IV U 377/21 · Sąd powszechny

Sygn. akt IV U 377/21

WYROK W IMIENIU

RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ 9 listopada 2021 roku Sąd Okręgowy w Sieradzu IV Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w składzie: Przewodniczący: sędzia Sławomir Górny Protokolant: st. sekr. sąd. Katarzyna Wawrzyniak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 listopada 2021 roku w Sieradzu odwołania M. Z. od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych II Oddział w Ł. z 10 maja 2021 r. Nr (...) w sprawie M. Z. przeciwko Zakładu Ubezpieczeń Społecznych II Oddział w Ł. o wysokość emerytury zmienia zaskarżoną decyzję i zobowiązuje organ rentowy do przeliczenia emerytury M. Z. przy uwzględnieniu do stażu okresów pracy w charakterze likwidatora szkód rolniczych od 28 czerwca 1980 roku do 29 lipca 1980 roku i od 2 września 1980 roku do 26 września 1980 roku, wynikających z książeczki nr (...) sezonowego likwidatora szkód w uprawach rolnych (...) wydanej na nazwisko M. Z.. Sygn. akt IV U 377/21

UZASADNIENIE

Decyzją z 10.15.2021r., Zakład Ubezpieczeń Społecznych II Oddział w Ł. odmówił M. Z. prawa do przeliczenia emerytury z uwzględnieniem przeliczonego kapitału początkowego. Nie podzielając powyższej decyzji w/w złożył odwołanie, wnosząc o zmianę decyzji, poprzez przeliczenie świadczenia, wnosząc o zaliczenie 3 m-cy okresu pracy w (...) jako likwidator szkód rolniczych, z uwzględnieniem zapisów wynikających z książeczki Likwidatora Szkód Rolniczych. Organ rentowy wnosił o oddalenie odwołania. Argumentowano, że załączony dokument nie zawiera informacji, w oparciu o jaki rodzaj umowy było realizowane zatrudnienie, czy z tytułu świadczonej pracy był obowiązek odprowadzania składek na ubezpieczenie społeczne.

Sąd Okręgowy ustalił następujący stan faktyczny: M. Z., ur. (...) Wiosną 1980r., M. Z. otrzymał skierowanie na kurs 2- miesięczny likwidatorów szkód rolniczych. W czerwcu odwołujący otrzymał książeczkę Likwidatora Szkód Rolniczych wydaną przez (...). Później zaczął pracować w (...) w P.. Najpierw wnioskodawca pracował z drugą osobą, a później pojedynczo. Stanowisko było trudne, bardzo kontrowersyjne, pracował do września, po czym zrezygnował. Pierwsze szkody wnioskodawca szacował przez 3 miesiące 1980r., tj. w: lipcu, sierpniu i wrześniu.

Jako niedoświadczony pracownik, zawarł umowę. Odwołujący otrzymywał co miesiąc wynagrodzenie. Było płacone od wykonania zadania. Nie było ustalone ile w-ca ma pracować jako likwidator (zeznania wn-cy na nagraniu CD 00:02:55 – 00:08:10 k. 19/akta sprawy). Po rozpoznaniu wniosku z 14.04.2021r., do którego w/w załączył książeczkę sezonowego likwidatora szkód w uprawach rolnych, decyzją z 10.15.2021r., Zakład Ubezpieczeń Społecznych II Oddział w Ł. odmówił M. Z. prawa do przeliczenia emerytury z uwzględnieniem przeliczonego kapitału początkowego (decyzja k. 59/akta ZUS).

W toku postępowania odwoławczego został dopuszczony dowód z opinii biegłego z zakresu rachunkowości, celem przeliczenia wysokości emerytury M. Z., poczynając od 1.04.2021r., z uwzględnieniem wynagrodzenia uzyskiwanego przez skarżącego jako sezonowego likwidatora szkód w uprawach polowych, zgodnie z wpisami w książeczce likwidatora za miesiące czerwiec, lipiec, wrzesień 1980 (k. 18v/akta sprawy). M. Z. udokumentował okresy pracy: Zakłady (...) w Ł. od 1.09.1958 - 13.10.1961, zasadnicza służba wojskowa od 17.10.1961 - 1.10.1963, (...) Zakłady (...) w Ł. od 3.02.1964 - 19.05.1964, (...) w P. od 20.05.1964 - 31.12.1964, 2.01.1965 - 30.06.1966, Przedsiębiorstwo (...) w K. od 1.07.1966 - 16.12.1972 (stawka 9,50zł./godz.), (...)w Z. od 17.12.1972 -7.04.1973, Przedsiębiorstwo (...) w Ł. od 11.04.1973 - 31.05.1979 (stawka 15,50zł./godz.), renta inwalidzka od 1.06.1979 - 28.02.2004, Przedsiębiorstwo (...) w P. od 4.01.1985 - 14.06.1994 (stawka 4360zł./godz. w 1991r.), (9800zł./godz. w 1994r.), w tym urlop bezpłatny od: 1.02.1991 - 30.06.1991, 10.08.1991 - 31.12.1991, 1.01.1992 - 30.06.1992, 3.08.1993 - 31.12.1993, działalność gospodarcza od 12.06.2002r. - nie zgłoszony do ubezpieczenia społecznego, od 1.01.2004 - 31.12.2004 - nie zgłoszony do ubezpieczenia społecznego.

Okresy pracy przyjęte do wyliczeń przez ZUS wynoszą: składkowe: 28 lat, 3 m-ce, 8 dni, tj. 339 m-cy, nieskładkowe: 9 dni, tj. 0 m-cy. Udokumentowane zostały przez wnioskodawcę wynagrodzenia za okresy pracy: 1958r. – od 1.09. – 2000,00 wyn. nieudokumentowane, przyjęto najniższe w j.g.u., przec. wyn. – 16.176,00, wskaźnik – 12,36%, 1959r. – 6.600,00 j.w., przec. wyn. – 17436,00, wskaźnik – 37,85%, 1960r. – 7.200 j.w., przec. wyn. – 18.720, wskaźnik – 38,46%, 1961r. – do 13.10. od 17.10. – 7.700, przec. wyn – 19.500, wskaźnik – 39*,49%, 1962r.

– od 17.10 – 8.400, przec. wyn. – 20.160,00, wskaźnik – 41,67%, 1963r. – do 1.10 – 6.600, przec.w yn. – 212.156, wskaźnik – 31,20%, 1964r. – do 19.04. – najn. w j.g.u. – 3.475,00, od 20.05 – 9.807, 10 wg leg. ubezp., razem 13.282, 10, przec. wyn – 21.792,00, wskaźnik – 60,95%, 1965r. – do 30.06 – 9.428,00, od 1.07. – 11.343,00, razem 20.771,00, przec. wyn. – 23.208,00, wskiaźnik – 89,50%, 1967r. – 22.420, 00, przec. wyn. – 24.192, wskaźnik 92,68%, 1968r. – 22.344,00, przec. wyn. 25.272,00, wskaźnik 88,41%, 1969r.

– 22.211,00, przec. wyn. - 26.088, wskaźnik 85,14%, 1970r. – 22.287,00, przec. wyn – 26,820,00, wskaźnik 83,10%, 1971r. – 22.306,00, przec. wyn. 28.296,00, wskaźnik 78,83%, 1972r. do 16.12. – 34.065,00 wg leg. ubezp., od 17.12 - 467,00 najn. w jgu, razem 34.532,00, przec. wyn. - 30.108,00, wskaźnik 114,69%, 1973r. do 07.04. - 11.062,00 wg legit. ubezp., od 11.04. - 52.089,00 Rp 7, razem 63.151,00, przec. wynn. - 33.576,00, wskaźnik 188,08%, 1974r. - 58.980,00 Rp 7, przec. wyn. - 38.220,00, wskaźnik 154,32%, 1975r. - 71.933,00 Rp 7, przec. wyn. - 46.956,00, wskaźnik 153,19%, 1976r. - 68.628,00 Rp, przec. wyn. - 51.372,00, wskaźnik - 133,59%, 1977r. - 35.340,00 nie udok., przec. wy. - 55.152,00, wskaźnik 64,08%, 1978r. - 35.154,00 jw., przec. wyn. - 58.644,00, wskaźnik - 59,94%, 1979r. do 31.05. - 14.601,00 jw., przec. wyn. - 63.924,00, wskaźnik 22,84%, 1980r.

– (...) Oddział w P. – książeczka (...), od 1.06.1979 – 28.02.2004 – w – ca pobierał rentę inwalidzką. Wyliczenie wynagrodzeń zasadniczych (bez uwzględnienia premii, której wysokości nie określono) za okres pracy w Przedsiębiorstwie (...) w K. od 1.07.1966 – 16.12.1972 wg stawki 9,50zł./godz. wynikającej ze świadectwa pracy i tak: 1966r. - od 01.07. - przepracował wg kalendarza 1194 godz. Wynagrodzenie zasadnicze wynosiłoby: 1194 godz. x 9,50zł./godz. = 11.343,00zł. Podstawa wymiaru emerytury wynosiłaby 48,88%, tj. 11.343,00zł. : 23.208,00zł., 1967r. - przepracował wg kalendarza 2360 godz.

Wynagrodzenie zasadnicze wynosiłoby: 2360 godz. x 9,50zł./godz. = 22.420,00zł. Podstawa wymiaru emerytury wynosiłaby 92,68%, tj. 22.420,00zł. : 24.192,00zł., 1968r. - przepracował wg kalendarza 2352 godz. Wynagrodzenie zasadnicze wynosiłoby: 2352 godz. x 9,50zł./godz. = 22.344,00zł. Podstawa wymiaru emerytury wynosiłaby 88,41%, tj. 22.344,00zł. : 25.272,00zł., 1969r. - przepracował wg kalendarza 2338 godz. Wynagrodzenie zasadnicze wynosiłoby: 2338 godz. x 9,50zł./godz. = 22.211,00zł. Podstawa wymiaru emerytury wynosiłaby 85,14%, tj. 22.211,00zł. : 26.088,00zł., 1970r. - przepracował wg kalendarza 2346 godz.

Wynagrodzenie zasadnicze wynosiłoby: 2346 godz. x 9,50zł./godz. = 22.287,00zł. Podstawa wymiaru emerytury wynosiłaby 83,10%, tj. 22.287,00zł. : 26.820,00zł., 1971r. - przepracował wg kalendarza 2348 godz. Wynagrodzenie zasadnicze wynosiłoby: 2348 godz. x 9,50zł./godz. = 22.306,00zł. Podstawa wymiaru emerytury wynosiłaby 78,83%, tj. 22.306,00zł. : 28.296,00zł., 1972r. - do 16.12. - przyjęto wg legitymacji ubezpieczeniowej wynagrodzenie w wysokości 34.065,00zł. plus od 17.12. za pracę w (...) w Z. najniższe wynagrodzenie w jgu 467,00zł.

Razem 34.532,00zł. Podstawa wymiaru emerytury wynosiłaby 114,69%, tj. 34.532,00zł. : 30.108,00zł. Wyliczenie wynagrodzenia zasadniczego za okres pracy od 1.01.1977 - 31.05.1979 w Przedsiębiorstwie (...) w Ł. według stawki 15,50zł/godz., wynikającej ze świadectwa pracy: 1977r. - przepracował wg kalendarza 2280 godz. Wynagrodzenie zasadnicze wynosiłoby: 2280 godz. x 15,50zł./godz. = 35.340,00zł. Podstawa wymiaru emerytury wynosiłaby 64,08%, tj. 35.340,00zł. : 55.152,00zł., 1978r. - przepracował wg kalendarza 2268 godz. Wynagrodzenie zasadnicze wynosiłoby: 2268 godz. x 15,50zł/godz. = 35.154,00zł.

Podstawa wymiaru emerytury wynosiłaby 59,94%, tj. 35.154,00zł: 58.644,00zł. 1979r. - do 31.05. - przepracował wg kalendarza 942 godz. Wynagrodzenie zasadnicze wynosiłoby: 942 godz. x 15,50zł/godz. = 14.601,00zł. Podstawa wymiaru emerytury wynosiłaby 22,84%, tj. 14.601,00zł : 63.924,00zł. W/w wyliczenia nie mają wpływu na zwiększenie wysokości wwpw emerytury, gdyż przyjęty wwpw przez ZUS do wyliczenia renty, jest wyższy. Wynagrodzenia od 11.04.1973 - 31.12.1976, w tym przedsiębiorstwie przyjęto z załączonego Rp 7 i tak: odwołujący od 1.06.1979 - 28.02.2004 otrzymywał rentę inwalidzką.

Wyrokiem Sądu Apelacyjnego w Łodzi z 27 października 2005r., sygn. Akt III AUa 180/05 przyznane zostało M. Z. prawo do emerytury od 1 marca 2004r. ZUS decyzją z 6.12.2005r., od 01.03.2004r ., tj. od daty określonej wyrokiem Sądu przyznał odwołującemu emeryturę wraz z należnym wyrównaniem od 1.03.2004 - 31.12.2005r. Do jej wyliczenia uwzględniono okresy pracy do 14.06.1994r. wynoszące: składkowe: 28 lat, 3 m-ce, 8 dni, tj. 339 m-cy, nieskładkowe 9 dni. Do wyliczenia emerytury przyjęto najkorzystniejszy wwpw emerytury w wysokości 167,60%, przyjęty do wyliczenia renty (decyzja o przeliczeniu z 17.08.1994r.) i podstawę wymiaru emerytury po waloryzacji od 1.03.2004r. wynoszącą 2.248,48zł.

Do obliczenia 24% części składki emerytalnej przyjęto kwotę bazową obowiązującą w dniu 1.03.2004r., tj. w dniu nabycia prawa do emerytury wynoszącą 1.829,24zł. (24% x 1.829,24zł. = 439,02zł.). Emerytura od 1.03.2004r. wynosiła 1.264,86zł. brutto. Powyższa emerytura po ponownym przeliczeniu i waloryzacji od 1.03.2008r. wynosi 1.500,90zł. brutto, przy okresach składkowych jw., tj. 28 lat, 3 m-cy oraz wwpw 167,60%. Od 01.03.2011r. po waloryzacji emerytura wynosiła 1.717,67zł. Od 01.12.2016r., tj. od m-ca ukończenia 75 lat, przyznany został wnioskodawcy dodatek pielęgnacyjny w wysokości 208,67zł.

W/w emerytura po waloryzacji od 01.12.2016r. wynosiła 1.930,60zł. brutto plus 208,67zł. dodatek pielęgnacyjny. Emerytura po dalszych waloryzacjach od 1.03.2021r. wynosiłaby 2.229,17zł. brutto, tj.: od 01.03.2017r. - 1.930,67zł. wskaźnikiem 100,44% nie mniej niż 10zł. = 1.940,67zł., od 01.03.2018r. - 1.940,67zł. wskaźnikiem 102,98% = 1.998,50zł., od 1.03.2019r. - 1.998,50zł. wskaźnikiem 102,86% (lub 70zł.) = 2.068,50zł., od 01.03.2020r. - 2.068,50zł. wskaźnikiem 103,56% (lub 70zł.) = 2.138,50zł., od 01.03.2021r. - 2.138,50zł. wskaźnikiem 104,24% (lub 50zł.) = 2.229,17zł. plus dodatek pielęgnacyjny 239,66zł.

W dniu 14.04.2021r. wnioskodawca złożył wniosek o ponowne obliczenie świadczenia emerytalnego z uwzględnieniem przeliczonego kapitału początkowego, załączając książeczkę (...) Oddział w P. sezonowego likwidatora szkód w uprawach rolnych, z której wynika, że otrzymywał z tego tytułu wynagrodzenie w miesiącach: czerwcu 1980r. - 270zł. brutto, przepracował od 28 do 30, tj. 3 dni, lipcu 1980r. - 3.240zł. brutto, przepracował od 01 do 29, tj. 29 dni, wrześniu 1980r. - 5.940zł. brutto, przepracował od 2 do 26, tj. 24 dni, razem 9.450zł., okres pracy 56 dni, tj. 1 m-c, 26 dni.

Powyższe wynagrodzenie nie ma jednak wpływu na zwiększenie wwpw emerytury, które w dalszym ciągu wynosi 167,60% i wynika z przyjętego do renty inwalidzkiej. Uwzględniając jednak hipotetycznie, okres pracy likwidatora szkód rolniczych w m-cach czerwiec, lipiec, wrzesień 1980r. jako składkowy, w wysokości 1 m-c 26 dni, łączne okresy pracy wynosiłyby: składkowe: 28 lat, 5 m-cy, 3 dni,(tj. 28 lat, 3 m-ce 8 dni + 1 m-c 26 dni), tj. 341 m-cy, nieskładkowe: 9 dni. Biorąc pod uwagę powyższy okres pracy jako składkowy, hipotetyczna emerytura wnioskodawcy na dzień 01.03.2004r., tj. na dzień nabycia prawa do emerytury wynosiłaby 1.269,59zł. i tak: 24% x 1.829,24zł. (kwota bazowa obow. w 2004r.) = 439,02zł. (341 m-cy okr. skł. x 1,3%): 12 x 2248,42zł. (podst. wym.) = 830,57zł., razem 1.269,59zł.

Według wyliczenia hipotetycznego wynosiłaby ona od 01.03.2021r. 2.236,41zł. brutto, i tak: od 01.03.2005r. - 1.269,59zł., wskaźnikiem 0% = 1.269,59zł., od 01.03.2006r. - 1.269,59zł., wskaźnikiem 106,2% = 1.348,30zł., od 01.03.2007r. - 1.348,30zł., wskaźnikiem 0% = 1.362,51zł. plus ponowne ustalenie wysokości świadczenia od kwoty bazowej podwyższony do 44,5% przeciętnego wynagrodzenia - wg wyliczeń ZUS, od 1.03.2008r. - 1.362,51zł., wskaźnikiem 106,5% = 1.506,51zł.-wg wyliczeń ZUS i ponowne ustalenie wysokości świadczenia, tj. podwyższenie, kwoty bazowej do 100% przeciętnego wynagrodzenia, od 01.03.2009r. - 1.506,51zł., wskaźnikiem 106,10% = 1.598,41zł., od 01.03.2010r. - 1.598,41zł., wskaźnikiem 104,62% = 1.672,26zł., od 01.03.2011r. - 1.672,26zł., wskaźnikiem 103,10% = 1.724,10zł., od 01.03.2012r. - 1.724,10zł., wskaźnikiem + 71zł. = 1.795,10zł., od 01.03.2013r. - 1.795,10zł., wskaźnikiem 104% = 1.866,90zł., od 01.03.2014r. - 1.866,90zł., wskaźnikiem 101,6% = 1.896,77zł., od 01.03.2015r. - 1.896,77zł., wskaźnikiem 100,68% (lub 36zł.) = 1.932,77zł., od 01.03.2016r. - 1.932,77zł., wskaźnikiem 100,24% = 1.937,41zł., od 01.03.2017r. - 1.937,41zł., wskaźnikiem 100,44% (nie mniej niż 10zł.) = 1.947,41, od 01.03.2018r.- 1.947,41zł., wskaźnikiem 102,98% = 2.005,44zł., od 01.03.2019r. - 2.005,44zł., wskaźnikiem 102,86% (nie mniej niż 70zł.) = 2.075,44, od 01.03.2020r. - 2.075,44zł., wskaźnikiem 103,56% (niemniej niż 70zł.) = 2.145,44, od 1.03.2021r.- 2.145,44zł., wskaźnikiem 104,24% (nie mniej niż 50zł.)= 2.236,41zł.

Do ww. emerytury przysługuje odwołującemu dodatek pielęgnacyjny, który od 1.03.2021r. wynosi 239,66zł. Emerytura wyliczona przez ZUS, bez uwzględnienia okresu pracy w (...) od 1.03.2021r. wynosiłaby 2.229,17zł. brutto plus dodatek pielęgnacyjny jw. Po uwzględnieniu pracy w okresie za czerwiec, lipiec, wrzesień 1980r. wynikającego z książeczki likwidatora, tj. razem 1 m-c, 26 dni, łączne okresy składkowe wynosiłyby 28 lat, 5 m-cy, 3 dni, tj. 341 m-cy. Wynagrodzenia uzyskane w tym okresie nie mają wpływu na zwiększenie wwpw emerytury.

Emerytura wg hipotetycznego wyliczenia od 01.04.2021r. wynosiłaby 2.236,41zł. brutto plus dodatek pielęgnacyjny w wysokości 239,66zł. Emerytura wyliczona przez ZUS bez uwzględnienia okresu pracy w (...), po waloryzacji od 1.03.2021r. wynosiłaby wg wyliczeń biegłego 2.229,17zł. brutto plus dodatek pielęgnacyjny w wysokości jw. (opinia k. 22 – 27/akta sprawy). W piśmie procesowym z 27.09.2021r., do którego załączono stanowisko komórki merytorycznej ZUS wskazał, że biegły w opinii błędnie wyliczył kwotę świadczenia. Przy hipotetycznym uwzględnieniu do stażu pracy okresów od 228.06.1980 – 29.07.1980 i od 2.09.1980 – 26.09.1980, wysokość emerytury od kwietnia 2021r., wyniosłaby brutto 2241,32+ dodatek pielęgnacyjny 239,66zł. (pismo procesowe i stanowisko komórki merytorycznej k. 39 – 40/akta sprawy).

Powyższy stan faktyczny Sąd ustalił na podstawie materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie i w postępowaniu przed organem rentowym. W poczet materiału dowodowego sad przyjął opinię biegłego z zakresu rachunkowości, który przeliczenia wysokości emerytury M. Z., poczynając od 1.04.2021r., z uwzględnieniem wynagrodzenia uzyskiwanego przez skarżącego jako sezonowego likwidatora szkód w uprawach polowych, zgodnie z wpisami w książeczce likwidatora za miesiące czerwiec, lipiec, wrzesień 1980. Źródłowy dokument w postaci oryginalnej książeczki likwidatora szkód w uprawach polowych, wystawionej na nazwisko wnioskodawcy przez państwową instytucję jakim był wówczas (...), sąd uznał za miarodajny dokument w sprawie, wpisy tamże uczynione nie mogą zostać pominięte przy ustalaniu stażu pracy wnioskodawcy i podstawy wymiaru świadczenia.

Sąd Okręgowy zważył: Odwołanie jest zasadne. W ocenie Sądu, w świetle materiału dowodowego, zachodzą podstawy do przeliczenia świadczenia emerytalnego M. Z. przy uwzględnieniu do stażu okresów pracy w charakterze likwidatora szkód rolniczych, wynikających z książeczki nr 30 sezonowego likwidatora szkód w uprawach rolnych (...). Z załączonej książeczki wynika, że wnioskodawca otrzymywał z tego tytułu wynagrodzenie w miesiącach: czerwcu 1980r. - 270zł. brutto, przepracował od 28 do 30, tj. 3 dni, lipcu 1980r. - 3.240zł. brutto, przepracował od 01 do 29, tj. 29 dni, wrześniu 1980r. - 5.940zł. brutto, przepracował od 2 do 26, tj. 24 dni, razem 9.450zł., okres pracy 56 dni, tj. 1 m-c, 26 dni.

W czerwcu odwołujący otrzymał książeczkę Likwidatora Szkód Rolniczych wydaną przez (...) i później zaczął pracować w (...) w P.. Najpierw wnioskodawca pracował z drugą osobą, a później pojedynczo. Stanowisko było trudne, bardzo kontrowersyjne. Odwołujący pracował do września, po czym zrezygnował. Pierwsze szkody wnioskodawca szacował przez 3 miesiące 1980r., tj. w: lipcu, sierpniu i wrześniu. Odwołujący otrzymywał co miesiąc wynagrodzenie. Było płacone od wykonania zadania. Z tych względów, Sąd Okręgowy na podstawie art. 477 14§2 k.p.c., zmienił zaskarżoną decyzję i zobowiązał organ rentowy do przeliczenia emerytury M.

Z. przy uwzględnieniu do stażu okresów pracy w charakterze likwidatora szkód rolniczych od 28.06.1980 – 29.07.1980 i od 2.09.1980 – 26.09.1980, wynikających z książeczki nr 30 sezonowego likwidatora szkód w uprawach rolnych (...).