II AKa 353/20 · Sąd powszechny

obrazę przepisów prawa materialnego, tj.

przestępstwo z art. 48 ust. 1 i 3 ustawy z dnia 24 kwietnia 1997 r. o przeciwdziałaniu narkomanii polegające na tym, że od nieustalonego dnia do dnia 22 lutego 2001 r. w W., w pomieszczeniu piwnicznym po- siadał trzy fiolki środka odurzającego grupy 1N w postaci metadonu o pojemności 20 ml każda, torebkę z zawartością suszu roślinnego o wadze 9,3 grama, a zatem znaczną ilość środków odurzających; za czyn ten wymierzono mu karę 3 lat pozbawienia wolności;

w okresie od dnia 27 stycznia 2004 r.

L. G. został oskarżony o to, że: I. w okresie od 01.04.2011 r. do 21.06.2011 r., wbrew przepisom ustawy, przywiózł na terytorium Polski i posiadał znaczne ilości środków odurzających w postaci marihuany o masie 200 gram, haszyszu o masie 39 gram oraz środki psychotropowe w postaci tabletek ekstazy w ilości 20 sztuk, to jest o przestępstwo z art. 55 ust. 3 i art. 62 ust. 2 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o przeciwdziałaniu narkomanii w zw. z art. 11 § 2 k.k., II. w dniu 21.03.2011 r. w G. 44 wbrew przepisom ustawy uprawiał dwa krzaki konopi indyjskich, to jest o przestępstwo z art. 63 ust. 1 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o przeciwdziałaniu narkomanii.

Sygn. akt II A Ka 244/20 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 14 grudnia 2021r. Sąd Apelacyjny w Warszawie w II Wydziale Karnym w składzie: Przewodniczący Sędzia Sądu Apelacyjnego Ewa Gregajtys (spr.) Sędziowie Sądu Apelacyjnego Marzanna A. Piekarska-Drążek Sądu Apelacyjnego Anna Zdziarska Protokolant st. sekr. sąd. Małgorzata Reingruber przy udziale Prokuratora Szymona Liszewskiego po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 grudnia 2021r. sprawy z wniosku D. R. w przedmiocie odszkodowania za poniesioną szkodę i zadośćuczynienia za doznaną krzywdę wynikłe z niewątpliwie niesłusznego tymczasowego aresztowania w sprawie Prokuratury Okręgowej w Warszawie zakończonej pod sygn. akt VI Ds. 646/15 na skutek apelacji wniesionej przez pełnomocnika wnioskodawcy od wyroku Sądu Okręgowego w Warszawie z dnia 10 marca 2020r. w sprawie sygn. akt XII Ko 75/16 1. wyrok w części zaskarżonej zmienia w ten sposób, że zasądzoną kwotę zadośćuczynienia podwyższa do 60.000 (sześćdziesięciu tysięcy)zł wraz z ustawowymi odsetkami od dnia uprawomocnienia się wyroku do dnia zapłaty, 2. wyrok w pozostałej części zaskarżonej utrzymuje w mocy, 3. zasądza od Skarbu Państwa na rzecz D. R. kwotę 336 (trzysta trzydzieści sześć) zł z tytułu zwrotu kosztów pełnomocnika w postępowaniu apelacyjnym, 4. kosztami postępowania apelacyjnego obciąża Skarb Państwa. UZASADNIENIE UZASADNIENIE Sygnatura akt II AKa 244/20 Załącznik dołącza się w każdym przypadku. Podać liczbę załączników: 1. 1. CZĘŚĆ WSTĘPNA 1.1. Oznaczenie wyroku sądu pierwszej instancji Wyrok Sądu Okręgowego w Warszawie z dnia 10 marca 2020r. w sprawie XII Ko 75/16 1.2. Podmiot wnoszący apelację ☐ oskarżyciel publiczny albo prokurator w sprawie o wydanie wyroku łącznego ☐ oskarżyciel posiłkowy ☐ oskarżyciel prywatny ☐ obrońca ☐ oskarżony albo skazany w sprawie o wydanie wyroku łącznego ☒ pełnomocnik wnioskodawcy 1.3. Granice zaskarżenia 1.3.1. Kierunek i zakres zaskarżenia ☐ na korzyść ☐ na niekorzyść ☐ w całości ☒ w części ☐ co do winy ☐ co do kary ☒ w zakresie oddalenia wniosku 1.3.2. Podniesione zarzuty Zaznaczyć zarzuty wskazane przez strony w apelacji ☐ art. 438 pkt 1 k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w zakresie kwalifikacji prawnej czynu przypisanego oskarżonemu ☐ art. 438 pkt 1a k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w innym wypadku niż wskazany w art. 438 pkt 1 k.p.k., chyba że pomimo błędnej podstawy prawnej orzeczenie odpowiada prawu ☒ art. 438 pkt 2 k.p.k. – obraza przepisów postępowania, jeżeli mogła ona mieć wpływ na treść orzeczenia ☒ art. 438 pkt 3 k.p.k. – błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia, jeżeli mógł on mieć wpływ na treść tego orzeczenia ☐ art. 438 pkt 4 k.p.k. – rażąca niewspółmierność kary, środka karnego, nawiązki lub niesłusznego zastosowania albo niezastosowania środka zabezpieczającego, przepadku lub innego środka ☐ art. 439 k.p.k. ☐ brak zarzutów 1.4. Wnioski ☐ uchylenie ☒ Zmiana 2. Ustalenie faktów w związku z dowodami przeprowadzonymi przez sąd odwoławczy 2.1. Ustalenie faktów 2.1.1. Fakty uznane za udowodnione Lp. Oskarżony Fakt oraz czyn, do którego fakt się odnosi Dowód Numer karty Sąd Apelacyjny nie przeprowadzał postępowania dowodowego. 3. STANOWISKO SĄDU ODWOŁAWCZEGO WOBEC ZGŁOSZONYCH ZARZUTÓW i wniosków Lp. Zarzut I. II. III. IV. V. VI. VII. VIII Obraza przepisów postępowania – art. 7 kpk - przez dokonanie dowolnej oceny dowodu z opinii biegłego I. Ł. a także zeznań D. R. oraz świadków P. S. i E. R. w sposób sprzeczny z ujętymi tam kryteriami w odniesieniu do realiów sprawy, polegający na uznaniu, że D. R. nie udowodnił, że istnieje związek przyczynowo-skutkowy pomiędzy jego zatrzymaniem i aresztowaniem na 199 dni, a utratą całego jego majątku inwestycyjnego, prywatnego i dochodów, a tym samym nie udowodnił, że poniósł jakąkolwiek szkodę wynikająca z jego tymczasowego aresztowania, gdy związek taki istnieje, bowiem tymczasowe aresztowanie wnioskodawcy spowodowało lawinowy spływ wniosków o upadłość przedsiębiorstw wnioskodawcy, uniemożliwiło obronę tych przedsiębiorstw przed upadłością, wdrożenie jakichkolwiek działań obronnych, które by temu zapobiegły a nade wszystko uniemożliwiło wykazanie, że majątek inwestycyjny przedsiębiorstw wnioskodawcy wielokrotnie przewyższa wartość wszystkich zobowiązań, co uniemożliwiłoby upadłość tych przedsiębiorstw a tym samym, wnioskodawca poniósł szkodę w wyniku oczywiście niesłusznego tymczasowego aresztowania w postaci utraty całego majątku inwestycyjnego, prywatnego i utraty dochodów. Obraza art. 7 kpk, art. 92 kpk, art. 410 kpk poprzez całkowite pominięcie dowodów z akt sprawy Prokuratury Okręgowej w Warszawie VI Ds. 646/15, w szczególności w postaci opinii biegłego W. M. z dnia 15.04.2015r, z której jednoznacznie wynika, że wszystkie procesy budowalne mogły być z dużym zyskiem zakończone przez wnioskodawcę, gdyby nie zastosowanie tymczasowego aresztowania i następcze doprowadzenie do upadłości wszystkich jego przedsiębiorstw, co skutkowało uznaniem o braku związku przyczynowego pomiędzy aresztowaniem a utratą majątku wnioskodawcy. Obraza art. 193 kpk, art. 170 § 1 pkt 2 kpk, art. 196 § 3 kpk, art. 201 kpk w zw. z art. 361 § 1 i 2 kc poprzez niezasadne oddalenie wniosku o powołanie nowego biegłego dla określenia związku przyczynowego pomiędzy faktem tymczasowego aresztowania wnioskodawcy a utratą przez niego majątku i dla rzeczywistego wyliczenia wysokości szkody, w sytuacji, gdy materia ta wymagała wiadomości specjalnych, a co do osoby biegłego I. Ł. ujawniły się okoliczności, które należy uznać za ważne powody w rozumieniu art. 196 § 3 kpk uzasadniające powołanie innego biegłego, a nadto opinia prof. D. W. wykazała, że opinia biegłego jest niepełna i niejasna. Obraza art. 7 kpk, art. 92 kpk i art. 410 kpk poprzez dokonanie dowolnej oceny dokumentacji osobowo-płacowej D. R. pochodzącej ze spółki (...) SA skutkująca uznaniem, że wnioskodawca nie utracił żadnych dochodów z tego tytułu, bowiem syndyk zakwestionował a następnie rozwiązał umowę o pracę z D. R. A także tożsamej dokumentacji ze spółki (...) SA skutkującą uznaniem, że wnioskodawca nie osiągał tam żadnych dochodów i w następstwie oddalenie wniosku w części dotyczącej odszkodowania za utratę dochodów podczas pobytu w areszcie wnioskodawcy, gdy z dokumentacji osobowo-płacowej tych podmiotów wynika, że wnioskodawca utracił łącznie z tego tytułu 205.204zł a kwestionowanie umowy przez syndyka i jej rozwiązanie podczas pobytu wnioskodawcy w areszcie nie ma znaczenie dla uznania, że do utraty dochodów doszło przez aresztowanie. Obraza art. 7 kpk, art. 92 kpk i art. 410 kpk przez dokonanie dowolnej oceny dowodów zgromadzonych w sprawie VI Ds. 646/15, zeznań świadków i wnioskodawcy polegająca na uznaniu, że do upadłości doprowadziła utrata majątku wnioskodawcy, gdy poprawna analiza tych dowodów wskazuje, że do utraty majątku doprowadziły działania prokuratury, w szczególności zamknięcie i zaplombowanie biur, odesłanie pracowników do domu z informacją, że wnioskodawca jest aresztowany a wszystkie spółki upadną, zabezpieczenie dokumentacji i komputerów wnioskodawcy, co spowodowało brak możliwości dalszego prowadzenia i działalności przedsiębiorstw a następnie ich upadłość. Błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia polegający na wadliwym oparciu orzeczenia na zdarzeniu przyszłym i niepewnym, jakim w chwili aresztowania wnioskodawcy była ewentualna upadłość jego przedsiębiorstw, gdy orzeczenie powinno zostać oparte na sytuacji z chwili aresztowania wnioskodawcy, gdy żadne z przedsiębiorstw nie było postawione w stan upadłości, nie był zgłoszony wniosek o upadłość, a olbrzymi majątek wnioskodawcy z naddatkiem wystarczał na pokrycie zobowiązań i dokończenie inwestycji. Błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia polegający na wadliwym przyjęciu przez sąd kierunku postępowania polegającego na badaniu kondycji przedsiębiorstw wnioskodawcy w chwili jego aresztowania, zamiast porównania wartości majątku wnioskodawcy w chwili aresztowania i w chwili uchylenia aresztu. Błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia polegający na uznaniu, że kwota 50.000zł zadośćuczynienia przyznana D. R. za 199 dni przebywania w areszcie w wyniku niewątpliwie niesłusznego tymczasowego aresztowania jest kwotą adekwatną do rozmiaru krzywdy i zgodną z art. 445 § 1 kc, gdy ma ona charakter symboliczny wobec sposobu potraktowania wnioskodawcy, nagłośnienia sprawy w mediach, prowokacji i próby zastraszania wnioskodawcy podczas pobytu w areszcie, doprowadziły do problemów psychicznych wnioskodawcy, z których nie potrafi się otrząsnąć a skala jego cierpień była znacznie wyższa niż to wynika z uznania sądu, który przyjął kwotę 251 zł za dzień pobytu w areszcie. ☐ zasadny ☐ częściowo zasadny ☒ niezasadny ☐ zasadny ☐ częściowo zasadny ☒ niezasadny ☐ zasadny ☐ częściowo zasadny ☒ niezasadny ☐ zasadny ☐ częściowo zasadny ☒ niezasadny ☐ zasadny ☐ częściowo zasadny ☒ niezasadny ☐ zasadny ☐ częściowo zasadny ☒ niezasadny ☐ zasadny ☐ częściowo zasadny ☒ niezasadny ☐ zasadny ☐ częściowo zasadny ☒ niezasadny Zwięźle o powodach uznania zarzutu za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny Zarzut I. Sąd Okręgowy nie uchybił kryteriom wiedzy, logiki i doświadczenia życiowego przy ocenie zeznań wnioskodawcy, jego matki E. R. i P. S. wywodząc, także na podstawie tych dowodów, że sytuacja materialna wnioskodawcy oceniana w apelacji jako utrata całego majątku nie wynikała bezpośrednio z jego tymczasowego aresztowania. W trybie art. 552 § 4 kpk rekompensowana jest tylko taka szkoda, która stanowi bezpośrednie następstwo niewątpliwie niesłusznego tymczasowego aresztowania. Dla przyjęcia takiej zależności – czyli bezpośredniości - niezbędne jest wykazanie, że tymczasowe aresztowanie wnioskodawcy było niezbędnym warunkiem powstania szkody, a zatem, że bez zastosowania tego środka szkoda by nie zaistniała. Analiza całokształtu okoliczności sprawy, a w szczególności tych wynikających z dowodów, do których odwołuje się skarżący, związek taki nakazuje wykluczyć. Słuszne jest zatem stanowisko Sądu Okręgowego w tym przedmiocie. Wobec lakoniczności argumentacji zaskarżonego wyroku doprecyzować należy, że podstawę wniosków o wszczęcie postępowania karnego wobec wnioskodawcy, składanych przez osoby, które nabyły w zarządzanych przez niego podmiotach gospodarczych mieszkania, bądź inne lokale, stanowiły opóźnienia w realizacji inwestycji i sytuacja finansowa tych przedsiębiorstw. Z akt sprawy, w tym załączonych postępowań upadłościowych wynika, że pierwsze wnioski o ogłoszenie upadłości spółek zarządzanych przez wnioskodawcę wpłynęły w czasie poprzedzającym i to znacznie jego zatrzymanie. Z wniosku R. B. (1), prowadzącego działalność gospodarczą pod firmą Zakład (...), postępowanie o ogłoszenie upadłości spółki (...), w której wnioskodawca pełnił funkcję prezesa zarządu, wszczęto w dniu 10 sierpnia 2001r. Upadłość spółki sąd gospodarczy ogłosił 5 października 2001r, przy czym w uzasadnieniu postanowienia wskazał, że dłużnik przyznał, że ma kłopoty finansowe to jednak nie zaprzestał płacenia długów trwale (k. 899). Sąd wbrew stanowisku dłużnika ustalił, że trwale zaprzestał on płacenia długów, które już wówczas były egzekwowane przez komornika (k. 900). Postanowienie to zostało uchylone w dniu 10 października 2001r. z tego powodu, że po jego wszczęciu (...) (...) zapłacił należność R. B. (2). Kolejny wniosek o ogłoszenie upadłości znajduje się w aktach XVII U 770/21, jest datowany na dzień 22 października 2001r. a został złożony przez spółkę (...) z powodu braku uiszczenia należności z faktur obejmujących okres lipiec-wrzesień 2001r. Co przy tym istotne, wnioskodawca nie neguje, że w tym czasie, a zatem w okresie poprzedzającym zatrzymanie i tymczasowe aresztowanie, podmioty zarządzane przez niego, bądź z jego udziałem, miały problemy finansowe, w tym nieregulowane a wymagalne zobowiązania. D. R. przyznał zadłużenie m.in. wobec ZUSu, czy reklamodawców, wskazując przy tym na niewspółmierność wysokości zobowiązań do majątku spółek. Przyznał także, że już wówczas spółkę obciążało także istotne zadłużenie wobec (...) za nieruchomość przy ul. (...), na której (...) SA realizowała jedną z dwóch strategicznych inwestycji (k. 615 … prowadziliśmy negocjacje co do K. z (...) i oni byli skłonni do porozumienia w sprawie rozliczenia zadłużenia. Zadłużenie istniało od około pół roku…). W zakresie tego długu dostrzec należy, że był on przedmiotem postępowania egzekucyjnego (tak m. in. w uzasadnieniu przywołanego wyżej postanowienia sądu gospodarczego). E. R., matka wnioskodawcy, do której zeznań odwołuje się pełnomocnik, wprost wskazała w swoich zeznaniach, że w czasie poprzedzającym jego aresztowanie, sytuacja finansowa spółki (...) była zła, niezależnie od tego, w czym świadek upatrywała takiego stanu rzeczy (k. 636 …w 2001 roku, z tego co pamiętam, chyba od pierwszego i drugiego kwartału rozpoczęła się akcja internetowa przeciwko firmom…ta medialna upadłość (...) (...) spowodowała bardzo duże zamieszanie i zaniepokojenie na rynku, zarówno wśród klientów wszystkich firm, jak i wśród wykonawców i dostawców materiałów budowlanych a także spowodowała wycofanie promesy banku na udzielenie kredytu na znaczną kwotę. W tym czasie D. R. nie był tymczasowo aresztowany , podkreślenie SA). W omówionych warunkach, stanowisko skarżącego w zakresie znaczenia dla prawidłowości rozstrzygania w sprawie opinii biegłych nie jest uprawnione. Nie dość, że wbrew jego ocenie, te przeprowadzone dotychczas wspierają stanowisko Sądu Okręgowego, to nie sposób przyjąć, by to opinie biegłych stanowiły podstawowy dowód w sprawie. W ocenie Sądu Apelacyjnego opinie mają charakter wyłącznie subsydiarny, posiłkowy, zatem nie sposób nadawać im takiej rangi, jak czyni to skarżący. W konsekwencji, niezależnie od tego, w czym wnioskodawca, czy współpracujący z nim świadek P. S., na którego zeznania także powołuje się skarżący, upatruje powodów upadłości zarządzanych przez niego firm, udowodnionym zostało, że okoliczności, które skutkowały wszczynaniem i określonym tokiem postępowań upadłościowych, miały miejsce przed jego zatrzymaniem i tymczasowym aresztowaniem. Spółki (...), czego nawet on sam nie neguje, w 2001r. nie regulowały zobowiązań, toczyło się postępowanie egzekucyjne z wniosku największego wierzyciela - spółki (...), a te okoliczności, z uwagi na szeroką skalę działalności wnioskodawcy, stały się przyczyną publikacji prasowych niekorzystnych dla niego a przez to prowadzonej działalności gospodarczej. Tym samym, to zła kondycja finansowa podmiotów zarządzanych przez wnioskodawcę, zaistniała w czasie znacznie wcześniejszym, aniżeli jego zatrzymanie, spowodowała upadek prowadzonych przez niego firm i włączenie ich majątków do mas upadłości. Nie jest zatem uprawnione stanowisko pełnomocnika, by z dowodów ujętych w zarzucie I. wynikało, że to tymczasowe aresztowanie wnioskodawcy bezpośrednio doprowadziło do utraty jego całego majątku. Z omówionych wyżej przyczyn formułowanie takich wniosków pozostaje sprzeczne z okolicznościami z dowodów tych wynikającymi. Zarzut II. Pełnomocnik wnioskodawcy ma rację, że Sąd w uzasadnieniu wyroku wprost nie odniósł się do opinii biegłego W. M., która stanowiła podstawę umorzenia śledztwa w sprawie D. R., co jednak nie oznacza, niejako automatycznie, że opinię tą pominął. Sąd przywołał w uzasadnieniu postanowienie Prokuratora Prokuratury Okręgowej w Warszawie z dnia 8 października 2015r. w przedmiocie umorzenia śledztwa, a przywołana opinia stanowiła podstawę takiej decyzji oskarżyciela. Już to sprawia, że nie sposób uznać, by opinia ta pozostała całkowicie poza sferą zainteresowania Sądu. Niezależnie od powyższego, choć wnioski, które sformułował biegły W. M. skutkowały umorzeniem śledztwa wobec wnioskodawcy, to w żadnej mierze nie uprawniają oceny, by upadłość podmiotów zarządzanych przez D. R. została spowodowana jego tymczasowym aresztowaniem. Powtórzyć należy za biegłym, że spółka (...), która zajmowała zasadniczą rolę w grupie kapitałowej jako realizująca dwie największe inwestycje mieszkaniowe przy ul. (...), przez cały okres 1998-2001 generowała straty. Biegły wskazał na wysoki poziom jej ogólnego zadłużenia i finansowanie, prawie w całości, od 1999 roku zobowiązaniami i to krótkoterminowymi. To powodowało, że kapitały własne w niewielkim i ciągle malejącym stopniu finansowały jej aktywa. Działalność spółki w latach 1998-2001 nie była rentowna, co wynikało z braku sprzedaży. Biegły wprost wskazał, że przy tak długich terminach odzyskiwania należności i regulowania zobowiązań, żadne przedsiębiorstwo nie mogło funkcjonować na rynku. Ocenił, że kłopoty spółki rozpoczęły się w roku 1999 bowiem podejmując proces inwestycyjny nie dysponowała wystarczającymi kapitałami własnymi i długoterminowymi kapitałami obcymi, tj. kredytami bankowymi. Jednocześnie, w tym samym roku rozpoczął się kryzys na rynku nieruchomości mieszkaniowych z powodu nadwyżki podaży mieszkań nad popytem, spółce nie udało się sprzedać wszystkich planowanych do wybudowania mieszkań, nadto nie wszyscy klienci wpłacili całą cenę. W takich warunkach zabrakło funduszy na dokończenie inwestycji, spółka utraciła płynność finansową i zdolność do jej kontynuowania, w rezultacie, jak przyjął biegły, musiało dojść do ogłoszenia jej upadłości (k. 757), co miało miejsce 12 listopada 2011r. Biegły podobnie ocenił sytuację B. (...), wskazując, że od 1999r. także ta spółka była nadmiernie zadłużona, wartość zobowiązań przekroczyła wartość aktywów ogółem, czyli jej kapitał własny był ujemny. Odnosząc się do kondycji działalności gospodarczej wnioskodawcy prowadzonej w ramach (...) (...) (...) D. R. biegły wskazał na brak możliwości poczynienia ustaleń w tym zakresie, bowiem firma do końca 2000r. nie prowadziła ksiąg rachunkowych a wobec braku kompletu danych za 2001r. sporządzenie bilansu także za ten okres okazało się niemożliwe. Podsumowując, biegły wskazał, że stan (...) spółek (...) w latach 1998-2001 nie był zadawalający lub był zły. Podmioty te były bezpośrednio powiązane, stąd brak środków na kontynuowanie inwestycji w (...) (...) powodował brak finansowania przez tą spółkę (...) ( (...) realizował usługi dla (...) (...) i (...) (...) (...), to ta spółka posiadała niezbędny do realizacji robót sprzęt budowlany). Zła sytuacja finansowa (...) I. wynikała pierwotnie ze zbyt niskich kapitałów własnych i braku kredytów długoterminowych, co w sytuacji przedłużających się procesów inwestycyjnych i ustania dopływu gotówki z tytułu sprzedaży opcji na wybudowanie powierzchni mieszkalnych i lokali użytkowych, musiało doprowadzić do zapaści finansowej i upadłości obu spółek. Biegły poddał również analizie sytuację społeczno-ekonomiczną pod koniec lat 90-tych XX wieku i na początku obecnego. Wskazał, w szczególności, że od połowy 1999r. do końca 2001r. na rynku (...), podaż nowych mieszkań była znacznie niższa od popytu, co spowodowało obniżenie ich ceny nominalnej, co trwało od połowy 2000r. Odnosząc te okoliczności do oferty spółek wnioskodawcy biegły wskazał, że wobec kryzysu na rynku mieszkaniowym, jego potencjalni klienci mogli dokonywać bardziej racjonalnych wyborów i zamiast kupować opcje na wybudowanie mieszkań, kupowali te wybudowane. To mogło spowodować brak dalszego zainteresowania ofertą wnioskodawcy, który nie sprzedawał mieszkań gotowych, lecz obietnicę ich wybudowania i sprzedaży w przyszłości. Odnosząc się do wyliczeń biegłego w zakresie wpływów z poszczególnych inwestycji, a ten element opinii pełnomocnik uznaje za najistotniejszy, skarżący pomija, że miały one charakter szacunkowy, czysto hipotetyczny, obejmowały sytuację zrealizowania inwestycji i sprzedaży wszystkich lokali. Pełnomocnik pomija całą tę część opinii, gdy biegły wykazuje złą kondycję finansową obu spółek wynikającą z niskich kapitałów własnych i kredytów długoterminowych, co przy przedłużających się procesach inwestycyjnych i braku chętnych do kupna lokali niewybudowanych musiało skutkować ich upadłością. W konsekwencji, uwzględniając takiej treści opinię biegłego W. M., nie uprawniony i to w stopniu oczywistym jest wniosek, by mogła stanowić podstawę do ustalenia, że to tymczasowe aresztowanie wnioskodawcy skutkowało upadłością zarządzanych przez niego podmiotów. Stanowczo należy stwierdzić, że na końcowy efekt działalności wnioskodawcy złożył się szereg czynników związanych ze sposobem realizacji inwestycji a także kryzys na rynku mieszkaniowym. W takich warunkach ocena autora apelacji, że inwestycje realizowane przez przedsiębiorstwa (...) miały niewielkie opóźnienie i bez problemów zostałyby zakończone, co uniemożliwiło jego tymczasowe aresztowanie, jest oceną w oczywisty sposób sprzeczną z materiałem dowodowym sprawy. Zarzut III Nie można zgodzić się z pełnomocnikiem wnioskodawcy, że dla prawidłowego rozstrzygania w sprawie, a to wykazania związku przyczynowego pomiędzy jego tymczasowym aresztowaniem a utratą majątku, Sąd powinien dopuścić dowód z opinii biegłego. Rację ma skarżący, że okoliczności ujawnione w toku postępowania podważyły zaufanie do opiniującego w sprawie biegłego I. Ł.. Skoro w toku postępowania ustalono, że wobec biegłego toczy się postępowanie karne i dla jego potrzeb pozostaje on tymczasowo aresztowany (k. 424-427, k. 464-465, k. 554), trudno zaakceptować stanowisko Sądu, że okoliczność ta nie ma znaczenia dla wartości dowodu (k. 954v postanowienie Sądu). Nie sposób jednak zgodzić się z autorem apelacji, by dla rozstrzygania w sprawie, dowód z opinii biegłego był niezbędny, zatem by na etapie postępowania odszkodowawczego zachodziły warunki z art. 193§ 1 kpk. Dla potrzeb postępowania karnego, upadłościowych a także niniejszego, opiniowało szereg biegłych, do opinii części z nich odwołuje się także pełnomocnik. Ich wnioski, w tym zakresie, który pozostaje zasadniczy dla przedmiotu postępowania, są zgodne a wynika z nich systematycznie pogarszająca się od 1999r. kondycja finansowa obu spółek uwarunkowana niskim kapitałem własnym, finansowaniem działalności krótkoterminowymi zobowiązaniami, co powodowało straty i w połączeniu z kryzysem na rynku mieszkaniowy, upadłość. Z przytoczonych na wstępie zeznań wnioskodawcy wprost wynika, że przed jego zatrzymaniem właśnie z przywołanych przyczyn a zatem zadłużenia spółek i nie regulowania zaległości, jeszcze przed jego zatrzymaniem wierzyciele inicjowali postępowania upadłościowe, z wniosku (...) toczyła się egzekucja, a co istotne, sam wnioskodawca zeznał, że zadłużenie istniało od około pół roku (k. 615). To przecież w takich warunkach, wierzyciele nie tylko inicjowali postępowania przed sądem gospodarczym, ale składali także zawiadomienia o popełnieniu przestępstw, które skutkowały wszczęciem śledztwa przeciwko wnioskodawcy. Przywołane okoliczności, co należy podkreślić, poprzedzały czynność zatrzymania i aresztowania D. R.. Wbrew stanowisku, jak i intencji skarżącego, ustalenia w tym zakresie pośrednio wspiera także prywatna opinia prof. dr hab. D. W. wykonana na zlecenie wnioskodawcy (k. 834-853). Ten opiniujący zasadniczo potwierdził wnioski w zakresie kondycji przedsiębiorstw (...) w latach 1999-2001. Autor wskazał, w szczególności, na trudną sytuację finansową spółki (...) w czasie poprzedzającym zatrzymanie wnioskodawcy, w tym okoliczność, że spółka nie płaciła już wówczas długów. Prognozy co do przyszłości spółki w oparciu o modele ekonomiczne uznał za niejednoznaczne, bowiem jedne wskazywały na upadłość, inne – przetrwanie. Podniósł, że aresztowanie wnioskodawcy i upadłość spółki przyczyniło się do utraty wartości dochodowej jej majątku. Odnośnie B. (...) wskazał natomiast, że jej aktywa nie wystarczały na zaspokojenie długów, podobnie prognozując co do przyszłości spółki. Co do (...) (...) (...) stwierdził brak możliwości określenia sytuacji finansowej wobec wysokiej fragmentaryczności książki przychodów i rozchodów. Opierając się na deklaracji wnioskodawcy o wpływie kwoty ponad 8mln zł uznał, że majątek (...) (...) (...) mógł wystarczać na zapłatę długu (k. 834-853, t. V). W efekcie, opinia opracowana na zlecenie wnioskodawcy nie prowadzi do takich wniosków, jakie na jej podstawie formułuje jego pełnomocnik. Zasadniczo potwierdza ona złą kondycję finansową podmiotów zarządzanych przez D. R. w czasie poprzedzającym jego aresztowanie, ma natomiast niejednoznaczny charakter w zakresie wniosków, czy zaistniały wówczas stan zaprzestania płacenia długów miał charakter trwały, czy też rokował w kierunku odwrócenia tej sytuacji, co z perspektywy przedmiotu rozpoznawanej sprawy nie ma zasadniczego znaczenia. Nie jest bowiem rzeczą Sądu rozstrzygającego w trybie art. 552 § 4 kpk ocena prawidłowości przeprowadzenia postępowań upadłościowych, a do tego de facto, sprowadzają się wnioski przywołanej opinii. Zarzut IV. Sąd nie uchybił regułom ujętym w zarzucie 4. apelacji, który sprowadza się do zakwestionowania podstawy dowodowej ustalenia, że wnioskodawca w wyniku tymczasowego aresztowania nie poniósł szkody w postaci utraty wynagrodzenia z tytułu zatrudnienia w spółach (...) (...) i B. (...). Odnosząc się do sytuacji zawodowej D. R. związanej z jego zatrudnieniem na stanowisku prezesa zarządu w spółce (...), podnieść należy, że umowę w tym przedmiocie wnioskodawca zawarł w dniu 2 października 2000r. z wynagrodzeniem w wysokości 350 zł, następnie z dniem 1 stycznia 2001r. zostało ono podwyższone do 380zł, a od 1 lipca 2001r. - do 31.000zł. Umowa została rozwiązana przez syndyka bez wypowiedzenia z dniem 20 grudnia 2001r. w trybie art. 52 § 1 pkt 2 kpk z powodu ciężkiego naruszenia obowiązków pracowniczych (k. 935, teczka osobowa). Tym samym, wbrew stanowisku apelacji, faktyczna podstawa wypowiedzenia umowy pozostawała bez związku z tymczasowym aresztowaniem. Nadto, wobec ustalenia, że D. R. podwyższono wynagrodzenie bez uchwały Rady Nadzorczej, został on zobowiązany do zwrotu wynagrodzenia pobranego w zawyżonej, zatem nienależnej wysokości – 91.860,00 zł (teczka pracownicza, k. 932-937). W takich warunkach, stanowisko skarżącego, że to wskutek tymczasowego aresztowania wnioskodawca utracił zatrudnienie i wynagrodzenie w (...) (...), jako sprzeczne z materiałem dowodowym sprawy, nie znajduje uzasadnienia. W zakresie szkody wynikającej z utraconego wynagrodzenia w spółce (...), stwierdzić należy, że wnioskodawca nie wykazał kwoty należnej z tego tytułu. Kwota objęta wnioskiem (15.000zł za miesiąc) nie znajduje żadnego uzasadnienia w dokumentach sprawy, w szczególności przeczą jej dane ujęte w dokumentacji skarbowej (k. 950-952). Choć zatem w tym zakresie umowa rzeczywiście wygasła w trybie art. 66 § 1 kp, to wnioskodawca nie udowodnił czy, ale przede wszystkim jakiej wysokości szkodę z tego tytułu poniósł. Skoro deklaracje wnioskodawcy tak istotnie – wielokrotnie - odbiegają od treści jedynego uzyskanego dokumentu, Sąd nie znajduje podstaw do dokonania takiego przeliczenia, jak przyjmuje skarżący, brak jest bowiem podstaw do uznania, że także kwota wyliczona przez pełnomocnika to wartość szkody poniesionej z tytułu utraty wynagrodzenia. Zarzut V Wbrew stanowisku skarżącego, Sąd nie dopuścił się obrazy art. 7 kpk i art. 410 kpk ustalając, że ocena zgromadzonych w sprawie dowodów wskazuje, że do utraty majątku przez wnioskodawcę doszło w następstwie problemów finansowych prowadzonych przez niego podmiotów, zaprzestania spłaty długów i w efekcie ogłoszenia ich upadłości. Choć skutek w postaci ogłoszenia przez sąd gospodarczy upadłości każdego z przedsiębiorstw nastąpił w czasie wykonywania tymczasowego aresztowania wnioskodawcy (odpowiednio: (...) SA – 12 listopada 2001r; (...) SA – 24 stycznia 2002r; (...) (...) (...) 15 lutego 2002r.), to nie pozostawał w bezpośrednim związku z zastosowaniem tego środka, nie był jego następstwem, co bezpodstawnie próbuje wykazać skarżący. Jak słusznie przyjął Sąd Okręgowy, co omówiono także wyżej, wnioskodawca w czasie znacznie poprzedzającym zatrzymanie miał problemy finansowe, opóźnienia w realizacji inwestycji, a co istotne - zaprzestał płacenia długów. Te okoliczności spowodowały składanie przez wierzycieli jego przedsiębiorstw wniosków o ogłoszenie ich upadłości, a następnie także kierowanie zawiadomień o popełnieniu przestępstw na szkodę poszczególnych inwestorów. Niezależnie od treści dokumentów, w szczególności z postępowań przed sądem gospodarczym, okoliczność tą przyznał D. R., zeznając, że pół roku przed jego zatrzymaniem negocjował rozliczenie zadłużenia w firmie (...) (k. 615), przy czym z wniosku tego wierzyciela już wówczas było prowadzone postępowanie egzekucyjne. Z relacji E. R., matki wnioskodawcy wynika przy tym, że jego problemy finansowe były spowodowane ówczesną regulacją ustawy o rachunkowości i medialną nagonką na jej syna, czego konsekwencją było wycofanie promesy banku na udzielenie kredytu na znaczną kwotę. Świadek podała przy tym, że miało to miejsce w czasie, gdy D. R. nie był tymczasowo aresztowany (k. 636). W konsekwencji, niezależnie od tego, w czym osoby najbliższe dla wnioskodawcy upatrują jego problemów finansowych w czasie poprzedzającym zatrzymanie, za bezsporną uznać należy okoliczność, że takowe D. R. miał, nie płacił długów i nie mógł uzyskać długoterminowego zobowiązania na dokończenie inwestycji. Te zatem czynniki doprowadziły do upadłości jego przedsiębiorstw, a nie zastosowanie tymczasowego aresztowania. Zarzuty VI i VII. Sąd Okręgowy dokonał oceny zgromadzonych w sprawie dowodów w zgodzie z kryteriami ujętymi w art. 7 kpk, słusznie uznając, że stanowią wystarczająca podstawę do rozstrzygania (art. 410). W konsekwencji tak zgromadzonego i ocenionego materiału, ustalił prawidłowy stan faktyczny stwierdzając brak przesłanek do zasądzenia na rzecz wnioskodawcy odszkodowania. Skoro dowody wskazują, że to kondycja finansowa przedsiębiorstw wnioskodawcy, na którą złożył się sposób zarządzania spółkami, w tym zasady finansowania inwestycji, ale także czynniki obiektywne w postaci kryzysu na rynku nieruchomości, przy czym okoliczności te zaistniały w czasie poprzedzającym jego aresztowanie i dla sądów gospodarczych skutkowała zaistnieniem przesłanek do ogłoszenia ich upadłości, to bezpodstawne jest twierdzenie, że skutek ten, w sposób bezpośredni spowodowało zastosowania tymczasowego aresztowania wobec D. R.. W konsekwencji, wykazywanie przez pełnomocnika wadliwego kierunku postępowania poprzez badanie kondycji przedsiębiorstw wnioskodawcy z daty zastosowania środka, zamiast porównania wartości jego majątku z dat zastosowania i uchylenia aresztowania, pozostaje bez znaczenie dla przedmiotu postępowania. Zarzut VIII. Zarzut skierowany wobec ustalonej wysokości kwoty zadośćuczynienia za niewątpliwie niesłuszne aresztowanie wnioskodawcy choć skutkował zmianą wyroku, to nie z powodu uwzględnienia argumentów apelacji. Ustalenie kwoty zadośćuczynienia tak, by było ono odpowiednie (art. 445 § 2 kc), jest zadaniem trudnym, bo w takich kategoriach należy ocenić obowiązek przełożenia rozmiaru krzywdy, której doświadcza osoba niesłusznie tymczasowo aresztowana, na wartość materialną, tak, by w ten sposób ją zrekompensować. Znaczenie dla określenia rozmiarów krzywdy, a tym samym wysokości zadośćuczynienia ma wiele czynników, w szczególności długość stosowania środka, wynikający z tego stopień jego dolegliwości w sferze osobistej, rodzinnej, społecznej, w tym także negatywne przeżycia związane z utratą dobrego imienia, ostracyzmem środowiskowym, czy w końcu z konieczności poddania się rygorom obowiązującym w areszcie. Te okoliczności, co do zasady, Sąd miał na uwadze. Uwzględnił także indywidualne warunki dotyczące sytuacji wnioskodawcy, a to kierowanie wobec niego w czasie pobytu w areszcie, przez innych osadzonych, czy nawet pracowników jednostki, gróźb. Nie ulega jednak wątpliwości, że na ówczesny stan psychiczny wnioskodawcy, do którego odwołuje się pełnomocnik wpłynęły także okoliczności nie związane wprost z wykonywaniem tymczasowego aresztowania, a to świadomość złej kondycji jego przedsiębiorstw i skutków tego stanu rzeczy dla sytuacji wnioskodawcy, przede wszystkim w sferze materialnej, skoro wierzyciele skutecznie inicjowali postępowania upadłościowe. Te warunki, Sąd Okręgowy uwzględnił zasądzając kwotę 50.000zł, która przedstawia odpowiednią, odczuwalną wartość ekonomiczną, a jednocześnie pozostaje w granicach odpowiadającym aktualnym warunkom i przeciętnej stopie życiowej. Nie sposób zatem zgodzić się z pełnomocnikiem, że zasądzone zadośćuczynienie zostało ustalone na poziomie symbolicznym. Wniosek O zmianę wyroku poprzez zasądzenie na rzecz wnioskodawcy kwoty 147.357.000zł tytułem odszkodowania i 398.000zł zadośćuczynienia. ☐ zasadny ☐ częściowo zasadny ☒ niezasadny Zwięźle o powodach uznania wniosku za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny. Bezzasadność zarzutów apelacji. 4. OKOLICZNOŚCI PODLEGAJĄCE UWZGLĘDNIENIU Z URZĘDU 1. Sąd Okręgowy ustalił, że wnioskodawca pozostawał w areszcie śledczym niemal sześć miesięcy, gdy rzeczywiście pozostawał 6 miesięcy i 18 dni a zatem niemal siedem miesięcy. Zwięźle o powodach uwzględnienia okoliczności Błąd rachunkowy Sądu. 5. ROZSTRZYGNIĘCIE SĄDU ODWOŁAWCZEGO 5.1. Utrzymanie w mocy wyroku sądu pierwszej instancji 1. Przedmiot utrzymania w mocy Całość ponad zmianę. Zwięźle o powodach utrzymania w mocy Bezzasadność zarzutów apelacyjnych. 5.2. Zmiana wyroku sądu pierwszej instancji 1. Przedmiot i zakres zmiany Podwyższenie kwoty zadośćuczynienia do 60.000zł z uwagi na błąd rachunkowy Sądu. Zwięźle o powodach zmiany Jw. 5.3. Uchylenie wyroku sądu pierwszej instancji 5.3.1. Przyczyna, zakres i podstawa prawna uchylenia 1.1. ------------------------------ ☐ art. 439 k.p.k. Zwięźle o powodach uchylenia ------------------------------ 2.1. Konieczność przeprowadzenia na nowo przewodu w całości ☐ art. 437 § 2 k.p.k. Zwięźle o powodach uchylenia ------------------------------ 3.1. Konieczność umorzenia postępowania ☐ art. 437 § 2 k.p.k. Zwięźle o powodach uchylenia i umorzenia ze wskazaniem szczególnej podstawy prawnej umorzenia ---------------------------- 4.1. ☐ art. 454 § 1 k.p.k. Zwięźle o powodach uchylenia --------------------------- 5.3.2. Zapatrywania prawne i wskazania co do dalszego postępowania ------------------------------ 5.4. Inne rozstrzygnięcia zawarte w wyroku Punkt rozstrzygnięcia z wyroku Przytoczyć okoliczności 6. Koszty Procesu Punkt rozstrzygnięcia z wyroku Przytoczyć okoliczności 3. 4. Na podstawie art. 554 § 4 kpk: zasądzono od Skarbu Państwa na rzecz wnioskodawcy kwotę 336zł z tytułu zwrotu kosztów pełnomocnika w postępowaniu apelacyjnym. kosztami postępowania apelacyjnego obciążono Skarb Państwa. o kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 554 § 4kpk 7. PODPIS Marzanna A. Piekarska-Drążek Ewa Gregajtys Anna Zdziarska 1.3. Granice zaskarżenia Kolejny numer załącznika 1 Podmiot wnoszący apelację pełnomocnik Rozstrzygnięcie, brak rozstrzygnięcia albo ustalenie, którego dotyczy apelacja W części oddalającej wniosek 1.3.1. Kierunek i zakres zaskarżenia ☐ na korzyść ☐ na niekorzyść ☐ w całości ☒ w części ☐ co do winy ☐ co do kary ☒ oddalającej wniosek 1.3.2. Podniesione zarzuty Zaznaczyć zarzuty wskazane przez strony w apelacji ☐ art. 438 pkt 1 k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w zakresie kwalifikacji prawnej czynu przypisanego oskarżonemu ☐ art. 438 pkt 1a k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w innym wypadku niż wskazany w art. 438 pkt 1 k.p.k., chyba że pomimo błędnej podstawy prawnej orzeczenie odpowiada prawu ☒ art. 438 pkt 2 k.p.k. – obraza przepisów postępowania, jeżeli mogła ona mieć wpływ na treść orzeczenia ☒ art. 438 pkt 3 k.p.k. – błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia, jeżeli mógł on mieć wpływ na treść tego orzeczenia ☐ art. 438 pkt 4 k.p.k. – rażąca niewspółmierność kary, środka karnego, nawiązki lub niesłusznego zastosowania albo niezastosowania środka zabezpieczającego, przepadku lub innego środka ☐ art. 439 k.p.k. ☐ brak zarzutów 1.4. Wnioski ☐ Uchylenie ☒ zmiana

UZASADNIENIE Sygnatura akt II AKa 35/20 Załącznik dołącza się w każdym przypadku.

Sygn. akt II A Ka 116/21 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 24 listopada 2021r. Sąd Apelacyjny w Warszawie w II Wydziale Karnym w składzie: Przewodniczący Sędzia Sądu Apelacyjnego Ewa Gregajtys (spr.) Sędziowie Sądu Apelacyjnego Anna Zdziarska Sądu Okręgowego (del.) Paweł Dobosz Protokolant st. sekr. sąd. Anna Grajber przy udziale Prokuratora Gabrieli Marczyńskiej-Tomali po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 listopada 2021r. sprawy z wniosku K. S. w przedmiocie zadośćuczynienia - w trybie ustawy z dnia 23 lutego 1991r. o uznaniu za nieważne orzeczeń wydanych wobec osób represjonowanych za działalność na rzecz niepodległego bytu Państwa Polskiego - za krzywdę wynikłą z pozbawienia wolności na skutek apelacji prokuratora i pełnomocnika wnioskodawczyni od wyroku Sądu Okręgowego w Warszawie z dnia 18 stycznia 2021r. w sprawie sygn. akt XVIII Ko 101/19 - utrzymuje w mocy zaskarżony wyrok, - zasądza od Skarbu Państwa na rzecz K. S. kwotę 120 (stu dwudziestu) zł z tytułu zwrotu kosztów pełnomocnika w postępowaniu apelacyjnym, - kosztami postępowania apelacyjnego obciąża Skarb Państwa. UZASADNIENIE UZASADNIENIE Sygnatura akt II AKa 116/21 Załącznik dołącza się w każdym przypadku. Podać liczbę załączników: 2. 1. CZĘŚĆ WSTĘPNA 1.1. Oznaczenie wyroku sądu pierwszej instancji Wyrok Sądu Okręgowego w Warszawie z dnia 18 stycznia 2021r. w sprawie XVIII Ko 101/19. 1.2. Podmiot wnoszący apelację ☒ prokurator ☐ oskarżyciel posiłkowy ☐ oskarżyciel prywatny ☐ obrońca ☐ oskarżony albo skazany w sprawie o wydanie wyroku łącznego ☒ pełnomocnik wnioskodawcy 1.3. Granice zaskarżenia 1.3.1. Kierunek i zakres zaskarżenia ☐ na korzyść ☐ na niekorzyść ☒ w całości – prokurator ☒ w części ☐ co do winy ☐ co do kary ☒ co do wysokości zadośćuczynienia – pełnomocnik wnioskodawczyni 1.3.2. Podniesione zarzuty Zaznaczyć zarzuty wskazane przez strony w apelacji ☐ art. 438 pkt 1 k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w zakresie kwalifikacji prawnej czynu przypisanego oskarżonemu ☒ art. 438 pkt 1a k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w innym wypadku niż wskazany w art. 438 pkt 1 k.p.k., chyba że pomimo błędnej podstawy prawnej orzeczenie odpowiada prawu ☒ art. 438 pkt 2 k.p.k. – obraza przepisów postępowania, jeżeli mogła ona mieć wpływ na treść orzeczenia ☒ art. 438 pkt 3 k.p.k. – błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia, jeżeli mógł on mieć wpływ na treść tego orzeczenia ☐ art. 438 pkt 4 k.p.k. – rażąca niewspółmierność kary, środka karnego, nawiązki lub niesłusznego zastosowania albo niezastosowania środka zabezpieczającego, przepadku lub innego środka ☐ art. 439 k.p.k. ☐ brak zarzutów 1.4. Wnioski ☒ uchylenie – prokurator ☒ zmiana - pełnomocnik 2. Ustalenie faktów w związku z dowodami przeprowadzonymi przez sąd odwoławczy 2.1. Ustalenie faktów 2.1.1. Fakty uznane za udowodnione Lp. Oskarżony Fakt oraz czyn, do którego fakt się odnosi Dowód Numer karty Sąd Apelacyjny nie przeprowadzał postępowania dowodowego. 3. STANOWISKO SĄDU ODWOŁAWCZEGO WOBEC ZGŁOSZONYCH ZARZUTÓW i wniosków Lp. Zarzut 1. 2. 3. 4. 1. 2. Apelacja pełnomocnika wnioskodawczyni: Obraza art. 3 kpc oraz art. 232 kpc w zw. z art. 558 kpk poprzez uznanie, że wnioskodawczyni nie wykazała, aby w związku z pozbawieniem wolności zachorowała na anemię, podczas gdy okoliczności te wykazała jednoznacznie zeznaniami. Obraza art. 168 kpk poprzez przyjęcie, że nie można uznać, że 6-tygodniowy areszt spowodował zachorowanie przez wnioskodawczynię na anemię podczas, gdy okoliczność, że długotrwałe niedożywienie i szybka, znacząca – 10 kg – utrata wagi wywołują anemię, jest faktem powszechnie znanym. Obraza art. 7 kpk poprzez dowolną ocenę dowodów i wyciągnięcie z nich wniosków sprzecznych z zasadami prawidłowego rozumowania, doświadczenia życiowego, wskazaniami wiedzy i uznanie, że zasądzone odszkodowanie spełnia cel i wymogi określone w art. 8 ust. 1 w zw. z art. 11 ust. 2 Ustawy z dnia 23 lutego 1991r. o uznaniu za nieważne orzeczeń wydanych wobec osób represjonowanych za działalność na rzecz niepodległego bytu Państwa Polskiego, w przypadku K. S. doznanych wskutek pozbawienia jej wolności w okresie od 26 marca do 9 maja 1946r. w związku z jej działalnością na rzecz niepodległego bytu Państwa Polskiego. Obraza art. 445 § 1 kc w zw. z art. 445 § 2 kc oraz art. 448 kc w zb. z art. 8 ust. 1 w zw. z art. 11 ust. 1 i 2 ustawy lutowej poprzez błędne przyjęcie, że zasądzona kwota zadośćuczynienia jest kwotą odpowiednią w przypadku krzywd wnioskodawczyni, doznanych wskutek pozbawienia jej wolności w związku z jej działalnością na rzecz niepodległego bytu Państwa Polskiego. Apelacja prokuratora. Obraza przepisów postępowania: – art. 7 kpk poprzez dowolną ocenę materiału dowodowego sprawy, w tym zeznań wnioskodawczyni, z pominięciem kryteriów ujętych w tym przepisie, - art. 366 § 1 kpk poprzez nie wyjaśnienie wszystkich istotnych okoliczności sprawy, - art. 554 § 2a i § 2b pkt 1 kpk poprzez niezawiadomienie o terminie rozprawy i nieprzesłanie odpisu wniosku stronie jaką jest Skarb Państwa w osobie Prezesa Sądu Okręgowego w Warszawie, co pozbawiło go jego uprawnień procesowych. Błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia, polegający na niezasadnym przyjęciu, że kwota 100.000zł zadośćuczynienia jest adekwatna, wyważona, spełniająca walor słuszności, odpowiedniości i godności w odniesieniu do rozmiaru doznanych krzywd i cierpienia wnioskodawczyni oraz bezpodstawnym przyjęciu, że była ona pozbawiona wolności od 26 marca do 9 maja 1946r. tj. przez okres 6 tygodni, podczas, gdy brak jest jakiegokolwiek dokumentu, który wskazywałby na datę zwolnienia z aresztu, w sytuacji, gdy „zobowiązanie do zachowania tajemnicy” stanowiące podstawę ustalenia przez Sąd daty zwolnienia nosi datę poprawioną z dnia 9 marca 1946r. na kwiecień 1946r, co wskazuje na znacznie krótszy, 14 dniowy okres pozbawienia wolności. ☐ zasadny ☐ częściowo zasadny ☒ niezasadny ☐ zasadny ☐ częściowo zasadny ☒ niezasadny ☐ zasadny ☐ częściowo zasadny ☒ niezasadny ☐ zasadny ☐ częściowo zasadny ☒ niezasadny ☐ zasadny ☐ częściowo zasadny ☒ niezasadny ☐ zasadny ☐ częściowo zasadny ☒ niezasadny Zwięźle o powodach uznania zarzutu za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny Apelacja pełnomocnika wnioskodawczyni: Zarzuty 1 i 2. Sąd Okręgowy nie uchybił regułom wskazanym przez skarżącą. W sprawach odszkodowawczych, ciężar gromadzenia dowodów, z których strona wywodzi skutki w procesie, ustawodawca nałożył na strony, przyjmując tym samym kontradyktoryjny model procesu, nie pozbawiając jednak sądu możliwości wykazywania inicjatywy dowodowej z urzędu. Sąd I instancji orzekał w oparciu o taki materiał dowodowy, jaki w realiach rozpoznawanej sprawy, możliwy był do zgromadzenia, w szczególności na okoliczności konsekwencji dla zdrowia wnioskodawczyni jej pobytu w areszcie. W tym zakresie nie zabezpieczono żadnych dokumentów, stąd podstawę ustaleń mogły stanowić wyłącznie zeznania wnioskodawczyni. K. S. (poprzednio J.) wskazała natomiast przed zatrzymaniem byłam anemiczną osobą, ale większych problemów ze zdrowiem nie miałam. Ja mało jadłam, nie miałam apetytu (k. 69) a nadto przed zatrzymaniem nie miałam potwierdzonej anemii (k. 70). Poniosła, że już wówczas chorowała na nerki i zapadała na różne przeziębienia związane z nerkami (k. 70). Relacjonując co do stanu zdrowia po opuszczeniu aresztu podała natomiast, że po zwolnieniu widać było, że mam anemię. Trudno mi powiedzieć, czy wypowiedział się na ten temat lekarz (k. 70). Na okoliczność stanu zdrowia wnioskodawczyni nie przedstawiła przy tym żadnej dokumentacji medycznej, stąd ustalenia w tym zakresie wynikają zasadniczo z jej wypowiedzi. Skoro zatem już w dzieciństwie K. S. chorowała na nerki, a zaburzenia tego organu, z racji jego roli w organizmie człowieka, często skutkują niedokrwistością a jednocześnie wnioskodawczyni samą siebie z tego okresu określiła jako anemiczną, czego symptomem był brak apetytu, to próba wykazania na takiej podstawie, że to aresztowanie spowodowało u niej anemię, nie może być skuteczna. Nie negując zatem okoliczności, że warunki aresztu niekorzystnie wpłynęły na stan zdrowia wnioskodawczyni, także tego fizycznego, nie ma przesłanek do przyjęcia, by to z tego powodu zachorowała na anemię. W efekcie, mając na względzie wskazane okoliczności, ustalenia Sądu Okręgowego w tym zakresie są prawidłowe, nie wynikają z jakichkolwiek uchybień w sferze prawa procesowego, w szczególności obrazy tych przepisów, które skarżąca przywołała w zarzutach. Zarzuty 3 i 4. Chybiona i to w stopniu oczywistym jest ocena skarżącej, by Sąd Okręgowy zbagatelizował i to rażąco ogrom cierpienia psychicznego wnioskodawczyni wynikający z tymczasowego aresztowania. Autorka apelacji na uzasadnienie zarzutu nie tylko nie przywołała okoliczności, które pozostałyby poza sferą rozważań Sądu, ale nie wskazała argumentu, który mógłby chociaż uprawdopodobnić taką oceną. Analiza materiału dowodowego sprawy, który Sąd z należytą starannością poddał ocenie, nakazuje wykluczyć jakąkolwiek wadliwość ocen i ustaleń w tym zakresie, zatem tym bardziej ocenę, by były nieprawidłowe w stopniu rażącym. Przepis art. 445 § 1 kc, do którego trafnie odwołuje się skarżąca, nie wskazuje kryteriów ustalania kwoty zadośćuczynienia za doznaną krzywdę stanowiąc wyłącznie, że ma to być suma odpowiednia. Okoliczności, które podlegają uwzględnieniu przy kształtowaniu wysokości zadośćuczynienia wypracowano zatem w orzecznictwie. Do takowych należą, przede wszystkim, czas pozbawienia wolności i warunki jego odbywania, wiek poszkodowanego, rodzaj i stopień cierpień fizycznych i psychicznych, w tym doznane obrażenia ciała, w końcu poczucie bezradności, nieprzydatności społecznej, utrata dobrego imienia - zła opinia w środowisku. Zadośćuczynienie ma zrekompensować nie tylko cierpienie fizyczne, ale także niekorzystne skutki w sferze psychiki poszkodowanego, które nierzadko są znacznie bardziej dolegliwe i długotrwałe, aniżeli dolegliwości fizyczne (tak Sąd Najwyższy w wyrokach m. in. z 27 lutego 2004r. V CK 282/03, z 9 listopada 2007r. V CK 245/07, z 8 czerwca 2011r. I PK 275/10, a w Izbie Karnej, m. in. - z 10 czerwca 2021r. IV KK 570/19, z 29 grudnia 2020r. V KK 125/20, czy z 14 kwietnia 2021r. I KK 207/20). Odnosząc przywołane kryteria do argumentów, które Sąd Okręgowy uwzględnił ustalając należną poszkodowanej sumę zadośćuczynienia, stwierdzić należy, że żadna z tych okoliczności nie została ani pominięta, ani też jej znaczenia dla przedmiotu postępowania Sąd nie zmarginalizował. Rekonstruując stan faktyczny sprawy Sąd ustalił, w szczególności, że wnioskodawczyni w dacie zatrzymania miała 15 lat, pozostawała tymczasowo aresztowana od 26 marca do 9 maja 1946r. W tym okresie, przez trzy dni i noce była wielokrotnie i długotrwale przesłuchiwana, Sąd wskazał okoliczności, na podstawie których przyjął, że przesłuchania były wyczerpujące (cały czas w pozycji siedzącej, groźby spowodowania śmierci brata, krzyki i odgłosy bicia po wyprowadzeniu osoby, którą znała). Sąd ustalił także bardzo trudne, pod niemal każdym względem, warunki w celi, do której wnioskodawczynię przeniesiono po zakończeniu czynności, w końcu brak kontaktu z osobami najbliższymi przez cały czas pobytu w areszcie. Poza ustaleniami i oceną Sądu nie pozostały także te okoliczności, które dotyczyły sytuacji K. S. po opuszczeniu aresztu, w tym szykan, z jakimi spotkała się po powrocie do szkoły. W konsekwencji, wbrew stanowisku skarżącej, Sąd Okręgowy nie tylko uwzględnił wszystkie okoliczności istotne dla kształtowania sumy zadośćuczynienia, ale także nadał im właściwą rangę. W realiach rozpoznawanej sprawy zasadnicze znaczenie ma niewątpliwie wiek wnioskodawczyni, która mając zaledwie 15 lat była zaangażowana w działalność na rzecz nieodległego bytu Państwa Polskiego i pomimo tego, że w aspekcie faktycznym i prawnym była dzieckiem, została poddana represji karnej tak, jak osoba dorosła. Wbrew twierdzeniu skarżącej, Sąd nadał należytą rangę tym okolicznościom, odpowiednio akcentując bezprawne pozbawienie poszkodowanej wolności za działalność przeciwko komunistycznemu państwu, co w przypadku osoby tak młodej, wymaga szczególnego podkreślenia, a jednocześnie, z tożsamego powodu właściwego uznania stopnia jej krzywdy. W takich warunkach, stanowisko skarżącej, by Sąd Okręgowy kształtując wysokość zadośćuczynienia dla poszkodowanej na poziomie 100.000zł uchybił regułom dowodzenia i orzekł kwotę nieadekwatną do stopnia jej krzywdy, pozostaje w oderwaniu od argumentów, które w uzasadnieniu wyroku Sąd nie tylko przytoczył, ale poddał ocenie przy zastosowaniu kryteriów ujętych w art. 7 kpk. W następstwie tak dokonanej oceny, Sąd ustalił wysokość kwoty zadośćuczynienia, która zdecydowanie spełnia wymóg sumy odpowiedniej w rozumieniu art. 445 § 1 kc. W stanie faktycznym sprawy, to stanowisko skarżącej, by zasądzona kwota miała charakter symboliczny, pozostaje w rażącej sprzeczności z prawidłowymi ocenami i ustaleniami Sądu Okręgowego, a jako takie skutkuje oceną zarzutów apelacji jako chybionych i to w stopniu oczywistym. Apelacja prokuratora. Zarzuty 1 i 2. W świetle całokształtu okoliczności sprawy, nie sposób podzielić zastrzeżenia prokuratora, by Sąd Okręgowy dokonał ustaleń w zakresie czasu trwania tymczasowego aresztowania wnioskodawczyni w następstwie oceny dowodów nie respektującej kryteriów art. 7 kpk. Dokumenty zgromadzone w sprawie bezspornie świadczą o tym, że K. S. została zatrzymana w dniu 26 marca 1946r, w tej też dacie przeprowadzono czynność jej przesłuchania i konfrontacji (k. 133, 135, 136-138, 142-146). Wbrew stanowisku prokuratora, treść dokumentów wraz z zeznaniami wnioskodawczyni, uprawniała Sąd do ustalenia, że w dniu 5 kwietnia 1946r. wobec K. S. zastosowano tymczasowe aresztowanie i środek ten był wykonywany do dnia 9 maja 1946r. Z wniosku z k. 133 wynika, że wnioskodawczyni była zatrzymana w okresie od 26 marca do 5 kwietnia 1946r, w tej ostatniej dacie zawnioskowano o areszt. Prokurator, podobnie jak Sąd, słusznie dostrzega mankamenty postanowienia w przedmiocie tymczasowego aresztowania wnioskodawczyni. Postanowienie, w szczególności, nie zawiera podstawowych danych – nazwiska prokuratora i pieczęci, co jednak nie oznacza, że nie stanowiło podstawy do wykonywania środka wobec K. S. (k. 134). Z treści tego dokumentu, jak i oświadczenia wnioskodawczyni wynika, że został on jej doręczony, co potwierdziła własnoręcznym podpisem (k. 268). Nadto, także w innych dokumentach nadesłanych przez IPN, choć bez podania okresu wykonywania środka, wskazywane jest, że wnioskodawczyni była aresztowana za przynależność do (...) (k. 145, przegląd akt k. 131). Z jej zeznań wprost wynika, że była aresztowana ponad miesiąc (k. 71 …ja byłam ponad miesiąc pozbawiona wolności. Wydaje mi się, że wyszłam na wolność w maju. Było wtedy ciepło. Wszyscy chodzili porozbierani…). W konsekwencji, zeznania K. S., w powiązaniu z dokumentami, przede wszystkim postanowieniem w przedmiocie tymczasowego aresztowania, stanowiły wartościową podstawę do ustalenia okresu, w jakim wnioskodawczyni pozostawała tymczasowo aresztowana. Skutecznej dla nich przeciwwagi nie stanowią argumenty, które prokurator powołał w apelacji. Uznanie, że mankamenty postanowienia o tymczasowym aresztowaniu mogą świadczyć jedynie o tym, że był to projekt decyzji, nie dość, że pozostaje sprzeczne z przywołanymi dowodami, to nawet dla skarżącego pozostaje w sferze domysłu, prawdopodobieństwa. Powyższe nie może zatem podważyć stanowiska Sądu Okręgowego. Tożsama ocena ma zastosowanie do twierdzeń apelacji w zakresie prawidłowości ustalenia na dzień 9 maja 1946r. daty podpisania przez K. S. dokumentu oznaczonego jako zobowiązanie do zachowania w tajemnicy przedmiotu przesłuchania (k. 132). Prokurator słusznie dostrzega, że oznaczenie miesiąca w dacie dokumentu jest przerobione, poprawione, jednak sposób naniesienia poprawki wcale nie uprawnia do takiego wniosku, jak przyjmuje prokurator. Ze sposobu naniesienia daty można przyjąć, że pierwotnie obejmowała ona rzymskie oznaczenie marca – III, jednak przyjęcie, że została przerobiona na kwiecień – IV, wobec całokształtu okoliczności sprawy, nie znajduje uzasadnienia. Taka korekta, przeróbka daty, skutkowałaby pogrubieniem także znaku „I”, trudno bowiem uznać, jak inaczej autor mógłby przerobić rzymskie oznaczenie marca na kwiecień. Zatem, wbrew ocenie prokuratora, zasady logiki i doświadczenia życiowego prowadzą do wniosku, że intencją osoby, która dokonała przeróbki daty oświadczenia, była zmiana miesiąca z marca – III na maj - V. Za przyjęciem, że dokument został podpisany w maju wprost przemawiają przywołane wyżej zeznania wnioskodawczyni, która podała, że była aresztowana ponad miesiąc, a z opuszczeniem aresztu łączy ciepłą aurę i porozbieranych ludzi, a o taką pogodę zdecydowanie trudno w pierwszej dekadzie kwietnia. W konsekwencji, wobec takiej treści dokumentów, Sąd Okręgowy słusznie ocenił ich zapisy w oparciu o zeznania wnioskodawczyni, która podała w sposób stanowczy, że była tymczasowo aresztowana ponad miesiąc. Mając na względzie przywołane okoliczności, Sąd Apelacyjny nie podzielił zastrzeżeń skarżącego wobec tych ocen Sądu I instancji, które skutkowały ustaleniem, że wnioskodawczyni pozostawała tymczasowo aresztowana od 16 marca do 9 maja 1946r. Nie zasługuje na uwzględnienie także to stanowisko prokuratora, gdy podnosi, że kwota zasądzona na rzecz wnioskodawczyni z tytułu zadośćuczynienia jest nadmiernie wygórowana. W tym zakresie, do apelacji prokuratora, aktualność zachowują argumenty przytoczone przy omówieniu apelacji pełnomocnika wnioskodawczyni, bowiem choć skarżący odmiennie oceniają wysokość sumy zadośćuczynienia, to jednak opierają się na tożsamych argumentach – braku jej adekwatności do stopnia krzywdy poszkodowanej. Wbrew stanowisku prokuratora, w stanie faktycznym rozpoznawanej sprawy, dla ocen i ustaleń w tym zakresie, sam czasokres tymczasowego aresztowania wnioskodawczyni nie jest okolicznością zasadniczo wpływającą na wysokość sumy zadośćuczynienia. Jak wskazano wyżej, decydujące znaczenia ma wiek K. S., która w czasie, gdy zaangażowała się w działalność skierowaną przeciwko komunistycznemu państwu miała zaledwie 15 lat i tyleż samo w dacie zatrzymania i tymczasowego aresztowania. O ile rację ma prokurator, że orzecznictwo wypracowało stanowisko, że zadośćuczynienie powinno być ustalane w rozsądnych granicach, odpowiadających aktualnym warunkom i przeciętnej stopie życia, to powyższe nie oznacza braku obowiązku uwzględnienia przez Sąd okoliczności konkretnej sprawy. Przy ustalaniu rozmiaru - stopnia krzywdy, zawsze mają one znaczenie priorytetowe i każdorazowo skutkują obowiązkiem Sądu do indywidualnego ustalania rozmiaru krzywdy. Uwzględnienie tych wszystkich okoliczności, w pełni uzasadnia stanowisko Sądu Okręgowego, że zadośćuczynienie w kwocie 100.000zł stanowi rekompensatę krzywdy doznanej przez zaledwie 15 letnią wnioskodawczynię na skutek jej zatrzymania, a następnie wykonywania tymczasowego aresztowania w czasie i warunkach zrekonstruowanych przez Sąd Okręgowy. Sąd Okręgowy nie uchybił także regulacji art.554 § 2a i § 2b pkt 1 kpk. Wobec lakoniczności uzasadnienia apelacji w tym zakresie trudno ustalić, z czego prokurator wywodzi uprawnienie Prezesa Sądu Okręgowego w Warszawie do występowania w sprawie rozpoznawanej w charakterze strony reprezentującej Skarb Państwa. Sąd Okręgowy odmienne stanowisko w tym przedmiocie wyraził w postanowieniu wydanym na rozprawie w dniu 14 stycznia 2021r, w którym wskazał, że w niniejszej sprawie przepisy art. 554 § 2a i § 2b nie mają zastosowania. Skoro prokurator sformułował w tym zakresie zarzut to oznacza, że z oceną Sadu się nie zgadza, jednak nie uzasadnił, z czego odmienny pogląd wywodzi. Z pewnością nie uprawnia do niego sama treść przepisów, których obrazę ten skarżący zarzuca. Zmiana art. 554 § 2 kpk dokonana ustawą z dnia 19 lipca 2019r. o zmianie ustawy – Kodeks postępowania karnego oraz niektórych innych ustaw, skutkowała wprowadzeniem dodatkowej strony postępowania w sprawach odszkodowawczych uregulowanych w rozdziale 58 kodeksu postępowania karnego, a to Skarbu Państwa (art. 534 § 2a kpk). W art. 554 § 2b kpk wymieniono podmioty reprezentujące Skarb Państwa. Jak słusznie przyjmuje się w doktrynie, uprawnienie do reprezentowania Skarbu Państwa oparte zostało na kryterium „zawinienia” w zaistnieniu podstawy do dochodzenia odszkodowania (Komentarz do kodeksu postępowania karnego, tom II pod red. Dariusza Świeckiego, LEX/el.2022). Wniosek taki jest w pełni uprawniony, gdy uwzględnić, że organem reprezentującym Skarb Państwa jest prezes sądu, w którym wydano ostatnie orzeczenie kończące postępowanie w przedmiocie odpowiedzialności karnej, stosowania środka zapobiegawczego, środka zabezpieczającego lub zatrzymania (art. 554 § 2b pkt 1 kpk), albo prezes sądu pierwszej instancji, w którym wydano zmienione orzeczenie – jeżeli orzeczeniem, o którym mowa w pkt. 1, zmieniono orzeczenie sądu pierwszej instancji i zastosowano środek, w związku z którym nie przysługuje odszkodowanie (art. 554 § 2b pkt 2 kpk). Podobne kryterium, w pkt. 3, zastosowano do organu niesądowego, który dokonał zatrzymania, jeżeli sąd uwzględnił zażalenie na zatrzymanie albo jeżeli takiego zażalenia nie rozpoznawał. Wobec regulacji art. 8 ust. 3 ustawy lutowej, do postępowań prowadzonych na jej podstawie, odpowiednie zastosowanie mają przepisy rozdziału 58 Kodeksu postępowania karnego. Tym samym, co do zasady, w sprawach prowadzonych w trybie ustawy lutowej stosuje się także art. 554 § 2a i § 2b kpk. Zasada ta nie ma jednak zastosowania w sprawie rozpoznawanej. Z prawidłowych ustaleń Sądu Okręgowego wynika, że wnioskodawczyni została tymczasowo aresztowana na podstawie postanowienia prokuratora a jednocześnie w sprawia, dla potrzeb której stosowano środek nie wydano orzeczenia kończącego postępowanie. Tym samym, wobec wnioskodawczyni zastosowanie znajduje przepis art. 11 ust. 2 ustawy lutowej a w takich warunkach brak jest okoliczności faktycznych wskazanych w art. 554 § 2b kpk, które mogłyby skutkować powiązaniem organów ujętych w tym przepisie – prezesa sądu - z podstawą dochodzonego zadośćuczynienia. Trudno nie oprzeć się wrażeniu, że dokonując nowelizacji art. 554 kpk, poza zainteresowaniem ustawodawcy pozostała regulacja ustawy lutowej i różnorodnych podstaw odszkodowawczych rysujących się na jej tle. Niezależnie od powyższego, Sąd Okręgowy słusznie także wskazał, że ustawa lutowa zawiera odrębną regulację w zakresie stron postępowania, przyznając taki status Skarbowi Państwa w ściśle określonej sytuacji, a to zwrotu mienia objętego przepadkiem lub konfiskatą na rzecz Skarbu Państwa oraz przedmiotów zatrzymanych w toku postępowania w warunkach wskazanych w jej art. 10. Wniosek W apelacji pełnomocnika wnioskodawczyni – o zmianę wyroku poprzez zasądzenie na jej rzecz dalszej kwoty 222.844,49 zł. W apelacji prokuratora – o uchylenie orzeczenia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi Okręgowemu w Warszawie. ☐ zasadny ☐ częściowo zasadny ☒ niezasadne Zwięźle o powodach uznania wniosku za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny. Bezzasadne zarzuty apelacji. 4. OKOLICZNOŚCI PODLEGAJĄCE UWZGLĘDNIENIU Z URZĘDU 1. ------------------------------------- Zwięźle o powodach uwzględnienia okoliczności -------------------------------------- 5. ROZSTRZYGNIĘCIE SĄDU ODWOŁAWCZEGO 5.1. Utrzymanie w mocy wyroku sądu pierwszej instancji 1. Przedmiot utrzymania w mocy Całość orzeczenia. Zwięźle o powodach utrzymania w mocy Bezzasadność zarzutów obu apelacji. 5.2. Zmiana wyroku sądu pierwszej instancji 1. Przedmiot i zakres zmiany ------------------------------ Zwięźle o powodach zmiany ---------------------------------- 5.3. Uchylenie wyroku sądu pierwszej instancji 5.3.1. Przyczyna, zakres i podstawa prawna uchylenia 1.1. --------------------------------------- ☐ art. 439 k.p.k. Zwięźle o powodach uchylenia -------------------------------------- 2.1. Konieczność przeprowadzenia na nowo przewodu w całości ☐ art. 437 § 2 k.p.k. Zwięźle o powodach uchylenia ------------------------------------ 3.1. Konieczność umorzenia postępowania ☐ art. 437 § 2 k.p.k. Zwięźle o powodach uchylenia i umorzenia ze wskazaniem szczególnej podstawy prawnej umorzenia --------------------------------------- 6. Koszty Procesu Punkt rozstrzygnięcia z wyroku Przytoczyć okoliczności Zasądzono od Skarbu Państwa na rzecz K. S. kwotę 120 (stu dwudziestu) zł z tytułu zwrotu kosztów pełnomocnika w postępowaniu apelacyjnym, kosztami postępowania apelacyjnego obciążono Skarb Państwa - stosownie do art. 13 Ustawy z dnia 23 lutego 1991r. o uznaniu za nieważne orzeczeń wydanych wobec osób represjonowanych za działalność na rzecz niepodległego bytu Państwa Polskiego. 7. PODPIS Anna Zdziarska Ewa Gregajtys Paweł Dobosz 1.3. Granice zaskarżenia Kolejny numer załącznika 1 Podmiot wnoszący apelację Pełnomocnik wnioskodawcy. Rozstrzygnięcie, brak rozstrzygnięcia albo ustalenie, którego dotyczy apelacja Oddalenie wniosku ponad zasądzoną kwotę. 1.3.1. Kierunek i zakres zaskarżenia ☐ na korzyść ☐ na niekorzyść ☐ w całości ☒ w części ☐ co do winy ☐ co do kary ☒ co do wysokości zadośćuczynienia 1.3.2. Podniesione zarzuty Zaznaczyć zarzuty wskazane przez strony w apelacji ☐ art. 438 pkt 1 k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w zakresie kwalifikacji prawnej czynu przypisanego oskarżonemu ☒ art. 438 pkt 1a k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w innym wypadku niż wskazany w art. 438 pkt 1 k.p.k., chyba że pomimo błędnej podstawy prawnej orzeczenie odpowiada prawu ☒ art. 438 pkt 2 k.p.k. – obraza przepisów postępowania, jeżeli mogła ona mieć wpływ na treść orzeczenia ☐ art. 438 pkt 3 k.p.k. – błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia, jeżeli mógł on mieć wpływ na treść tego orzeczenia ☐ art. 438 pkt 4 k.p.k. – rażąca niewspółmierność kary, środka karnego, nawiązki lub niesłusznego zastosowania albo niezastosowania środka zabezpieczającego, przepadku lub innego środka ☐ art. 439 k.p.k. ☐ brak zarzutów 1.4. Wnioski ☐ Uchylenie ☒ Zmiana 1.3. Granice zaskarżenia Kolejny numer załącznika 2 Podmiot wnoszący apelację Prokurator. Rozstrzygnięcie, brak rozstrzygnięcia albo ustalenie, którego dotyczy apelacja Wysokość zadośćuczynienia i ustalenie co do stron. 1.3.1. Kierunek i zakres zaskarżenia ☐ na korzyść ☐ na niekorzyść ☒ w całości ☐ w części ☐ co do winy ☐ co do kary ☐ co do wysokości zadośćuczynienia 1.3.2. Podniesione zarzuty Zaznaczyć zarzuty wskazane przez strony w apelacji ☐ art. 438 pkt 1 k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w zakresie kwalifikacji prawnej czynu przypisanego oskarżonemu ☐ art. 438 pkt 1a k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w innym wypadku niż wskazany w art. 438 pkt 1 k.p.k., chyba że pomimo błędnej podstawy prawnej orzeczenie odpowiada prawu ☒ art. 438 pkt 2 k.p.k. – obraza przepisów postępowania, jeżeli mogła ona mieć wpływ na treść orzeczenia ☒ art. 438 pkt 3 k.p.k. – błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia, jeżeli mógł on mieć wpływ na treść tego orzeczenia ☐ art. 438 pkt 4 k.p.k. – rażąca niewspółmierność kary, środka karnego, nawiązki lub niesłusznego zastosowania albo niezastosowania środka zabezpieczającego, przepadku lub innego środka ☐ art. 439 k.p.k. ☐ brak zarzutów 1.4. Wnioski ☒ Uchylenie ☒ Zmiana

UZASADNIENIE Formularz UK 2 Sygnatura akt II AKa 114/21 Załącznik dołącza się w każdym przypadku.

Sygn. akt II A Ka 106/24 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 25 lipca 2024r. Sąd Apelacyjny w Warszawie w II Wydziale Karnym w składzie: Przewodniczący Sędzia Sądu Apelacyjnego Ewa Gregajtys (spr.) Sędziowie Sądu Apelacyjnego Ewa Jethon Sądu Apelacyjnego Rafał Kaniok Protokolant Wiktoria Siporska przy udziale Prokuratora Justyny Brzozowskiej po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 lipca 2024r. sprawy M. O., urodzonego (...) w W., syna M. i R. z d. O. oskarżonego z art. 13 § 1 kk w zw. z art. 148 § 1 kk w zb. z art. 157 § 1 kk w zw. z art. 11 § 2 kk w zw. z art. 64 § 1 kk na skutek apelacji obrońcy od wyroku Sądu Okręgowego w Warszawie z 10 stycznia 2024r. w sprawie XII K 182/23 1. utrzymuje w mocy zaskarżony wyrok, 2. zasądza od Skarbu Państwa na rzecz adwokata K. L. – Kancelaria Adwokacka w W., kwotę 1 476 zł (jeden tysiąc czterysta siedemdziesiąt sześć złotych), obejmującą 23% VAT, z tytułu kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej oskarżonemu z urzędu w postępowaniu apelacyjnym, 3. zwalnia oskarżonego od ponoszenia kosztów sądowych postępowania apelacyjnego przejmując wydatki na rachunek Skarbu Państwa. UZASADNIENIE UZASADNIENIE Sygnatura akt II AKa 106/24 Załącznik dołącza się w każdym przypadku. Podać liczbę załączników: 1. 1. CZĘŚĆ WSTĘPNA 0.11.1. Oznaczenie wyroku sądu pierwszej instancji Wyrok Sądu Okręgowego w Warszawie z 10 stycznia 2024r. w sprawie XII K 182/23; 0.11.2. Podmiot wnoszący apelację ☐ oskarżyciel publiczny albo prokurator w sprawie o wydanie wyroku łącznego ☐ oskarżyciel posiłkowy ☐ oskarżyciel prywatny ☒ obrońca ☐ oskarżony albo skazany w sprawie o wydanie wyroku łącznego ☐ inny 0.11.3. Granice zaskarżenia 0.11.3.1. Kierunek i zakres zaskarżenia ☒ na korzyść ☐ na niekorzyść ☒ w całości ☐ w części ☐ co do winy ☐ co do kary ☐ co do środka karnego lub innego rozstrzygnięcia albo ustalenia 0.11.3.2. Podniesione zarzuty Zaznaczyć zarzuty wskazane przez strony w apelacji ☐ art. 438 pkt 1 k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w zakresie kwalifikacji prawnej czynu przypisanego oskarżonemu ☐ art. 438 pkt 1a k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w innym wypadku niż wskazany w art. 438 pkt 1 k.p.k., chyba że pomimo błędnej podstawy prawnej orzeczenie odpowiada prawu ☒ art. 438 pkt 2 k.p.k. – obraza przepisów postępowania, jeżeli mogła ona mieć wpływ na treść orzeczenia ☐ art. 438 pkt 3 k.p.k. – błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia, jeżeli mógł on mieć wpływ na treść tego orzeczenia ☒ art. 438 pkt 4 k.p.k. – rażąca niewspółmierność kary, środka karnego, nawiązki lub niesłusznego zastosowania albo niezastosowania środka zabezpieczającego, przepadku lub innego środka ☐ art. 439 k.p.k. ☐ brak zarzutów 0.11.4. Wnioski ☒ uchylenie ☒ Zmiana 2. Ustalenie faktów w związku z dowodami przeprowadzonymi przez sąd odwoławczy 0.12.1. Ustalenie faktów 0.12.1.1. Fakty uznane za udowodnione Lp. Oskarżony Fakt oraz czyn, do którego fakt się odnosi Dowód Numer karty Sąd Apelacyjny nie przeprowadzał postępowania dowodowego; 0.12.1.2. Fakty uznane za nieudowodnione Lp. Oskarżony Fakt oraz czyn, do którego fakt się odnosi Dowód Numer karty Jw. 0.12.2. Ocena dowodów 0.12.2.1. Dowody będące podstawą ustalenia faktów Lp. faktu z pkt 2.1.1 Dowód Zwięźle o powodach uznania dowodu jw. 0.12.2.2. Dowody nieuwzględnione przy ustaleniu faktów(dowody, które sąd uznał za niewiarygodne oraz niemające znaczenia dla ustalenia faktów) Lp. faktu z pkt 2.1.1 albo 2.1.2 Dowód Zwięźle o powodach nieuwzględnienia dowodu Jw. . STANOWISKO SĄDU ODWOŁAWCZEGO WOBEC ZGŁOSZONYCH ZARZUTÓW i wniosków Lp. Zarzut 1. Obraza art. 4 kpk, art. 7 kpk, art. 10 kpk, art. 410 kpk oraz art. 424 § 1 kpk wyrażająca się w ustaleniu okoliczności faktycznych sprawy w sposób wybiórczy, jak również poprzez dowolną, a nie swobodną ocenę materiału dowodowego, polegającą na przyjęciu wbrew zasadom logiki i doświadczenia życiowego, że oskarżony działał z zamiarem bezpośrednim pozbawienia życia pokrzywdzonego, bądź nie działał w warunkach obrony koniecznej, której granice mógł przekroczyć i miał zamiar pozbawienia pokrzywdzonego życia, a gwałtowny przebieg zdarzenia nie pozwala na stwierdzenie, iż celem oskarżonego było zranienie pokrzywdzonego, a nie pozbawienie go życia, który to błąd skutkował błędnym ustaleniem stanu faktycznego i przyjęciem błędnej kwalifikacji prawnej zarzucanego oskarżonemu czynu z art. 13 § 1 kk w zw. z art. 148 § 1 kk w zb. z art. 157 § 1 kk w zw. z art. 11 § 2 kk w zw. z art. 64 § 1 kk, podczas, gdy prawidłowa ocena zgromadzonych w sprawie dowodów, przeprowadzona z uwzględnieniem zasad prawidłowego rozumowania, oraz wskazań wiedzy i doświadczenia życiowego prowadzi do wniosku odmiennego, a mianowicie, ze oskarżony nie działał z zamiarem bezpośrednim pozbawienia życia pokrzywdzonego, a co najwyżej z zamiarem zranienia pokrzywdzonego, a więc przyjęcia też prawidłowej kwalifikacji prawnej, tj. art. 157 § 1 kk w zw. z art. 25 § 2 kk; 2. Obraza art. 4 kpk w zw. z art. 2 § 2 kpk w zw. z art. 5 § 2 kpk w zw. z art. 6 ust. 2 dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/343 z 9.03.2016r. w sprawie wzmocnienia niektórych aspektów domniemania niewinności (…) w postępowaniu karnym oraz art. 288 akapit 3 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej – statuującego w przedmiotowej sprawie bezpośrednie stosowanie prawa unijnego – poprzez naruszenie zasady rozstrzygania wszelkich wątpliwości w przedmiocie winy oskarżonego na jego korzyść, co w konsekwencji doprowadziło do bezzasadnego przyjęcia, iż oskarżony działał z zamiarem pozbawienia życia M. R. i nie działał w granicach obrony koniecznej, podczas, gdy działał w warunkach obrony koniecznej. 3. Rażąca niewspółmierność wymierzonej kary 10 lat pozbawienia wolności, to jest nadmiernej jej surowości, wysokości i niewyważenie w należytym stopniu celów kary, podczas, gdy na podstawie ujawnionych okoliczności zachodzi wyraźna dysproporcja między karą wymierzoną, a karą sprawiedliwą, zasłużoną, w następstwie prawidłowego zastosowania okoliczności uwzględnianych przy orzekaniu kary. ☐ zasadny ☐ częściowo zasadny ☒ niezasadny ☐ zasadny ☐ częściowo zasadny ☒ niezasadny ☐ zasadny ☐ częściowo zasadny ☒ niezasadny Zwięźle o powodach uznania zarzutu za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny Zarzuty 1. i 2 . Zarzuty apelacji są bezzasadne. Niezależnie od tego, że zastrzeżenia skarżącego wobec oceny materiału dowodowego dokonanej przez sąd pierwszej instancji nie znajdują uzasadnienia, to sama konstrukcja apelacji jest wadliwa. Obrońca oskarżonego kwestionując w ramach obrazy art. 7 kpk trafność oceny dowodów i poczynionych w jej następstwie ustaleń faktycznych, jednocześnie zarzuca obrazę art. 5 § 2 kpk, gdy zasady ujęte w przywołanych przepisach wykluczają się. Reguła z art. 5 § 2 kpk znajduje zastosowanie dopiero wówczas, gdy pomimo oceny dowodów uwzględniającej wskazania art. 7 kpk powstanie taki stan wątpliwości, który wymaga dokonania ustaleń zgodnie z zasadą in dubio pro reo (tak SN w postanowieniu z dnia 10.10.2013 r, V KK 119/13, LEX nr 1400594). Tym samym, jednoczesne formułowanie zarzutów obrazy art. 5 § 2 kpk i art. 7 kpk jest zabiegiem metodologicznie wadliwym i choć oczywiście nie wyłącza możliwości kontroli instancyjnej wyroku, to jednak nie pozostaje bez wpływu na ocenę zasadności apelacji skonstruowanej w taki sposób. Wbrew stanowisku skarżącego, Sąd Okręgowy oceniając materiał dowodowy sprawy uwzględnił wskazania wiedzy, logiki i doświadczenia życiowego i w następstwie tak dokonanej oceny ustalił stan faktyczny nie zawierający błędów. Sąd odniósł się do dowodów zgromadzonych w sprawie, zarówno tych materialnych, jak i osobowych i wyczerpująco umotywował, co legło u podstaw zaprezentowanej oceny, którą sąd odwoławczy w całości podziela. Tym samym, Sąd nie uchybił kryteriom wskazanym w art. 7 kpk. Analiza materiału dowodowego sprawy uprawnia stanowisko Sądu Okręgowego, że zasadniczym źródłem miarodajnej wiedzy na temat przebiegu zdarzenia, które skutkowało oskarżeniem, a aktualnie skazaniem M. O., jest zabezpieczony zapis monitoringu z ul. (...). Choć jakość tego nagrania jest typowa, czyli słaba, to jednak pozwala odtworzyć przebieg zdarzenia, a w szczególności zidentyfikować jego uczestników. Z uwagi na charakter tego dowodu, ma on charakter obiektywny, a jako taki stanowi wartościową podstawę ustaleń faktycznych, ale także weryfikacji wyjaśnień oskarżonego i zeznań świadków, przede wszystkim pokrzywdzonego. Zapis monitoringu nie tyle uprawniał, co obligował Sąd Okręgowy do rekonstrukcji zdarzenia w taki sposób, jaki przyjął za podstawę wyroku. Co przy tym istotne, choć oskarżony po odtworzeniu nagrania, na pytanie, czy rozpoznaje siebie, stwierdził z takiej odległości nie, to dodał równocześnie, ale wiem, że to ja, przyznaję się do tego czynu (k. 363, 595v). Obraz utrwalony na nagraniu doprowadził Sąd do słusznego wniosku, że zapewnienia oskarżonego, pokrzywdzonego i świadka P. W., że nie znali się, a ich spotkanie miało charakter przypadkowy, są nieprawdziwe. Z nagrania wynika (także protokołu oględzin zapisu monitoringu, k. 196-203), że po podejściu do pokrzywdzonego i P. W., oskarżony – jak przyjął Sąd - klepnął świadka, po czym po krótkiej rozmowie z pokrzywdzonym, zaatakował go nożem zadając cios w okolice głowy (szyi). Pierwsza część zdarzenia przeczy zatem twierdzeniom jego uczestników o przypadkowości spotkania oraz temu, że się nie znali. Słuszność tego ustalenia pośrednio wspierają zeznania świadków A. M. i O. K.. Z relacji A. M. wynika, że sposób zachowania się mężczyzn wskazywał, że znali się (k. 599 ja miałem takie wrażenie, że oni się znali, ten zaatakowany mówił do tego drugiego, jakby go znał…). O. K. podała natomiast, że po zdarzeniu, gdy wokół rannego pokrzywdzonego zaczęli gromadzić się ludzie, pokrzywdzony głośno krzyczał, że nie wie, kto mu to zrobił, choć nikt go o to nie pytał. Świadek zeznała odniosłam wrażenie, że on wie, kto mu to zrobił i krzyczy tak, żeby dać sprawcy, że on go nie wyda (k. 335v, 644v). Słusznie zwróciła przy tym uwagę, że logika i doświadczenie życiowe wskazują, że w sytuacjach takiego zagrożenia, osoby pokrzywdzone koncentrują się na swoim stanie, na tym, żeby przeżyć, a nie głośnym wykrzykiwaniu, że nie znają sprawcy, która to kwestia w takich warunkach ma drugorzędne znaczenie. O. K. była przypadkowym obserwatorem zdarzenia, które miało miejsce pod jej balkonem (k. 335-336, 644v-645), jednak jako funkcjonariuszka Straży Granicznej z długim stażem pracy dochodzeniowo-śledczej ma doświadczenie, jak i wiedzę w zakresie reakcji osób pokrzywdzonych znajdujących się w tak trudnej sytuacji i niewątpliwie zachowanie M. R. wykrzykującego wielokrotnie, że nie wie, kto mu to zrobił, słusznie uznała za niestandardowe. Takie zachowanie pokrzywdzonego należy uwzględnić w kontekście pozostałych dowodów, które uprawniają wniosek, że pokrzywdzony, oskarżony i świadek W. ukrywają rzeczywisty charakter (powód) ich spotkania. Okoliczność ta nie ma istotnego znaczenia dla przedmiotu postępowania w takim znaczeniu, że nie uniemożliwia odtworzenia stanu faktycznego sprawy i jego oceny prawno-karnej, słusznie jednak skutkowała uznaniem wypowiedzi tych osób za wiarygodne jedynie w części. Wbrew stanowisku obrońcy, Sąd Okręgowy nie uchybił żadnym regułom prawa procesowego ustalając, że to oskarżony zaatakował pokrzywdzonego, a tym samym brak jest podstaw faktycznych do przyjęcia, by działał w warunkach obrony koniecznej. Niezależnie od zeznań M. R., z przywołanego już zapisu monitoringu wynika, że oskarżony w czasie rozmowy z pokrzywdzonym nagle wyciągnął rękę z kieszeni i szybkim ruchem zadał mu cios nożem w okolicę głowy (szyi). To dopiero po tym zachowaniu oskarżonego, pokrzywdzony zachwiał się, uderzył oskarżonego, między mężczyznami doszło do szarpaniny, przewrócili się i zaczęli bić. Powyższe wskazuje, że aktywność pokrzywdzonego miała miejsce dopiero po tym, gdy został dźgnięty nożem przez oskarżonego. Zachowanie pokrzywdzonego było zatem reakcją na atak oskarżonego, co świadczy o tym, że to pokrzywdzony bronił się przed działaniami ze strony M. O., zresztą bronił się nieskutecznie, gdy uwzględnić ilość stwierdzonych ran, a także ich lokalizację obejmującą m. in. grzbiet. Poza sporem pozostaje przy tym, że pokrzywdzony nie miał noża, ani żadnego innego niebezpiecznego narzędzia. W tym zakresie przywołać należy zeznania M. R., który podał, że oskarżony był agresywny i to on pierwszy wykonał ruch. Myślałem, że dostałem w szyję z pięści. Potem wykonał drugi ruch w serce i wtedy poczułem ukłucie (k. 115, k. 662v). Tym samym, zeznania pokrzywdzonego w tym zakresie pozostają zgodne z zapisem nagrania z monitoringu a jako takie stanowią wartościowa podstawę ustaleń faktycznych. Skutecznej alternatywy dla ustaleń sądu nie mogą stanowić wyjaśnienia oskarżonego, do których odwołuje się obrońca. Sąd Okręgowy prawidłowo wskazał, że M. O. relacjonując zdarzenie był niekonsekwentny tak w zakresie odtwarzania jego przebiegu, jak i samego stanowiska co do zarzutu. W śledztwie podał, że spytał się o papierosa i zaczęła się awantura, wskazał także, że tam była tylko jedna osoba (k. 256-257). Oskarżony negował zatem obecność na miejscu zdarzenia P. W.. Po okazaniu, w toku kolejnego przesłuchania, zapisu monitoringu z G., oskarżony przyznał się do czynu, nie negował, że poza pokrzywdzonym na miejscu zdarzenia był świadek, choć konsekwentnie twierdził, że obu mężczyzn nie znał. Na okoliczność przyczyny zdarzenia wyjaśnił sam nie wiem, o co to była awantura. Nie wiem jak ona się zaczęła… Chciałem go tym nożem nastraszyć. Myślałem, że trafię w policzek… (k. 363). Tym samym, oskarżony nie potrafi wskazać, co się stało, w jakich warunkach doszło do konfliktu, kto go wywołał, ile osób było wówczas obecnych, ale jednocześnie twierdził, że użycie przez niego noża miało charakter obronny, a pokrzywdzonego nie chciał zabić, a jedynie zrobić przedłużony uśmiech (k. 363). Tłumacząc przyczyny użycia noża oskarżony podał użyłem noża, bo było ich dwóch (k. 363v), gdy w toku wcześniejszych wyjaśnień zakwestionował obecność świadka. Taki sposób wypowiedzi świadczy o tym, że oskarżony nie przedstawia rzeczywistego przebiegu zdarzenia, a taką jego wersję, którą uznaje za korzystną dla siebie. Uwzględniając jednak całokształt okoliczności sprawy omówionych w uzasadnieniu wyroku, a w zakresie najistotniejszych dowodów, przywołany wyżej, udowodnione zostało, że to oskarżony był agresywny i to on zaatakował pokrzywdzonego, zadając ciosy nożem w szyję, klatkę piersiową i grzbiet. W takich warunkach stanowisko apelacji, by oskarżony działał w granicach prawa odpierając bezprawny atak, nie wytrzymuje krytyki jako sprzeczne z materiałem dowodowym sprawy. Tożsama ocena znajduje zastosowanie do stanowiska apelacji, że w stanie faktycznym sprawy zachowanie oskarżonego nie podlega ocenie jako usiłowanie zbrodni zabójstwa. Ustalenia dotyczące zamiaru sprawcy przestępstwa przeciwko życiu i zdrowiu muszą być efektem analizy całokształtu przedmiotowych i podmiotowych okoliczności zdarzenia, w tym stosunku sprawcy do pokrzywdzonego, jego właściwości i warunków osobistych, także tych odzwierciedlonych w dotychczasowym trybie życia. Dla ustaleń w tym zakresie istotne znaczenie ma także motyw działania, charakter i rozmiar użytego narzędzia, siła ciosu oraz wszelkie inne okoliczności, które odzwierciedlają cel działania. W sprawie rozpoznawanej nie ustalono powodu konfliktu oskarżonego z pokrzywdzonym, jednak sytuacja o takim charakterze zaistniała pomiędzy mężczyznami i na jej tle oskarżony zaatakował pokrzywdzonego. Zgodnie z ustaleniami Sądu, oskarżony już na wstępnym etapie zdarzenia użył noża zadając pierwszy cios w szyję, po czym dźgnął pokrzywdzonego ponownie w szyję, w klatkę piersiową i grzbiet. Ciosy te spowodowały u pokrzywdzonego obrażenia w postaci: rany ciętej szyi z uszkodzeniem w jej dnie części mięśnia mostkowo-obojczykowo-sutkowego mięśni szyi oraz chrząstki tarczowatej, rany kłutej szyi o kanale biegnącym ku górze i ku tułowi długości ok. 3 cm, ran kłutych klatki piersiowej po stronie lewej i rany grzbietu w lewej okolicy lędźwiowej (przykręgosłupowo) o kanale długości 3 cm biegnącym ku górze. Stwierdzone obrażenia spowodowały naruszenie czynności narządów ciała pokrzywdzonego kwalifikowane z art. 157 § 1 kk, słusznie jednak Sąd przyjął, że kompleksowa oceny zachowania oskarżonego podlega ocenie jako zbrodnia z art. 13 § 1 kk w zw. z art. 148 § 1 kk. Nie wymaga wiadomości specjalnych okoliczność, jak niebezpiecznym narzędziem jest nóż użyty wbrew jego przeznaczeniu, a tak jest w przypadku zadawania nim ciosów człowiekowi. Oskarżony uderzył pokrzywdzonego nożem co najmniej czterokrotnie, przy czym zadał dwa ciosy w szyję i jeden w klatkę piersiową, zatem w te części ciała, gdzie znajdują się ważne życiowo organy i duże naczynia - żyły i tętnice, których uszkodzenie skutkowałoby silnym krwawieniem i zgonem pokrzywdzonego. Rany, których doznał pokrzywdzony, nie były bardzo głębokie, ale należy dostrzec, że po zadaniu pierwszej z nich pokrzywdzony aktywnie się bronił, nadto, z uwagi na porę roku, był ciepło – wielowarstwowo - ubrany (koszulka, dwie bluzy i bezrękawnik k. 8). Opiniujący w sprawie biegły wskazał, że umiejscowienie i sposób spowodowania ran narażały pokrzywdzonego na bezpośrednie niebezpieczeństwo utraty życia lub ciężkiego uszczerbku na zdrowiu (k. 325). W tym zakresie wskazać należy, że z opisu zabiegu operacyjnego przeprowadzonego u pokrzywdzonego w trybie ostrego dyżuru wynika, m. in. że w jego trakcie zrewidowano poprzeczną ranę ciętą szyi, podwiązano lewą żyłę szyjną zewnętrzną, stwierdzono, że tętnica szyjna oraz żyła szyjna wewnętrzna nie zostały uszkodzone znajdując się około 1 cm poniżej uszkodzonych tkanek. Tym samym, zadanie przez oskarżonego rany głębszej zaledwie o centymetr, u pokrzywdzonego spowodowałoby uszkodzenie tętnicy i żyły szyjnej i krwotok z wszystkimi tego konsekwencjami. Powyższe okoliczności uprawniały ocenę sądu, że oskarżony uderzając pokrzywdzonego nożem, co najmniej czterokrotnie, w tym w szyję i klatkę piersiową, działał z zamiarem bezpośrednim dokonania jego zabójstwa, a skutku tego nie osiągnął z uwagi na postawę obronną M. R. i udzieloną mu pomoc medyczną. W takich warunkach stanowisko obrońcy, że działanie oskarżonego stanowi występek z art. 157 § 1 kk nie znajduje uzasadnienia. Zarzut 3. Sąd Okręgowy kształtując wymiar kary wobec oskarżonego miał na uwadze nie tylko wszystkie okoliczności istotne dla rozstrzygania w tym przedmiocie, ale nadal im także należyte znaczenie. Nie ma zatem racji obrońca, gdy podnosi, że wymierzona M. O. kara 10 lat pozbawienia wolności jest karą surową w stopniu niewspółmiernym. Zasady wymiaru kary określa art. 53 kk, do którego słusznie odwołał się Sąd pierwszej instancji. W § 2 tego przepisu wymieniono najistotniejsze okoliczności ( w szczególności), które sąd ma obowiązek uwzględnić. Wskazano tam motywację i sposób zachowania się sprawcy, rodzaj i stopień naruszenia ciążących na nim obowiązków, rodzaj i rozmiar ujemnych następstw przestępstwa, właściwości i warunki osobiste sprawcy, sposób życia przed popełnieniem przestępstwa i zachowanie się po jego popełnieniu. Przekładając te okoliczności na stan faktyczny rozpoznawanej sprawy stwierdzić należy, że M. O. dopuścił się usiłowania zabójstwa pokrzywdzonego, a zatem czynu o najwyższym ciężarze gatunkowym i takim stopniu społecznej szkodliwości. W dacie przestępstwa oskarżony od kilku miesięcy ukrywał się wiedząc, że jest poszukiwany do wykonania kary 6 lat pozbawienia wolności orzeczonej za przestępstwo z art. 156 § 1 pkt 2 kk. Odnosząc się do społecznego funkcjonowania oskarżonego podnieść należy, że jest on sprawcą wielokrotnie karanym za przestępstwa godzące w różne dobra prawne, w tym z użyciem przemocy wobec osoby, co skutkowało przypisaniem mu odpowiedzialności w warunkach recydywy z art. 64 § 1 kk. Uwzględniając powyższe, stwierdzić należy, że oskarżony jest osobą agresywną, skłonną do działań przemocowych, co uprawnia ocenę o znacznym stopniu jego demoralizacji. Poza uwagą Sądu Apelacyjnego nie pozostała okoliczność trudnych warunków rodzinnych, w jakich dorastał oskarżony. Trudno jednak pominąć, że on sam także nie wywiązuje się z roli ojca w stosunku do trójki dzieci, z którymi nie utrzymuje kontaktu, a świadczenia alimentacyjne są przedmiotem postępowania egzekucyjnego. W dacie czynu oskarżony pozostawał w kolejnym związku, jego partnerka była w ciąży (k. 388-389). W konsekwencji, nie można uznać, by warunki funkcjonowania oskarżonego w środowisku rodzinnym przemawiały na jego korzyść. Uwzględniając wszystkie omówione okoliczności, wymierzoną oskarżonemu karę 10 lat pozbawienia wolności uznać należy za sankcję sprawiedliwą, adekwatną do charakteru czynu, jego winy a także właściwości i warunków osobistych, które odzwierciedla jego dotychczasowy sposób życia, w tym wielokrotna karalność. Podnieść w końcu należy, że podstawową miarą surowości każdej kary jest stopień wykorzystania sankcji. Przypisana oskarżonemu zbrodnia usiłowania zabójstwa, w dacie czynu była zagrożona karą pozbawienia wolności od 8 lat, zatem jej wymiar przyjęty w zaskarżonym wyroku nieznacznie przekracza dolny próg ustawowego zagrożenia. Powyższe, w powiązaniu ze zdecydowaną przewagą okoliczności obciążających oskarżonego, które Sąd prawidłowo przytoczył, nakazuje wykluczyć, by tak ukształtowana kary była zbyt surowa, tym bardziej surowa w stopniu, o jakim stanowi art. 438 pkt 4 kpk. Wniosek O zmianę wyroku i uniewinnienie oskarżonego od zarzuconego mu czynu, uchylenie wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania, ewentualnie o zmianę i orzeczenie kary pozbawienia wolności w wymiarze niższym od przyjętego. ☐ zasadny ☐ częściowo zasadny ☒ niezasadny Zwięźle o powodach uznania wniosku za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny. Bezzasadność zarzutów apelacyjnych. 4. OKOLICZNOŚCI PODLEGAJĄCE UWZGLĘDNIENIU Z URZĘDU 1. Nie stwierdzono. Zwięźle o powodach uwzględnienia okoliczności ------------------------ 5. ROZSTRZYGNIĘCIE SĄDU ODWOŁAWCZEGO 0.15.1. Utrzymanie w mocy wyroku sądu pierwszej instancji 0.11. Przedmiot utrzymania w mocy 0.1W całości. Zwięźle o powodach utrzymania w mocy Bezzasadność zarzutów apelacyjnych. 0.15.2. Zmiana wyroku sądu pierwszej instancji 0.0.11. Przedmiot i zakres zmiany 0.0.1------------------ Zwięźle o powodach zmiany --------------------- 0.15.3. Uchylenie wyroku sądu pierwszej instancji 0.15.3.1. Przyczyna, zakres i podstawa prawna uchylenia 1.1. -------------------- ☐ art. 439 k.p.k. Zwięźle o powodach uchylenia ------------------- 2.1. Konieczność przeprowadzenia na nowo przewodu w całości ☐ art. 437 § 2 k.p.k. Zwięźle o powodach uchylenia --------------------- 3.1. Konieczność umorzenia postępowania ☐ art. 437 § 2 k.p.k. Zwięźle o powodach uchylenia i umorzenia ze wskazaniem szczególnej podstawy prawnej umorzenia ------------------------ 4.1. ☐ art. 454 § 1 k.p.k. Zwięźle o powodach uchylenia ------------------------- 0.15.3.2. Zapatrywania prawne i wskazania co do dalszego postępowania ------------------------------ 0.15.4. Inne rozstrzygnięcia zawarte w wyroku Punkt rozstrzygnięcia z wyroku Przytoczyć okoliczności ----------------------------- 6. Koszty Procesu P unkt rozstrzygnięcia z wyroku Przytoczyć okoliczności Sąd zasądził na rzecz obrońcy oskarżonego kwotę 1.476zł, która obejmuje 23% VAT, z tytułu kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej oskarżonemu z urzędu w postępowaniu apelacyjnym. Kwota wynagrodzenia wynika z § 2, § 4 pkt 3 i § 17 pkt 5 Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 14 maja 2024r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa albo jednostki samorządu terytorialnego kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu (Dz. U. 2024. 763). Sąd zwolnił oskarżonego od ponoszenia kosztów sądowych postępowania apelacyjnego uznając, że jego aktualna sytuacja materialna i perspektywa długoterminowego osadzenia w zakładzie karnym, uzasadniają takie rozstrzygnięcie. 7. PODPIS Ewa Jethon Ewa Gregajtys Rafał Kaniok 0.11.3. Granice zaskarżenia Kolejny numer załącznika 1. Podmiot wnoszący apelację obrońca Rozstrzygnięcie, brak rozstrzygnięcia albo ustalenie, którego dotyczy apelacja Wina i kara. 0.11.3.1. Kierunek i zakres zaskarżenia ☒ na korzyść ☐ na niekorzyść ☒ w całości ☐ w części ☐ co do winy ☐ co do kary ☐ co do środka karnego lub innego rozstrzygnięcia albo ustalenia 0.11.3.2. Podniesione zarzuty Zaznaczyć zarzuty wskazane przez strony w apelacji ☐ art. 438 pkt 1 k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w zakresie kwalifikacji prawnej czynu przypisanego oskarżonemu ☐ art. 438 pkt 1a k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w innym wypadku niż wskazany w art. 438 pkt 1 k.p.k., chyba że pomimo błędnej podstawy prawnej orzeczenie odpowiada prawu ☒ art. 438 pkt 2 k.p.k. – obraza przepisów postępowania, jeżeli mogła ona mieć wpływ na treść orzeczenia ☐ art. 438 pkt 3 k.p.k. – błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia, jeżeli mógł on mieć wpływ na treść tego orzeczenia ☒ art. 438 pkt 4 k.p.k. – rażąca niewspółmierność kary, środka karnego, nawiązki lub niesłusznego zastosowania albo niezastosowania środka zabezpieczającego, przepadku lub innego środka ☐ art. 439 k.p.k. ☐ brak zarzutów 0.11.4. Wnioski ☒ Uchylenie ☒ zmiana