II Co 190/19 · Sąd powszechny

Sygn. akt II Co 190/19 POSTANOWIENIE Dnia 12 kwietnia 2019 r. Sąd Rejonowy Poznań Stare Miasto w P., Wydział II Cywilny w składzie: Przewodniczący: SSR Krzysztof Jankowiak po rozpoznaniu w dniu 12 kwietnia 2019 r. w Poznaniu na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku (...) Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością G. sp. k. w P. przeciwko Przedsiębiorstwu Usługowo-Handlowo-Produkcyjnemu (...) sp. z o.o. w B. o nadanie klauzuli wykonalności postanawia wniosek oddalić. SSR Krzysztof Jankowiak

UZASADNIENIE

(...) Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością G. sp. k. w P. wniósł o nadanie klauzuli wykonalności nakazowi zapłaty w postępowaniu nakazowym Sądu Rejonowego Poznań Stare Miasto w P. z 26 sierpnia 2011 r. w sprawie IX GNc 5478/11 przeciwko Przedsiębiorstwu Usługowo-Handlowo-Produkcyjnemu (...) sp. z o.o. w B. z ograniczeniem odpowiedzialności do nieruchomości położonej w S. przy ul. (...), dla której Sąd Rejonowy w Sosnowcu prowadzi księgę wieczystą (...) oraz do kwoty 500 000 zł jako sumy hipoteki. Podniósł, że (...) sp. z o.o. w B. jest właścicielem tej nieruchomości oraz że nieruchomość obciążona jest hipoteką ustanowioną celem zabezpieczenia kredytu kupieckiego.

Sąd zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 788 § 1 kpc jeżeli obowiązek po powstaniu tytułu egzekucyjnego przeszedł na inną osobę, sąd nada klauzulę wykonalności przeciwko tej osobie, gdy przejście to będzie wykazane dokumentem urzędowym lub prywatnym z podpisem urzędowo poświadczonym. Wnioskodawca wykazał – odpisem księgi wieczystej – że na jego rzecz jest ustanowiona hipoteka obciążająca nieruchomość, której użytkownikiem wieczystym jest (...) sp. z o.o. w B.. Z odpisu zupełnego księgi wieczystej wynika również, że w czasie ustanawiania hipoteki użytkowanie wieczyste należało do dłużnika wskazanego w tytule egzekucyjnym.

Nie wykazano jednak, że hipoteka związana jest z wierzytelnością wynikającą z tytułu egzekucyjnego, którego dotyczy wniosek. Nawet nie stwierdzono tego we wniosku, ograniczając się do informacji, że hipoteka jest ustanowiona celem zabezpieczenia kredytu kupieckiego – nie wskazano stron kredytu, nie wskazano, że ten kredyt związany jest w jakikolwiek sposób z tytułem egzekucyjnym. Nadanie klauzuli wykonalności przeciwko nabywcy nieruchomości obciążonej hipoteką zabezpieczającą zasądzoną wierzytelność jest oczywiście możliwe.

Wymaga ono jednak wykazania – w trybie określonym art. 788 § 1 kpc – że tytuł egzekucyjny obejmuje obowiązek zbywcy wynikający ze stosunku prawnego hipoteki. Stanie się tak choćby, gdy podstawą wpisu hipoteki będzie ten sam tytuł egzekucyjny. Jednak w niniejszej sprawie hipoteka została wpisana na podstawie oświadczenia, wpisano ją kilka lat przed powstaniem tytułu egzekucyjnego. Nie można uznać w tej sytuacji, że następstwo dłużnika zostało wykazane. „ Stosowanie art. 788 § 1 k.p.c. w razie zbycia nieruchomości obciążonej hipoteką można uznać za uzasadnione tylko wtedy, gdyby sąd w postępowaniu o nadanie klauzuli wykonalności uzyskał pewność, że tytuł egzekucyjny stwierdza obowiązek zapłaty wynikający ze stosunku hipoteki. (…) Warunek, aby w postępowaniu klauzulowym było możliwe ustalenie, że tytuł obejmuje obowiązek zbywcy wynikający z hipoteki, będzie z reguły stał na przeszkodzie uwzględnieniu wniosku o nadanie klauzuli wykonalności przeciwko nabywcy nieruchomości.

Niezależnie od ewentualnej interwencji legislacyjnej, rozwiązaniem tej sytuacji mogłaby być ewolucja praktyki sądowej w tym kierunku, aby okoliczność, że świadczenie zasądzone od dłużnika osobistego znajduje oparcie także w stosunku hipoteki, była wzmiankowana przez sąd w treści tytułu” (uchwała Sądu Najwyższego z 8 grudnia 2016 r. w sprawie III CZP 81/16). Tytuł, którego dotyczy niniejszy wniosek nie zawiera wzmianki o tym, że zasądzone świadczenie jest oparte również o hipotekę. Biorąc wszystko powyższe pod uwagę wniosek należało oddalić.

SSR Krzysztof Jankowiak