II Ka 447/22 · Sąd powszechny

art. 438 pkt 1 k.p.k, art. 438 pkt 2 k.p.k, art. 438 pkt 3 k.p.k, art. 438 pkt 4 k.p.k, art. 439 k.p.k, art. 437 § 2 k.p.k; II Ka 447/22 · Sąd powszechny: Sygn. akt II Ka 447/22 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 19 sierpnia 2022r. Sąd Okręgowy w Siedlcach II Wydział Karny w składzie: Przewodniczący: sędzia (del.) Paweł Mądry Protokolant: st. sekr. sąd. Beata Defut-Kołodziejak przy udziale prokuratora Marka Kempki po rozpoznaniu w dniu 12 sierpnia 2022 r. sprawy M. S. oskarżonego o czyny z art. 300 § 1 kk i in. na skutek apelacji wniesionej przez obrońcę oskarżonego od wyroku Sądu Rejonowego w Garwolinie z dnia 16 marca 2022 r. sygn. akt II K 878/20 I. zaskarżony wyrok utrzymuje w mocy; II. zasądza od oskarżonego na rzecz Skarbu Państwa kwotę 520 zł tytułem kosztów sądowych za postępowanie odwoławcze. UZASADNIENIE Formularz UK 2 Sygnatura akt II Ka 447/22 Załącznik dołącza się w każdym przypadku. Podać liczbę załączników: 1 1. CZĘŚĆ WSTĘPNA 6.1. Oznaczenie wyroku sądu pierwszej instancji wyrok Sądu Rejonowego w Garwolinie z dnia 16 marca 2022r. w sprawie II K 878/20 6.2. Podmiot wnoszący apelację ☐ oskarżyciel publiczny albo prokurator w sprawie o wydanie wyroku łącznego ☐ oskarżyciel posiłkowy ☐ oskarżyciel prywatny ☒ obrońca ☐ oskarżony albo skazany w sprawie o wydanie wyroku łącznego ☐ inny 6.3. Granice zaskarżenia 6.1.1. Kierunek i zakres zaskarżenia ☒ na korzyść ☐ na niekorzyść ☒ w całości ☐ w części ☐ co do winy ☐ co do kary ☐ co do środka karnego lub innego rozstrzygnięcia albo ustalenia 6.1.2. Podniesione zarzuty Zaznaczyć zarzuty wskazane przez strony w apelacji ☐ art. 438 pkt 1 k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w zakresie kwalifikacji prawnej czynu przypisanego oskarżonemu ☐ art. 438 pkt 1a k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w innym wypadku niż wskazany w art. 438 pkt 1 k.p.k., chyba że pomimo błędnej podstawy prawnej orzeczenie odpowiada prawu ☒ art. 438 pkt 2 k.p.k. – obraza przepisów postępowania, jeżeli mogła ona mieć wpływ na treść orzeczenia ☒ art. 438 pkt 3 k.p.k. – błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia, jeżeli mógł on mieć wpływ na treść tego orzeczenia ☐ art. 438 pkt 4 k.p.k. – rażąca niewspółmierność kary, środka karnego, nawiązki lub niesłusznego zastosowania albo niezastosowania środka zabezpieczającego, przepadku lub innego środka ☐ art. 439 k.p.k. ☐ brak zarzutów 6.4. Wnioski ☐ uchylenie ☒ zmiana 2. Ustalenie faktów w związku z dowodami przeprowadzonymi przez sąd odwoławczy 6.5. Ustalenie faktów 6.1.3. Fakty uznane za udowodnione Lp. Oskarżony Fakt oraz czyn, do którego fakt się odnosi Dowód Numer karty 2.1.1.1. -------------------- ---------------------------------------------------------- ------------- -------------- 6.1.4. Fakty uznane za nieudowodnione Lp. Oskarżony Fakt oraz czyn, do którego fakt się odnosi Dowód Numer karty 2.1.2.1. ------------------- --------------------------------------------------------- ------------- -------------- 6.6. Ocena dowodów 6.1.5. Dowody będące podstawą ustalenia faktów Lp. faktu z pkt 2.1.1 Dowód Zwięźle o powodach uznania dowodu -------------- -------------------------------------------------------------- ---------------------------------------------- 6.1.6. Dowody nieuwzględnione przy ustaleniu faktów(dowody, które sąd uznał za niewiarygodne oraz niemające znaczenia dla ustalenia faktów) Lp. faktu z pkt 2.1.1 albo 2.1.2 Dowód Zwięźle o powodach nieuwzględnienia dowodu -------------- -------------------------------------------------------------- ---------------------------------------------- 3. STANOWISKO SĄDU ODWOŁAWCZEGO WOBEC ZGŁOSZONYCH ZARZUTÓW i wniosków Lp. Zarzut 3.1. 1. obraza art. 5 § 1 i § 2 kpk, art. 6 kpk i art. 7 kpk poprzez dowolne w ocenie skarżącego ustalenie, że oskarżony działał z zamiarem uszczuplenia swojego wierzyciela E. O., podczas gdy zgromadzony w sprawie materiał dowodowy, a w szczególności okoliczności polegające na: (1) dokonaniu spłaty na rzecz pokrzywdzonego około 180.000 zł, (2) pozyskiwaniu środków pieniężnych na spłatę wierzycieli ze sprzedaży produkowanych towarów (uprawianych warzyw) oraz przeznaczanie uzyskanej ceny przez oskarżonego na spłatę swoich wierzycieli, (3) osiągnięciu z wierzycielem E. O. porozumienia co do dokonywanych spłat, które prowadziło do tego, że wierzyciel nie składał wniosku egzekucyjnego, (4) podejmowaniu przez dłużnika licznych działań mających na celu spłatę zobowiązań, winien prowadzić do wprost przeciwnego wniosku; 2. a nadto będący konsekwencją powyższego błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę rozstrzygnięcia polegający na dowolnym przyjęciu, że oskarżony działał z zamiarem uszczuplenia swojego wierzyciela E. O., podczas gdy zgromadzony w sprawie materiał dowodowy, a w szczególności okoliczności polegające na: dokonaniu spłaty na rzecz pokrzywdzonego około 180.000 zł, pozyskiwaniu środków pieniężnych na spłatę wierzycieli ze sprzedaży produkowanych towarów (uprawianych warzyw) oraz przeznaczanie uzyskanej ceny przez oskarżonego na spłatę swoich wierzycieli, osiągnięciu z wierzycielem E. O. porozumienia co do dokonywanych spłat, które prowadziło do tego, że wierzyciel nie składał wniosku egzekucyjnego, podejmowaniu przez dłużnika licznych działań mających na celu spłatę zobowiązań, winien prowadzić do wprost przeciwnego wniosku. ☐ zasadny ☐ częściowo zasadny ☒ niezasadny Zwięźle o powodach uznania zarzutu za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny - mimo formalnego ujęcia we wniesionym środku odwoławczym dwóch zarzutów, analiza treści uzasadnienia apelacji prowadzi do wniosku, iż skarżący – podnosząc identyczne argumenty – kwestionuje wyłącznie ustalenie Sądu Rejonowego, iż „ oskarżony działał z zamiarem uszczuplenia swojego wierzyciela E. O.”. Z tych powodów uzasadnionym jest łączne odniesienie się do obu zarzutów zawartych w przedmiotowejapelacji. - nadto obrońca upatruje braku przestępczego zamiaru oskarżonego w wymienionych w treści zarzutów identycznych okolicznościach, a zatem należało odnieść się do każdego z tych czterech argumentów oddzielnie. Jednocześnie należało ocenić te okoliczności odrębnie w odniesieniu do każdego z przypisanych oskarżonemu czynów. - jako pierwszą okoliczność, obrońca wskazuje, że oskarżony spłacił na rzecz swego wierzyciela kwotę 180.000 zł. Istotnie z akt sprawy wynika, że oskarżony dokonywał wpłat na rachunek bankowy pokrzywdzonego w okresie od 24 maja 2017r. do 12 października 2017r. (k. 48-57) oraz w dniu 30 maja 2018r. (k. 244), jednakże wpłaty te, za wyjątkiem trzech wpłat na łączną kwotę 27.000 zł, dotyczyły należności wynikających z innych faktur niż wymienione w zawiadomieniu o popełnieniu przestępstwa i nie objętych następnie nakazami zapłaty opisanymi w zarzucie z pkt II wyroku. Z tych względów okoliczność ta nie ma znaczenia dla oceny zamiaru oskarżonego w zakresie czynu z pkt II wyroku. W sposób oczywisty okoliczność podnoszona przez obrońcę nie ma także znaczenia dla rozstrzygnięcia w zakresie czynu z pkt I wyroku, gdyż w okresie od 1 stycznia 2016 r. do 22 grudnia 2016 r. oskarżony nie dokonał żadnej wpłaty na rzecz pokrzywdzonego, mimo nieprzerwanej produkcji warzyw i uzyskiwaniu dochodów z ich sprzedaży. - dalej nie sposób zgodzić się z tezą obrońcy, że oskarżony nie miał zamiaru popełnienia przypisanych mu czynów z art. 300 kk, gdyż „ nie mogąc zaspokoić wszystkich swoich wierzycieli powinien spłacać ich równomiernie (zakaz faworyzowania wierzycieli)”. Oceniając ten zarzut należy stwierdzić, że z akt sprawy, w tym dokumentów złożonych przez oskarżonego, nie wynika, aby oskarżony podjął się równomiernego spłacania wszystkich swoich wierzycieli, gdyż jak ustalił Sąd Rejonowy, oskarżony prowadził nieprzerwanie działalność produkcyjną powiązaną ze sprzedażą warzyw w okresie od 2015 r. (rok powstania zobowiązań wobec E. O.) do 16 października 2018r. (data zakończenia czynu z pkt II wyroku), lecz mimo uzyskiwania środków pieniężnych ze sprzedaży warzyw, w 2016r. nie spłacał zadłużenia wobec pokrzywdzonego, zaś następnie dokonał spłaty na rzecz wierzyciela jedynie kwoty 17.000 zł w 2017r. oraz 10.000 zł w 2018r. - z tych samych względów należy odrzucić jako niezasadną tezę obrońcy, że o braku zamiaru oskarżonego świadczy fakt, że M. S. przeznaczał uzyskane ze sprzedaży warzyw środki pieniężne na spłatę swoich wierzycieli. Oskarżony w toku postępowania nie przedstawił żadnego rozliczenia uzyskanych w okresie od 1 stycznia 2016r. do 16 października 2018r. dochodów z tytułu prowadzonej produkcji warzyw ani tym bardziej kwot przeznaczonych na spłatę istniejących zobowiązań. O skali prowadzonej działalności mogą świadczyć zeznania i dokumenty pochodzące od przesłuchanych kontrahentów oskarżonego, jednakże na podstawie zgromadzonych dowodów nie sposób przyjąć ustalenia faktycznego zgodnego z tezą obrońcy. Wręcz przeciwnie, z zeznań świadka M. K. wynika, że oskarżony po 12 sierpnia 2018r. zaprzestał dostarczania warzyw świadkowi, gdyż obawiał się, że komornik będzie zajmował pieniądze uzyskane ze sprzedaży warzyw realizowanej przez M. K.. Oskarżony chciał sam decydować komu i jakie kwoty przekaże w celu spłaty swoich długów, a zatem w ten sposób doprowadzał do uszczuplenia zaspokojenia swojego wierzyciela E. O.. Dodatkowo warto odnotować, że Sąd Najwyższy już w orzeczeniu z 23 września 1935r. w sprawie III K 852/35 wypowiedział się jednoznacznie, że znamię zbycia mienia zajętego lub zagrożonego zajęciem może wypełnić także zbycie dokonane w celu zaspokojenia innej istniejącej wierzytelności. - braku winy oskarżonego obrońca upatruje także w tym, że E. O. porozumiał się z oskarżonym co do dokonywanych spłat, a w konsekwencji nie składał wniosku egzekucyjnego. W ocenie Sądu Okręgowego, okoliczność akceptowania przez wierzyciela faktu, że oskarżony po otrzymaniu nakazów zapłaty w okresie od maja do października 2017 r. dokonywał wpłat na rzecz wierzyciela w celu spłaty zadłużenia, nie skutkuje przyjęciem tezy o braku winy oskarżonego. W zakresie czynu z pkt I wyroku okoliczność ta nie ma żadnego znaczenia, gdyż był to czas, w którym oskarżony nie dokonywał żadnych wpłat na poczet zadłużenia wobec E. O., zaś w zakresie czynu z pkt II wyroku okoliczność ta nie pozostaje w sprzeczności z ustaleniem Sądu Rejonowego o podejmowaniu przez oskarżonego działań mających na celu udaremnienie wykonania nakazów zapłaty. Oskarżony dokonując wyłącznie gotówkowego obrotu środkami pieniężnymi uzyskanymi ze sprzedaży warzyw działał w celu zapobieżenia zajęcia tych środków przez komorników sądowych. - jako ostatni argument przemawiający za brakiem zamiaru oskarżonego uszczuplenia swego wierzyciela obrońca wskazał na „ podejmowanie przez dłużnika licznych działań mających na celu spłatę zobowiązań”. Z uzasadnienia apelacji wynika, że oskarżony podejmował próby renegocjacji harmonogramu spłaty kredytu zaciągniętego na prowadzenie działalności gospodarczej, następnie usiłował uzyskać kredyt konsolidacyjny, a po fiasku tych działań doprowadził do wszczęcia postępowania sanacyjnego oraz zawarcia układu z wierzycielami. Zdaniem Sądu Okręgowego, wszystkie te działania oskarżonego nie mają znaczenia dla oceny zachowania oskarżonego ujętego w opisach przypisanych mu przestępstw. Oskarżony będąc w stanie grożącej mu niewypłacalności uszczuplał zaspokojenie wierzyciela E. O. poprzez dokonywanie sprzedaży warzyw za gotówkę i tego faktu nie zmienia to, że w tym czasie równolegle prowadził rozmowy z bankiem, czy też następnie odkładał pieniądze na rozpoczęcie procedury restrukturyzacji swojego zadłużenia. Wniosek o zmianę zaskarżonego wyroku poprzez uniewinnienie oskarżonego ☐ zasadny ☐ częściowo zasadny ☒ niezasadny Zwięźle o powodach uznania wniosku za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny. bezzasadność zarzutów apelacji skutkowała brakiem podstaw do zmiany wyroku zgodnie z wnioskiem apelacji 4. OKOLICZNOŚCI PODLEGAJĄCE UWZGLĘDNIENIU Z URZĘDU 4.1. --------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------- Zwięźle o powodach uwzględnienia okoliczności -------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------- 5. ROZSTRZYGNIĘCIE SĄDU ODWOŁAWCZEGO 6.7. Utrzymanie w mocy wyroku sądu pierwszej instancji 5.1.1 Przedmiot utrzymania w mocy cały zaskarżony wyrok Sądu Rejonowego Zwięźle o powodach utrzymania w mocy bezzasadność zarzutów apelacji oraz brak okoliczności uwzględnianych przez sąd odwoławczy w urzędu 6.8. Zmiana wyroku sądu pierwszej instancji 5.2.1 Przedmiot i zakres zmiany -------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------- Zwięźle o powodach zmiany -------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------- 6.9. Uchylenie wyroku sądu pierwszej instancji 6.1.7. Przyczyna, zakres i podstawa prawna uchylenia 5.3.1.1.1. --------------------------------------------------------------------- ☐ art. 439 k.p.k. Zwięźle o powodach uchylenia ----------------------------------------------------------------------------------------------------------------- 5.3.1.2.1. Konieczność przeprowadzenia na nowo przewodu w całości ☐ art. 437 § 2 k.p.k. Zwięźle o powodach uchylenia ------------------------------------------------------------------------------------------------------------------ 5.3.1.3.1. Konieczność umorzenia postępowania ☐ art. 437 § 2 k.p.k. Zwięźle o powodach uchylenia i umorzenia ze wskazaniem szczególnej podstawy prawnej umorzenia ----------------------------------------------------------------------------------------------------------------- 5.3.1.4.1. ---------------------------------------------------------------------- ☐ art. 454 § 1 k.p.k. Zwięźle o powodach uchylenia ------------------------------------------------------------------------------------------------------------------ 6.1.8. Zapatrywania prawne i wskazania co do dalszego postępowania ----------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------- 6.10. Inne rozstrzygnięcia zawarte w wyroku Punkt rozstrzygnięcia z wyroku Przytoczyć okoliczności --------------- ------------------------------------------------------------------------------------------------------------- 6. Koszty Procesu Punkt rozstrzygnięcia z wyroku Przytoczyć okoliczności II apelacja obrońcy oskarżonego okazała się w całości bezzasadna, zatem zgodnie z art. 636 § 1 kpk oskarżony ponosi koszty sądowe postępowania odwoławczego w całości. Warto podkreślić, że z przepisu art. 636 kpk wynika zasada obciążenia osób skazanych kosztami sądowymi, zaś odstępstwo od niej winno mieć wyjątkowy charakter, uwarunkowany istnieniem przesłanek z art. 624 § 1 kpk (wyrok SA we Wrocławiu z 18.06.2019 r., II AKa 92/19, LEX nr 2718331). W stosunku do osoby oskarżonego takich przesłanek Sąd Okręgowy nie dostrzegł. W związku z tym Sąd Okręgowy zasądził od oskarżonego na rzecz Skarbu Państwa kwotę 520 zł tytułem kosztów sądowych za postępowanie odwoławcze, na którą składają się opłata od kary (tj. 500 zł) i 20 zł za ryczałt za doręczenie wezwań i innych pism w postępowaniu odwoławczym. Kwota ta wynika odpowiednio z art. 3 ust. 1 ustawy z dnia 23 czerwca 1973 r. o opłatach w sprawach karnych (t.j. Dz. U. z 1983 r. Nr 49, poz. 223 z późn. zm.) i § 1 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 18 czerwca 2003 r. w sprawie wysokości i sposobu obliczania wydatków Skarbu Państwa w postępowaniu karnym (tj. Dz. U. z 2013 r. poz. 663) 7. PODPIS 1.3. Granice zaskarżenia Kolejny numer załącznika 1 Podmiot wnoszący apelację obrońca oskarżonego Rozstrzygnięcie, brak rozstrzygnięcia albo ustalenie, którego dotyczy apelacja cały wyrok 1.3.1. Kierunek i zakres zaskarżenia ☒ na korzyść ☐ na niekorzyść ☒ w całości ☐ w części ☐ co do winy ☐ co do kary ☐ co do środka karnego lub innego rozstrzygnięcia albo ustalenia 1.3.2. Podniesione zarzuty Zaznaczyć zarzuty wskazane przez strony w apelacji ☐ art. 438 pkt 1 k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w zakresie kwalifikacji prawnej czynu przypisanego oskarżonemu ☐ art. 438 pkt 1a k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w innym wypadku niż wskazany w art. 438 pkt 1 k.p.k., chyba że pomimo błędnej podstawy prawnej orzeczenie odpowiada prawu ☒ art. 438 pkt 2 k.p.k. – obraza przepisów postępowania, jeżeli mogła ona mieć wpływ na treść orzeczenia ☒ art. 438 pkt 3 k.p.k. – błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia, jeżeli mógł on mieć wpływ na treść tego orzeczenia ☐ art. 438 pkt 4 k.p.k. – rażąca niewspółmierność kary, środka karnego, nawiązki lub niesłusznego zastosowania albo niezastosowania środka zabezpieczającego, przepadku lub innego środka ☐ art. 439 k.p.k. ☐ brak zarzutów 1.4. Wnioski ☐ uchylenie ☒ zmiana