utrzymaniu S. Z.. Dlatego żądanie wstąpienia na etapie postepowania apelacyjnego wymaga wskazania, że spełnia się przesłanki wskazane w ustawie o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy i, że jednocześnie tych przesłanek nie spełnia dotychczasowa strona postepowania lub spełnia je obok osoby pragnącej wziąć udział w postępowaniu.

Gdyby S. Z. wzięła udział od początku postępowania to i tak nie miałaby prawa do żądania zmiany wysokości świadczenia. Natomiast żona wnioskodawcy ma taki interes prawny bo ma prawo do renty rodzinnej po zmarłym małżonku a takiego prawa nie wykazała S. Z.. Ponieważ S. Z. nie jest strona postępowania to nie ma prawa do żądania transkrypcji protokołu z rozprawy. Jednocześnie cały przebieg z godziną rozpoczęcia i zakończenia postępowania jest nagrany i nadal znajduje się w systemie informatycznym Sądu. Jednocześnie Sąd dodaje, że z takim wnioskiem może wystąpić wnioskodawczyni M.

W. i ewentualnie udostępnić protokół swoim dzieciom. Mając powyższe na uwadze, Sąd na podstawie art. 328 § 4 k.p.c. k.p.c. odrzucił wniosek o uzasadnienie wyroku. Sędzia Zarządzenie: Odpis doręczyć S. Z.. Sędzia.