Legislator Case Law & Legislation
II Ka 57/22 AI generated

II Ka 57/22 · Sąd powszechny

Case Number II Ka 57/22
Court / Authority
Jurisdiction Poland (PL)
Decision Date
Outcome SENTENCE

Legislator summary

AI generated

Sygn. akt II Ka 57/22 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 7 kwietnia 2022r. Sąd Okręgowy w Siedlcach II Wydział Karny w składzie: Przewodniczący: SSO Agata Kowalska Protokolant: st. sekr. sąd. Anna Sieczkiewicz przy udziale prokuratora Jolanty Niewęgłowskiej po rozpoznaniu w dniu 28 marca 2022 r. sprawy J. N. (1) oskarżonego z art. 220 § 1kk w zw. z art. 220§2 kk w zb. z art. 155kk w zw. z art. 11§2 kk, art. 162§1 kk na skutek apelacji, wniesionych przez prokuratora i obrońcę oskarżonego od wyroku Sądu Rejonowego w Łukowie z dnia 29 października 2021 r. sygn. akt II K 445/19 I. zaskarżony wyrok uchyla w części dotyczącej uniewinnienia J. N. (1) od popełnienia czynu zarzuconego mu w pkt II aktu oskarżenia i w tym zakresie sprawę przekazuję Sądowi Rejonowemu w Łukowie do ponownego rozpoznania; II. w pozostałej części zmienia zaskarżony wyrok w ten sposób, że orzeczoną w pkt I karę pozbawienia wolności podwyższa do 1 (jednego) roku i 6 (sześciu) miesięcy; III. w pozostałej części wyrok utrzymuje w mocy; IV. zasądza od oskarżonego J. N. (1) na rzecz oskarżycieli posiłkowych A. S. i M. K. (1) po 840 zł tytułem zwrotu poniesionych przez nich kosztów procesu związanych z udziałem ich pełnomocnika w postępowaniu odwoławczym; V. zasądza od oskarżonego J. N. (1) na rzecz Skarbu Państwa 300 zł tytułem opłaty za obie instancje oraz 20 zł wydatków postępowania odwoławczego. UZASADNIENIE Formularz UK 2 Sygnatura akt II Ka 57/22 Załącznik dołącza się w każdym przypadku. Podać liczbę załączników: 2 1. CZĘŚĆ WSTĘPNA 1.1. Oznaczenie wyroku sądu pierwszej instancji Wyrok Sądu Rejonowego w Łukowie z dnia 29 października 2021 r., sygn. II K 445/19 1.2. Podmiot wnoszący apelację ☒ oskarżyciel publiczny albo prokurator w sprawie o wydanie wyroku łącznego ☐ oskarżyciel posiłkowy ☐ oskarżyciel prywatny ☒ obrońca ☐ oskarżony albo skazany w sprawie o wydanie wyroku łącznego ☐ inny 1.3. Granice zaskarżenia 1.3.1. Kierunek i zakres zaskarżenia ☒ na korzyść ☒ na niekorzyść ☒ w całości ☒ w części ☒ co do winy – w części dotyczącej uniewinnienia za czyn z pkt II a/o ☒ co do kary – za czyn z pkt I a/o ☐ co do środka karnego lub innego rozstrzygnięcia albo ustalenia 1.3.2. Podniesione zarzuty Zaznaczyć zarzuty wskazane przez strony w apelacji ☐ art. 438 pkt 1 k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w zakresie kwalifikacji prawnej czynu przypisanego oskarżonemu ☐ art. 438 pkt 1a k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w innym wypadku niż wskazany w art. 438 pkt 1 k.p.k., chyba że pomimo błędnej podstawy prawnej orzeczenie odpowiada prawu ☒ art. 438 pkt 2 k.p.k. – obraza przepisów postępowania, jeżeli mogła ona mieć wpływ na treść orzeczenia ☒ art. 438 pkt 3 k.p.k. – błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia, jeżeli mógł on mieć wpływ na treść tego orzeczenia ☒ art. 438 pkt 4 k.p.k. – rażąca niewspółmierność kary, środka karnego, nawiązki lub niesłusznego zastosowania albo niezastosowania środka zabezpieczającego, przepadku lub innego środka ☐ art. 439 k.p.k. ☐ brak zarzutów 1.4. Wnioski ☐ uchylenie ☒ zmiana 2. Ustalenie faktów w związku z dowodami przeprowadzonymi przez sąd odwoławczy 2.1. Ustalenie faktów 2.1.1. Fakty uznane za udowodnione Lp. Oskarżony Fakt oraz czyn, do którego fakt się odnosi Dowód Numer karty --- ---------------------- -------------------------------------------------------------- -------------- -------------- 2.1.2. Fakty uznane za nieudowodnione Lp. Oskarżony Fakt oraz czyn, do którego fakt się odnosi Dowód Numer karty --------- --------------------- -------------------------------------------------------------- -------------- -------------- 2.2. Ocena dowodów 2.2.1. Dowody będące podstawą ustalenia faktów Lp. faktu z pkt 2.1.1 Dowód Zwięźle o powodach uznania dowodu ----------------- ------------------------------------- --------------------------------------------------------------------------- 2.2.2. Dowody nieuwzględnione przy ustaleniu faktów(dowody, które sąd uznał za niewiarygodne oraz niemające znaczenia dla ustalenia faktów) Lp. faktu z pkt 2.1.1 albo 2.1.2 Dowód Zwięźle o powodach nieuwzględnienia dowodu ------------------ ------------------------------------- --------------------------------------------------------------------------- 3. STANOWISKO SĄDU ODWOŁAWCZEGO WOBEC ZGŁOSZONYCH ZARZUTÓW i wniosków Lp. Zarzut 1. Z apelacji obrońcy oskarżonego Naruszenie przepisów postępowania, które mogły mieć wpływ na treść orzeczenia, w postaci: 1) art. 4 kpk w zw. z art. 7 kpk, poprzez dokonanie wadliwej oceny dowodów zgromadzonych w sprawie, co odnosi się: a) do uznania zeznań świadka M. M. za wiarygodne, w szczególności co do faktu dostrzeżenia A. K. na rusztowaniu z uwagi na zapamiętanie uwiarygodniających relację szczegółów, takich jak upadek siatki elewacyjnej trzymanej przez wymienionego, w sytuacji gdy świadek uszczegółowiał zeznania w miarę upływu czasu, co jest sytuacją niespotykaną i sprzeczną z doświadczeniem życiowym oraz wskazaniami wiedzy – z którymi jawi się naturalne zacieranie szczegółów zdarzeń w miarę upływu czasu, zwłaszcza gdy nie dotyczą doniosłych dla świadka okoliczności; b) do uznania zeznań świadka A. S. za wiarygodne, co do faktu zatrudnienia A. K. przez oskarżonego oraz wykonywania w dniu 18.10.2018 r. prac przez pokrzywdzonego pod nadzorem oskarżonego, w sytuacji gdy świadek zeznając „na świeżo” wbrew doświadczeniu życiowemu pamiętała mniej ważne szczegóły (dokładnie godziny i minuty) natomiast inne ważniejsze szczegóły podała dopiero blisko 2 lata później – tj. wskazała na obecność 4 swoich dzieci podczas przewiezienia pokrzywdzonego do domu, a jednocześnie szczegóły te budzą wątpliwości, w kontekście dalszej części zeznań; świadek nie wyjaśniła co dzieci w wieku 15,11, 8 lat (a więc w wieku szkolnym) robiły ok. godz. 10:30-11:00 w domu; c) do uznania zeznań świadka J. Ś. za wiarygodne co do faktu zatrudnienia A. K. przez oskarżonego oraz wykonywania w dniu 18.10.2018 r. prac przez pokrzywdzonego pod nadzorem oskarżonego, w sytuacji gdy świadek podczas pierwszego przesłuchania nie podawał faktów lecz przypuszczenia – co do upadku/spadnięcia z dachu przez A. K., które ponadto pozostają w sprzeczności z zachowaniami świadka – świadek przypuszczał, że na jego posesji człowiek spadł z daszku/rusztowania, jednak w ogóle na to nie zareagował, kontynuując strojenie telewizora; 2) art. 410 kpk w zw. z art. 172 kpk w zw. z art. 391 § 1 kpk w zw. z art. 389 § 1 kpk , przez czynienie ustaleń faktycznych, a w konsekwencji oparcie wyroku o materiał dowodowy ujawniony nieprawidłowo, co odnosi się do ustaleń czynionych na podstawie faktów podawanych przez M. M. i J. Ś. w trakcie konfrontacji z J. N. (1) w czasie gdy był świadkiem, a część faktów w/w podali w odpowiedzi na pytania oskarżonego – co stało na przeszkodzie ujawnieniu tych protokołów konfrontacji; 3) art. 424 § 1 pkt 1 kpk, przez sporządzenie uzasadnienia w sposób istotnie ograniczający możliwość powiązania faktów uznanych za udowodnione z dowodami służącymi do ich ustalenia, poprzez grupowanie faktów mających rozległą podstawę dowodową z okolicznościami faktycznymi stanowiącymi spekulację; 4) art. 409 kpk w zw. z art. 9 § 1 i 2 kpk i at. 2 § 2 kpk, przez odmowę wznowienia przewodu sądowego, celem uzupełnienia postępowania dowodowego w związku z wykryciem istotnych rozbieżność w zeznaniach świadka A. S., złożonych na te same okoliczności przed Sądem w dwóch różnych postępowaniach, w sytuacji gdy to jest jedyne źródło dowodowe wskazujące na fakt nawiązania stosunku pracy przez A. K. z oskarżonym; 5) art. 49 § 1 kpk i art. 53 kpk, przez uznanie A. S. za pokrzywdzoną w sprawie i dopuszczenie jej do udziału w postępowaniu w charakterze strony – oskarżycielki posiłkowej, w sytuacji gdy nie pozostawała z A. K. w relacji uczuciowej, w dacie wypadku pozostawała w takiej relacji z innym mężczyzną, z którym zawarła związek małżeński; 6) art. 415 § 1 kpk , przez orzeczenie zadośćuczynienia na rzecz osoby nie będącej pokrzywdzonym; ☐ zasadny ☐ częściowo zasadny ☒ niezasadny Zwięźle o powodach uznania zarzutu za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny Pierwszy z zarzutów obrońcy dotyczący naruszenia przez Sąd Rejonowy przepisów procesowych w całości - co do wszystkich sześciu podpunktów - Sąd Okręgowy uznał za bezzasadny. Poddając zaskarżony wyrok kontroli odwoławczej nie stwierdzono obrazy żadnego ze wskazanych w tymże zarzucie przepisów KPK. Ad. 1 – Obraza art. 4 kpk w z. art. 7 kpk została przedstawiona przez obrońcę przy zakwestionowaniu pierwszoinstancyjnej oceny dowodów w części przemawiającej za stwierdzeniem winy oskarżonego odnośnie do czynu z pkt I a/o. Obrońca przedstawił fragmenty wybrane z zeznań poszczególnych świadków, przy podaniu polemicznych uwag, domagając się poczynienia ustaleń faktycznych bez uwzględnienia całokształtu okoliczności tej sprawy. W kontekście wskazanych przez obrońcę oskarżonego relacji świadków, zwrócić uwagę należało na jeszcze jedną, poza przytoczonymi przez Sąd I instancji, okoliczność – mianowicie to, że obrońca kwestionując wykonywanie pracy przez pokrzywdzonego w dniu zdarzenia nie wyjaśnia po co A. K. miałby wchodzić na rusztowanie, gdyby nie pracował w dniu zdarzenia razem z innymi pracownikami oskarżonego przy wykonaniu elewacji budynku. Pamiętać bowiem należało, że fakt upadku pokrzywdzonego w ogóle nie był kwestionowany. Ta uwaga powinna, w ocenie Sądu Okręgowego, stanowić punkt wyjścia w ocenie zasadności argumentów skarżącego. W podpunkcie a) obrońca kwestionował ocenę zeznań M. M. w części, w której ten zapamiętał po pierwsze - pokrzywdzonego na rusztowaniu i po drugie - upadek siatki elewacyjnej, którą pokrzywdzony miał trzymać w rękach, jedynie z uwagi na uszczegółowienie zeznań przez wyżej wymienionego świadka na etapie postępowania sądowego. W tym miejscu odpowiadając skarżącemu pokreślić należy, iż nie etap postępowania przemawia za przyznaniem zeznaniom świadka waloru wiarygodności. Przepis art. 7 kpk nie zawiera żadnych wytycznych, zgodnie z którymi wartość dowodowa zeznań z poszczególnego etapu postępowania jest wyższa aniżeli tych złożonych w czasie późniejszym i na odwrót. Sąd Rejonowy uwzględnił w jaki sposób zeznania M. M. korelują i znajdują potwierdzenie w innych dowodach. Powody uznania za niewiarygodne zeznań konkretnych świadków – pracowników oskarżonego – w części dotyczącej zaprzeczenia, że pokrzywdzony pracował razem z nimi przy elewacji w dniu zdarzenia znalazły się na k. 478v uzasadnienia I instancji, są one przekonujące dla Sądu Okręgowego i zgodne z art. 7 kpk. Z tych samych względów, Sąd Okręgowy nie podzielił zarzutów z podpunktu b) i c) dotyczących oceny zeznań A. S. (Z.) i J. Ś. – fakt zatrudnienia pokrzywdzonego nie wynikał tylko z zeznań wyżej wymienionych, a ich relacje uzupełniały się wzajemnie i uzupełniały je zeznania pozostałych świadków, pozostały one także spójne z okolicznościami, którym obrońca nie był w stanie logicznie zaprzeczyć. Jako polemiczny uznać należało argument, iż świadek J. Ś. nie zareagował na zdarzenie z a/o i kontynuował strojenie telewizora wobec tego, że to ten świadek miał nalegać na oskarżonego, żeby wezwał karetkę pogotowia i jeśli ten tego nie zrobi, on tego dokona. Nie przekonał również Sądu Okręgowego argument, że zeznania A. S. (Z.) z postępowania karnego różnią się tych od tych złożonych w sprawie pracowniczej. Co do meritum, a nie pobocznych kwestii, tj. tego co naprawdę miało znaczenie dla ustalenia sprawstwa oskarżonego lub jego braku, zeznania wyżej wymienionej pozostawały spójne. Oczywistym pozostaje, że sąd karny orzeka samodzielnie o winie oskarżonego na podstawie całokształtu zgromadzonego w swojej sprawie, a nie w sprawie cywilnej, materiału dowodowego. Ad. 2. – Bezzasadny był również zarzut obrazy art. 410 kpk w zw. z art. 172 kpk w zw. z art. 391 § 1 kpk w zw. z art. 389 § 1 kpk, odnoszący się do ustaleń faktycznych poczynionych na podstawie faktów podawanych przez M. M. i J. Ś. w trakcie konfrontacji z J. N. (1) w czasie, gdy był on świadkiem, a część ich depozycji stanowiły odpowiedzi na pytania oskarżonego – co zdaniem obrońcy stało na przeszkodzie ich ujawnieniu. W tym miejscu podkreślić należy, że nie istnieje żaden zakaz dowodowy, który zabraniałby Sądowi wykorzystanie tego rodzaju relacji pochodzących z konfrontacji świadków. Konfrontacja jest celowa wówczas, gdy sprzeczne twierdzenia świadków są w równym stopniu kategoryczne, a dotyczą kwestii istotnej dla rozstrzygnięcia. Tak też było w sprawie niniejszej. Ponadto zwrócić należało uwagę, czego dokładnie dotyczyły krótkie pytania J. N. (1) zadane podczas tej konfrontacji, m.in. kwestii dlaczego inna, postronna osoba a nie sam oskarżony – pracodawca pokrzywdzonego, nie wezwała pomocy, a to odnieść należało już do czynu z pkt II a/o, a nie skazania za czyn z pkt I a/o, który zaskarżył obrońca. Co do części uniewinniającej w/w wyroku obrońca nie miał tzw. gravamen, tj. interesu prawnego w jego zaskarżeniu. Ponadto, odpowiedzi na pytania zadane przez oskarżonego nie stanowiły nowości w sprawie, lecz zostały przedstawione przez świadków w ich wcześniejszych relacjach. Z tych też względów, Sąd Okręgowy nie stwierdził obrazy przepisów art. 410 kpk w zw. z art. 172 kpk w zw. z art. 391 § 1 kpk w zw. z art. 389 § 1 kpk. Ad. 3 – Co do obrazy art. 424 § 1 pkt 1 kpk brak było argumentacji popierającej ów zarzut w apelacji obrońcy, który wyłącznie w petitum wniesionego środka odwoławczego zarzucił Sądowi I instancji sporządzenie uzasadnienia w sposób istotnie ograniczający możliwość powiązania faktów uznanych za udowodnione z dowodami służącymi do ich ustalenia, poprzez grupowanie faktów mających rozległą podstawę dowodową z okolicznościami faktycznymi stanowiącymi spekulację. Tutaj poczynić należało uwagę, iż z pewnością wymogu, o jakim stanowi art. 424 § 1 kpk nie realizuje ograniczenie faktów uznanych za udowodnione lub nieudowodnione do zaprezentowania jedynie syntetycznego opisu czynu przypisanego oskarżonemu wyrokiem, czy też jedynie prawne wyeksponowanie znamion przestępstwa, bez ich rozwinięcia. Rzecz w tym, iż zaskarżonym wyroku Sąd Rejonowy podzielił ustalenia faktyczne na kilka osobnych faktów (rubryka 1.1 – odpowiednio k.473-474v) wystrzegając się wymienienia dowodów po opisie całego czynu jako faktu uznanego za udowodniony. Stwierdzenia wymagało zatem, iż Sąd Rejonowy respektował zarówno art. 424 § 1 pkt 1 kpk, jak i art. 99a § 1 kpk, w którym ustawodawca ściśle określił elementy uzasadnienia sporządzonego na formularzu w takim, a nie innym kształcie. Ad. 4 – Bezzasadnym był również zarzut obrazy art. 409 kpk w zw. z art. 9 § 1 i 2 kpk i at. 2 § 2 kpk, który miał polegać na odmowie wznowienia przez Sąd Rejonowy przewodu sądowego, celem uzupełnienia postępowania dowodowego w związku z wykryciem istotnych rozbieżności w zeznaniach A. S., złożonych na te same okoliczności przed Sądem w dwóch różnych postępowaniach, w sytuacji gdy - zdaniem obrońcy – jest to jedyne źródło dowodowe wskazujące na fakt nawiązania stosunku pracy przez A. K. z oskarżonym. Przede wszystkim wbrew twierdzeniom obrońcy, to konkretne ustalenie faktyczne Sąd Rejonowy poczynił na podstawie 8 (ośmiu) źródeł dowodowych wskazanych na k. 473v-474. W tej sytuacji decyzja procesowa Sądu I instancji co do odmowy wznowienia przewodu sądowego, nawet jeśli nie była prawidłowa z uwagi na to, że Sąd powinien był to uczynić celem rozpoznania wniosku obrońcy, to nie miała wpływu na treść orzeczenia. Wniosek ten został bowiem powielony w apelacji i rozpoznany przez Sąd odwoławczy. Ad. 5 i 6 - Zupełnie gołosłownym pozostawało twierdzenie obrońcy, że A. S. (Z.) nie powinna zostać dopuszczona do udziału w niniejszej sprawie w charakterze strony. W dacie czynu z a/o pokrzywdzony i A. S. (Z.) pozostawali od 3 lat w związku konkubenckim, mieszkali razem, wychowywali wspólnie 3 dzieci wyżej wymienionej z pierwszego związku oraz wspólnego syna M. K. (2) - wówczas w wieku 1 roku i 7 miesięcy, pokrzywdzona była także 8 miesiącu ciąży z kolejnym dzieckiem. Najmłodsze dziecko A. S. urodziło się już po śmierci ojca – pokrzywdzonego A. K.. Pokrzywdzony i A. S. (Z.) nie mieli ślubu – dlatego też ojcostwo dziecka narodzonego po jego śmierci musiało zostać ustalone sądownie. Wspólne zamieszkiwanie stron wynikało z całokształtu dowodów przeprowadzonych w tej sprawie. Związanie się przez A. S. (Z.) po śmierci pokrzywdzonego z innym mężczyzną i zawarcie z nim związku małżeńskiego nie mogło pozbawić ją praw w postępowaniu niniejszym. Ponadto, zwrócić należało uwagę, iż wyżej wymieniona jest przedstawicielką ustawową małoletnich dzieci pokrzywdzonego. Sąd Rejonowy prawidłowo ustalił, iż A. S. (Z.) była w dacie czynu z a/o osobą najbliższą dla zmarłego pokrzywdzonego A. K. w rozumieniu art. 115 § 11 kk. Brak stwierdzenia przez Sąd Okręgowy naruszenia przepisu art. 415 § 1 kk poprzez orzeczenie zadośćuczynienia na rzecz osoby nie będącej pokrzywdzonym, było konsekwencją braku stwierdzenia naruszenia art. 49 § 1 kpk i art. 53 kpk. Wniosek O uzupełnienie postępowania dowodowego, poprzez: 1. zwrócenie się do Sądu Rejonowego w Białej Podlaskiej, IV Wydział Pracy o wydanie ze sprawy IV P 72/19 uwierzytelnionego protokołu rozprawy z dnia 1.10.2019 r. oraz protokołu z dnia 17.08.2021 r. utrwalonego za pomocą urządzenia rejestrującego obraz i dźwięk; 2. dopuszczenie dowodu z uzupełniających zeznań A. S. celem odczytania świadkowi protokołu z dnia 1.10.2019 r. oraz odtworzenia zapisu protokołu z dnia 17.08.2021 r. i wezwania do ustosunkowania się do jego treści oraz wypowiedzenia co do zachodzących rozbieżności. Wniosek główny: - o zmianę zaskarżonego wyroku przez uniewinnienie oskarżonego od zarzucanego mu czynu. ☐ zasadny ☐ częściowo zasadny ☒ niezasadny Zwięźle o powodach uznania wniosku za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny. Co do wniosków o uzupełnienie postępowania dowodowego - Sąd Okręgowy na podstawie art. 170 § 1 pkt 2 kpk, oddalił wnioski dowodowe obrońcy oskarżonego, uznając, iż zmierzają one do przedłużenia postępowania i nie mają znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy. Co do wniosku głównego – bezzasadność zarzutu obrazy przepisów procesowych we wszystkich jego podpunktach warunkowała bezzasadność wniosku głównego. Lp. Zarzut II. Błąd w ustaleniach faktycznych, polegający na przyjęciu, że: 1. oskarżony J. N. (2) był osobą odpowiedzialną za bezpieczeństwo i higienę pracy w odniesieniu do A. K.; 2. oskarżony dopuścił do wykonywania robót na wysokości A. K. bez badań zdrowotnych i szkolenia BHP; 3. A. S. pozostawała konkubiną A. K. oraz że łączyły ją z A. K. więzi uczuciowe, w sytuacji gdy oskarżony nie był pracodawcą pokrzywdzonego, a pokrzywdzony nie wykonywał pracy na rzecz oskarżonego, ani pod jego kierownictwem, natomiast A. S. w dacie wypadku pozostawała w więzi uczuciowej z innym mężczyzną. ☐ zasadny ☐ częściowo zasadny ☒ niezasadny Zwięźle o powodach uznania zarzutu za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny Sąd Okręgowy nie podzielił tych zarzutów, stwierdzając prawidłowość pierwszoinstancyjnych ustaleń, które kwestionował obrońca. Ad. 1 - W trakcie niniejszego postępowania obrońca próbował wykazać, że pokrzywdzony nie był pracownikiem oskarżonego i tym samym nie był objęty ochroną przewidzianą w przepisie art. 220 § 1 kk, jednakże żaden z jego argumentów nie przekonał Sądu Okręgowego. Ustalenia faktyczne w tym względzie generalizowała ocena dowodów o charakterze osobowym, która spełniła wymogi art. 7 kpk. Zarzut ten był zarzutem skutkowym wobec argumentów wskazywanych przez obrońcę w ramach kwestionowania oceny dowodów. To, że dla pokrzywdzonego A. K. dzień zdarzenia z a/o był pierwszym dniem zatrudnienia i oskarżony nie podpisał z nim umowy o pracę, mimo faktycznego dopuszczenia go do pracy nie miało większego znaczenia. W orzecznictwie Sądu Najwyższego wskazuje się, że przedmiotem ochrony są w normach zawartych w art. 220 kk prawa osoby pozostającej w stosunku pracy w rozumieniu art. 22 § 1 KP, a więc w takim stosunku, jaki uwzględniając jego rzeczywiste cechy – jest lub powinien być nawiązany przez dokonanie jednej z czynności prawnych określonych w art. 2 KP (uchwała Sądu Najwyższego z dnia 15 grudnia 2005 r., sygn. I KZP 34/05, LEX nr 164200). Pracodawca jest gwarantem niewystąpienia skutku określonego w przepisie art. 220 kk. Nałożony on jest nie tylko wprost dyspozycją art. 2 kk, ale jasno wynika już z art. 220 kk (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 8 listopada 2013 r., sygn. III KK 302/13, LEX nr 1391454). Zachowując wymóg zwięzłości tabelarycznego uzasadnienia do uzasadnień treści powyższych judykatów należało odesłać skarżącego. Ad. 2 – Błąd co do tego, że oskarżony dopuścił do wykonywania robót na wysokości A. K. bez badań zdrowotnych i szkolenia BHP, był niezasadny wobec braku logiki i racjonalnych podstaw jego podniesienia w tym stanie sprawy. Na żadnym etapie niniejszego postępowania żaden z przeprowadzonych dowodów nie wskazywał, że badania lekarskie i szkolenie BHP wobec pokrzywdzonego zostały przeprowadzone. Samo dopuszczenie pokrzywdzonego do pracy i wykonywanie przez niego konkretnych czynności budowalnych w dniu zdarzenia to z kolei esencja zarzutu dotyczącego pierwszoinstancyjnej oceny dowodów w postaci zeznań świadków, co Sąd Okręgowy już omówił we wcześniejszej części niniejszego wywodu. Ad. 3 – zarzut wtórny wobec podpunktu 5 i w konsekwencji podpunktu 6 zarzutu obrazy przepisów postępowania. Kwestia ta została już omówiona powyżej (rubryka 3.1 – ad. 5 i 6). Wniosek - o zmianę zaskarżonego wyroku przez uniewinnienie oskarżonego od zarzucanego mu czynu; ☐ zasadny ☐ częściowo zasadny ☒ niezasadny Zwięźle o powodach uznania wniosku za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny. Bezzasadność zarzutu warunkowała bezzasadność wniosku. Lp. Zarzut 3. Z apelacji prokuratora Rażąca niewspółmierność kary pozbawienia wolności, wymierzonej oskarżonemu J. N. (1) za popełniony przez niego czyn z punktu I aktu oskarżenia w wymiarze 4 miesięcy pozbawienia wolności – nieuwzględniającym stopnia jego winy, społecznej szkodliwości czynu, z pominięciem celów, jakie orzeczona kara winna spełniać wobec samego oskarżonego, jak i w zakresie kształtowania świadomości prawnej społeczeństwa oraz motywacji i sposobu zachowania się sprawcy, stopnia i rodzaju naruszenia ciążących na sprawcy obowiązków oraz rodzaju ujemnych następstw przestępstwa i zachowania się sprawcy po popełnieniu przestępstwa. ☒ zasadny ☐ częściowo zasadny ☐ niezasadny Zwięźle o powodach uznania zarzutu za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny Wymierzenie sprawcy kary w minimalnym ustawowym wymiarze albo w wymiarze zbliżonym do minimalnego, wymaga szczegółowego uzasadnienia przez Sąd I instancji ferujący wyrok i wskazania dlaczego ten konkretny podsądny na taką właśnie karę zasługuje. W ocenie Sądu Okręgowego warunek ten nie został spełniony w sprawie niniejszej, w której Sąd Rejonowy orzekł wobec oskarżonego karę 4 (czterech) miesięcy pozbawienia wolności. Zgodnie z art. 438 pkt 4 kpk niewspółmierność kary, uprawniająca Sąd Odwoławczy do ingerencji w rozstrzygnięcie o karze musi być „rażąca”. Przy rozważaniu zasadności tego rodzaju zarzutu każdorazowo pamiętać zatem należy, iż chodzi nie o każdą różnicę co do wymiaru kary, lecz różnicę ocen tak zasadniczej natury, iż karę dotychczas orzeczoną wobec sprawcy konkretnego przestępstwa, nazwać można byłoby niewspółmierną w stopniu nie dającym się wręcz zaakceptować, potocznie „bijącą w oczy”. Tego rodzaju niewspółmierność zasadniczej kary wymierzonej oskarżonemu za czyn przypisany mu w pkt I zaskarżonego wyroku stwierdził Sąd Okręgowy. Sąd Rejonowy nie dostrzegł wszystkich przesłanek mających walor obciążający, zaś tym które dostrzegł nie nadał właściwej rangi i znaczenia, przez co nie znalazły one swojego odzwierciedlenia w rozstrzygnięciu o karze. Przykładem takiej okoliczności, co prawda dostrzeżonej przez Sąd a quo, lecz w niedostatecznym stopniu uwzględnionej, jest naruszenie przez oskarżonego reguł ostrożności z dobrem prawnym jakim jest życie i zdrowie pracownika. Oskarżony jako osoba posiadająca doświadczenie w pracach remontowo-budowlanych i jednocześnie właściciel firmy wykonującej tego rodzaju usługi i zatrudniającej pracowników, powinien wykazywać wyższy stopień dbałości o bezpieczeństwo osób świadczących na jego rzecz pracę – obojętnie na jakiej podstawie, czy to umowy o pracę, umowy cywilnoprawnej, czy też pracy wykonywanej na podstawie umowy ustnej. Nie można się było zgodzić z argumentacją Sądu a quo, że oskarżony nie miał wiedzy co do choroby pokrzywdzonego oraz że pokrzywdzony zatajając swój stan zdrowia przyczynił się do zdarzenia. Jeśli już oskarżony nie miał wiedzy o chorobach pokrzywdzonego przed dopuszczeniem go do pracy, to wyłącznie dlatego, że w dacie czynu z a/o nie chciał jej mieć. Za punkt wyjścia należało przyjąć bowiem to, że pokrzywdzony który od lat cierpiał na padaczkę nie powinien być dopuszczony do pracy na wysokości bez badań lekarskich i bez szkolenia BHP w miejscu i czasie wskazanym w akcie oskarżenia. Badania wysokościowe medycyny pracy są z założenia tym bardziej restrykcyjne, im większa planowana wysokość pracy. Oskarżony dopuścił A. K. – nieznanego mu bliżej mężczyznę do pracy na wysokości już pierwszego dnia pracy, bez stosownych badań lekarskich medycyny pracy, które powinny być pogłębione z uwagi na powyższe szkodliwe czynniki. Stopień winy oskarżonego i stopień społecznej szkodliwości czynu oskarżonego był zatem wysoki. Oskarżony świadomie zlekceważył obowiązujące go normy prawne i swoje obowiązki jako pracodawcy, mimo iż był gwarantem bezpieczeństwa swoich pracowników. Nie sposób było, w sposób jaki uczynił to Sąd I instancji, na korzyść oskarżonego poczytywać „próbę udzielenia pomocy A. K.” skoro w zasadzie ograniczała się ona do usunięcia przez pracodawcę pracownika z urazami fizycznymi z miejsca zdarzenia i odwiezienia go do domu, a właściwie pod bramę do niego wiodącą, bez weryfikacji czy chociażby dotrze on samodzielnie do swojego mieszkania. Jego postępowanie po zdarzeniu z pkt I a/o nie było zatem wzorcowe. Skłaniało raczej do wnioskowania, że oskarżony chciał uniknąć odpowiedzialności, chociażby w dniu zdarzenia ograniczać się ona miała wyłącznie do naruszenia norm prawa pracy, o dalszym skutku w postaci śmierci pokrzywdzonego i powiązaniu przyczynowo-skutkowym nawet nie wspominając. Skrucha oskarżonego w związku ze zdarzeniem również pozostawała dyskusyjna, a jego postępowanie po zdarzeniu odnośnie do świadków, w tym J. Ś., zmierzało do matactwa procesowego. Sąd Rejonowy należytej rangi i znaczenia nie nadał również dotychczasowej karalności oskarżonego, która nie ograniczała się do jednego wpisu w Karcie Karnej, lecz zawierała długoterminowe kary pozbawienia wolności, wskazujące na konieczność surowszego podejścia do kwestii prewencji indywidualnej. Cele prewencji generalnej również przemawiały za surowszym, aniżeli pierwszoinstancyjne rozstrzygnięciem o karze. Odbiór społeczny zaskarżonego wyroku, oczywiście w części skazującej, mógłby prowadzić do wniosków nie tyle nawet w zakresie opłacalności łamania norm prawa, ile rażąco niskich wyroków za nieprzestrzeganie ich i to nawet w sytuacji tak tragicznego skutku zdarzenia, jakim była śmierć pokrzywdzonego w wyniku urazów doznanych podczas wykonywanej pracy. Oprócz tego, wymiar kary winien mieć na względzie również stosunek oskarżonego do pokrzywdzonego, a jeśli ów nie żyje, do osób reprezentujących prawa zmarłego, tj. ewentualne przeproszenie, przebaczenie i pojednanie się stron, oferowanie pomocy, itp., a jeżeli takie nie nastąpiły – chociażby podejmowane w tym zakresie próby. Tego aspektu Sąd Rejonowy nawet nie dostrzegł ferując rozstrzygnięcie o karze. Reasumując powyższe rozważania, to karę 1 (jednego) roku i 6 (sześciu) miesięcy pozbawienia wolności Sąd Okręgowy uznał za sprawiedliwą i uwzględniającą w wyważony sposób wszystkie powyższe okoliczności, których prawidłowy i wyczerpujący bilans miał miejsce dopiero w instancji odwoławczej. Wniosek - o zmianę zaskarżonego wyroku i wymierzenie J. N. (1) za czyn z pkt I aktu oskarżenia kary roku i 6 miesięcy pozbawienia wolności; ☒ zasadny ☐ częściowo zasadny ☐ niezasadny Zwięźle o powodach uznania wniosku za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny. Zasadność zarzutu warunkowała zasadność wniosku, skutkując wydaniem przez Sąd Okręgowy orzeczenia reformatoryjnego dotyczącego zaostrzenia kary pozbawienia wolności z 4 miesięcy do 1 roku i 6 miesięcy pozbawienia wolności. Lp. Zarzut 4. Błąd w ustaleniach faktycznych, mający wpływ na treść orzeczenia, polegający na przyjęciu, iż J. N. (1) swoim zachowaniem nie dopuścił się występku z art. 162 § 1 kk, podczas gdy ze zgromadzonych dowodów, w szczególności w postaci zeznań świadków J. Ś., M. M., A. S., opinii biegłych z zakresu medycyny sądowej, protokołu sekcji zwłok, wynikają fakty, które prowadzą do odmiennego wniosku, a mianowicie, że oskarżony swoim zachowaniem wypełnił znamiona zarzucanego mu w pkt II aktu oskarżenia przestępstwa z art. 162 § 1 kk. ☒ zasadny ☐ częściowo zasadny ☐ niezasadny Zwięźle o powodach uznania zarzutu za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny Zarzucany przez oskarżyciela publicznego zarzut miał postać tzw. „błędu dowolności”. Przedstawione w stosunku do powodów uniewinnienia podanych przez Sąd Rejonowy w rubryce 3.5 (k. 480v-481) kontrargumenty prokuratora z uzasadnienia wniesionej apelacji cechowała trafność i logika wywodu. Ich uwzględnienie i dalsze własne rozważania w granicach podniesionego zarzutu doprowadziły Sąd Okręgowy do przekonania, iż rozstrzygnięcie uniewinniające oskarżonego od popełnienia zarzucanego mu w pkt II a/o czynu z art. 162 § 1 kk pozostaje wadliwe i w tej sytuacji w postępowaniu odwoławczym powinno zapaść orzeczenie kasatoryjne, zgodnie z postulatem oskarżyciela publicznego. Prokurator w uzasadnieniu wniesionej apelacji przedstawił trafne argumenty przemawiające za uznaniem, iż chociaż Sąd Rejonowy co do zasady prawidłowo ocenił dowody w kategorii wiarygodności lub jej braku, wyciągnął z nich dowolne wnioski, nie dokując konfrontacyjnej oceny dowodów w ich całokształcie i nie uwzględniając ich wzajemnych zależności i powiązań. Oskarżyciel publiczny zasadnie wskazał, że bezspornym faktem wynikającym z zeznań J. Ś. jest, że zażądał on od J. N. (1), aby ten zawiózł pokrzywdzonego do szpitala, a jeżeli tego nie zrobi, to on sam wezwie karetkę. Również z zeznań świadka M. M. wynikało, że po zauważeniu stanu pokrzywdzonego zażądał by wezwać karetkę. Nadto, z zeznań J. Ś. wynikało, że oskarżony wraz z innym młodym człowiekiem wsadzili pokrzywdzonego do samochodu i że oskarżony tym samochodem odjechał i zakomunikował, że wiezie pokrzywdzonego do szpitala. Natomiast konkubina pokrzywdzonego A. S. (Z.) zeznała, że A. K. został przywieziony pod dom przez oskarżonego i zostawiony obok furtki około godziny 10:25. Prokurator trafnie wskazał również, że o tym, iż pokrzywdzony miał odmówić odwiezienia go do szpitala wiemy jedynie z zeznań świadków – pracowników ekipy oskarżonego – H. K., D. L., G. B. i Z. N., którym Sąd I instancji odmówił wiarygodności w zakresie przebiegu zdarzenia (jak wynika z uzasadnienia wyroku Sąd ten uznał je za wiarygodne jedynie w zakresie faktu przywiezienia A. K. przez oskarżonego na miejsce budowy w pozostałym zakresie zostały uznane za niewiarygodne). Te fragmenty relacji powyższych świadków albo nie zostały w ogóle dostrzeżone przez Sąd Rejonowy albo z tychże nie wyciągnięto zgodnych z art. 7 wniosków, generujących prawidłowe ustalenia faktyczne co do sprawstwa oskarżonego. Przyczyny uniewinnienia Sąd Rejonowy w istocie zmieścił w 2 akapitach (k. 480v, pierwszy z trzech nie zawierał w istocie żadnych konkretów), wskazując w pierwszym z nich, iż istotne zastrzeżenia budzi fakt występowania po stronie oskarżonego świadomości znajdowania się A. K. w stanie zagrażającym życiu albo ciężkiego uszczerbku na zdrowiu. W ocenie Sądu Okręgowego, tego rodzaju ustalenia pozostawały dowolne wobec zeznań świadków, chociażby J. Ś. i A. S. (Z.), którzy dostrzegali konieczność przewiezienia pokrzywdzonego do szpitala już po samym wyglądzie zewnętrznym pokrzywdzonego z uwagi na doznane przez niego obrażenia w związku z upadkiem z wysokości, w tym lejącą się krew i rozbitą dotkliwie głowę. Okoliczności zdarzenia i jego tło Sąd Rejonowy winien ocenić w sposób uwzględniający relacje pozostałych osób i doświadczenie życiowe, a nie opierać się na gołosłownych zapewnieniach oskarżonego, tego zaś zdaniem Sądu II instancji zabrakło po stronie Sądu Rejonowego w pierwszoinstancyjnej ocenie wyjaśnień J. N. (1). Sąd Okręgowy stoi na stanowisku, iż odnośnie do zarzutów stawianych oskarżonemu przy konkretyzowanych okolicznościach tej sprawy, nie powinno być wymagane obejmowanie świadomością przez oskarżonego absolutnie wszystkich możliwych medycznych powiązań kauzalnych i wynikających z nich niebezpieczeństw. W takim bowiem wypadku należałoby wymagać od oskarżonych wysokiego poziomu wiedzy medycznej, co byłoby rozwiązaniem prowadzącym do rozstrzygnięć absurdalnych. Dlatego też, w przekonaniu Sądu Okręgowego, wystarczającym pozostaje, że oskarżony uświadamia sobie samo wysokie niebezpieczeństwo jakie mógł spowodować upadek z wysokości na newralgiczną część ciała jaką jest głowa, czy też kręgosłup. Możliwość złamania kończyn, żeber itp. powinna stanowić dodatkowy argument, aby natychmiast wezwać karetkę pogotowia lub udać się na izbę przyjęć najbliższej placówki medycznej. W doktrynie wprost wskazuje się, iż do popełnienia czynu z art. 162 § 1 kk wystarczy zamiar ewentualny, gdy sprawca ma świadomość okoliczności modalnych czynu. Ustawa nie wymaga, aby sprawca „wiedział”, w znaczeniu „miał pewność”, że inny człowiek znajduje się w stanie zagrożenia, o jakim mowa w art. 162 § 1 kk. Wystarczające jest, aby był on świadom takiej możliwości. Sprawca zaniechania udzielenia pomocy nie musi dysponować pełną i szczegółową wiedzą na temat grożącego niebezpieczeństwa. Określenie „położenie grożące” bezpośrednim niebezpieczeństwem oznacza, że chodzi o obiektywną sytuację, warunki, pewien układ zjawisk i rzeczy, rozumianych jako całokształt elementów powiązanych przyczynowo, a który niesie z sobą stan poważnego zagrożenia dla dobra prawnego. Należy przyjąć, że stan „bezpośredniego” niebezpieczeństwa utraty życia lub ciężkiego uszczerbku na zdrowiu to taki stan rzeczy, w którym przy założeniu normalnego przebiegu przyczynowości człowiekowi realnie zagraża nastąpienie jednego ze skutków ujętych w art. 162 § 1 kk (por. O przestępczym i nie przestępczym zaniechaniu udzielenia pomocy w niebezpieczeństwie w ujęciu kodeksu karnego z 11997 r., cz. I, teza 4 i 7, opubl. NKPK 2013/29/45-72, LEX). Nie przekonał Sądu Okręgowego również drugi z akapitów zawierających argumenty Sądu Rejonowego, w których podano przyczyny uniewinnienia – zaczynający się od słów „Zastrzeżenia budzi również sam fakt nieudzielenia pomocy A. K. (…)”. Sąd Rejonowy przyjął bowiem, że oskarżony chciał zawieść pokrzywdzonego do szpitala, ale ten stanowczo odmówił, przez co odwiózł go do domu. Sąd Rejonowy w ogóle nie rozważył jak te tłumaczenia i linia obrony ma się do relacji pozostałych świadków, a nawet tego, czemu nie był w stanie zaprzeczyć sam oskarżony – mianowicie niewezwania karetki pogotowia bezpośrednio po upadku i zauważeniu obrażeń u pokrzywdzonego, a następnie pozostawienia pokrzywdzonego pod furtką jego domu bez weryfikacji czy będzie on w stanie sam dojść do mieszkania i czy w domu znajduje się osoba, która się nim zajmie i udzieli niezbędnej pomocy. Pozostawienia pokrzywdzonego bez pomocy dokładnie w tym momencie Sąd Rejonowy w ogóle nie dostrzegł, mimo zastosowania art. 5 § 2 kpk. W przedmiotowej sprawie ustalenia faktyczne Sądu Rejonowego zawierały zatem poważne luki. Za przestępstwo nieudzielenia pomocy odpowiadał bowiem będzie także ten, kto wprawdzie podjął działania mające uchronić zagrożone dobro przed niebezpieczeństwem, lecz nie doprowadził ich do końca, w tym sensie, że zakończył swoją aktywność, zanim niebezpieczeństwo ostatecznie ustało (teza 6, w/w artykułu „O przestępczym …”). W tym aspekcie nie było nawet mowy o zasadności zastosowania przez Sąd Rejonowy przepisu art. 5 § 2 kpk, przy podanych przez Sąd Rejonowy argumentach. Podkreślenia także wymaga, że momentem początkowym dokonania czynu z art. 162 kk jest chwila, w której człowiek zaczyna powstrzymywać się od udzielenia pomocy zagrożonemu człowiekowi, a więc chwila upływu terminu dla udzielenia pomocy niezwłocznej. Mając na uwadze okoliczności przedmiotowej sprawy i stan zagrożenia dla zdrowia i życia A. K., który powstał z chwilą jego upadku z wysokości, przyjąć należy, że zaniechanie przez oskarżonego podjęcia działań mających na celu udzielenie mu pomocy już w tym momencie spowodowało wypełnienie przez niego znamion tego czynu zabronionego. Prokurator reasumując rozważania mające na celu podważenie zaskarżonego wyroku, w ostatnim akapicie wniesionej apelacji wskazał, iż oskarżony usiłował ukryć dopuszczenie do pracy osoby nieposiadającej zaświadczenia lekarskiego o braku przeciwskazań do pracy na wysokości oraz bez stosownego przeszkolenia, jak również próbował namówić świadka J. Ś. do zatajenia faktów związanych z wypadkiem, który zdarzył się na jego posesji. Oskarżony nie chciał również wezwać na miejsce pogotowia ratunkowego – co byłoby w tej sytuacji najprostszym sposobem udzielenia pomocy osobie po upadku z wysokości. W konsekwencji, by uniknąć odpowiedzialności za zaistniałą sytuację odwiózł pokrzywdzonego do miejsca zamieszkania i pozostawił bez dalszej pomocy i opieki. Powyższe tezy prokuratorskie popierające akt oskarżenia zostały przez Sąd Rejonowy odrzucone niesłusznie i przedwcześnie, z przyczyn omówionych powyżej. Sąd Okręgowy stwierdził, że zaskarżony wyrok w części uniewinniającej zapadł w oparciu o błędne ustalenia faktyczne, które miały wpływ na jego treść. Z tych też względów, Sąd Okręgowy w postępowaniu apelacyjnym uchylił zaskarżony wyrok w części dotyczącej uniewinnienia J. N. (1) od popełniania czynu zarzucanego mu w pkt II aktu oskarżenia i w tym zakresie sprawę niniejszą przekazał do ponownego rozpoznania Sądowi Rejonowemu w Łukowie. Wniosek - o uchylenie zaskarżonego wyroku w punkcie II aktu oskarżenia i przekazanie Sądowi Rejonowemu w Łukowie do ponownego rozpoznania; ☒ zasadny ☐ częściowo zasadny ☐ niezasadny Zwięźle o powodach uznania wniosku za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny. Zasadność zarzutu warunkowała zasadność wniosku. 4. OKOLICZNOŚCI PODLEGAJĄCE UWZGLĘDNIENIU Z URZĘDU 1. ----------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------- Zwięźle o powodach uwzględnienia okoliczności ------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------ 5. ROZSTRZYGNIĘCIE SĄDU ODWOŁAWCZEGO 5.1. Utrzymanie w mocy wyroku sądu pierwszej instancji 1. Przedmiot utrzymania w mocy Rozstrzygnięcie o winie oskarżonego za czyn z pkt I a/o, którego opis zmieniono w pkt I zaskarżonego wyroku. Zwięźle o powodach utrzymania w mocy Bezzasadność apelacji obrońcy i brak okoliczności podlegających uwzględnieniu z urzędu. 5.2. Zmiana wyroku sądu pierwszej instancji 1. Przedmiot i zakres zmiany Rozstrzygnięcie o karze za czyn z pkt I zaskarżonego wyroku. Orzeczoną karę pozbawienia wolności za ten czyn podwyższono do 1 (jednego) roku i 6 (sześciu) miesięcy pozbawienia wolności. Zwięźle o powodach zmiany Omówiono w rubryce 3.3 dotyczącej zarzutu rażącej niewspółmierności kary z apelacji prokuratorskiej. 5.3. Uchylenie wyroku sądu pierwszej instancji 5.3.1. Przyczyna, zakres i podstawa prawna uchylenia 1.1. ---------------------------------------------------------------------------------- ☐ art. 439 k.p.k. Zwięźle o powodach uchylenia ----------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------- 2.1. Konieczność przeprowadzenia na nowo przewodu w całości ☐ art. 437 § 2 k.p.k. Zwięźle o powodach uchylenia ------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------ 3.1. Konieczność umorzenia postępowania ☐ art. 437 § 2 k.p.k. Zwięźle o powodach uchylenia i umorzenia ze wskazaniem szczególnej podstawy prawnej umorzenia ----------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------- 4.1. Sąd Odwoławczy nie może skazać oskarżonego, który został uniewinniony w pierwszej instancji lub co do którego w pierwszej instancji umorzono postępowanie. ☒ art. 454 § 1 k.p.k. Zwięźle o powodach uchylenia Sąd Okręgowy zaskarżony wyrok uchylił w części dotyczącej uniewinnienia J. N. (1) od popełnienia czynu zarzucanego mu w pkt II aktu oskarżenia i w tym zakresie sprawę przekazał Sądowi Rejonowemu w Łukowie do ponownego rozpoznania. Powody omówiono w rubryce 3.4, odnoszącej się wprost do zarzutu z pkt 2 apelacji prokuratora, kwestionującego zasadność uniewinnienia oskarżonego od popełnienia czynu z art. 162 § 1 kk. 5.3.2. Zapatrywania prawne i wskazania co do dalszego postępowania Rozpoznając przedmiotową sprawę po raz kolejny, Sąd I instancji przeprowadzi postępowanie w sposób pozbawiony wyżej opisanych uchybień, dogłębnie analizując kwestie kluczowe dla oceny dowodów, wskazane przez Sąd Odwoławczy, a pominięte i niedostrzeżone przez Sąd Rejonowy. Następnie Sąd I instancji dokona wszechstronnej, wnikliwej, wieloaspektowej i konfrontacyjnej analizy wszystkich dowodów zgromadzonych w sprawie. 5.4. Inne rozstrzygnięcia zawarte w wyroku Punkt rozstrzygnięcia z wyroku Przytoczyć okoliczności ---------------------- --------------------------------------------------------------------------------------------------------------- 6. Koszty Procesu Punkt rozstrzygnięcia z wyroku Przytoczyć okoliczności IV. Na podstawie art. 634 kpk w zw. z art. 627 kpk Sąd Okręgowy zasądził od oskarżonego J. N. (1) na rzecz oskarżycieli posiłkowych A. S. i M. K. (1) po 840 (osiemset czterdzieści) złotych tytułem zwrotu poniesionych przez nich kosztów zastępstwa procesowego w postępowaniu odwoławczym, ustalając wysokość tychże kosztów zgodnie z § 11 ust. 2 pkt 4 w zw. z ust. 7 Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz. U. z 2015 r., poz. 1800 z późn. zm.). V. Na podstawie art. 636 kpk, art. 634 kpk i art. 2 ust. 1 pkt 4 i art. 10 ust. 1 ustawy z dnia 23 czerwca 1973 r. o opłatach w sprawach karnych (Dz.U.1983.49.223 t.j. z dnia 1983.08.31), Sąd Okręgowy zasadził od oskarżonego na rzecz Skarbu Państwa 300 zł tytułem opłaty za obie instancje oraz 20 zł wydatków postępowania odwoławczego ( wynikających § 1 Rozporządzenia MS z dnia 18 czerwca 2003 r. w sprawie wysokości i sposobu obliczania wydatków Skarbu Państwa w postępowaniu karnym, Dz. U. 2013 r., poz. 663), 7. PODPIS

Legislator headnote

AI generated

art. 438 pkt 1 k.p.k, art. 438 pkt 2 k.p.k, art. 438 pkt 3 k.p.k, art. 438 pkt 4 k.p.k, art. 439 k.p.k, art. 437 § 2 k.p.k; II Ka 57/22 · Sąd powszechny: Sygn. akt II Ka 57/22 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 7 kwietnia 2022r. Sąd Okręgowy w Siedlcach II Wydział Karny w składzie: Przewodniczący: SSO Agata Kowalska Protokolant: st. sekr. sąd. Anna Sieczkiewicz przy udziale prokuratora Jolanty Niewęgłowskiej po rozpoznaniu w dniu 28 marca 2022 r. sprawy J. N. (1) oskarżonego z art. 220 § 1kk w zw. z art. 220§2 kk w zb. z art. 155kk w zw. z art. 11§2 kk, art. 162§1 kk na skutek apelacji, wniesionych przez prokuratora i obrońcę oskarżonego od wyroku Sądu Rejonowego w Łukowie z dnia 29 października 2021 r. sygn. akt II K 445/19 I. zaskarżony wyrok uchyla w części dotyczącej uniewinnienia J. N. (1) od popełnienia czynu zarzuconego mu w pkt II aktu oskarżenia i w tym zakresie sprawę przekazuję Sądowi Rejonowemu w Łukowie do ponownego rozpoznania; II. w pozostałej części zmienia zaskarżony wyrok w ten sposób, że orzeczoną w pkt I karę pozbawienia wolności podwyższa do 1 (jednego) roku i 6 (sześciu) miesięcy; III. w pozostałej części wyrok utrzymuje w mocy; IV. zasądza od oskarżonego J. N. (1) na rzecz oskarżycieli posiłkowych A. S. i M. K. (1) po 840 zł tytułem zwrotu poniesionych przez nich kosztów procesu związanych z udziałem ich pełnomocnika w postępowaniu odwoławczym; V. zasądza od oskarżonego J. N. (1) na rzecz Skarbu Państwa 300 zł tytułem opłaty za obie instancje oraz 20 zł wydatków postępowania odwoławczego. UZASADNIENIE Formularz UK 2 Sygnatura akt II Ka 57/22 Załącznik dołącza się w każdym przypadku. Podać liczbę załączników: 2 1. CZĘŚĆ WSTĘPNA 1.1. Oznaczenie wyroku sądu pierwszej instancji Wyrok Sądu Rejonowego w Łukowie z dnia 29 października 2021 r., sygn. II K 445/19 1.2. Podmiot wnoszący apelację ☒ oskarżyciel publiczny albo prokurator w sprawie o wydanie wyroku łącznego ☐ oskarżyciel posiłkowy ☐ oskarżyciel prywatny ☒ obrońca ☐ oskarżony albo skazany w sprawie o wydanie wyroku łącznego ☐ inny 1.3. Granice zaskarżenia 1.3.1. Kierunek i zakres zaskarżenia ☒ na korzyść ☒ na niekorzyść ☒ w całości ☒ w części ☒ co do winy – w części dotyczącej uniewinnienia za czyn z pkt II a/o ☒ co do kary – za czyn z pkt I a/o ☐ co do środka karnego lub innego rozstrzygnięcia albo ustalenia 1.3.2. Podniesione zarzuty Zaznaczyć zarzuty wskazane przez strony w apelacji ☐ art. 438 pkt 1 k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w zakresie kwalifikacji prawnej czynu przypisanego oskarżonemu ☐ art. 438 pkt 1a k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w innym wypadku niż wskazany w art. 438 pkt 1 k.p.k., chyba że pomimo błędnej podstawy prawnej orzeczenie odpowiada prawu ☒ art. 438 pkt 2 k.p.k. – obraza przepisów postępowania, jeżeli mogła ona mieć wpływ na treść orzeczenia ☒ art. 438 pkt 3 k.p.k. – błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia, jeżeli mógł on mieć wpływ na treść tego orzeczenia ☒ art. 438 pkt 4 k.p.k. – rażąca niewspółmierność kary, środka karnego, nawiązki lub niesłusznego zastosowania albo niezastosowania środka zabezpieczającego, przepadku lub innego środka ☐ art. 439 k.p.k. ☐ brak zarzutów 1.4. Wnioski ☐ uchylenie ☒ zmiana 2. Ustalenie faktów w związku z dowodami przeprowadzonymi przez sąd odwoławczy 2.1. Ustalenie faktów 2.1.1. Fakty uznane za udowodnione Lp. Oskarżony Fakt oraz czyn, do którego fakt się odnosi Dowód Numer karty --- ---------------------- -------------------------------------------------------------- -------------- -------------- 2.1.2. Fakty uznane za nieudowodnione Lp. Oskarżony Fakt oraz czyn, do którego fakt się odnosi Dowód Numer karty --------- --------------------- -------------------------------------------------------------- -------------- -------------- 2.2. Ocena dowodów 2.2.1. Dowody będące podstawą ustalenia faktów Lp. faktu z pkt 2.1.1 Dowód Zwięźle o powodach uznania dowodu ----------------- ------------------------------------- --------------------------------------------------------------------------- 2.2.2. Dowody nieuwzględnione przy ustaleniu faktów(dowody, które sąd uznał za niewiarygodne oraz niemające znaczenia dla ustalenia faktów) Lp. faktu z pkt 2.1.1 albo 2.1.2 Dowód Zwięźle o powodach nieuwzględnienia dowodu ------------------ ------------------------------------- --------------------------------------------------------------------------- 3. STANOWISKO SĄDU ODWOŁAWCZEGO WOBEC ZGŁOSZONYCH ZARZUTÓW i wniosków Lp. Zarzut 1. Z apelacji obrońcy oskarżonego Naruszenie przepisów postępowania, które mogły mieć wpływ na treść orzeczenia, w postaci: 1) art. 4 kpk w zw. z art. 7 kpk, poprzez dokonanie wadliwej oceny dowodów zgromadzonych w sprawie, co odnosi się: a) do uznania zeznań świadka M. M. za wiarygodne, w szczególności co do faktu dostrzeżenia A. K. na rusztowaniu z uwagi na zapamiętanie uwiarygodniających relację szczegółów, takich jak upadek siatki elewacyjnej trzymanej przez wymienionego, w sytuacji gdy świadek uszczegółowiał zeznania w miarę upływu czasu, co jest sytuacją niespotykaną i sprzeczną z doświadczeniem życiowym oraz wskazaniami wiedzy – z którymi jawi się naturalne zacieranie szczegółów zdarzeń w miarę upływu czasu, zwłaszcza gdy nie dotyczą doniosłych dla świadka okoliczności; b) do uznania zeznań świadka A. S. za wiarygodne, co do faktu zatrudnienia A. K. przez oskarżonego oraz wykonywania w dniu 18.10.2018 r. prac przez pokrzywdzonego pod nadzorem oskarżonego, w sytuacji gdy świadek zeznając „na świeżo” wbrew doświadczeniu życiowemu pamiętała mniej ważne szczegóły (dokładnie godziny i minuty) natomiast inne ważniejsze szczegóły podała dopiero blisko 2 lata później – tj. wskazała na obecność 4 swoich dzieci podczas przewiezienia pokrzywdzonego do domu, a jednocześnie szczegóły te budzą wątpliwości, w kontekście dalszej części zeznań; świadek nie wyjaśniła co dzieci w wieku 15,11, 8 lat (a więc w wieku szkolnym) robiły ok. godz. 10:30-11:00 w domu; c) do uznania zeznań świadka J. Ś. za wiarygodne co do faktu zatrudnienia A. K. przez oskarżonego oraz wykonywania w dniu 18.10.2018 r. prac przez pokrzywdzonego pod nadzorem oskarżonego, w sytuacji gdy świadek podczas pierwszego przesłuchania nie podawał faktów lecz przypuszczenia – co do upadku/spadnięcia z dachu przez A. K., które ponadto pozostają w sprzeczności z zachowaniami świadka – świadek przypuszczał, że na jego posesji człowiek spadł z daszku/rusztowania, jednak w ogóle na to nie zareagował, kontynuując strojenie telewizora; 2) art. 410 kpk w zw. z art. 172 kpk w zw. z art. 391 § 1 kpk w zw. z art. 389 § 1 kpk , przez czynienie ustaleń faktycznych, a w konsekwencji oparcie wyroku o materiał dowodowy ujawniony nieprawidłowo, co odnosi się do ustaleń czynionych na podstawie faktów podawanych przez M. M. i J. Ś. w trakcie konfrontacji z J. N. (1) w czasie gdy był świadkiem, a część faktów w/w podali w odpowiedzi na pytania oskarżonego – co stało na przeszkodzie ujawnieniu tych protokołów konfrontacji; 3) art. 424 § 1 pkt 1 kpk, przez sporządzenie uzasadnienia w sposób istotnie ograniczający możliwość powiązania faktów uznanych za udowodnione z dowodami służącymi do ich ustalenia, poprzez grupowanie faktów mających rozległą podstawę dowodową z okolicznościami faktycznymi stanowiącymi spekulację; 4) art. 409 kpk w zw. z art. 9 § 1 i 2 kpk i at. 2 § 2 kpk, przez odmowę wznowienia przewodu sądowego, celem uzupełnienia postępowania dowodowego w związku z wykryciem istotnych rozbieżność w zeznaniach świadka A. S., złożonych na te same okoliczności przed Sądem w dwóch różnych postępowaniach, w sytuacji gdy to jest jedyne źródło dowodowe wskazujące na fakt nawiązania stosunku pracy przez A. K. z oskarżonym; 5) art. 49 § 1 kpk i art. 53 kpk, przez uznanie A. S. za pokrzywdzoną w sprawie i dopuszczenie jej do udziału w postępowaniu w charakterze strony – oskarżycielki posiłkowej, w sytuacji gdy nie pozostawała z A. K. w relacji uczuciowej, w dacie wypadku pozostawała w takiej relacji z innym mężczyzną, z którym zawarła związek małżeński; 6) art. 415 § 1 kpk , przez orzeczenie zadośćuczynienia na rzecz osoby nie będącej pokrzywdzonym; ☐ zasadny ☐ częściowo zasadny ☒ niezasadny Zwięźle o powodach uznania zarzutu za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny Pierwszy z zarzutów obrońcy dotyczący naruszenia przez Sąd Rejonowy przepisów procesowych w całości - co do wszystkich sześciu podpunktów - Sąd Okręgowy uznał za bezzasadny. Poddając zaskarżony wyrok kontroli odwoławczej nie stwierdzono obrazy żadnego ze wskazanych w tymże zarzucie przepisów KPK. Ad. 1 – Obraza art. 4 kpk w z. art. 7 kpk została przedstawiona przez obrońcę przy zakwestionowaniu pierwszoinstancyjnej oceny dowodów w części przemawiającej za stwierdzeniem winy oskarżonego odnośnie do czynu z pkt I a/o. Obrońca przedstawił fragmenty wybrane z zeznań poszczególnych świadków, przy podaniu polemicznych uwag, domagając się poczynienia ustaleń faktycznych bez uwzględnienia całokształtu okoliczności tej sprawy. W kontekście wskazanych przez obrońcę oskarżonego relacji świadków, zwrócić uwagę należało na jeszcze jedną, poza przytoczonymi przez Sąd I instancji, okoliczność – mianowicie to, że obrońca kwestionując wykonywanie pracy przez pokrzywdzonego w dniu zdarzenia nie wyjaśnia po co A. K. miałby wchodzić na rusztowanie, gdyby nie pracował w dniu zdarzenia razem z innymi pracownikami oskarżonego przy wykonaniu elewacji budynku. Pamiętać bowiem należało, że fakt upadku pokrzywdzonego w ogóle nie był kwestionowany. Ta uwaga powinna, w ocenie Sądu Okręgowego, stanowić punkt wyjścia w ocenie zasadności argumentów skarżącego. W podpunkcie a) obrońca kwestionował ocenę zeznań M. M. w części, w której ten zapamiętał po pierwsze - pokrzywdzonego na rusztowaniu i po drugie - upadek siatki elewacyjnej, którą pokrzywdzony miał trzymać w rękach, jedynie z uwagi na uszczegółowienie zeznań przez wyżej wymienionego świadka na etapie postępowania sądowego. W tym miejscu odpowiadając skarżącemu pokreślić należy, iż nie etap postępowania przemawia za przyznaniem zeznaniom świadka waloru wiarygodności. Przepis art. 7 kpk nie zawiera żadnych wytycznych, zgodnie z którymi wartość dowodowa zeznań z poszczególnego etapu postępowania jest wyższa aniżeli tych złożonych w czasie późniejszym i na odwrót. Sąd Rejonowy uwzględnił w jaki sposób zeznania M. M. korelują i znajdują potwierdzenie w innych dowodach. Powody uznania za niewiarygodne zeznań konkretnych świadków – pracowników oskarżonego – w części dotyczącej zaprzeczenia, że pokrzywdzony pracował razem z nimi przy elewacji w dniu zdarzenia znalazły się na k. 478v uzasadnienia I instancji, są one przekonujące dla Sądu Okręgowego i zgodne z art. 7 kpk. Z tych samych względów, Sąd Okręgowy nie podzielił zarzutów z podpunktu b) i c) dotyczących oceny zeznań A. S. (Z.) i J. Ś. – fakt zatrudnienia pokrzywdzonego nie wynikał tylko z zeznań wyżej wymienionych, a ich relacje uzupełniały się wzajemnie i uzupełniały je zeznania pozostałych świadków, pozostały one także spójne z okolicznościami, którym obrońca nie był w stanie logicznie zaprzeczyć. Jako polemiczny uznać należało argument, iż świadek J. Ś. nie zareagował na zdarzenie z a/o i kontynuował strojenie telewizora wobec tego, że to ten świadek miał nalegać na oskarżonego, żeby wezwał karetkę pogotowia i jeśli ten tego nie zrobi, on tego dokona. Nie przekonał również Sądu Okręgowego argument, że zeznania A. S. (Z.) z postępowania karnego różnią się tych od tych złożonych w sprawie pracowniczej. Co do meritum, a nie pobocznych kwestii, tj. tego co naprawdę miało znaczenie dla ustalenia sprawstwa oskarżonego lub jego braku, zeznania wyżej wymienionej pozostawały spójne. Oczywistym pozostaje, że sąd karny orzeka samodzielnie o winie oskarżonego na podstawie całokształtu zgromadzonego w swojej sprawie, a nie w sprawie cywilnej, materiału dowodowego. Ad. 2. – Bezzasadny był również zarzut obrazy art. 410 kpk w zw. z art. 172 kpk w zw. z art. 391 § 1 kpk w zw. z art. 389 § 1 kpk, odnoszący się do ustaleń faktycznych poczynionych na podstawie faktów podawanych przez M. M. i J. Ś. w trakcie konfrontacji z J. N. (1) w czasie, gdy był on świadkiem, a część ich depozycji stanowiły odpowiedzi na pytania oskarżonego – co zdaniem obrońcy stało na przeszkodzie ich ujawnieniu. W tym miejscu podkreślić należy, że nie istnieje żaden zakaz dowodowy, który zabraniałby Sądowi wykorzystanie tego rodzaju relacji pochodzących z konfrontacji świadków. Konfrontacja jest celowa wówczas, gdy sprzeczne twierdzenia świadków są w równym stopniu kategoryczne, a dotyczą kwestii istotnej dla rozstrzygnięcia. Tak też było w sprawie niniejszej. Ponadto zwrócić należało uwagę, czego dokładnie dotyczyły krótkie pytania J. N. (1) zadane podczas tej konfrontacji, m.in. kwestii dlaczego inna, postronna osoba a nie sam oskarżony – pracodawca pokrzywdzonego, nie wezwała pomocy, a to odnieść należało już do czynu z pkt II a/o, a nie skazania za czyn z pkt I a/o, który zaskarżył obrońca. Co do części uniewinniającej w/w wyroku obrońca nie miał tzw. gravamen, tj. interesu prawnego w jego zaskarżeniu. Ponadto, odpowiedzi na pytania zadane przez oskarżonego nie stanowiły nowości w sprawie, lecz zostały przedstawione przez świadków w ich wcześniejszych relacjach. Z tych też względów, Sąd Okręgowy nie stwierdził obrazy przepisów art. 410 kpk w zw. z art. 172 kpk w zw. z art. 391 § 1 kpk w zw. z art. 389 § 1 kpk. Ad. 3 – Co do obrazy art. 424 § 1 pkt 1 kpk brak było argumentacji popierającej ów zarzut w apelacji obrońcy, który wyłącznie w petitum wniesionego środka odwoławczego zarzucił Sądowi I instancji sporządzenie uzasadnienia w sposób istotnie ograniczający możliwość powiązania faktów uznanych za udowodnione z dowodami służącymi do ich ustalenia, poprzez grupowanie faktów mających rozległą podstawę dowodową z okolicznościami faktycznymi stanowiącymi spekulację. Tutaj poczynić należało uwagę, iż z pewnością wymogu, o jakim stanowi art. 424 § 1 kpk nie realizuje ograniczenie faktów uznanych za udowodnione lub nieudowodnione do zaprezentowania jedynie syntetycznego opisu czynu przypisanego oskarżonemu wyrokiem, czy też jedynie prawne wyeksponowanie znamion przestępstwa, bez ich rozwinięcia. Rzecz w tym, iż zaskarżonym wyroku Sąd Rejonowy podzielił ustalenia faktyczne na kilka osobnych faktów (rubryka 1.1 – odpowiednio k.473-474v) wystrzegając się wymienienia dowodów po opisie całego czynu jako faktu uznanego za udowodniony. Stwierdzenia wymagało zatem, iż Sąd Rejonowy respektował zarówno art. 424 § 1 pkt 1 kpk, jak i art. 99a § 1 kpk, w którym ustawodawca ściśle określił elementy uzasadnienia sporządzonego na formularzu w takim, a nie innym kształcie. Ad. 4 – Bezzasadnym był również zarzut obrazy art. 409 kpk w zw. z art. 9 § 1 i 2 kpk i at. 2 § 2 kpk, który miał polegać na odmowie wznowienia przez Sąd Rejonowy przewodu sądowego, celem uzupełnienia postępowania dowodowego w związku z wykryciem istotnych rozbieżności w zeznaniach A. S., złożonych na te same okoliczności przed Sądem w dwóch różnych postępowaniach, w sytuacji gdy - zdaniem obrońcy – jest to jedyne źródło dowodowe wskazujące na fakt nawiązania stosunku pracy przez A. K. z oskarżonym. Przede wszystkim wbrew twierdzeniom obrońcy, to konkretne ustalenie faktyczne Sąd Rejonowy poczynił na podstawie 8 (ośmiu) źródeł dowodowych wskazanych na k. 473v-474. W tej sytuacji decyzja procesowa Sądu I instancji co do odmowy wznowienia przewodu sądowego, nawet jeśli nie była prawidłowa z uwagi na to, że Sąd powinien był to uczynić celem rozpoznania wniosku obrońcy, to nie miała wpływu na treść orzeczenia. Wniosek ten został bowiem powielony w apelacji i rozpoznany przez Sąd odwoławczy. Ad. 5 i 6 - Zupełnie gołosłownym pozostawało twierdzenie obrońcy, że A. S. (Z.) nie powinna zostać dopuszczona do udziału w niniejszej sprawie w charakterze strony. W dacie czynu z a/o pokrzywdzony i A. S. (Z.) pozostawali od 3 lat w związku konkubenckim, mieszkali razem, wychowywali wspólnie 3 dzieci wyżej wymienionej z pierwszego związku oraz wspólnego syna M. K. (2) - wówczas w wieku 1 roku i 7 miesięcy, pokrzywdzona była także 8 miesiącu ciąży z kolejnym dzieckiem. Najmłodsze dziecko A. S. urodziło się już po śmierci ojca – pokrzywdzonego A. K.. Pokrzywdzony i A. S. (Z.) nie mieli ślubu – dlatego też ojcostwo dziecka narodzonego po jego śmierci musiało zostać ustalone sądownie. Wspólne zamieszkiwanie stron wynikało z całokształtu dowodów przeprowadzonych w tej sprawie. Związanie się przez A. S. (Z.) po śmierci pokrzywdzonego z innym mężczyzną i zawarcie z nim związku małżeńskiego nie mogło pozbawić ją praw w postępowaniu niniejszym. Ponadto, zwrócić należało uwagę, iż wyżej wymieniona jest przedstawicielką ustawową małoletnich dzieci pokrzywdzonego. Sąd Rejonowy prawidłowo ustalił, iż A. S. (Z.) była w dacie czynu z a/o osobą najbliższą dla zmarłego pokrzywdzonego A. K. w rozumieniu art. 115 § 11 kk. Brak stwierdzenia przez Sąd Okręgowy naruszenia przepisu art. 415 § 1 kk poprzez orzeczenie zadośćuczynienia na rzecz osoby nie będącej pokrzywdzonym, było konsekwencją braku stwierdzenia naruszenia art. 49 § 1 kpk i art. 53 kpk. Wniosek O uzupełnienie postępowania dowodowego, poprzez: 1. zwrócenie się do Sądu Rejonowego w Białej Podlaskiej, IV Wydział Pracy o wydanie ze sprawy IV P 72/19 uwierzytelnionego protokołu rozprawy z dnia 1.10.2019 r. oraz protokołu z dnia 17.08.2021 r. utrwalonego za pomocą urządzenia rejestrującego obraz i dźwięk; 2. dopuszczenie dowodu z uzupełniających zeznań A. S. celem odczytania świadkowi protokołu z dnia 1.10.2019 r. oraz odtworzenia zapisu protokołu z dnia 17.08.2021 r. i wezwania do ustosunkowania się do jego treści oraz wypowiedzenia co do zachodzących rozbieżności. Wniosek główny: - o zmianę zaskarżonego wyroku przez uniewinnienie oskarżonego od zarzucanego mu czynu. ☐ zasadny ☐ częściowo zasadny ☒ niezasadny Zwięźle o powodach uznania wniosku za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny. Co do wniosków o uzupełnienie postępowania dowodowego - Sąd Okręgowy na podstawie art. 170 § 1 pkt 2 kpk, oddalił wnioski dowodowe obrońcy oskarżonego, uznając, iż zmierzają one do przedłużenia postępowania i nie mają znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy. Co do wniosku głównego – bezzasadność zarzutu obrazy przepisów procesowych we wszystkich jego podpunktach warunkowała bezzasadność wniosku głównego. Lp. Zarzut II. Błąd w ustaleniach faktycznych, polegający na przyjęciu, że: 1. oskarżony J. N. (2) był osobą odpowiedzialną za bezpieczeństwo i higienę pracy w odniesieniu do A. K.; 2. oskarżony dopuścił do wykonywania robót na wysokości A. K. bez badań zdrowotnych i szkolenia BHP; 3. A. S. pozostawała konkubiną A. K. oraz że łączyły ją z A. K. więzi uczuciowe, w sytuacji gdy oskarżony nie był pracodawcą pokrzywdzonego, a pokrzywdzony nie wykonywał pracy na rzecz oskarżonego, ani pod jego kierownictwem, natomiast A. S. w dacie wypadku pozostawała w więzi uczuciowej z innym mężczyzną. ☐ zasadny ☐ częściowo zasadny ☒ niezasadny Zwięźle o powodach uznania zarzutu za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny Sąd Okręgowy nie podzielił tych zarzutów, stwierdzając prawidłowość pierwszoinstancyjnych ustaleń, które kwestionował obrońca. Ad. 1 - W trakcie niniejszego postępowania obrońca próbował wykazać, że pokrzywdzony nie był pracownikiem oskarżonego i tym samym nie był objęty ochroną przewidzianą w przepisie art. 220 § 1 kk, jednakże żaden z jego argumentów nie przekonał Sądu Okręgowego. Ustalenia faktyczne w tym względzie generalizowała ocena dowodów o charakterze osobowym, która spełniła wymogi art. 7 kpk. Zarzut ten był zarzutem skutkowym wobec argumentów wskazywanych przez obrońcę w ramach kwestionowania oceny dowodów. To, że dla pokrzywdzonego A. K. dzień zdarzenia z a/o był pierwszym dniem zatrudnienia i oskarżony nie podpisał z nim umowy o pracę, mimo faktycznego dopuszczenia go do pracy nie miało większego znaczenia. W orzecznictwie Sądu Najwyższego wskazuje się, że przedmiotem ochrony są w normach zawartych w art. 220 kk prawa osoby pozostającej w stosunku pracy w rozumieniu art. 22 § 1 KP, a więc w takim stosunku, jaki uwzględniając jego rzeczywiste cechy – jest lub powinien być nawiązany przez dokonanie jednej z czynności prawnych określonych w art. 2 KP (uchwała Sądu Najwyższego z dnia 15 grudnia 2005 r., sygn. I KZP 34/05, LEX nr 164200). Pracodawca jest gwarantem niewystąpienia skutku określonego w przepisie art. 220 kk. Nałożony on jest nie tylko wprost dyspozycją art. 2 kk, ale jasno wynika już z art. 220 kk (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 8 listopada 2013 r., sygn. III KK 302/13, LEX nr 1391454). Zachowując wymóg zwięzłości tabelarycznego uzasadnienia do uzasadnień treści powyższych judykatów należało odesłać skarżącego. Ad. 2 – Błąd co do tego, że oskarżony dopuścił do wykonywania robót na wysokości A. K. bez badań zdrowotnych i szkolenia BHP, był niezasadny wobec braku logiki i racjonalnych podstaw jego podniesienia w tym stanie sprawy. Na żadnym etapie niniejszego postępowania żaden z przeprowadzonych dowodów nie wskazywał, że badania lekarskie i szkolenie BHP wobec pokrzywdzonego zostały przeprowadzone. Samo dopuszczenie pokrzywdzonego do pracy i wykonywanie przez niego konkretnych czynności budowalnych w dniu zdarzenia to z kolei esencja zarzutu dotyczącego pierwszoinstancyjnej oceny dowodów w postaci zeznań świadków, co Sąd Okręgowy już omówił we wcześniejszej części niniejszego wywodu. Ad. 3 – zarzut wtórny wobec podpunktu 5 i w konsekwencji podpunktu 6 zarzutu obrazy przepisów postępowania. Kwestia ta została już omówiona powyżej (rubryka 3.1 – ad. 5 i 6). Wniosek - o zmianę zaskarżonego wyroku przez uniewinnienie oskarżonego od zarzucanego mu czynu; ☐ zasadny ☐ częściowo zasadny ☒ niezasadny Zwięźle o powodach uznania wniosku za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny. Bezzasadność zarzutu warunkowała bezzasadność wniosku. Lp. Zarzut 3. Z apelacji prokuratora Rażąca niewspółmierność kary pozbawienia wolności, wymierzonej oskarżonemu J. N. (1) za popełniony przez niego czyn z punktu I aktu oskarżenia w wymiarze 4 miesięcy pozbawienia wolności – nieuwzględniającym stopnia jego winy, społecznej szkodliwości czynu, z pominięciem celów, jakie orzeczona kara winna spełniać wobec samego oskarżonego, jak i w zakresie kształtowania świadomości prawnej społeczeństwa oraz motywacji i sposobu zachowania się sprawcy, stopnia i rodzaju naruszenia ciążących na sprawcy obowiązków oraz rodzaju ujemnych następstw przestępstwa i zachowania się sprawcy po popełnieniu przestępstwa. ☒ zasadny ☐ częściowo zasadny ☐ niezasadny Zwięźle o powodach uznania zarzutu za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny Wymierzenie sprawcy kary w minimalnym ustawowym wymiarze albo w wymiarze zbliżonym do minimalnego, wymaga szczegółowego uzasadnienia przez Sąd I instancji ferujący wyrok i wskazania dlaczego ten konkretny podsądny na taką właśnie karę zasługuje. W ocenie Sądu Okręgowego warunek ten nie został spełniony w sprawie niniejszej, w której Sąd Rejonowy orzekł wobec oskarżonego karę 4 (czterech) miesięcy pozbawienia wolności. Zgodnie z art. 438 pkt 4 kpk niewspółmierność kary, uprawniająca Sąd Odwoławczy do ingerencji w rozstrzygnięcie o karze musi być „rażąca”. Przy rozważaniu zasadności tego rodzaju zarzutu każdorazowo pamiętać zatem należy, iż chodzi nie o każdą różnicę co do wymiaru kary, lecz różnicę ocen tak zasadniczej natury, iż karę dotychczas orzeczoną wobec sprawcy konkretnego przestępstwa, nazwać można byłoby niewspółmierną w stopniu nie dającym się wręcz zaakceptować, potocznie „bijącą w oczy”. Tego rodzaju niewspółmierność zasadniczej kary wymierzonej oskarżonemu za czyn przypisany mu w pkt I zaskarżonego wyroku stwierdził Sąd Okręgowy. Sąd Rejonowy nie dostrzegł wszystkich przesłanek mających walor obciążający, zaś tym które dostrzegł nie nadał właściwej rangi i znaczenia, przez co nie znalazły one swojego odzwierciedlenia w rozstrzygnięciu o karze. Przykładem takiej okoliczności, co prawda dostrzeżonej przez Sąd a quo, lecz w niedostatecznym stopniu uwzględnionej, jest naruszenie przez oskarżonego reguł ostrożności z dobrem prawnym jakim jest życie i zdrowie pracownika. Oskarżony jako osoba posiadająca doświadczenie w pracach remontowo-budowlanych i jednocześnie właściciel firmy wykonującej tego rodzaju usługi i zatrudniającej pracowników, powinien wykazywać wyższy stopień dbałości o bezpieczeństwo osób świadczących na jego rzecz pracę – obojętnie na jakiej podstawie, czy to umowy o pracę, umowy cywilnoprawnej, czy też pracy wykonywanej na podstawie umowy ustnej. Nie można się było zgodzić z argumentacją Sądu a quo, że oskarżony nie miał wiedzy co do choroby pokrzywdzonego oraz że pokrzywdzony zatajając swój stan zdrowia przyczynił się do zdarzenia. Jeśli już oskarżony nie miał wiedzy o chorobach pokrzywdzonego przed dopuszczeniem go do pracy, to wyłącznie dlatego, że w dacie czynu z a/o nie chciał jej mieć. Za punkt wyjścia należało przyjąć bowiem to, że pokrzywdzony który od lat cierpiał na padaczkę nie powinien być dopuszczony do pracy na wysokości bez badań lekarskich i bez szkolenia BHP w miejscu i czasie wskazanym w akcie oskarżenia. Badania wysokościowe medycyny pracy są z założenia tym bardziej restrykcyjne, im większa planowana wysokość pracy. Oskarżony dopuścił A. K. – nieznanego mu bliżej mężczyznę do pracy na wysokości już pierwszego dnia pracy, bez stosownych badań lekarskich medycyny pracy, które powinny być pogłębione z uwagi na powyższe szkodliwe czynniki. Stopień winy oskarżonego i stopień społecznej szkodliwości czynu oskarżonego był zatem wysoki. Oskarżony świadomie zlekceważył obowiązujące go normy prawne i swoje obowiązki jako pracodawcy, mimo iż był gwarantem bezpieczeństwa swoich pracowników. Nie sposób było, w sposób jaki uczynił to Sąd I instancji, na korzyść oskarżonego poczytywać „próbę udzielenia pomocy A. K.” skoro w zasadzie ograniczała się ona do usunięcia przez pracodawcę pracownika z urazami fizycznymi z miejsca zdarzenia i odwiezienia go do domu, a właściwie pod bramę do niego wiodącą, bez weryfikacji czy chociażby dotrze on samodzielnie do swojego mieszkania. Jego postępowanie po zdarzeniu z pkt I a/o nie było zatem wzorcowe. Skłaniało raczej do wnioskowania, że oskarżony chciał uniknąć odpowiedzialności, chociażby w dniu zdarzenia ograniczać się ona miała wyłącznie do naruszenia norm prawa pracy, o dalszym skutku w postaci śmierci pokrzywdzonego i powiązaniu przyczynowo-skutkowym nawet nie wspominając. Skrucha oskarżonego w związku ze zdarzeniem również pozostawała dyskusyjna, a jego postępowanie po zdarzeniu odnośnie do świadków, w tym J. Ś., zmierzało do matactwa procesowego. Sąd Rejonowy należytej rangi i znaczenia nie nadał również dotychczasowej karalności oskarżonego, która nie ograniczała się do jednego wpisu w Karcie Karnej, lecz zawierała długoterminowe kary pozbawienia wolności, wskazujące na konieczność surowszego podejścia do kwestii prewencji indywidualnej. Cele prewencji generalnej również przemawiały za surowszym, aniżeli pierwszoinstancyjne rozstrzygnięciem o karze. Odbiór społeczny zaskarżonego wyroku, oczywiście w części skazującej, mógłby prowadzić do wniosków nie tyle nawet w zakresie opłacalności łamania norm prawa, ile rażąco niskich wyroków za nieprzestrzeganie ich i to nawet w sytuacji tak tragicznego skutku zdarzenia, jakim była śmierć pokrzywdzonego w wyniku urazów doznanych podczas wykonywanej pracy. Oprócz tego, wymiar kary winien mieć na względzie również stosunek oskarżonego do pokrzywdzonego, a jeśli ów nie żyje, do osób reprezentujących prawa zmarłego, tj. ewentualne przeproszenie, przebaczenie i pojednanie się stron, oferowanie pomocy, itp., a jeżeli takie nie nastąpiły – chociażby podejmowane w tym zakresie próby. Tego aspektu Sąd Rejonowy nawet nie dostrzegł ferując rozstrzygnięcie o karze. Reasumując powyższe rozważania, to karę 1 (jednego) roku i 6 (sześciu) miesięcy pozbawienia wolności Sąd Okręgowy uznał za sprawiedliwą i uwzględniającą w wyważony sposób wszystkie powyższe okoliczności, których prawidłowy i wyczerpujący bilans miał miejsce dopiero w instancji odwoławczej. Wniosek - o zmianę zaskarżonego wyroku i wymierzenie J. N. (1) za czyn z pkt I aktu oskarżenia kary roku i 6 miesięcy pozbawienia wolności; ☒ zasadny ☐ częściowo zasadny ☐ niezasadny Zwięźle o powodach uznania wniosku za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny. Zasadność zarzutu warunkowała zasadność wniosku, skutkując wydaniem przez Sąd Okręgowy orzeczenia reformatoryjnego dotyczącego zaostrzenia kary pozbawienia wolności z 4 miesięcy do 1 roku i 6 miesięcy pozbawienia wolności. Lp. Zarzut 4. Błąd w ustaleniach faktycznych, mający wpływ na treść orzeczenia, polegający na przyjęciu, iż J. N. (1) swoim zachowaniem nie dopuścił się występku z art. 162 § 1 kk, podczas gdy ze zgromadzonych dowodów, w szczególności w postaci zeznań świadków J. Ś., M. M., A. S., opinii biegłych z zakresu medycyny sądowej, protokołu sekcji zwłok, wynikają fakty, które prowadzą do odmiennego wniosku, a mianowicie, że oskarżony swoim zachowaniem wypełnił znamiona zarzucanego mu w pkt II aktu oskarżenia przestępstwa z art. 162 § 1 kk. ☒ zasadny ☐ częściowo zasadny ☐ niezasadny Zwięźle o powodach uznania zarzutu za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny Zarzucany przez oskarżyciela publicznego zarzut miał postać tzw. „błędu dowolności”. Przedstawione w stosunku do powodów uniewinnienia podanych przez Sąd Rejonowy w rubryce 3.5 (k. 480v-481) kontrargumenty prokuratora z uzasadnienia wniesionej apelacji cechowała trafność i logika wywodu. Ich uwzględnienie i dalsze własne rozważania w granicach podniesionego zarzutu doprowadziły Sąd Okręgowy do przekonania, iż rozstrzygnięcie uniewinniające oskarżonego od popełnienia zarzucanego mu w pkt II a/o czynu z art. 162 § 1 kk pozostaje wadliwe i w tej sytuacji w postępowaniu odwoławczym powinno zapaść orzeczenie kasatoryjne, zgodnie z postulatem oskarżyciela publicznego. Prokurator w uzasadnieniu wniesionej apelacji przedstawił trafne argumenty przemawiające za uznaniem, iż chociaż Sąd Rejonowy co do zasady prawidłowo ocenił dowody w kategorii wiarygodności lub jej braku, wyciągnął z nich dowolne wnioski, nie dokując konfrontacyjnej oceny dowodów w ich całokształcie i nie uwzględniając ich wzajemnych zależności i powiązań. Oskarżyciel publiczny zasadnie wskazał, że bezspornym faktem wynikającym z zeznań J. Ś. jest, że zażądał on od J. N. (1), aby ten zawiózł pokrzywdzonego do szpitala, a jeżeli tego nie zrobi, to on sam wezwie karetkę. Również z zeznań świadka M. M. wynikało, że po zauważeniu stanu pokrzywdzonego zażądał by wezwać karetkę. Nadto, z zeznań J. Ś. wynikało, że oskarżony wraz z innym młodym człowiekiem wsadzili pokrzywdzonego do samochodu i że oskarżony tym samochodem odjechał i zakomunikował, że wiezie pokrzywdzonego do szpitala. Natomiast konkubina pokrzywdzonego A. S. (Z.) zeznała, że A. K. został przywieziony pod dom przez oskarżonego i zostawiony obok furtki około godziny 10:25. Prokurator trafnie wskazał również, że o tym, iż pokrzywdzony miał odmówić odwiezienia go do szpitala wiemy jedynie z zeznań świadków – pracowników ekipy oskarżonego – H. K., D. L., G. B. i Z. N., którym Sąd I instancji odmówił wiarygodności w zakresie przebiegu zdarzenia (jak wynika z uzasadnienia wyroku Sąd ten uznał je za wiarygodne jedynie w zakresie faktu przywiezienia A. K. przez oskarżonego na miejsce budowy w pozostałym zakresie zostały uznane za niewiarygodne). Te fragmenty relacji powyższych świadków albo nie zostały w ogóle dostrzeżone przez Sąd Rejonowy albo z tychże nie wyciągnięto zgodnych z art. 7 wniosków, generujących prawidłowe ustalenia faktyczne co do sprawstwa oskarżonego. Przyczyny uniewinnienia Sąd Rejonowy w istocie zmieścił w 2 akapitach (k. 480v, pierwszy z trzech nie zawierał w istocie żadnych konkretów), wskazując w pierwszym z nich, iż istotne zastrzeżenia budzi fakt występowania po stronie oskarżonego świadomości znajdowania się A. K. w stanie zagrażającym życiu albo ciężkiego uszczerbku na zdrowiu. W ocenie Sądu Okręgowego, tego rodzaju ustalenia pozostawały dowolne wobec zeznań świadków, chociażby J. Ś. i A. S. (Z.), którzy dostrzegali konieczność przewiezienia pokrzywdzonego do szpitala już po samym wyglądzie zewnętrznym pokrzywdzonego z uwagi na doznane przez niego obrażenia w związku z upadkiem z wysokości, w tym lejącą się krew i rozbitą dotkliwie głowę. Okoliczności zdarzenia i jego tło Sąd Rejonowy winien ocenić w sposób uwzględniający relacje pozostałych osób i doświadczenie życiowe, a nie opierać się na gołosłownych zapewnieniach oskarżonego, tego zaś zdaniem Sądu II instancji zabrakło po stronie Sądu Rejonowego w pierwszoinstancyjnej ocenie wyjaśnień J. N. (1). Sąd Okręgowy stoi na stanowisku, iż odnośnie do zarzutów stawianych oskarżonemu przy konkretyzowanych okolicznościach tej sprawy, nie powinno być wymagane obejmowanie świadomością przez oskarżonego absolutnie wszystkich możliwych medycznych powiązań kauzalnych i wynikających z nich niebezpieczeństw. W takim bowiem wypadku należałoby wymagać od oskarżonych wysokiego poziomu wiedzy medycznej, co byłoby rozwiązaniem prowadzącym do rozstrzygnięć absurdalnych. Dlatego też, w przekonaniu Sądu Okręgowego, wystarczającym pozostaje, że oskarżony uświadamia sobie samo wysokie niebezpieczeństwo jakie mógł spowodować upadek z wysokości na newralgiczną część ciała jaką jest głowa, czy też kręgosłup. Możliwość złamania kończyn, żeber itp. powinna stanowić dodatkowy argument, aby natychmiast wezwać karetkę pogotowia lub udać się na izbę przyjęć najbliższej placówki medycznej. W doktrynie wprost wskazuje się, iż do popełnienia czynu z art. 162 § 1 kk wystarczy zamiar ewentualny, gdy sprawca ma świadomość okoliczności modalnych czynu. Ustawa nie wymaga, aby sprawca „wiedział”, w znaczeniu „miał pewność”, że inny człowiek znajduje się w stanie zagrożenia, o jakim mowa w art. 162 § 1 kk. Wystarczające jest, aby był on świadom takiej możliwości. Sprawca zaniechania udzielenia pomocy nie musi dysponować pełną i szczegółową wiedzą na temat grożącego niebezpieczeństwa. Określenie „położenie grożące” bezpośrednim niebezpieczeństwem oznacza, że chodzi o obiektywną sytuację, warunki, pewien układ zjawisk i rzeczy, rozumianych jako całokształt elementów powiązanych przyczynowo, a który niesie z sobą stan poważnego zagrożenia dla dobra prawnego. Należy przyjąć, że stan „bezpośredniego” niebezpieczeństwa utraty życia lub ciężkiego uszczerbku na zdrowiu to taki stan rzeczy, w którym przy założeniu normalnego przebiegu przyczynowości człowiekowi realnie zagraża nastąpienie jednego ze skutków ujętych w art. 162 § 1 kk (por. O przestępczym i nie przestępczym zaniechaniu udzielenia pomocy w niebezpieczeństwie w ujęciu kodeksu karnego z 11997 r., cz. I, teza 4 i 7, opubl. NKPK 2013/29/45-72, LEX). Nie przekonał Sądu Okręgowego również drugi z akapitów zawierających argumenty Sądu Rejonowego, w których podano przyczyny uniewinnienia – zaczynający się od słów „Zastrzeżenia budzi również sam fakt nieudzielenia pomocy A. K. (…)”. Sąd Rejonowy przyjął bowiem, że oskarżony chciał zawieść pokrzywdzonego do szpitala, ale ten stanowczo odmówił, przez co odwiózł go do domu. Sąd Rejonowy w ogóle nie rozważył jak te tłumaczenia i linia obrony ma się do relacji pozostałych świadków, a nawet tego, czemu nie był w stanie zaprzeczyć sam oskarżony – mianowicie niewezwania karetki pogotowia bezpośrednio po upadku i zauważeniu obrażeń u pokrzywdzonego, a następnie pozostawienia pokrzywdzonego pod furtką jego domu bez weryfikacji czy będzie on w stanie sam dojść do mieszkania i czy w domu znajduje się osoba, która się nim zajmie i udzieli niezbędnej pomocy. Pozostawienia pokrzywdzonego bez pomocy dokładnie w tym momencie Sąd Rejonowy w ogóle nie dostrzegł, mimo zastosowania art. 5 § 2 kpk. W przedmiotowej sprawie ustalenia faktyczne Sądu Rejonowego zawierały zatem poważne luki. Za przestępstwo nieudzielenia pomocy odpowiadał bowiem będzie także ten, kto wprawdzie podjął działania mające uchronić zagrożone dobro przed niebezpieczeństwem, lecz nie doprowadził ich do końca, w tym sensie, że zakończył swoją aktywność, zanim niebezpieczeństwo ostatecznie ustało (teza 6, w/w artykułu „O przestępczym …”). W tym aspekcie nie było nawet mowy o zasadności zastosowania przez Sąd Rejonowy przepisu art. 5 § 2 kpk, przy podanych przez Sąd Rejonowy argumentach. Podkreślenia także wymaga, że momentem początkowym dokonania czynu z art. 162 kk jest chwila, w której człowiek zaczyna powstrzymywać się od udzielenia pomocy zagrożonemu człowiekowi, a więc chwila upływu terminu dla udzielenia pomocy niezwłocznej. Mając na uwadze okoliczności przedmiotowej sprawy i stan zagrożenia dla zdrowia i życia A. K., który powstał z chwilą jego upadku z wysokości, przyjąć należy, że zaniechanie przez oskarżonego podjęcia działań mających na celu udzielenie mu pomocy już w tym momencie spowodowało wypełnienie przez niego znamion tego czynu zabronionego. Prokurator reasumując rozważania mające na celu podważenie zaskarżonego wyroku, w ostatnim akapicie wniesionej apelacji wskazał, iż oskarżony usiłował ukryć dopuszczenie do pracy osoby nieposiadającej zaświadczenia lekarskiego o braku przeciwskazań do pracy na wysokości oraz bez stosownego przeszkolenia, jak również próbował namówić świadka J. Ś. do zatajenia faktów związanych z wypadkiem, który zdarzył się na jego posesji. Oskarżony nie chciał również wezwać na miejsce pogotowia ratunkowego – co byłoby w tej sytuacji najprostszym sposobem udzielenia pomocy osobie po upadku z wysokości. W konsekwencji, by uniknąć odpowiedzialności za zaistniałą sytuację odwiózł pokrzywdzonego do miejsca zamieszkania i pozostawił bez dalszej pomocy i opieki. Powyższe tezy prokuratorskie popierające akt oskarżenia zostały przez Sąd Rejonowy odrzucone niesłusznie i przedwcześnie, z przyczyn omówionych powyżej. Sąd Okręgowy stwierdził, że zaskarżony wyrok w części uniewinniającej zapadł w oparciu o błędne ustalenia faktyczne, które miały wpływ na jego treść. Z tych też względów, Sąd Okręgowy w postępowaniu apelacyjnym uchylił zaskarżony wyrok w części dotyczącej uniewinnienia J. N. (1) od popełniania czynu zarzucanego mu w pkt II aktu oskarżenia i w tym zakresie sprawę niniejszą przekazał do ponownego rozpoznania Sądowi Rejonowemu w Łukowie. Wniosek - o uchylenie zaskarżonego wyroku w punkcie II aktu oskarżenia i przekazanie Sądowi Rejonowemu w Łukowie do ponownego rozpoznania; ☒ zasadny ☐ częściowo zasadny ☐ niezasadny Zwięźle o powodach uznania wniosku za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny. Zasadność zarzutu warunkowała zasadność wniosku. 4. OKOLICZNOŚCI PODLEGAJĄCE UWZGLĘDNIENIU Z URZĘDU 1. ----------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------- Zwięźle o powodach uwzględnienia okoliczności ------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------ 5. ROZSTRZYGNIĘCIE SĄDU ODWOŁAWCZEGO 5.1. Utrzymanie w mocy wyroku sądu pierwszej instancji 1. Przedmiot utrzymania w mocy Rozstrzygnięcie o winie oskarżonego za czyn z pkt I a/o, którego opis zmieniono w pkt I zaskarżonego wyroku. Zwięźle o powodach utrzymania w mocy Bezzasadność apelacji obrońcy i brak okoliczności podlegających uwzględnieniu z urzędu. 5.2. Zmiana wyroku sądu pierwszej instancji 1. Przedmiot i zakres zmiany Rozstrzygnięcie o karze za czyn z pkt I zaskarżonego wyroku. Orzeczoną karę pozbawienia wolności za ten czyn podwyższono do 1 (jednego) roku i 6 (sześciu) miesięcy pozbawienia wolności. Zwięźle o powodach zmiany Omówiono w rubryce 3.3 dotyczącej zarzutu rażącej niewspółmierności kary z apelacji prokuratorskiej. 5.3. Uchylenie wyroku sądu pierwszej instancji 5.3.1. Przyczyna, zakres i podstawa prawna uchylenia 1.1. ---------------------------------------------------------------------------------- ☐ art. 439 k.p.k. Zwięźle o powodach uchylenia ----------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------- 2.1. Konieczność przeprowadzenia na nowo przewodu w całości ☐ art. 437 § 2 k.p.k. Zwięźle o powodach uchylenia ------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------ 3.1. Konieczność umorzenia postępowania ☐ art. 437 § 2 k.p.k. Zwięźle o powodach uchylenia i umorzenia ze wskazaniem szczególnej podstawy prawnej umorzenia ----------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------- 4.1. Sąd Odwoławczy nie może skazać oskarżonego, który został uniewinniony w pierwszej instancji lub co do którego w pierwszej instancji umorzono postępowanie. ☒ art. 454 § 1 k.p.k. Zwięźle o powodach uchylenia Sąd Okręgowy zaskarżony wyrok uchylił w części dotyczącej uniewinnienia J. N. (1) od popełnienia czynu zarzucanego mu w pkt II aktu oskarżenia i w tym zakresie sprawę przekazał Sądowi Rejonowemu w Łukowie do ponownego rozpoznania. Powody omówiono w rubryce 3.4, odnoszącej się wprost do zarzutu z pkt 2 apelacji prokuratora, kwestionującego zasadność uniewinnienia oskarżonego od popełnienia czynu z art. 162 § 1 kk. 5.3.2. Zapatrywania prawne i wskazania co do dalszego postępowania Rozpoznając przedmiotową sprawę po raz kolejny, Sąd I instancji przeprowadzi postępowanie w sposób pozbawiony wyżej opisanych uchybień, dogłębnie analizując kwestie kluczowe dla oceny dowodów, wskazane przez Sąd Odwoławczy, a pominięte i niedostrzeżone przez Sąd Rejonowy. Następnie Sąd I instancji dokona wszechstronnej, wnikliwej, wieloaspektowej i konfrontacyjnej analizy wszystkich dowodów zgromadzonych w sprawie. 5.4. Inne rozstrzygnięcia zawarte w wyroku Punkt rozstrzygnięcia z wyroku Przytoczyć okoliczności ---------------------- --------------------------------------------------------------------------------------------------------------- 6. Koszty Procesu Punkt rozstrzygnięcia z wyroku Przytoczyć okoliczności IV. Na podstawie art. 634 kpk w zw. z art. 627 kpk Sąd Okręgowy zasądził od oskarżonego J. N. (1) na rzecz oskarżycieli posiłkowych A. S. i M. K. (1) po 840 (osiemset czterdzieści) złotych tytułem zwrotu poniesionych przez nich kosztów zastępstwa procesowego w postępowaniu odwoławczym, ustalając wysokość tychże kosztów zgodnie z § 11 ust. 2 pkt 4 w zw. z ust. 7 Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz. U. z 2015 r., poz. 1800 z późn. zm.). V. Na podstawie art. 636 kpk, art. 634 kpk i art. 2 ust. 1 pkt 4 i art. 10 ust. 1 ustawy z dnia 23 czerwca 1973 r. o opłatach w sprawach karnych (Dz.U.1983.49.223 t.j. z dnia 1983.08.31), Sąd Okręgowy zasadził od oskarżonego na rzecz Skarbu Państwa 300 zł tytułem opłaty za obie instancje oraz 20 zł wydatków postępowania odwoławczego ( wynikających § 1 Rozporządzenia MS z dnia 18 czerwca 2003 r. w sprawie wysokości i sposobu obliczania wydatków Skarbu Państwa w postępowaniu karnym, Dz. U. 2013 r., poz. 663), 7. PODPIS

Keywords

AI generated
failure to provide evidence lack of prosecutorial standing unproven judicial bias failure to state reasons fabricated evidence proof of negative facts

Cited Legislation

AI generated
art. 438 pkt 1 k.p.k
art. 438 pkt 2 k.p.k
art. 438 pkt 3 k.p.k
art. 438 pkt 4 k.p.k
art. 439 k.p.k
art. 437 § 2 k.p.k
art. 454 § 1 k.p.k

Cited Case Law

AI generated
AI generated
II Ka 340/24
Sygn. akt II Ka 340/24 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 14 sierpnia 2024 r. Sąd Okręgowy w Siedlcach II Wydział Karny w składzie: Przewodniczący: SSO Karol Troć Protokolant: st. sekr. sądowy Agnieszka Walerczak przy udziale Prokuratora Adriana Wysokińskiego po rozpoznaniu w dniu 14 sierpnia 2024 r. sprawy T. D. oskarżonego z art. 286 § 1 kk na skutek apelacji, wniesionej przez obrońcę oskarżonego od wyroku Sądu Rejonowego w Siedlcach z dnia 14 lutego 2024 r. sygn. akt II K 284/23 I. utrzymuje wyrok w mocy; II. zasądza od oskarżonego na rzecz Skarbu Państwa 140 złotych kosztów sądowych za postępowanie odwoławcze. UZASADNIENIE Formularz UK 2 Sygnatura akt II Ka 340/24 Załącznik dołącza się w każdym przypadku. Podać liczbę załączników: 1 1. CZĘŚĆ WSTĘPNA 1.1. Oznaczenie wyroku sądu pierwszej instancji Wyrok Sądu Rejonowego w Siedlcach z dnia 14 lutego 2024 r., sygn. akt II K 284/23 1.2. Podmiot wnoszący apelację ☐ oskarżyciel publiczny albo prokurator w sprawie o wydanie wyroku łącznego ☐ oskarżyciel posiłkowy ☐ oskarżyciel prywatny ☒ obrońca ☐ oskarżony albo skazany w sprawie o wydanie wyroku łącznego ☐ inny 1.3. Granice zaskarżenia 1.3.1. Kierunek i zakres zaskarżenia ☒ na korzyść ☐ na niekorzyść ☒ w całości ☐ w części ☐ co do winy ☐ co do kary ☐ co do środka karnego lub innego rozstrzygnięcia albo ustalenia 1.3.2. Podniesione zarzuty Zaznaczyć zarzuty wskazane przez strony w apelacji ☐ art. 438 pkt 1 k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w zakresie kwalifikacji prawnej czynu przypisanego oskarżonemu ☐ art. 438 pkt 1a k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w innym wypadku niż wskazany w art. 438 pkt 1 k.p.k., chyba że pomimo błędnej podstawy prawnej orzeczenie odpowiada prawu ☒ art. 438 pkt 2 k.p.k. – obraza przepisów postępowania, jeżeli mogła ona mieć wpływ na treść orzeczenia ☒ art. 438 pkt 3 k.p.k. – błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia, jeżeli mógł on mieć wpływ na treść tego orzeczenia ☐ art. 438 pkt 4 k.p.k. – rażąca niewspółmierność kary, środka karnego, nawiązki lub niesłusznego zastosowania albo niezastosowania środka zabezpieczającego, przepadku lub innego środka ☐ art. 439 k.p.k. ☐ brak zarzutów 1.4. Wnioski ☒ uchylenie ☒ zmiana 2. Ustalenie faktów w związku z dowodami przeprowadzonymi przez sąd odwoławczy 2.1. Ustalenie faktów 2.1.1. Fakty uznane za udowodnione Lp. Oskarżony Fakt oraz czyn, do którego fakt się odnosi Dowód Numer karty ---- --------------------- -------------------------------------------------------------- -------------- -------------- 2.1.2. Fakty uznane za nieudowodnione Lp. Oskarżony Fakt oraz czyn, do którego fakt się odnosi Dowód Numer karty -------- ---------------------- -------------------------------------------------------------- -------------- -------------- 2.2. Ocena dowodów 2.2.1. Dowody będące podstawą ustalenia faktów Lp. faktu z pkt 2.1.1 Dowód Zwięźle o powodach uznania dowodu --------------- ------------------------------------ --------------------------------------------------------------------------- 2.2.2. Dowody nieuwzględnione przy ustaleniu faktów(dowody, które sąd uznał za niewiarygodne oraz niemające znaczenia dla ustalenia faktów) Lp. faktu z pkt 2.1.1 albo 2.1.2 Dowód Zwięźle o powodach nieuwzględnienia dowodu --------------- --------------------------------- --------------------------------------------------------------------------- . STANOWISKO SĄDU ODWOŁAWCZEGO WOBEC ZGŁOSZONYCH ZARZUTÓW i wniosków Lp. Zarzut - obrazy przepisów postępowania mianowicie art. 424 § 1 pkt 1 k.p.k. poprzez - poza wskazaniem, że wiarygodnymi czyni Sąd meriti zeznania pokrzywdzonej - nie przywołanie w treści uzasadnienia jakichkolwiek innych dowodów, które potwierdzałyby przestępczy charakter zachowań oskarżonego w zakresie przyjętej w skazaniu kwalifikacji prawnej czynu za wyjątkiem zeznań osób zatrudnionych przez krótki okres czasu w (...) Sp. z O.O. a nie mających wiedzy o sposobie reprezentacji spółki i decydentach w zakresie prowadzonej działalności bez weryfikacji tych dowodów w oparciu choćby o umowy o pracę dla wykazania, że to oskarżony umowy te sygnował w imieniu spółki co mogłoby stanowić materiał pomocniczy w ocenie jego zachowań, nie przeprowadzenie dowodu z opinii księgowego dla wykazania czy i w jaki sposób doszło do rzekomego zawłaszczenia środków na szkodę pokrzywdzonego podmiotu, w szczegółowości wobec prowadzenia księgowości w formie ksiąg handlowych nie przeanalizowano przepływów pieniężnych związanych ze zleceniem ze strony pokrzywdzonego podmiotu przez co nie doszło do rzetelnego rozpoznania sprawy przez Sąd meriti i nie wskazując jakie działania albo zaniechania były udziałem oskarżonego Sąd nie wykazuje aby rozpoznał merytorycznie sprawę właściwe oceniając stronę przedmiotową i podmiotową czynu, - błędu w ustaleniach faktycznych powodującego naruszenie zasad swobodnej oceny dowodów, a przez to stojącego w sprzeczności z zasadami określonymi w art. 4 i 7 k.p.k. poprzez przyjęcie, że stan dowodów powoduje uznanie, że to zindywidualizowane zachowania oskarżonego jak gdyby wykorzystującego fakt prowadzenia działalności w spółce kapitałowej wyczerpały dyspozycję art. 286 § 1 k.k. w sytuacji, gdy T. D. podejmując współpracę z pokrzywdzoną nie działał we własnym lecz firmy, której był reprezentantem, imieniu, a sprawa ma wyłącznie charakter typowego deliktu cywilnego, lecz nie stanowi przestępstwa. ☐ zasadny ☐ częściowo zasadny ☒ niezasadny Zwięźle o powodach uznania zarzutu za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny Wniesiony środek odwoławczy był bezzasadny i jako taki na uwzględnienie nie zasługiwał. Sąd Okręgowy nie podzielił żadnego z argumentów przytoczonych przez obrońcę oskarżonego w uzasadnieniu zarzutów podnoszonych w apelacji. W ocenie Sądu II instancji, w trakcie ferowania zaskarżonego wyroku, nie doszło do wskazanych we wniesionym środku odwoławczym uchybień ani też nie ujawniono w tracie kontroli instancyjnej innych uchybień o charakterze bezwzględnym, które mogłyby zobowiązać Sąd Odwoławczy do uchylenia zaskarżonego orzeczenia i cofnięcia sprawy do stadium postępowania przed Sądem I instancji. Sąd Okręgowy nie popiera zdania obrońcy oskarżonego, według którego Sąd I instancji nie odniósł się do wszystkich dowodów, które w przedmiotowej sprawie świadczyły o sprawstwie oskarżonego. Wbrew twierdzeniom skarżącego, Sąd meriti swoje ustalenia oparł nie tylko na zeznaniach świadków, bowiem materiał dowodowy stanowiły również informacje z Zakładu Ubezpieczeń Społecznych dotyczące zadłużenia spółki (k. 36, k. 53, k. 201, k. 203), informacje z Urzędu Skarbowego dotyczące zaległości podatkowych spółki (k. 46-52, k. 204) oraz inne dokumenty. Dowody te zostały przedłożone przez uprawnione podmioty, są obiektywne oraz nie były kwestionowane przez strony. Zdaniem Sądu Okręgowego ich wartość dowodowa jest znaczna, bowiem przedstawiają rzeczywistą kondycję finansową spółki również na dzień zlecenia firmie pokrzywdzonej przewozu towaru z Polski do Francji. Nie ma też racji skarżący, zarzucając sądowi I instancji, że dokonał niekorzystnych dla oskarżonego ustaleń faktycznych, nie wskazując dowodów, które wprost potwierdzałyby przestępczy charakter działań oskarżonego. Sąd rozpoznając sprawę nie może poszukiwać wyłącznie dowodów bezpośrednich, np. świadków, mających wprost od oskarżonego wiedzę, że ewidentnie zamierzał oszukać kontrahenta. Wręcz przeciwnie, Sąd ma badać wszystkie dostępne dowody, tak bezpośrednie, jak i pośrednie, w tym również poszlaki i dopiero oceniając je łącznie, przez pryzmat logicznego myślenia i doświadczenia zawodowego oceniać, jak w przypadku oskarżonego, czy zaciągając zobowiązanie miał on zamiar rzetelnego wywiązania się z niego, czy też, w określonej sytuacji finansowej spółki, pod szyldem której działał, wiedział, że ze swego zobowiązania wzajemnego się nie wywiąże. Przy braku dowodów bezpośrednich Sąd I instancji miał nie tylko prawo, ale i obowiązek wykorzystać wszelkie dostępne dowody i choć z treści żadnego z nich nie można wprost wyczytać świadomości i zamiaru oskarżonego, ich całokształt słusznie Sąd złożył w całość, która niezbicie wskazuje na istnienie po stronie oskarżonego takiego oszukańczego zamiaru. O tym, że oskarżony T. D. był osobą w firmie decyzyjną, świadczą zeznania świadków I. K. oraz H. S., którzy spójnie zeznali, że to właśnie oskarżony wydawał im polecenia służbowe, był wg nich ich bezpośrednim przełożonym. Nie ma tu nawet większego znaczenia formalna prawidłowość takiego przekonania – jeśli to pracownik obsługiwał dany kontrakt, działając na polecenie właśnie oskarżonego, jeżeli to on podejmował też decyzje dot. płatności za faktury, to nawet gdyby robił to, nie będąc formalnie do tego uprawnionym, jako tzw. falsus procurator, nie zmienia to ustaleń w zakresie wprowadzenia pokrzywdzonej w błąd – to on polecił zawarcie z nią umowy, znając złą sytuację spółki i wiedząc, że spółka nie ma środków, by za usługę zapłacić (skoro zalegała z należnościami publicznoprawnymi, z wypłatą wynagrodzeń, skoro ostatecznie nie zlecił zapłaty za tę usługę mimo braku zastrzeżeń do jej wykonania. Jak wynika z zeznań świadka H. S., został on zatrudniony przez oskarżonego T. D., który następnie nadzorował jego pracę. Świadek zeznał również, że oskarżony był odpowiedzialny za dokonanie płatności, a w biurze w którym pracował nie było innej osoby, oprócz oskarżonego T. D., która pełniła w tamtym czasie funkcje kierownicze. Świadek I. K. również zeznała, że oskarżony był dla niej szefem i nadzorował jej pracę. Wobec tak przedstawiającej się treści zeznań świadków, Sąd Rejonowy doszedł do prawidłowego wniosku, że oskarżony jako osoba stojąca wysoko w hierarchii firmy i rzeczywiście kierująca oddziałem spółki (...) Sp. z o.o. we W., znał kondycję finansową spółki, która na dzień zawarcia umowy z firmą pokrzywdzonej posiadała zadłużenie m.in. w ZUS. Nie ulega wątpliwości, że oskarżony miał świadomość trudności płatniczych spółki w dniu 16 czerwca 2020 roku, a pomimo to zlecił podwładnym zawarcie umowy z firmą pokrzywdzonej, wprowadzając ją w błąd i doprowadzając ją do niekorzystnego rozporządzenia mieniem. W przedmiotowej sprawie, jak słusznie ustalił Sąd Rejonowy, oskarżony świadomie zaakceptował nierealne zobowiązanie do zapłaty w określonym terminie, a co najmniej zataił przed kontrahentem obiektywnie istniejącą sytuację, która miała wpływ na możliwość realizacji warunków wynikających z zawartej umowy. Skarżący w apelacji podnosi, że w trakcie postępowania przed Sądem I instancji nie wykazano czy i w jaki sposób doszło do zawłaszczenia środków przez oskarżonego, jednak podkreślenia wymaga, że w przypadku przestępstwa z art. 286 §1 k.k. właściwe znamię czynnościowe „doprowadza inną osobę do rozporządzenia mieniem” przesądza, że oszustwo jest przestępstwem materialnym ze skutkiem w postaci niekorzystnego rozporządzenia przez inną osobę mieniem (por. wyrok SN z 7 lutego 2001 r., IV KKN 496/00, LEX nr 51425), a nie tak jak sugeruje skarżący – przywłaszczenie mienia przez sprawcę, tudzież osiągnięcie przez niego faktycznej korzyści majątkowej. Wystarczającym jest, by pokrzywdzony niekorzystnie dla siebie rozporządził swoim lub nawet cudzym mieniem – na rzecz innej osoby, niekoniecznie sprawcy – by znamiona oszustwa zostały wyczerpane. Dlatego kompletnie nieistotne jest, czy środki pokrzywdzonej weszły do majątku oskarżonego, czy też do majątku reprezentowanej przez niego spółki, jakie były przepływy finansowe i zbędnym byłoby dowodzenie tego poprzez ewentualne opinie księgowe – pokrzywdzona swoim mieniem niekorzystnie rozporządziła i to właśnie na skutek oszukańczych zabiegów oskarżonego. Mając powyższe rozważania na uwadze, w ocenie Sądu Okręgowego, a wbrew twierdzeniom skarżącego, Sąd I instancji w uzasadnieniu w sposób logiczny wskazał, na jakich dowodach oparł ustalenie każdego istotnego dla sprawy faktu, a także należycie rozważył i ocenił wszystkie dowody przemawiające za przyjętymi przez ten Sąd ustaleniami faktycznymi, dlatego zarzut naruszenia art. 424 §1 pkt 1 k.p.k. należało uznać za chybiony. Odnosząc się do zarzutu błędu w ustaleniach faktycznych, na marginesie należy wskazać, że jak słusznie wskazał skarżący, postępowanie w tej sprawie toczyło się po raz kolejny przed Sądem I instancji z uwagi na uchylenie przez Sąd Okręgowy w Siedlcach poprzednio zapadłego rozstrzygnięcia. Niemniej jednak, Sąd Rejonowy w Siedlcach skorzystał z zaproponowanych przez Sąd Okręgowy wskazań co do dalszego postępowania i przeprowadził postępowanie dowodowe w zdecydowanie szerszym zakresie, rozszerzając materiał dowodowy m.in. o zeznania świadków I. K. oraz H. S.. Sąd Okręgowy nie stwierdził żadnych sprzeczności w zeznaniach tych świadków, ponadto są oni obcy dla stron i nie mają interesu by zeznawać na korzyść czy niekorzyść którejkolwiek z nich. Formułując (formalnie w ramach zarzutu błędu w ustaleniach faktycznych) proceduralny jednak zarzut naruszenia art. 7 k.p.k, skarżący nie wskazał, jakich konkretnie uchybień w zakresie zasad logicznego rozumowania dopuścił się sąd w ocenie zebranego materiału dowodowego, formułując karkołomną konstrukcję, że ustalenia faktyczne sądu dotyczą stanu dowodów i ich treści (co jest domeną proceduralną) oraz kwestii wyczerpania znamion przestępstwa (subsumpcja, a więc zastosowanie przepisów prawa materialnego), a nie faktów, wydarzeń, a Sąd Okręgowy we własnym zakresie wskazywanych naruszeń również nie stwierdził. Przypomnieć tu można, że proces rozpoznawania sprawy polega na tym, że stosując określone w przepisach postępowania karnego reguły Sąd najpierw prowadzi postępowanie dowodowe, potem zgromadzone dowody ocenia i w zależności o wyników tej oceny dokonuje ustaleń co do faktów (zdarzeń historycznych), a potem zaś ustalone fakty ocenia pod kątem tego, czy ustalone zachowania wyczerpują znamiona przestępstwa – potem zaś przechodzi do etapu określenia właściwej sankcji karnej. Etapy te należy rozróżniać i w konsekwencji nie należy traktować ich łącznie – również na etapie formułowania zarzutów odwoławczych, nie można formułować zarzutów błędnych ustaleń faktycznych co do tego, że sprawcy należało wymierzyć aż tak surową karę czy może obrazy przepisów dotyczących sposobu procedowania poprzez uznanie, że 2‰ alkoholu we krwi to stan nietrzeźwości. Także dla skutecznego podniesienia zarzutu obrazy przepisów postępowania, w szczególności art. 4 k.p.k. nie wystarczy ogólne jego wskazanie czy też stwierdzenie, że sądowi brak obiektywizmu, opierające się wyłącznie na subiektywnym odczuciu strony postępowania, w szczególności wynikające z odmiennej od dokonanej przez sąd oceny materiału dowodowego. W żaden bardziej konkretny sposób skarżący tego zarzutu nie uzasadnił. Wobec powyższego, zarzut naruszenia tych przepisów również należało uznać za nietrafny. Po dokonaniu analizy akt przedmiotowej sprawy, Sąd Okręgowy nabrał przekonania, że Sąd Rejonowy przeprowadził postępowanie dowodowe w sposób prawidłowy, wyprowadzając ze zgromadzonego materiału dowodowego w pełni trafne wnioski końcowe. Tok rozumowania i sposób wnioskowania Sądu I instancji przedstawiony w pisemnych motywach zaskarżonego wyroku jest prawidłowy pod względem logicznym i zgodny ze wskazaniami wiedzy i doświadczenia życiowego. Przedstawiona w uzasadnieniu tego wyroku ocena dowodów, w tym zeznań świadków I. K. oraz H. S., jest zdaniem Sądu Okręgowego prawidłowa i nie sposób doszukać się najmniejszych podstaw do zakwestionowania jej trafności, a tym samym i ustaleń faktycznych Sądu Rejonowego. Sąd I instancji wyrokując co do kary, w sposób niebudzący zastrzeżeń Sądu II instancji, uwzględnił wszystkie dyrektywy jej wymiaru wynikające z art. 53 k.k. w szczególności, wziął pod uwagę zasadę proporcjonalności kary do stopnia społecznej szkodliwości czynu, okoliczności obciążające i okoliczności łagodzące. Mając na względzie, iż oskarżony w przeszłości już wchodził w konflikt z prawem, Sąd Okręgowy aprobuje wymiar kary zasadniczej z warunkowym zawieszeniem jej wykonania określony przez Sąd I instancji, a także skorzystanie z instytucji orzeczenia obowiązku naprawienia szkody, którą (niezależnie od potencjalnych roszczeń cywilnych pokrzywdzonej do spółki) oskarżony swym działaniem wyrządził. Wniosek - o zmianę skarżonego wyroku i uniewinnienie oskarżonego od stawianego mu zarzutu w całości, ewentualnie o: - zwrot sprawy Sądowi I instancji celem przeprowadzenia postępowania dowodowego w sposób niewadliwy. ☐ zasadny ☐ częściowo zasadny ☒ niezasadny Zwięźle o powodach uznania wniosku za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny. niezasadność podniesionych przez obrońcę zarzutów skutkowała niezasadnością postulowanych wniosków. 4. OKOLICZNOŚCI PODLEGAJĄCE UWZGLĘDNIENIU Z URZĘDU 1. ----------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------- Zwięźle o powodach uwzględnienia okoliczności ------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------ 5. ROZSTRZYGNIĘCIE SĄDU ODWOŁAWCZEGO 5.1. Utrzymanie w mocy wyroku sądu pierwszej instancji 1. Przedmiot utrzymania w mocy Zaskarżony wyrok utrzymano w mocy w całości. Zwięźle o powodach utrzymania w mocy Bezzasadność wniesionej apelacji i brak okoliczności podlegających uwzględnieniu z urzędu. 5.2. Zmiana wyroku sądu pierwszej instancji 1. Przedmiot i zakres zmiany -------------------------------------------------------------------------------------------- Zwięźle o powodach zmiany ------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------ 5.3. Uchylenie wyroku sądu pierwszej instancji 5.3.1. Przyczyna, zakres i podstawa prawna uchylenia 1.1. ------------------------------------------------------------------------------------ ☐ art. 439 k.p.k. Zwięźle o powodach uchylenia ----------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------- 2.1. Konieczność przeprowadzenia na nowo przewodu w całości ☐ art. 437 § 2 k.p.k. Zwięźle o powodach uchylenia ------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------ 3.1. Konieczność umorzenia postępowania ☐ art. 437 § 2 k.p.k. Zwięźle o powodach uchylenia i umorzenia ze wskazaniem szczególnej podstawy prawnej umorzenia ------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------ 4.1. ----------------------------------------------------------------------------------- ☐ art. 454 § 1 k.p.k. Zwięźle o powodach uchylenia ------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------ 5.3.2. Zapatrywania prawne i wskazania co do dalszego postępowania ---------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------- 5.4. Inne rozstrzygnięcia zawarte w wyroku Punkt rozstrzygnięcia z wyroku Przytoczyć okoliczności ---------------------- -------------------------------------------------------------------------------------------------------------- 6. Koszty Procesu P unkt rozstrzygnięcia z wyroku Przytoczyć okoliczności II. Sąd Okręgowy na podstawie art. 636 §1 k.p.k. w zw. z art. 8 i art. 2 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 23 czerwca 1973 r. o opłatach w sprawach karnych (tekst jedn. Dz. U. z 1983 r., Nr 49, poz. 223 z późn. zm.), obciążył oskarżonego kosztami sądowymi za II instancję (120 zł opłaty od kary i 20 zł ryczałtu za doręczenia pism w postępowaniu apelacyjnym). 7. PODPIS 1.3. Granice zaskarżenia Kolejny numer załącznika 1 Podmiot wnoszący apelację obrońca Rozstrzygnięcie, brak rozstrzygnięcia albo ustalenie, którego dotyczy apelacja 1.3.1. Kierunek i zakres zaskarżenia ☒ na korzyść ☐ na niekorzyść ☒ w całości ☐ w części ☐ co do winy ☐ co do kary ☐ co do środka karnego lub innego rozstrzygnięcia albo ustalenia 1.3.2. Podniesione zarzuty Zaznaczyć zarzuty wskazane przez strony w apelacji ☐ art. 438 pkt 1 k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w zakresie kwalifikacji prawnej czynu przypisanego oskarżonemu ☐ art. 438 pkt 1a k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w innym wypadku niż wskazany w art. 438 pkt 1 k.p.k., chyba że pomimo błędnej podstawy prawnej orzeczenie odpowiada prawu ☒ art. 438 pkt 2 k.p.k. – obraza przepisów postępowania, jeżeli mogła ona mieć wpływ na treść orzeczenia ☒ art. 438 pkt 3 k.p.k. – błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia, jeżeli mógł on mieć wpływ na treść tego orzeczenia ☐ art. 438 pkt 4 k.p.k. – rażąca niewspółmierność kary, środka karnego, nawiązki lub niesłusznego zastosowania albo niezastosowania środka zabezpieczającego, przepadku lub innego środka ☐ art. 439 k.p.k. ☐ brak zarzutów 1.4. Wnioski ☒ uchylenie ☒ zmiana
II Ka 766/22
Sygn. akt II Ka 766/22 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 12 grudnia 2022r. Sąd Okręgowy w Siedlcach II Wydział Karny w składzie: Przewodniczący: SSO Agata Kowalska Protokolant: st. sekr. sąd. Anna Sieczkiewicz przy udziale prokuratora Artura Trębickiego po rozpoznaniu w dniu 12 grudnia 2022 r. sprawy M. C. oskarżonego z art. 178a § 1 kk, art. 226 §1 kk w zw. z art. 57a §1 kk na skutek apelacji, wniesionej przez prokuratora od wyroku Sądu Rejonowego w Siedlcach z dnia 17 sierpnia 2022 r. sygn. akt II K 520/21 I. zaskarżony wyrok zmienia w ten sposób, że: 1. oskarżonego M. C. uznaje za winnego popełnienia czynu zarzuconego mu w pkt I aktu oskarżenia wyczerpującego dyspozycję art. 178a§1 kk i za ten czyn skazuje go na podstawie art. 178a§1 kk na karę grzywny w wysokości 150 (stu pięćdziesięciu) stawek dziennych ustalając wysokość stawki dziennej na kwotę 20 (dwudziestu) złotych; 2. na podstawie art. 42§2 kk orzeka wobec oskarżonego zakaz prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych na okres 3 (trzech) lat; 3. na podstawie art. 43a§2 kk orzeka od oskarżonego na rzecz Funduszu Pomocy Pokrzywdzonym oraz Pomocy Postpenitencjarnej świadczenie pieniężne w wysokości 5000 (pięciu tysięcy) złotych; 4. oskarżonego M. C. uznaje za winnego popełnienia czynu zarzuconego mu w pkt II aktu oskarżenia wyczerpującego dyspozycję art. 226§1 kk w zw. z art. 57a§1 kk i za ten czyn skazuje go, wymierzając mu na podstawie art. 226§1 kk w zw. z art. 57a§1 kk karę grzywny w wysokości 150 (stu pięćdziesięciu) stawek dziennych ustalając wysokość stawki dziennej na kwotę 20 (dwudziestu) złotych; 5. na podstawie art. 57a§2 kk orzeka od oskarżonego na rzecz pokrzywdzonych K. R. i B. M. nawiązki w wysokości po 1000 (tysiąc) złotych; 6. na podstawie art. 85§1 kk i art. 86§1 kk łączy jednostkowe kary grzywny i wymierza oskarżonemu karę łączną grzywny w wysokości 250 (dwustu pięćdziesięciu) stawek dziennych ustalając wysokość stawki dziennej na kwotę 20 (dwudziestu) złotych; 7. na podstawie art. 63§4 kk na poczet orzeczonego wobec oskarżonego zakazu prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych zalicza mu okres zatrzymania prawa jazdy od dnia 7 stycznia 2021 roku do dnia 12 grudnia 2022 roku; II. zasądza od oskarżonego M. C. na rzecz Skarbu Państwa 500 zł tytułem opłaty za obie instancje oraz 20 zł wydatków postępowania odwoławczego. UZASADNIENIE Formularz UK 2 Sygnatura akt II Ka 766/22 Załącznik dołącza się w każdym przypadku. Podać liczbę załączników: 1 1. CZĘŚĆ WSTĘPNA 1.1. Oznaczenie wyroku sądu pierwszej instancji wyrok Sądu Rejonowego w Siedlcach z dnia 17 sierpnia 2022 r. w sprawie II K 520/21 1.2. Podmiot wnoszący apelację ☒ oskarżyciel publiczny albo prokurator w sprawie o wydanie wyroku łącznego ☐ oskarżyciel posiłkowy ☐ oskarżyciel prywatny ☐ obrońca ☐ oskarżony albo skazany w sprawie o wydanie wyroku łącznego ☐ inny 1.3. Granice zaskarżenia 1.3.1. Kierunek i zakres zaskarżenia ☐ na korzyść ☒ na niekorzyść ☒ w całości ☐ w części ☐ co do winy ☐ co do kary ☐ co do środka karnego lub innego rozstrzygnięcia albo ustalenia 1.3.2. Podniesione zarzuty Zaznaczyć zarzuty wskazane przez strony w apelacji ☐ art. 438 pkt 1 k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w zakresie kwalifikacji prawnej czynu przypisanego oskarżonemu ☐ art. 438 pkt 1a k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w innym wypadku niż wskazany w art. 438 pkt 1 k.p.k., chyba że pomimo błędnej podstawy prawnej orzeczenie odpowiada prawu ☒ art. 438 pkt 2 k.p.k. – obraza przepisów postępowania, jeżeli mogła ona mieć wpływ na treść orzeczenia ☒ art. 438 pkt 3 k.p.k. – błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia, jeżeli mógł on mieć wpływ na treść tego orzeczenia ☐ art. 438 pkt 4 k.p.k. – rażąca niewspółmierność kary, środka karnego, nawiązki lub niesłusznego zastosowania albo niezastosowania środka zabezpieczającego, przepadku lub innego środka ☐ art. 439 k.p.k. ☐ brak zarzutów 1.4. Wnioski ☐ uchylenie ☒ zmiana 2. Ustalenie faktów w związku z dowodami przeprowadzonymi przez sąd odwoławczy 2.1. Ustalenie faktów 2.1.1. Fakty uznane za udowodnione Lp. Oskarżony Fakt oraz czyn, do którego fakt się odnosi Dowód Numer karty ---- ---------------------- -------------------------------------------------------------- -------------- -------------- 2.1.2. Fakty uznane za nieudowodnione Lp. Oskarżony Fakt oraz czyn, do którego fakt się odnosi Dowód Numer karty --------- ---------------------- -------------------------------------------------------------- -------------- -------------- 2.2. Ocena dowodów 2.2.1. Dowody będące podstawą ustalenia faktów Lp. faktu z pkt 2.1.1 Dowód Zwięźle o powodach uznania dowodu ------------------ ------------------------------------- --------------------------------------------------------------------------- 2.2.2. Dowody nieuwzględnione przy ustaleniu faktów(dowody, które sąd uznał za niewiarygodne oraz niemające znaczenia dla ustalenia faktów) Lp. faktu z pkt 2.1.1 albo 2.1.2 Dowód Zwięźle o powodach nieuwzględnienia dowodu ------------------ ------------------------------------- --------------------------------------------------------------------------- 3. STANOWISKO SĄDU ODWOŁAWCZEGO WOBEC ZGŁOSZONYCH ZARZUTÓW i wniosków Lp. Zarzut 1. - obrazy przepisów postępowania mającej wpływ na treść orzeczenia, a mianowicie art. 4 kpk, art. 7 kpk i art. 410 kpk, poprzez dokonanie oceny zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego w sposób dowolny, z przekroczeniem zasady prawidłowego rozumowania oraz wskazań doświadczenia życiowego polegającą na: a) ustaleniu, że oskarżony w dniu 7 stycznia 2022 roku kierował w pojazdem osobowym znajdując się w stanie nietrzeźwości ze stężeniem 0,3 promila alkoholu etylowego we krwi, b) bezkrytycznym przyznaniu waloru wiarygodności wyjaśnieniom oskarżonego, w szczególności pozbawionym logiki twierdzeniom o spożyciu przez niego alkoholu po zdarzeniu, co w konsekwencji doprowadziło do uznania, że oskarżony nie dopuścił się czynu wyczerpującego dyspozycję art. 178a § 1 kk. - błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia polegający na niezasadnym przyjęciu, że zachowanie oskarżonego w zakresie czynu z art. 226 § 1 kk nie nosiło znamion występku o charakterze chuligańskim i w konsekwencji wyeliminowanie z opisu tego czynu słów „działając publicznie i bez powodu okazując rażące lekceważenie do obowiązującego porządku prawnego” i zakwalifikowaniu czynu z art. 226 § 1 kk, - błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia polegający na niezasadnym przyjęciu, że w realiach niniejszej sprawy zachodzą przesłanki do warunkowego umorzenia postępowania karnego. ☒ zasadny ☐ częściowo zasadny ☐ niezasadny Zwięźle o powodach uznania zarzutu za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny - po przeprowadzeniu kontroli odwoławczej, w wyniku analizy akt sprawy, Sąd Okręgowy doszedł do wniosku, że Sąd meriti dokonał oceny zgromadzonego materiału dowodowego w sposób sprzeczny z dyrektywami określonymi w art. 7 kpk, co w konsekwencji doprowadziło do poczynienia błędnych ustaleń faktycznych. - oskarżony w toku całego postępowania zmieniał swe wyjaśnienia. Podczas pierwszego przesłuchania w charakterze podejrzanego, przeprowadzonego w dniu 12.02.2021 r. nie przyznał się do prowadzenia pojazdu pod wpływem nieokreślonego środka (k. 73-74v), by następnie w dniu 01.04.2021 r. przyznać się do obu stawianych mu postanowieniem, znajdującym się na k. 94 akt sprawy, zarzutów (k. 95-96). Podczas pierwszego przesłuchania negował fakt spożywania alkoholu przed prowadzeniem pojazdu, zupełnie odmiennie, niż miało to miejsce podczas przesłuchania w dniu 01.04.2021 r. oraz na rozprawie głównej w dniu 5 listopada 2021 r., kiedy to wspominał o wypiciu dwóch piw W. (...). Przyczyny kolizji, które wskazywał w trakcie postępowania też były różne. Pierwotnie podnosił, że były to problemy zdrowotne, tj. zrobiło mu się słabo, zdrętwiały mu ręce i stracił przytomność, w dalszej kolejności, że to on kierował pojazdem marki S. w stanie nietrzeźwości, by w ostateczności wskazać, że przeparkowywał wyżej wspomniany samochód z uwagi na brak miejsca przed blokiem, w którym zamieszkuje jego matka, faktycznie prowadził go, a do kolizji doszło na skutek chwilowego gorszego samopoczucia, a więc zbliżył się do pierwszej zaprezentowanej przez siebie wersji. W zakresie ilości spożytych treści pokarmowych również jego wyjaśnienia są niespójne. Raz podnosił, że nie zdążywszy zjeść, położył się spać, zaś drugim, że zjadł obiad, a nadto kanapkę. Oczywiście, gdy wyjaśnienia oskarżonego w toku postępowania ulegają zmianie, nie można od tak stwierdzić, że wyjaśnienia złożone jako pierwsze są niewiarygodne, niemniej jednak należy wówczas podejść do oceny tegoż dowodu z dużą dozą ostrożności, konfrontując ich treść z innymi dowodami. Obowiązująca procedura karna nie przewiduje bowiem zasady wartościowania dowodów ani też prymatu dowodów korzystnych dla oskarżonego nad dowodami przemawiającymi na jego niekorzyść. W tym zakresie ciężar spoczywa na dyrektywie zawartej w przepisie art. 4 k.p.k., która określa reguły obowiązujące przy dokonywaniu oceny dowodów i przyjmowania ich za podstawę dokonywanych ustaleń, a także obowiązku sądu, zgodnie z którym musi przedstawić proces rozumowania i argumenty, jakie doprowadziły do obdarzenia walorem wiarygodności jednych dowodów, a odmówienia wiary innym (wyrok SN z 3.03.1997 r., II KKN 159/96, Prok.i Pr.-wk 1998, nr 2, poz. 7). Ocena zaprezentowana na łamach pisemnych motywów zaskarżonego wyroku razi dowolnością, co stwarzało niemożność jej zaakceptowania przez Sąd II instancji. Pisemne uzasadnienie potwierdza tezę prokuratora, iż Sąd Rejonowy bezkrytycznie dał wiarę oskarżonemu, jakoby ten zasłabł w trakcie jazdy w wyniku problemów zdrowotnych. Ów Sąd nie wyjaśnił natomiast należycie, dlaczego wyjaśnieniom w tym zakresie dał wiarę. Ograniczył się do stwierdzenia, iż oskarżony nie potwierdził przedstawionych w pierwszych wyjaśnieniach okoliczności. Popadł przy tym w wewnętrzną sprzeczność, bo nie uznał za wiarygodne pierwotnych wyjaśnień oskarżonego, w których to wskazywał on na problemy zdrowotne jako przyczynę kolizji, a nadał przymiot wiarygodności wyjaśnieniom oskarżonego złożonym na rozprawie głównej, gdzie podnosił analogiczny powód kolizji. Sąd Okręgowy podziela zdanie skarżącego, tj. że wersja zdarzenia, w której to oskarżony miał się wprawić w stan nietrzeźwości po uprzednim prowadzeniu pojazdu jest wykreowana na potrzeby niniejszego postępowania i stanowi element przyjętej linii obrony. Nie należy zapominać, że oskarżony miał powód, ażeby przedstawiać zdarzenie odmiennie aniżeli miało to miejsce w rzeczywistości, choćby z uwagi na szeroko rozumianą sankcję karną, jaką niosło ze sobą skazanie. - za wiarygodnością relacji, jaką przedstawił oskarżony nie przemawiały zeznania Z. C., która jako matka chciała niewątpliwie umniejszyć jego winę. Świadek wskazała na półlitrową butelkę, podczas gdy oskarżony określił, iż butelka ta miała pojemność 0,7 l. Twierdzeń Z. C. o tym, że nie wyczuwała od oskarżonego woni alkoholu nie sposób było podzielić w powiązaniu z wnioskami z przeprowadzonych badań chemicznych (k. 56, 61, 66) oraz wyjaśnieniami oskarżonego. Nielogicznym jest zupełnie, że ów świadek nie czuł od oskarżonego alkoholu, gdy ten deklarował, że do domu wrócił po wypiciu dwóch piw. - w ocenie Sądu Okręgowego opinia toksykologiczna w żaden sposób nie potwierdza wersji oskarżonego. Przeciwnie, wyklucza ją. Biegły bowiem stwierdził, że wyniki badań stanu trzeźwości oskarżonego wskazują, że mógł on spożywać alkohol ok. godz. 21:00, ale w mniejszych ilościach niż podał to w swoich wyjaśnieniach (ok. 0,4 l alkoholu przy stężeniu 40 %). Było to pewne założenie, a nie dobitne stwierdzenie. Nie było możliwe dokładne określenie przez biegłego stanu nietrzeźwości oskarżonego, chociażby z racji niewiedzy w zakresie stężenia alkoholu nalewki, którą rzekomo spożywał po prowadzeniu pojazdu. W tej sytuacji należało szukać potwierdzenia okoliczności, jakie przedstawiał oskarżony w innych dowodach sprawy. Te jednak przeczyły ustaleniu, iż zawartość alkoholu we krwi w momencie prowadzenia ww. pojazdu wynosiła 0,3 promila. W związku z tym nie było podstaw, ażeby uznawać ową opinię toksykologiczną za dowód przemawiający na korzyść oskarżonego. - zgromadzony materiał dowodowy pozwalał na przypisanie oskarżonemu czynu z pkt I aktu oskarżenia. W tym miejscu należy podnieść, że w dochodzeniu do prawdy obiektywnej sąd może posługiwać się nie tylko dowodami bezpośrednimi, którymi aktualnie dysponuje, ale również prawidłowym, logicznym rozumowaniem wspieranym przesłankami natury empirycznej. Pozwala to sądowi na uznanie za dowód logicznie poprawnej koncepcji myślowej, której wnioski (informacje) swoją konsekwencją eliminują inne, chociaż nie muszą całkowicie wyłączać rozumowania odmiennego. Sąd ma prawo oprzeć swoje rozstrzygnięcie na tego rodzaju dowodach pośrednich, jeżeli racjonalnie uznał je za czyniące zadość postulatowi dochodzenia do prawdy obiektywnej i wyprowadził z nich wnioski odpowiadające zasadom logicznego rozumowania, z jednoczesnym respektowaniem zasady in dubio pro reo (wyrok SA w Szczecinie z 6.03.2014 r., II AKa 30/14, LEX nr 1444872). Przechodząc stricte do okoliczności przedmiotowej sprawy, świadek A. J. usłyszał huk. Kiedy wyjrzał na zewnątrz zobaczył przestawiony samochód sąsiada, tj. A. W.. Zauważył też odjeżdżający pojazd. Ponadto opisał uszkodzenia pojazdu sąsiada, stwierdzając nadto, iż był drugi uszkodzony samochód, a w pobliżu uszkodzonych samochodów leżała lampa od pojazdu, którym poruszał się sprawca kolizji. Podniósł, iż sąsiad dowiedział się od nieznanej mu osoby, w którym kierunku oddalił się sprawca. Zeznania te pokrywają się z zeznaniami świadka A. W., który potwierdził tę okoliczność. Opisał samochód którym to kierował sprawca kolizji, jego kolor, markę. Opis ten zgadza się, chociażby z dokumentacją fotograficzną zamieszczoną w niniejszych aktach sprawy. Podniósł, iż dotknął pokrywy silnika pojazdu marki S., którym poruszał się oskarżony, a która była ciepła. Zatem można dojść do konstatacji, iż samochodem tym poruszano się w niedalekiej odległości czasowej od inkryminowanego zdarzenia. Relacja świadka A. W. jest zbieżna z tą przedstawioną przez świadka Z. S.. Z kolei świadek J. D. zeznał, iż uszkodzenia kolizyjne pojazdu marki S. odpowiadały uszkodzeniom pojazdów z miejsca zdarzenia, od oskarżonego wyczuwalna była silna woń alkoholu, jak również to, że usiłował się oddalić. Stwierdzić w tym miejscu należy, że osoba, która nie ma nic wspólnego z czynem, nie ucieka. Warto zauważyć, że matka oskarżonego w czasie rozpytania podniosła, że syn niedawno wrócił do domu. Dostępny nieosobowy materiał dowodowy sprawy, m.in. opinie z przeprowadzonych badań chemicznych, protokoły oględzin pojazdów czy dokumentacja fotograficzna potwierdziły zeznania wyżej wymienionych osób. W związku z tym, nie było żadnych podstaw, ażeby odmówić im wiarygodności, a zatem słusznie stanowiły podstawę ustaleń, natomiast Sąd Rejonowy wyciągnął z nich nieprawidłowe wnioski co do poziomu stanu nietrzeźwości, pod jakim znajdował się oskarżony w momencie czynu. - Sąd Rejonowy w zakresie czynu z pkt II aktu oskarżenia ocenił materiał dowodowy właściwie, natomiast ustalenie, iż czyn ten nie był chuligańskim w myśl art. 115 § 21 kk jest nieuzasadnione w świetle zgromadzonego materiału i występujących w sprawie okoliczności. Należy zauważyć, że istotą znieważenia jest okazanie pogardy, która głębiej wyraża ujemny stosunek do wartości jaką reprezentuje człowiek niż lekceważenie (W. Kulesza, Zniesławienie, s. 174). Analiza zachowania oskarżonego rozciągniętego w czasie, miejsc tego zachowania, powodów jego reakcji wskazują na to, że warunki określone w art. 115 § 21 kk zostały spełnione. Można przy tym podkreślić, że działanie oskarżonego świadczyło wręcz o rażącym, demonstracyjnym lekceważeniu porządku prawnego. - zastosowanie warunkowego umorzenia postępowania wobec oskarżonego, choćby z racji znacznej społecznej szkodliwości czynów jakich się dopuścił było nieuprawnionym. Określenie "nie jest znaczny" nie ma tego samego znaczenia, co termin "nieznaczny", obejmując swoim zakresem także wypadki o "średnim" stopniu społecznej szkodliwości (wyrok SA w Krakowie z dnia 30 marca 2005 r., II AKa 50/05, KZS 2005, z. 5, poz. 33). Ta znaczna społeczna szkodliwość czynów przypisanych oskarżonemu wynika m.in. z rodzaju i charakteru dóbr jakie naruszył, sposobu i okoliczności popełnienia czynów, rodzaju naruszonych reguł ostrożności i stopnia ich naruszenia, jak i okoliczności związanych ze sferą podmiotową, choćby z motywacją oskarżonego. Dalsze rozważania w tym zakresie są zbędne, gdyż aby warunkowo umorzyć postępowania karne, powinny być spełnione wszystkie przesłanki przewidziane w art. 66 kk. W niniejszej sprawie taka sytuacja nie miała miejsca. Wniosek o zmianę zaskarżonego wyroku poprzez: 1. uznanie M. C. winnym zarzucanych mu aktem oskarżenia czynów; 2. wymierzenie mu za czyn I aktu oskarżenia na podstawie art. 178a § 1 kk kary grzywny w rozmiarze 200 stawek dziennych ustalając na podstawie art. 33 § 3 kk wysokość jednej stawki dziennej na kwotę 20 zł, orzeczenie na podstawie art. 42 § 2 kk zakazu prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych na okres 3 lat, orzeczenie na podstawie art. 43 a § 2 kk świadczenia pieniężnego na rzecz Funduszu Pomocy Pokrzywdzonym i Pomocy Postpenitencjarnej w kwocie 5.000 zł, 3. wymierzenie mu za czyn II aktu oskarżenia na podstawie art. 226 § 1 kk kary grzywny w rozmiarze 200 stawek dziennych ustalając na podstawie art. 33 §3 kk wysokość jednej stawki dziennej na kwotę 20 zł, orzeczenie na podstawie art.57a § 2 kk nawiązek na rzecz pokrzywdzonych K. R. i B. M. w wysokości po 1.000 zł, 4. połączenie jednostkowych kar grzywny wymierzonych oskarżonemu za czyny wyczerpujące dyspozycję art. 178 a § 1 kk i art. 226 § 1 kk w zw. z art. 57a § 1 kk i wymierzenie kary łącznej w rozmiarze 300 stawek dziennych ustalając na podstawie art. 33 § 3 kk wysokość jednej stawki dziennej na kwotę 20 zł, 5. zasądzenie od oskarżonego na podstawie art. 627 kpk kosztów sądowych. ☐ zasadny ☒ częściowo zasadny ☐ niezasadny Zwięźle o powodach uznania wniosku za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny. zasadność zarzutów implikowała zasadność wniosku z jakim wystąpił skarżący, natomiast częściowo, gdyż postulowany wymiar stawek dziennych kar grzywien, tych jednostkowych, tj. 200 stawek, jak i łącznej kary grzywny, tj. 300 stawek byłby rażąco niewspółmierny. 4. OKOLICZNOŚCI PODLEGAJĄCE UWZGLĘDNIENIU Z URZĘDU 1. ------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------ Zwięźle o powodach uwzględnienia okoliczności ------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------ 5. ROZSTRZYGNIĘCIE SĄDU ODWOŁAWCZEGO 5.1. Utrzymanie w mocy wyroku sądu pierwszej instancji 1. Przedmiot utrzymania w mocy ------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------ Zwięźle o powodach utrzymania w mocy ------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------ 5.2. Zmiana wyroku sądu pierwszej instancji 1. Przedmiot i zakres zmiany Sąd Okręgowy zmienił zaskarżony wyrok w ten sposób, że: 1. oskarżonego M. C. uznał za winnego popełnienia czynu zarzuconego mu w pkt I aktu oskarżenia wyczerpującego dyspozycję art. 178a § 1 kk i za ten czyn skazał go na podstawie art. 178a § 1 kk na karę grzywny w wysokości 150 (stu pięćdziesięciu) stawek dziennych ustalając wysokość stawki dziennej na kwotę 20 (dwudziestu) złotych; 2. na podstawie art. 42 § 2 kk orzekł wobec oskarżonego zakaz prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych na okres 3 (trzech) lat; 3. na podstawie art. 43a § 2 kk orzekł od oskarżonego na rzecz Funduszu Pomocy Pokrzywdzonym oraz Pomocy Postpenitencjarnej świadczenie pieniężne w wysokości 5000 (pięciu tysięcy) złotych; 4. oskarżonego M. C. uznał za winnego popełnienia czynu zarzuconego mu w pkt II aktu oskarżenia wyczerpującego dyspozycję art. 226 § 1 kk w zw. z art. 57a § 1 kk i za ten czyn skazał go, wymierzając mu na podstawie art. 226 § 1 kk w zw. z art. 57a § 1 kk karę grzywny w wysokości 150 (stu pięćdziesięciu) stawek dziennych ustalając wysokość stawki dziennej na kwotę 20 (dwudziestu) złotych; 5. na podstawie art. 57a § 2 kk orzekł od oskarżonego na rzecz pokrzywdzonych K. R. i B. M. nawiązki w wysokości po 1000 (tysiąc) złotych; 6. na podstawie art. 85 § 1 kk i art. 86 § 1 kk połączył jednostkowe kary grzywny i wymierzył oskarżonemu karę łączną grzywny w wysokości 250 (dwustu pięćdziesięciu) stawek dziennych ustalając wysokość stawki dziennej na kwotę 20 (dwudziestu) złotych; 7. na podstawie art. 63 § 4 kk na poczet orzeczonego wobec oskarżonego zakazu prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych zaliczył mu okres zatrzymania prawa jazdy od dnia 7 stycznia 2021 roku do dnia 12 grudnia 2022 roku. Zwięźle o powodach zmiany Z uwagi na zasadność zarzutów prokuratora dokonano powyżej wskazanych zmian zaskarżonego wyroku. Wymierzona kara grzywny oraz związane z nią rozstrzygnięcia będą stanowić należycie zważony bilans i kompilację okoliczności łagodzących i obciążających oskarżonego. Tak ukształtowana sankcja karna pozostanie adekwatna do stopnia winy oskarżonego, stopnia społecznej szkodliwości jego czynu oraz właściwości i warunków osobistych. Uwzględnia rodzaj i charakter naruszonych dóbr, okoliczności popełnienia czynów i motywację sprawcy. Zrealizuje ustawowe cele, zakładane przez ustawę i jest dostosowana do możliwości finansowych oskarżonego. Utwierdzi oskarżonego w przekonaniu o nieopłacalności popełniania takich czynów w przyszłości, zadziała na niego wychowawczo, a także zrealizuje potrzeby w zakresie kształtowania świadomości prawnej społeczeństwa. Z kolei kwota nawiązek po 1000 zł na rzecz K. R. i B. M. jest w ocenie Sądu Okręgowego adekwatna do dolegliwości doznanych przez każdego z funkcjonariuszy wskutek ataku na ich dobra ze strony oskarżonego. Szerzej o powodach zmiany, w rubryce 3.1. Nadto Sąd Okręgowy nie dostrzegł przy tym podstaw wskazanych w art. 439, 440 i 455 kpk, uwzględnianych z urzędu. 5.3. Uchylenie wyroku sądu pierwszej instancji 5.3.1. Przyczyna, zakres i podstawa prawna uchylenia 1.1. ----------------------------------------------------------------------------------- ☐ art. 439 k.p.k. Zwięźle o powodach uchylenia ------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------ 2.1. Konieczność przeprowadzenia na nowo przewodu w całości ☐ art. 437 § 2 k.p.k. Zwięźle o powodach uchylenia ------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------ 3.1. Konieczność umorzenia postępowania ☐ art. 437 § 2 k.p.k. Zwięźle o powodach uchylenia i umorzenia ze wskazaniem szczególnej podstawy prawnej umorzenia ------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------ 4.1. ----------------------------------------------------------------------------------- ☐ art. 454 § 1 k.p.k. Zwięźle o powodach uchylenia ------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------ 5.3.2. Zapatrywania prawne i wskazania co do dalszego postępowania ---------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------- 5.4. Inne rozstrzygnięcia zawarte w wyroku Punkt rozstrzygnięcia z wyroku Przytoczyć okoliczności I. podpunkt 7 Sąd Okręgowy na podstawie art. 63 § 4 kk na poczet orzeczonego wobec oskarżonego zakazu prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych zaliczył mu okres zatrzymania prawa jazdy od dnia 7 stycznia 2021 r. do dnia 12 grudnia 2022 r., a więc do dnia wyrokowania przez Sąd II instancji. 6. Koszty Procesu P unkt rozstrzygnięcia z wyroku Przytoczyć okoliczności II. - zasadą jest obciążenie skazanych kosztami sądowymi, zaś odstępstwo od niej winno mieć wyjątkowy charakter, uwarunkowany istnieniem przesłanek z art. 624 § 1 kk. W stosunku do osoby oskarżonego takich przesłanek Sąd Okręgowy nie dostrzegł. - w związku z tym na podstawie art. 3 ust.1 ustawy z dnia 23 czerwca 1973 r. o opłatach w sprawach karnych (t.j. Dz. U. z 1983 r. Nr 49, poz. 223 z późn. zm.) i § 1 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 18 czerwca 2003 r. w sprawie wysokości i sposobu obliczania wydatków Skarbu Państwa w postępowaniu karnym (t.j. Dz. U. z 2013 r. poz. 663) zasądzono od oskarżonego na rzecz Skarbu Państwa kwotę 520 zł (opłata w kwocie 500 zł i kwota 20 zł za ryczałt za doręczenie wezwań i innych pism w postępowaniu odwoławczym). 7. PODPIS 1.3. Granice zaskarżenia Kolejny numer załącznika 1 Podmiot wnoszący apelację prokurator Rozstrzygnięcie, brak rozstrzygnięcia albo ustalenie, którego dotyczy apelacja cały wyrok 1.3.1. Kierunek i zakres zaskarżenia ☐ na korzyść ☒ na niekorzyść ☒ w całości ☐ w części ☐ co do winy ☐ co do kary ☐ co do środka karnego lub innego rozstrzygnięcia albo ustalenia 1.3.2. Podniesione zarzuty Zaznaczyć zarzuty wskazane przez strony w apelacji ☐ art. 438 pkt 1 k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w zakresie kwalifikacji prawnej czynu przypisanego oskarżonemu ☐ art. 438 pkt 1a k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w innym wypadku niż wskazany w art. 438 pkt 1 k.p.k., chyba że pomimo błędnej podstawy prawnej orzeczenie odpowiada prawu ☒ art. 438 pkt 2 k.p.k. – obraza przepisów postępowania, jeżeli mogła ona mieć wpływ na treść orzeczenia ☒ art. 438 pkt 3 k.p.k. – błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia, jeżeli mógł on mieć wpływ na treść tego orzeczenia ☐ art. 438 pkt 4 k.p.k. – rażąca niewspółmierność kary, środka karnego, nawiązki lub niesłusznego zastosowania albo niezastosowania środka zabezpieczającego, przepadku lub innego środka ☐ art. 439 k.p.k. ☐ brak zarzutów 1.4. Wnioski ☐ uchylenie ☒ zmiana
IV Ka 346/21
UZASADNIENIE Formularz UK 2 Sygnatura akt IV Ka 346/21 Załącznik dołącza się w każdym przypadku.
II AKa 26/22
UZASADNIENIE Formularz UK 2 Sygnatura akt II AKa 26/22 Załącznik dołącza się w każdym przypadku.
VII Ka 210/26
Formularz UK 2 Sygnatura akt VII Ka 210/26 Załącznik dołącza się w każdym przypadku.

Need to analyze how this precedent applies to your matter?

Cross-reference this judgment against statutes, commentaries, and subsequent citing case law inside Legislator AI.

Open in Legislator →

Full text