I Ns 144/21 · Sąd powszechny

Sygnatura akt I Ns 144/21 POSTANOWIENIE Dnia 31 grudnia 2021 roku Sąd Rejonowy Lublin-Zachód w Lublinie I Wydział Cywilny w składzie: Przewodniczący: asesor sądowy Marcin Jędrejek Protokolant: protokolant sądowy Magdalena Rozenkwist po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 29 grudnia 2021 roku w L. sprawy z wniosku E. T. z udziałem K. Z., E. B., A. S., J. S. (1), E. S., E. J., B. M., J. J., M. S. (1), R. S., A. R. i M. B. o stwierdzenie nabycia spadku po L. S. postanawia: I. stwierdzić, że spadek po L. S., córce K. i E., zmarłej 12 listopada 2016 roku w L., mającej ostatnio miejsce zwykłego pobytu w J., na podstawie testamentu notarialnego z dnia 4 października 2016 roku, Repertorium A numer (...) sporządzonego przed notariuszem J.

S. (2), otwartego i ogłoszonego na posiedzeniu w dniu 7 czerwca2021 roku, nabyła w całości wnuczka M. B. (córka Z. i E.); II. stwierdzić, że wnioskodawczyni i uczestnicy ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie; III. przyznać radcy prawnemu K. K. kwotę 288,00 zł (dwieście osiemdziesiąt osiem złotych) tytułem wynagrodzenia za pełnienie funkcji kuratora procesowego dla nieznanego z miejsca pobytu uczestnika M. S. (1) oraz kwotę 29,50 zł (dwadzieścia dziewięć złotych pięćdziesiąt groszy) tytułem zwrotu poniesionych wydatków, które to kwoty poleca wypłacić z sum budżetowych Skarbu Państwa.

Sygnatura akt I Ns 144/21

UZASADNIENIE

Pismem z dnia 26 lutego 2021 roku (data złożenia pisma w biurze podawczym) E. T. wniosła o stwierdzenie, że spadek po L. S. na podstawie testamentu notarialnego z dnia 4 października 2016 roku nabyła w całości wnuczka spadkodawczyni M. B. ( wniosek – k. 3-4). Postanowieniem z dnia 22 października 2021 roku dla nieznanego z miejsca pobytu uczestnika M. S. (1) ustanowiony został kurator w osobie radcy prawnego K. K. ( postanowienie – k. 113). W piśmie z dnia 22 grudnia 2021 roku (data złożenia pisma w biurze podawczym) kurator zakwestionowała ważność i skuteczność testamentu oraz wniosła o stwierdzenie nabycia spadkupo L.

S. na podstawie ustawy ( pismo – k. 167-168v). W toku dalszego postępowania wnioskodawca i uczestnicy nie zmieniali swoich stanowisk. Sąd ustalił w sprawie następujący stan faktyczny. W dniu 4 października 2016 roku L. S. sporządziła testament notarialny,w którym do całości spadku powołała swoją wnuczkę M. B. oraz odwołała wszystkie sporządzone do tej pory testamenty. (dowód: testament – k. 180, zapewnienie spadkowe E. T. – k. 99v, zapewnienie spadkowe K. Z. – k. 100) Sporządzenie testamentu wynikało z woli spadkodawczyni, nikt nie narzucił jej treści rozrządzeń, jak również najbliżsi członkowie rodziny nie oponowali przeciwko powyższej treści testamentu. (dowód: zeznania E. T.

– k. 183v) L. S. nie była uzależniona od alkoholu i innych środków odurzających.Nie leczyła się na depresję i nie zażywała silnych leków, które mogły wpłynąć na jej świadomość. (dowód: zeznania E. T. – k. 183v) L. S. nigdy nie odwołała testamentu z dnia 4 października 2016 roku ani następnie nie sporządziła innych testamentów. (dowód: zapewnienie spadkowe E. T. – k. 99v, zapewnienie spadkowe K. Z. – k. 100) Podczas sporządzania testamentu spadkodawczyni była zdrowa psychicznie, a jej problemy zdrowotne nie miały przełożenia na jej stan psychiczny.

Nie leczyła się nigdy psychiatrycznie ani neurologicznie. (dowód: zapewnienie spadkowe E. T. – k. 99v, zapewnienie spadkowe K. Z. – k. 100 L. S. zmarła w dniu 12 listopada 2016 roku. (dowód: akt zgonu – k.

22) M. B. nie odrzuciła spadku po swojej babci. (dowód: zapewnienie spadkowe E. T. – k. 99v, zapewnienie spadkowe K. Z. – k. 100 Powyższy stan faktyczny został ustalony w oparciu o powołane wyżej dowody, które zostały przez Sąd ocenione jako wiarygodne w całości. Sąd zważył, co następuje. Zgodnie z art. 926 § 1 k.c. powołanie do spadku wynika z ustawy albo z testamentu. Dziedziczenie ustawowe co do całości spadku następuje wtedy, gdy spadkodawca nie powołał spadkobiercy albo gdy żadna z osób, które powołał, nie chce lub nie może być spadkobiercą (§ 2).

Z powyższego jednoznacznie wynika, że dziedziczenie testamentowe wyprzedza dziedziczenie ustawowe, co związane jest z naczelnymi zasadami polskiego prawa spadkowego, tj. ochrony woli spadkodawcy i wolności testowania. Sam testament może być sporządzony w formie aktu notarialnego (art. 950 k.c.).W niniejszej sprawie sporządzony testament spełnia wszystkie wymogi stawiane zarówno przez kodeks cywilny, jak również ustawę prawo o notariacie (t. jedn.: Dz.U. z 2020 r., poz. 1192 ze zm.). Zakwestionowanie testamentu przez kuratora ustanowionego dla nieznanego z miejsca pobytu uczestnika wynika wyłącznie z próby zapewnienia korzystnego dla reprezentowanego przez niego rozstrzygnięcia sprawy.

Co ważne, na rozprawie w dniu 29 grudnia 2021 roku kurator sam wskazał, że nie posiada wiedzy na temat okoliczności sporządzenia testamentu i stanu zdrowia spadkodawczyni. Wszelkie wątpliwości odnośnie stanu zdrowia spadkodawczyni nie miały odzwierciedlenia w zaistniałym stanie faktycznym i zostały wyjaśnione na podstawie zeznań wnioskodawczyni. Podsumowując powyższe rozważania wskazać należy, że L. S. sporządziła ważny i skuteczny testament notarialny, na podstawie którego spadek po niej nabyła w całości M. B.. Co istotne, Sąd w postanowieniu nie wskazał, że M.

B. dziedziczy spadekz dobrodziejstwem inwentarza. Powyższe wynika z faktu, iż obecnie obowiązujący regulamin urzędowania sądów powszechnych (rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 18 czerwca 2019 r., Dz.U z 2019 r., poz. 1141), nie recypował rozwiązania obowiązującego uprzednio, które nakładało na Sąd obowiązek oznaczenia w postanowieniu o stwierdzeniu nabycia spadku, że spadek został przyjęty z dobrodziejstwem inwentarza (por. § 145 ust. 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 23 lutego 2007 r. regulamin urzędowania sądów powszechnych,Dz.U. z 2007 r., Nr 38, poz. 249).

Ponadto samo takie zaznaczenie nie stanowi treści postanowieniao stwierdzeniu nabycia spadku według art. 677 k.p.c. ( postanowienie Sądu Najwyższego z dnia21 stycznia 2015 r., sygn. akt IV CZ 85/14, LEX nr 1653770). W toku postępowania nieznany z miejsca pobytu uczestnik M. S. (1) był reprezentowany przez ustanowionego dla niego kuratora w osobie radcy prawnego. Jego wynagrodzenie przyznano na podstawie § 1 ust. 1 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 9 marca 2018 r. w sprawie określenia wysokości wynagrodzenia i zwrotu wydatków poniesionych przez kuratorów ustanowionych dla strony w sprawie cywilnej (t. jedn.:

Dz.U. z 2018 r., poz. 536 dalej w skrócie „rozporządzenie”) w zw. z § 6 pkt. 2 in fine rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych(t. jedn.: Dz.U. z 2018 r., poz. 265). Wskazać należy, że od przyznanego kuratorowi wynagrodzenia nie należało podwyższyćo stawkę podatku VAT. Podkreślenia wymaga, że powiększenie danych kosztów o wspomnianą stawkę jest możliwe wyłącznie gdy wynika to z treści danego aktu normatywnego. Rozporządzenie z dnia 9 marca 2018 roku nie przewiduje powyższego.

Co istotne rozporządzenie obowiązujące uprzednio (tj. rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 13 listopada 2013 r. w sprawie określenia wysokości wynagrodzenia i zwrotu wydatków poniesionych przez kuratorów ustanowionych dla strony w sprawie cywilnej, Dz.U. z 2013 r., poz. 1476) wprost przewidywało stosowne podwyższenie. Ze wskazanej zmiany normatywnej jasno wynika, że obecnie nie istnieje konieczność przedmiotowego powiększenia. Przedstawiony problem został dokładnie omówionyw interpretacji indywidualnej Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej z dnia 2 grudnia 2020 roku (dostęp: (...) gdzie szeroko wyjaśnione zostało prezentowanytu stanowisko.

Jedynie ubocznie zauważyć należy, że uchwała Sądu Najwyższego z dnia 5 listopada 2021 roku (sygn. akt III CZP 68/20, LEX nr 3251984), gdzie zaprezentowany został poglądo podwyższeniu wynagrodzenia kuratora o stawkę podatku VAT dotyczyła kuratora procesowego ustanowionego na podstawie art. 69 § 1 k.p.c., a nie kuratora ustanowionego dla nieznanegoz miejsca pobytu uczestnika. Wskazany judykat nie posiada jeszcze uzasadnienia, a w ocenie Sądu nie można go odnosić poprzez analogię do omawianego w tym miejscu zagadnienia. O kosztach postępowania, z uwagi na zasadniczy brak sporu między uczestnikami działającymi osobiście i niesprawiedliwość (oraz niecelowość) obciążenia nieznanego z miejsca pobytu uczestnika M.

S. (2) kosztami postępowania wyłącznie z uwagi na taktykę przyjętą przez ustawionego dla niego kuratora, Sąd orzekł na podstawie ogólnej zasady, tj. na podstawieart. 520 § 1 k.p.c. Mając powyższe na uwadze, Sąd orzekł jak w postanowieniu.