IV Ka 151/22 · Sąd powszechny

sformułowana została w przed- miotowej kwestii zasada prawna (por.

Sygn. akt II Ka 510/24 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 10 września 2024r. Sąd Okręgowy w Siedlcach II Wydział Karny w składzie: Przewodniczący: SSO Grażyna Jaszczuk Sędziowie: SO Dariusz Półtorak SO Karol Troć (spr.) Protokolant: sekr. sąd. Beata Wilkowska przy udziale prokuratora Katarzyny Korneluk – Kowalczyk po rozpoznaniu w dniu 10 września 2024 r. sprawy S. M. oskarżonego z art. 190a § 2 kk na skutek apelacji wniesionej przez oskarżonego od wyroku Sądu Rejonowego w Mińsku Mazowieckim z dnia 18 kwietnia 2024 r. sygn. akt II K 716/22 I. utrzymuje wyrok w mocy; II. zasądza od oskarżonego na rzecz Skarbu Państwa 420 złotych kosztów sądowych za postępowanie odwoławcze. UZASADNIENIE Formularz UK 2 Sygnatura akt II Ka 510/24 Załącznik dołącza się w każdym przypadku. Podać liczbę załączników: 1 1. CZĘŚĆ WSTĘPNA 1.1. Oznaczenie wyroku sądu pierwszej instancji Wyrok Sądu Rejonowego w Mińsku Mazowieckim z dnia 18 kwietnia 2024 roku, sygn. akt II K 716/22 1.2. Podmiot wnoszący apelację ☐ oskarżyciel publiczny albo prokurator w sprawie o wydanie wyroku łącznego ☐ oskarżyciel posiłkowy ☐ oskarżyciel prywatny ☐ obrońca ☒ oskarżony albo skazany w sprawie o wydanie wyroku łącznego ☐ inny 1.3. Granice zaskarżenia 1.3.1. Kierunek i zakres zaskarżenia ☒ na korzyść ☐ na niekorzyść ☒ w całości ☐ w części ☐ co do winy ☐ co do kary ☐ co do środka karnego lub innego rozstrzygnięcia albo ustalenia 1.3.2. Podniesione zarzuty Zaznaczyć zarzuty wskazane przez strony w apelacji ☒ art. 438 pkt 1 k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w zakresie kwalifikacji prawnej czynu przypisanego oskarżonemu ☒ art. 438 pkt 1a k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w innym wypadku niż wskazany w art. 438 pkt 1 k.p.k., chyba że pomimo błędnej podstawy prawnej orzeczenie odpowiada prawu ☒ art. 438 pkt 2 k.p.k. – obraza przepisów postępowania, jeżeli mogła ona mieć wpływ na treść orzeczenia ☒ art. 438 pkt 3 k.p.k. – błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia, jeżeli mógł on mieć wpływ na treść tego orzeczenia ☐ art. 438 pkt 4 k.p.k. – rażąca niewspółmierność kary, środka karnego, nawiązki lub niesłusznego zastosowania albo niezastosowania środka zabezpieczającego, przepadku lub innego środka ☐ art. 439 k.p.k. ☐ brak zarzutów 1.4. Wnioski ☒ uchylenie ☐ zmiana 2. Ustalenie faktów w związku z dowodami przeprowadzonymi przez sąd odwoławczy 2.1. Ustalenie faktów 2.1.1. Fakty uznane za udowodnione Lp. Oskarżony Fakt oraz czyn, do którego fakt się odnosi Dowód Numer karty ---- --------------------- ------------------------------------------------------------- -------------- -------------- 2.1.2. Fakty uznane za nieudowodnione Lp. Oskarżony Fakt oraz czyn, do którego fakt się odnosi Dowód Numer karty --------- ---------------------- -------------------------------------------------------------- -------------- -------------- 2.2. Ocena dowodów 2.2.1. Dowody będące podstawą ustalenia faktów Lp. faktu z pkt 2.1.1 Dowód Zwięźle o powodach uznania dowodu --------------- ------------------------------------- --------------------------------------------------------------------------- 2.2.2. Dowody nieuwzględnione przy ustaleniu faktów(dowody, które sąd uznał za niewiarygodne oraz niemające znaczenia dla ustalenia faktów) Lp. faktu z pkt 2.1.1 albo 2.1.2 Dowód Zwięźle o powodach nieuwzględnienia dowodu ----------------- ------------------------------------ --------------------------------------------------------------------------- . STANOWISKO SĄDU ODWOŁAWCZEGO WOBEC ZGŁOSZONYCH ZARZUTÓW i wniosków Lp. Zarzut 1. Na podstawie art. 438 pkt 1) k.p.k. obrazy prawa materialnego: 1.1. Naruszenie art. 190a §2 k.k. w związku z art. 17 §1 pkt 2) k.p.k. poprzez uznanie, że przestępstwo opisane w tym przepisie może być popełnione bez zaistnienia skutku w postaci szkody majątkowej lub osobistej. 1.2. Naruszenie art. 190a §2 k.k. poprzez jego niewłaściwe zastosowanie. Podszywanie wskazane w niniejszym przepisie musi być skuteczne, osoby postronne powinny wziąć Sprawcę za osobę, pod którą Sprawca się podszywa. W tym przypadku wszystkie trzy przesłuchiwane osoby uznały ulotkę za fałszywą. Nie spełniona została istotna przesłanka przestępstwa. 1.3. Naruszenie art.4 §1 k.k. poprzez nie uwzględnienie faktu, że art. 190a §2 k.k. uległ zmianie 1 października 2023 roku (Dz.U. z 2022 roku, poz.2600), zgodnie z nowym brzmieniem wskazanego przepisu penalizacji podlega jedynie czyn, którego skutkiem jest szkoda majątkowa lub osobista, która w niniejszej sprawie nie nastąpiła / nie została udowodniona. 1.4. Naruszenie art. 241 §1 k.k. poprzez publiczne rozpowszechnienie bez zezwolenia wiadomości z postępowania przygotowawczego. Film mający być dowodem w sprawie otrzymał lub w inny sposób wszedł w jego posiadanie (jak wynika z zeznań), M. R., A. R., Ł. R. i mąż A. R., zanim został on ujawniony w postępowaniu sądowym. 1.5. Naruszenie art. 42 Konstytucji RP i art. 7 Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności- ukaranie bez podstawy prawnej- co będzie w przyszłości przedmiotem skargi Trybunału Sprawiedliwości w Strasburgu. 2. Na podstawie art. 438 pkt 2) k.p.k. obrazę przepisów postępowania, mogących mieć wpływ na treść orzeczenia. 2.1. Naruszenie art. 4 k.p.k. - zasada obiektywizmu. 2.2. Naruszenie art. 5 §2 k.p.k. poprzez rozstrzygnięcie wątpliwości na niekorzyść Oskarżonego. 2.3. Odmówienie prawa do obrony zagwarantowanego w art. 6 k.p.k. - poprzez uniemożliwienie dowiedzenia przed Sądem, że świadkowie zeznają nieprawdę, popełniając przestępstwo opisane w art. 233 § 1 k.k. i art. 234 k.k. 2.4. Naruszenie art. 193 §1 k.p.k. poprzez powołanie do oceny dowodu, filmu (porównania danych biometrycznych i behawioralnych) A. R. ze wsi G. i Ł. R. ze wsi G. i danie im wiary, a nie uznanie za wiarygodną opinii biegłego antropologa gen. prof. zw. dr hab. B. M. z Polskiego Towarzystwa Kryminalistycznego na tą samą okoliczność. 2.5. Naruszenie art. 173 k.p.k. i Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości w sprawie warunków technicznych przeprowadzenia okazania (Dz.U. 2003 Nr 104, poz. 981) - poprzez jego nie zastosowanie, przy okazaniu zdjęcia lub filmu. 2.6. Naruszenie przez Sąd Rejonowy w Mińsku Mazowieckim art. 304 §2 k.p.k., poprzez nie zawiadomienie o możliwości popełniania przestępstwa z art. 233 §1 (zeznania w oczywisty sposób sprzeczne ze sobą) i z art. 241 §1 k.k. poprzez upowszechnienie bez zezwolenia filmu stanowiącego dowód w sprawie, zanim został on ujawniony w postępowaniu sądowym. 3. Błędy w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia, mających wpływ na treść orzeczenia, art. 438 pkt 3) k.p.k. 3.1. Uznanie, że Oskarżony z wykształceniem zasadniczym zawodowym, w wieku 70 lat, przygotował ulotkę. Pomimo że na komputerze Oskarżonego biegły informatyk nie znalazł wskazanej ulotki, programu mogącego służyć do jej przygotowania, ani śladów usunięcia danych. 3.2. Uznanie przez Sąd, że Oskarżony „wyczyścił” komputer, po poinformowaniu żony Oskarżonego przez M. R. o zdarzeniu. Jest to błąd logiczny, jeżeli to Oskarżony byłby sprawcą to o sprawie wiedziałby wcześniej od M. R.. Jednocześnie skuteczne wyczyszczenie komputera (uniemożliwiające odzyskanie danych przez biegłego informatyka) wymaga specjalistycznego oprogramowania i specjalistycznej wiedzy. 3.3. Przyjęcie, że Oskarżony (chory na zaawansowaną chorobę nowotworową) mógł w przerwie kolacji wigilijnej niepostrzeżenie dla gości przejechać przeszło 110 km w piątek w „godzinach szczytu” (przez W.) i jeszcze w między czasie roznieść ulotki po wsi S.. 3.4. Przyjęcie, bez sprawdzenia, czy film będący dowodem w sprawie został pozyskany przed nieruchomością Państwa B., nie został zmanipulowany przed dostarczeniem go na Policję (np. co do czasu, zmiany obrazu), jednocześnie przyjęcie, że A. R., Ł. R. zeznając na rozprawie wypowiadali się odnośnie filmu, który jest dowodem w sprawie, a nie innego filmu. 3.5. Przyjęcie, bez żadnego dowodu, że osoba widoczna na filmie wrzuciła ulotkę będącą przedmiotem sprawy, a nie inną korespondencję np. reklamówkę. ☐ zasadny ☐ częściowo zasadny ☒ niezasadny Zwięźle o powodach uznania zarzutu za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny Wniesiony środek odwoławczy był bezzasadny i nie zasługiwał na uwzględnienie. Sąd Okręgowy nie podzielił żadnego z argumentów przytoczonych przez oskarżonego w uzasadnieniu zarzutów podnoszonych w apelacji. Poddając zaskarżony wyrok kontroli instancyjnej nie stwierdzono, aby został on wydany w następstwie obrazy przepisów prawa materialnego tudzież procesowego. Sąd Okręgowy stoi na stanowisku, że Sąd I instancji po prawidłowo przeprowadzonym i kompletnym postępowaniu dowodowym dokonał trafnej oceny dowodów, uwzględniając całokształt okoliczności przedmiotowej sprawy, a swój pogląd w zakresie prawno-karnej oceny zachowania oskarżonego przekonująco uzasadnił. Tok rozumowania, który doprowadził do skazania S. M., przedstawiony w pisemnych motywach wyroku jest zgodny ze wskazaniami wiedzy i doświadczenia życiowego, pozbawiony luk, czytelny i poprawny logicznie, zaś wywiedzione wnioski oparte zostały w całości na wynikających z materiału dowodowego okolicznościach. Sąd Rejonowy analizował przy tym i rozważał wszystkie dowody zebrane w sprawie i nie pominął żadnego z nich, zachowując nakazany ustawą obiektywizm w stosunku do stron procesowych. Mając na względzie wielość okoliczności podnoszonych przez skarżącego w zarzutach wskazać na wstępie należy, że przy merytorycznym rozważaniu apelacji i sporządzaniu uzasadnienia przez sąd odwoławczy, w większości przypadków wystarczające jest zwykle wskazanie głównych powodów niepodzielenia zarzutów apelacji, a następnie co do przyczyn odesłanie do szczegółów uzasadnienia wyroku sądu I instancji. Na sądzie odwoławczym ciąży obowiązek rozpoznania wszystkich wniosków i zarzutów wskazanych w środku odwoławczym, nie oznacza to jednak bezwzględnego wymogu szczegółowego umotywowania każdego argumentu, odniesienia się punkt po punkcie do każdej jednostki redakcyjnej apelacji, zwłaszcza jeśli jest ona skonstruowana w sposób bardzo kazuistyczny. Jeżeli Sąd odwoławczy podziela w pełni dokonaną przez Sąd I instancji ocenę dowodów, może zaniechać szczegółowego odnoszenia się w uzasadnieniu swojego wyroku do zarzutów apelacji, gdyż byłoby to zbędnym powtórzeniem argumentacji tego sądu (Postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 26 maja 2020 r. II KK 58/20). Odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 4 k.p.k. należy wskazać, że stanowisko oskarżonego jest subiektywne. Sąd dokonując oceny zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego zobowiązany jest kierować się obiektywizmem, zaś słuszność wydanego przez sąd rozstrzygnięcia może zostać podważona jedynie wówczas, gdy zostanie wykazane, że sąd nie kierował się zasadą obiektywizmu przy rozpoznaniu sprawy. Nie jest przy tym wystarczające wybiórcze wskazanie jedynie części dowodów i w oparciu o tak przedstawiony materiał dowodowy przedstawienie własnej wersji wydarzeń pozostającej w opozycji do tej, która ustalona została przez sąd, a co zdaje się robić skarżący w treści uzasadnienia apelacji przywołując szereg zdarzeń i faktów, które jego zdaniem zostały zinterpretowane przez Sąd z naruszeniem art. 5 §2 i art. 4 k.p.k. Podkreślenia bowiem wymaga, że to na skarżącym ciąży obowiązek wykazania wadliwości ustaleń faktycznych Sądu Rejonowego i przedstawienie logicznych i rzeczowych argumentów na poprawcie swoich twierdzeń zawartych w apelacji. Jeżeli tego nie czyni i przedstawia jedynie swoją alternatywną wersje wydarzeń, takie zarzuty nie mogą zostać uwzględnione. Nie sposób bowiem podzielić intencjonalnych i niepopartych żadnymi obiektywnymi dowodami twierdzeń skarżącego. Nade wszystko w sytuacji, gdy apelacja została sporządzona w niezwykle drobiazgowy sposób, a bardzo szczegółowe i rozbudowane jej uzasadnienie w wielu momentach zacierało istotę stawianych zarzutów. Abstrahując od kwestii szczegółowości wniesionego środka zaskarżenia, w kontekście zarzutu naruszenia art. 4 k.p.k należy wskazać, że elementem zasady obiektywizmu jest zakaz przyjmowania przez organ procesowy kierunkowego nastawienia do sprawy. Naruszeniem tej dyrektywy jest dopasowywanie czynności procesowych do z góry przyjętego na wstępie wyniku. Przejawem takiego nastawienia jest oddalanie wniosków dowodowych jednej tylko strony, gdy dążą one do ustaleń sprzecznych z przyjętym na wstępie założeniem. W przedmiotowej sprawie, Sąd Okręgowy nie dopatrzył się przejawów intencjonalności względem którejkolwiek stron w procedowaniu Sądu Rejonowego. O braku naruszenia art. 4 k.p.k świadczy m.in okoliczność, iż w toku postępowania został dopuszczony, przeprowadzony oraz prawidłowo oceniony wnioskowany przez obrońcę oskarżonego dowód z zeznań świadków D. G. oraz R. G.. Z treści apelacji wynika również, że skarżący kwestionuje zasadność odmowy przez Sąd meriti przeprowadzenia niektórych z wnioskowanych przez oskarżonego dowodów, interpretując tę okoliczność jako naruszenie jego prawa do obrony. Podnosząc powyższy zarzut, oskarżony zdaje się zupełnie pomijać przedstawiony przez Sąd Rejonowy wywód argumentacyjny. Każdorazowo Sąd I instancji podejmując decyzję w zakresie wniosków dowodowych, niezależnie od tego, która strona dany wniosek złożyła, uzasadniał, z jakich względów wnioskowany dowód nie ma znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy, dlaczego przeprowadzenie dowodu jest niedopuszczalne lub z jakich przyczyn wnioskowanego dowodu nie da się przeprowadzić. Nie można zapominać, że w procesie karnym zasadą jest kumulacja materiału dowodowego. Nie można w kwestiach niemających istotnego znaczenia dla rozstrzygnięcia w sprawie prowadzić w nieskończoność postępowania dowodowego, czy dowolnie dopuszczać dowody zgodnie z wolą każdego z uczestników postępowania. Taki tryb procedowania byłby zaprzeczeniem istoty procesu karnego. Mając powyższe rozważania na uwadze, odmowa dopuszczenia wnioskowanego przez oskarżonego dowodu, w sytuacji gdy odmowa ta została oparta na prawidłowej podstawie prawnej oraz jest merytorycznie i właściwie uargumentowana (oddalenie wniosku o dane od operatorów sieci komórkowych, których z uwagi na termin retencji danych nie można uzyskać), nie stanowi naruszenia prawa do obrony, dlatego sformułowany przez skarżącego zarzut naruszenia art. 6 k.p.k należało uznać za chybiony. Odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 5 §2 k.p.k., Sąd Okręgowy stoi na stanowisku, że dla oceny, czy w przedmiotowej sprawie została naruszona zasada domniemania niewinności, nie są miarodajne wątpliwości zgłaszane przez stronę, ale jedynie to, czy orzekający w sprawie sąd rzeczywiście powziął wątpliwości co do treści ustaleń faktycznych i przy braku możliwości ich usunięcia rozstrzygnął je na niekorzyść oskarżonego, względnie to, czy w świetle realiów konkretnej sprawy wątpliwości takie powinien był powziąć. Powyższe wątpliwości odnoszą się więc m.in. do sytuacji, gdy z zebranego materiału dowodowego wynikają różne, równoprawne wersje, a żadnej z nich nie daje się wyeliminować drogą dostępnej weryfikacji. Nie należą natomiast do nich wątpliwości związane z problemem oceny dowodów, a więc który z wzajemnie sprzecznych dowodów zasługuje na wiarę, a który tego waloru nie ma. Innymi słowy, stosowanie art. 5 § 2 k.p.k. znajduje zastosowanie dopiero wtedy, gdy możliwość pewnych ustaleń za pomocą swobodnej oceny dowodów zostaje wyczerpana. Sytuacja równoznaczna z "nie dającymi się usunąć wątpliwościami" jest kategorią obiektywną w tym sensie, że zasady logicznego rozumowania, doświadczenia życiowego lub nauki nie pozwalają ustalić określonego faktu. Nie ma to zatem nic wspólnego z subiektywnymi ocenami strony procesowej. W przedmiotowej sprawie skarżący podnosząc zarzut naruszenia art. 5 § 2 k.p.k., w treści uzasadnienia powiązał go jednocześnie z zarzutem naruszenia art. 193 §1 k.p.k., który z kolei w swojej treści stanowi polemikę z dokonaną przez Sąd Rejonowy oceną dowodów, tj. opinii biegłego oraz zeznań świadków A. R. i Ł. R.. Jak wynika z akt sprawy, Sąd Rejonowy w toku postępowania powołał biegłego z zakresu badań antropologicznych, który opiniując stwierdził, że na podstawie materiału w postaci nagrań z monitoringu oraz zdjęć oskarżonego nie można wskazać, ale i wykluczyć go jako osobę widniejącą na nagraniu. Wnioski te następnie zostały powielone w opinii ustnej na rozprawie w dniu 5 października 2023 roku oraz w kolejnej opinii pisemnej. Opinie sporządzone przez biegłego stanowią materiał dowodowy i podlegają swobodnej ocenie z uwzględnieniem zasad wyrażonych w art. 7 k.p.k. Przypomnieć w tym miejscu należy, że zgodnie z przywołanym wyżej artykułem, organy postępowania kształtują swe przekonanie na podstawie wszystkich przeprowadzonych dowodów. Wobec powyższego, jak wynika z uzasadnienia pierwszoinstancyjnego, Sąd Rejonowy ocenił dowód z opinii antropologicznej w kontekście pozostałych dowodów – nagrań z meczu, zeznań pokrzywdzonej i innych świadków, którzy znają oskarżonego od wielu lat i bez zawahania stwierdzili, że osobą na nagraniu jest oskarżony, wskazując przede wszystkim na jego sposób poruszania się, rysy twarzy i podobieństwo nosa. Podkreślenia wymaga, że opinia antropologiczna wywołana w przedmiotowej sprawie nie była opinią kategoryczną, bowiem biegły jednoznacznie nie wykluczył, że osobą na nagraniu jest oskarżony. Biegły nie znał oskarżonego, tak jak znali go od lat świadkowie i mógł opierać się wyłącznie na uchwytnych, możliwych do nazwania elementach kształtu głowy, twarzy, ciała oskarżonego, podczas gdy mózg ludzki działa również w sferze, która żadnych nazw nie używa i jest w stanie rozpoznać inną osobę, choć nie potrafi określić, na jakiej podstawie, tak jak krótkowidz z pewnej odległości nie widzi twarzy zbliżającej się osoby, ale doskonale wie, kto się zbliża – nawet jeśli w sylwetce czy ruchach tej osoby nie ma niczego szczególnego, zwłaszcza takiego, co można by określić. Zestawiając wnioski z opinii z pozostałymi dowodami, Sąd Rejonowy doszedł do prawidłowego przekonania, że to oskarżony jest widoczny na nagraniu – gdy roznosił ulotki o treści poniżającej godność pokrzywdzonej. W wypadku zatem, gdy pewne ustalenie faktyczne zależne jest od dania wiary tej lub innej grupie dowodów, czy też np. dania wiary lub odmówienia wiary wyjaśnieniom oskarżonego, nie można mówić o naruszeniu zasady in dubio pro reo, a ewentualne zastrzeżenia co do oceny wiarygodności konkretnego dowodu lub grupy dowodów rozstrzygane mogą być jedynie na płaszczyźnie utrzymania się przez sąd w granicach sędziowskiej swobody ocen, wynikającej z treści art. 7 k.p.k., lub też przekroczenia przez sąd tych granic i wkroczenia w sferę dowolności ocen. Sąd meriti w sposób precyzyjny i przekonujący wskazał, w oparciu o jakie źródła dowodowe poczynił ustalenia dotyczące sprawstwa oskarżonego w zakresie zarzucanego mu czynu i wywód ten w najmniejszym stopniu nie wskazuje na to, że Sąd miał jakiekolwiek wątpliwości o charakterze nieusuwalnym, a także na to, aby konfrontując wywód sądu ze zgromadzonym w sprawie materiałem dowodowym można byłoby w sposób rozsądny twierdzić, iż organy procesowe powinny takie wątpliwości podjąć. Odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 173 k.p.k., należy wskazać, że do czynności zaznajamiania świadków z materiałem dowodowym, w tym przypadku z nagraniem z monitoringu, przepisy dotyczące okazania w rozumieniu art. 173 k.p.k nie ma zastosowania, a co za tym idzie, nie mają zastosowania przepisy rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 2 czerwca 2003 r. w sprawie warunków technicznych przeprowadzenia okazania (Dz. U. Nr 104, poz. 981). Podkreślenia wymaga, że w przedmiotowej sprawie Sąd mógł pominąć odtworzenie nagrania przekazanego przez pokrzywdzoną na rozprawie przy świadkach A. R. oraz Ł. R. i zaliczyć bez odczytywania w poczet materiału dowodowego, skoro świadkowie i strony miały już wcześniej możliwość zapoznania się z ich treścią. Sąd również nie powziął wątpliwości, że nagranie, które widzieli świadkowie, jest tym samym nagraniem, które znajduje się w aktach sprawy, bowiem świadek A. R. w swoich zeznaniach odwoływała się do szczegółowych elementów materiału, np. tego, że oskarżony nosił na nim maseczkę. Konieczność odtworzenia tych dowodów w postaci nagrań miałaby charakter bezwarunkowy dla sądu w sytuacji, gdyby - a contrario - któraś ze stron nie miała możliwości zapoznania się z nim, co nawet nie musiałoby się odbywać w warunkach sali sądowej. Skarżący niezasadnie kwestionuje również sposób, w jaki świadkowie weszli w posiadanie nagrania z monitoringu, zarzucając świadkowi M. R. popełnienie przestępstwa z art. 241 §1 k.k., tj. rozpowszechnianie bez zezwolenia wiadomości z postępowania przygotowawczego. Oczywiście, w przedmiotowej sprawie świadek M. R. nie dopuścił się zarzucanego mu przez oskarżonego przestępstwa z art. 241 §1 k.k., ponieważ „rozpowszechnianie” należy rozumieć jako czynienie wiadomości ogólnie dostępnymi, umożliwienie zapoznania się z nimi większej i nieoznaczonej z góry liczbie osób. Zachowanie jest publiczne wówczas, gdy ze względu na miejsce lub sposób działania jest lub może być dostrzeżone przez niedającą się z góry określić liczbę bliżej niezindywidualizowanych osób bądź też przez oznaczoną, ale większą liczbę osób. Jak wynika z zeznań A. R. i Ł. R., zostali oni zaznajomieni z nagraniem stanowiącym dowód w sprawie w ich domu, podczas rodzinnego spotkania latem 2022 roku. Takie zachowanie nie stanowi przestępstwa w rozumieniu art. 241 §1 k.k. Nie można również pomijać, że to pokrzywdzona A. Z. jako pierwsza uzyskała nagranie z monitoringu od państwa B., a w związku z tym, że jest ona partnerką świadka M. R., mogła mu je pokazać. Mając powyższe na uwadze, sformułowane przez skarżącego zarzuty dotyczące kwestii zaznajomienia świadków z materiałem dowodowym należy uznać za chybione. Skarżący podniósł również zarzut błędu w ustaleniach faktycznych przytaczając szereg niepopartych obiektywnymi dowodami twierdzeń, które miały wykazać wadliwość sędziowskiego rozumowania. W odniesieniu do tak sformułowanego zarzutu, Sąd odwoławczy analizował prawidłowość oceny dowodowej dokonanej przez Sąd Rejonowy przez pryzmat ważnej zasady postępowania odwoławczego, wedle której zarzuty odwoławcze nie mogą sprowadzać się do samej polemiki z ustaleniami sądu, wyrażonymi w uzasadnieniu wyroku, lecz do wykazania, jakich konkretnych uchybień w zakresie logicznego rozumowania dopuścił się sąd w ocenie zebranego materiału dowodowego (wyrok Sądu Najwyższego z dnia 24 marca 1975 r., sygn. akt II KR 355/74). Krytyka odwoławcza, aby była skuteczna, winna więc wykazać usterki rozumowania zaskarżonego orzeczenia. W ocenie Sądu Okręgowego, wywody apelującego stanowią jedynie alternatywną wersję oceny dowodów, wobec czego należy je uznać wyłącznie za werbalną i bezowocną polemikę z prawidłowymi ustaleniami Sądu Rejonowego, która nie została poparta żadnymi logicznymi argumentami, wobec czego nie jest w stanie spowodować uwzględnienia zarzutu błędu w ustaleniach faktycznych. W przekonaniu Sądu drugiej instancji, dokonana przez Sąd meriti ocena dowodów zarówno osobowych, jak i nieosobowych, które zostały dokładnie omówione i przeanalizowane w pisemnych motywach wyroku, bez jej szczegółowego powielania w pełni zasługuje na aprobatę. W szczególności, nie można podzielić twierdzeń, jakoby nagranie stanowiące dowód w sprawie zostało zmanipulowane. Podkreślenia wymaga, że zarówno sąd, jak i biegli zapoznając się z w/w materiałem nie powzięli wątpliwości dotyczących autentyczności nagrania. Nie można dopuścić w procesie karnym do sytuacji, w której Sąd z urzędu bada autentyczność każdego dowodu bez powzięcia ku temu jakichkolwiek, a zwłaszcza uzasadnionych wątpliwości. Takie działanie prowadziłoby do bezpodstawnego przedłużania postępowania. Odnosząc się do pozostałych punktów zarzutu nr 3 podniesionego w apelacji należ wskazać, że stopień szczegółowości rozważań sądu odwoławczego poczynionych w wykonaniu dyspozycji art. 457 §3 k.p.k. uzależniony jest od jakości oceny dokonanej przez sąd I instancji. Jeżeli ocena ta jest wszechstronna, pełna, logiczna i wsparta zasadami doświadczenia życiowego, słowem - odpowiadająca całkowicie wymogom nałożonym przez art. 7 k.p.k., to wówczas sąd odwoławczy zwolniony jest od równie drobiazgowego odniesienia się do zarzutów apelacji, kwestionujących w rzeczywistości rzeczoną ocenę. Mając powyższe na uwadze, w ocenie Sądu Okręgowego, Sąd Rejonowy sporządzając uzasadnienie wyroku w przedmiotowej sprawie kompleksowo i przekonująco wyjaśnił, dlaczego zeznania świadków D. G. oraz R. G. – którzy zeznawali na okoliczność obecności i zachowania oskarżonego na spotkaniu wigilijnym - zostały uznane za niewiarygodne, a wręcz wyreżyserowane na potrzeby przyjętej linii obrony oskarżonego. Ponownie podkreślenia wymaga, że zarzut błędu w ustaleniach faktycznych może zostać podniesiony skutecznie tylko wtedy, gdy w zaskarżonym wyroku poczyniono ustalenie faktycznie niemające jakiegokolwiek oparcia w przeprowadzonych, wiarygodnych dowodach albo gdy takiego ustalenia nie poczyniono, pomimo że z przeprowadzonych dowodów określony fakt jednoznacznie wynika. W ocenie Sądu Okręgowego, do wskazanych wyżej uchybień w przedmiotowej sprawie nie doszło. Przechodząc do zarzutów obrazy prawa materialnego wskazać należy, że każdorazowo obraza prawa materialnego determinowana jest brakiem kwestionowania ustaleń faktycznych, tego zaś o skarżącym i jego apelacji powiedzieć nie było można. Sąd Najwyższy w swoich orzeczeniach wielokrotnie wskazywał, iż istota obrazy prawa materialnego sprowadza się do wadliwej subsumpcji normy prawnej do niespornego stanu faktycznego (m.in. Postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 15 września 2022 r., sygn. III KK 382/22, LEX nr 3487985). Zarzut obrazy prawa materialnego odnoszący się do kwalifikacji prawnej czynu można postawić tylko wówczas, gdy skarżący nie podważa ustaleń faktycznych związanych z tą kwalifikacją. Jeżeli bowiem nieprawidłowe są ustalenia faktyczne, na podstawie których sąd dokonał kwalifikacji prawnej czynu, to błędem pierwotnym jest błąd w ustaleniach faktycznych, a jego następstwem wadliwa kwalifikacja prawna. Dlatego też w takiej sytuacji skarżący powinien postawić tylko zarzut błędu w ustaleniach faktycznych i wskazać, że mógł mieć on wpływ na treść wyroku właśnie co do kwalifikacji prawnej czynu (Postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 17 stycznia 2022 r. V KK 625/21). Jak już wykazano powyżej i wobec, jak już ustalono, niezasadnych zarzutów związanych z oceną materiału dowodowego i ustaleń stanu faktycznego, zachowanie oskarżonego względem pokrzywdzonej niewątpliwie wypełnia znamiona czynu z art. 190a §2 k.k., którego czynność sprawcza polega na wprowadzeniu w błąd odbiorcy informacji przez stworzenie wrażenia za pomocą wizerunku lub innych danych osobowych, że informacja ta pochodzi od osoby, do której odnosi się wizerunek lub odnoszą się inne dane osobowe, gdy w rzeczywistości informacja ta pochodzi od sprawcy (A. Zoll [w:] Kodeks karny. Część szczególna, t. II, cz. I. Komentarz do art. 117–211a, red. W. Wróbel, A. Zoll, LEX 2017, art. 190a, teza 9). Oskarżony w ulotkach wykorzystał wizerunek pokrzywdzonej wklejony w sugestywne zdjęcie oraz dane osobowe w postaci jej imienia, adresu i numeru telefonu. Nie ulega wątpliwości, że treść tej ulotki poniża godność osobistą pokrzywdzonej i jej dobre imię, sugerując odpłatne świadczenie usług seksualnych. Skarżący w apelacji kwestionuje zaistnienie w przedmiotowej sprawie skutku w postaci szkody majątkowej lub osobistej, która jest jednym ze znamion czynu zabronionego określonego w art. 190a §2 k.k. – ale w brzmieniu obowiązującym od 1 października 2023 r. Sąd I instancji na podstawie art. 4 § 1 kk zastosował jednak ten przepis w brzmieniu obowiązującym w dacie czynu, co pozornie mogłoby a priori czynić ten zarzut bezzasadnym. Oskarżony powiązał go jednakże na pierwszy rzut oka wewnętrznie sprzecznie z obrazą art. 4 § 1 kk – wskazując, że szkoda nie nastąpiła, wobec czego należałoby zastosować przepis w brzmieniu nowym i w konsekwencji, wobec niewyczerpania wszystkich znamion, wydać wyrok uniewinniający. Tymczasem, wbrew twierdzeniom skarżącego, jak wynika z uważnej lektury uzasadnienia pierwszoinstancyjnego, Sąd Rejonowy wziął pod uwagę treść zmienianego przepisu i stwierdził, że bez wątpienia kolportaż ulotek z danymi pokrzywdzonej wyrządził jej szkodę osobistą. Jak wynika z akt sprawy, pokrzywdzona otrzymała co najmniej kilka telefonów w sprawie ulotek, a świadek R. K. w trakcie jednej z rozmów wprost zapytał pokrzywdzoną czy prowadzi taką działalność (k. 3), co również świadczy o zaistnieniu skutku przestępczego działania oskarżonego w postaci szkody osobistej. Chciał on bowiem, aby na numer telefonu pokrzywdzonej dzwoniły osoby gotowe skorzystać z jej usług o charakterze seksualnym. Treść ulotki, odbieranie telefonów w tej sprawie oraz fakt, że dystrybucja nieprzyzwoitych materiałów miała miejsce w rodzinnym mieście pokrzywdzonej doprowadziło do tego, że poczuła się ona upokorzona, a co za tym idzie, skutek określony we wcześniejszym brzmieniu art. 190a §2 k.k. zaistniał. Sąd również w pełni prawidłowo ustalił, czego wymagało wcześniejsze brzmienie tego przepisu, że oskarżony działał w celu wyrządzenia pokrzywdzonej takiej szkody (bowiem całkowicie nielogicznym byłoby twierdzenie, że stworzenie i rozrzucenie do skrzynek pocztowych takich ulotem miało jakikolwiek inny cel, było młodzieżowym głupim żartem z zamiarem tylko ewentualnym itd.) i uwzględniając całokształt mających zastosowanie w sprawie przepisów, mając do wyboru co najmniej dwie wersje stanu prawnego do zastosowania (bo znamiona z art. 190a § 1 kk zostały wypełnione dla obu tych stanów), wybrał reżim obowiązujący w dacie czynu, bowiem choćby tylko zastosowany art. 37a § 1 kk w aktualnym brzmieniu jest surowszy, nakazując rozważanie wysokości np. kary grzywny od wyższego o połowę jej minimalnego wymiaru (od 150, a nie jak wcześniej od 100 stawek dziennych). Mając powyższe rozważania na względzie, zarzut skarżącego dotyczący obrazy prawa materialnego należało uznać za chybiony. Po przeanalizowaniu okoliczności kontrolowanej sprawy, w szczególności po uwzględnieniu rodzaju i rozmiaru ujemnych następstw przestępstwa, a także właściwości i warunków osobistych sprawcy, Sąd Okręgowy doszedł do wniosku, że nie można stwierdzić, iż orzeczona wobec oskarżonego kara nie była celowa, oczekiwana i sprawiedliwa, a raczej, że jest ona dość łagodna. Trzeba było bowiem zaakceptować przedstawione precyzyjnie przez Sąd Rejonowy przesłanki, jakimi kierował się przy wyborze rodzaju oraz wymiaru kary, która jest adekwatna do czynu, jakiego dopuścił się S. M.. Sąd Rejonowy wziął pod uwagę wszystkie okoliczności obciążające i łagodzące dotyczące oskarżonego. Przestępstwo z art. 190a §2 k.k. zagrożone jest karą od 6 miesięcy do 8 lat pozbawienia wolności. Wobec tego wymierzona oskarżonemu, przy zastosowaniu przepisu art. 37a §1 k.k. kara wolnościowa – kara grzywny, nie może być w żadnym razie uznana za nadmiernie surową. Przeciwnie, trafnie odzwierciedla ona stopień winy oskarżonego, szkodliwość społeczną jego czynu, a środek karny w postaci publikacji wyroku oddaje właściwie społeczny sprzeciw dla sprawców tego rodzaju przestępstw, a także pozwoli wpłynąć na oskarżonego odpowiednio prewencyjnie na przyszłość. Wniosek O uchylenie orzeczenia Sądu Rejonowego i umorzenie postępowania. ☐ zasadny ☐ częściowo zasadny ☒ niezasadny Zwięźle o powodach uznania wniosku za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny. Niezasadność podniesionych przez oskarżonego zarzutów skutkowała niezasadnością postulowanego wniosku. 4. OKOLICZNOŚCI PODLEGAJĄCE UWZGLĘDNIENIU Z URZĘDU 1. ----------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------- Zwięźle o powodach uwzględnienia okoliczności ------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------ 5. ROZSTRZYGNIĘCIE SĄDU ODWOŁAWCZEGO 5.1. Utrzymanie w mocy wyroku sądu pierwszej instancji 1. Przedmiot utrzymania w mocy Zaskarżony wyrok utrzymano w mocy w całości. Zwięźle o powodach utrzymania w mocy Bezzasadność wniesionej apelacji i brak okoliczności podlegających uwzględnieniu z urzędu. 5.2. Zmiana wyroku sądu pierwszej instancji 1. Przedmiot i zakres zmiany ---------------------------------------------------------------------------------------------- Zwięźle o powodach zmiany ------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------ 5.3. Uchylenie wyroku sądu pierwszej instancji 5.3.1. Przyczyna, zakres i podstawa prawna uchylenia 1.1. ---------------------------------------------------------------------------------- ☐ art. 439 k.p.k. Zwięźle o powodach uchylenia ------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------ 2.1. Konieczność przeprowadzenia na nowo przewodu w całości ☐ art. 437 § 2 k.p.k. Zwięźle o powodach uchylenia ------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------ 3.1. Konieczność umorzenia postępowania ☐ art. 437 § 2 k.p.k. Zwięźle o powodach uchylenia i umorzenia ze wskazaniem szczególnej podstawy prawnej umorzenia ------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------ 4.1. ------------------------------------------------------------------------------------ ☐ art. 454 § 1 k.p.k. Zwięźle o powodach uchylenia ------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------ 5.3.2. Zapatrywania prawne i wskazania co do dalszego postępowania ---------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------- 5.4. Inne rozstrzygnięcia zawarte w wyroku Punkt rozstrzygnięcia z wyroku Przytoczyć okoliczności --------------------- --------------------------------------------------------------------------------------------------------------- 6. Koszty Procesu Punkt rozstrzygnięcia z wyroku Przytoczyć okoliczności II. Sąd Okręgowy na podstawie art. 636 §1 k.p.k. w zw. z art. 8 i art. 3 ust. 1 ustawy z dnia 23 czerwca 1973 r. o opłatach w sprawach karnych (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 123 z późn. zm.) obciążył oskarżonego kosztami sądowymi za II instancję (400 zł opłaty od kary i 20 zł ryczałtu za doręczenia pism w postępowaniu apelacyjnym). 7. PODPIS 1.3. Granice zaskarżenia Kolejny numer załącznika 1 Podmiot wnoszący apelację oskarżony Rozstrzygnięcie, brak rozstrzygnięcia albo ustalenie, którego dotyczy apelacja Całość wyroku 1.3.1. Kierunek i zakres zaskarżenia ☒ na korzyść ☐ na niekorzyść ☒ w całości ☐ w części ☐ co do winy ☐ co do kary ☐ co do środka karnego lub innego rozstrzygnięcia albo ustalenia 1.3.2. Podniesione zarzuty Zaznaczyć zarzuty wskazane przez strony w apelacji ☒ art. 438 pkt 1 k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w zakresie kwalifikacji prawnej czynu przypisanego oskarżonemu ☒ art. 438 pkt 1a k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w innym wypadku niż wskazany w art. 438 pkt 1 k.p.k., chyba że pomimo błędnej podstawy prawnej orzeczenie odpowiada prawu ☒ art. 438 pkt 2 k.p.k. – obraza przepisów postępowania, jeżeli mogła ona mieć wpływ na treść orzeczenia ☒ art. 438 pkt 3 k.p.k. – błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia, jeżeli mógł on mieć wpływ na treść tego orzeczenia ☒ art. 438 pkt 4 k.p.k. – rażąca niewspółmierność kary, środka karnego, nawiązki lub niesłusznego zastosowania albo niezastosowania środka zabezpieczającego, przepadku lub innego środka ☐ art. 439 k.p.k. ☐ brak zarzutów 1.4. Wnioski ☒ uchylenie ☒ zmiana

Sygn. akt II Ka 475/21 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 14 września 2021r. Sąd Okręgowy w Siedlcach II Wydział Karny w składzie: Przewodniczący: Sędzia SO Karol Troć Protokolant: st. sekr. sąd. Beata Defut-Kołodziejak przy udziale Prokuratora Renaty Duszczyk po rozpoznaniu w dniu 14 września 2021 r. sprawy S. S. oskarżonego art. 35 ust. 1 a Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o ochronie zwierząt i art. 244 kk na skutek apelacji, wniesionych przez oskarżyciela posiłkowego i obrońcę oskarżonego od wyroku Sądu Rejonowego w Mińsku Mazowieckim z dnia 22 lutego 2021 r. sygn. akt II K 606/20 I. zmienia zaskarżony wyrok w ten sposób, że: 1. w miejsce orzeczonej w pkt III nawiązki w kwocie tysiąca złotych na rzecz Towarzystwa (...) w Polsce Zarząd Główny w W. orzeka od oskarżonego tę nawiązkę w wysokości 5 (pięciu) tysięcy złotych na rzecz Fundacji (...) w W., 2. zmienia numerację pkt VI wyroku na pkt VII, zaś po pkt V wyroku dodaje pkt VI o treści „na podstawie art. 38a ust. 7 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o ochronie zwierząt orzeka od oskarżonego przepadek będących przedmiotami wykonawczymi przypisanego mu przestępstwa dwóch koni typu kuc, oddanych na przechowanie Fundacji (...) w W.”, II. w pozostałej części utrzymuje wyrok w mocy, III. zwalnia oskarżonego od kosztów sądowych za II instancję stwierdzając, że wydatki tego postępowania ponosi Skarb Państwa. UZASADNIENIE Formularz UK 2 Sygnatura akt II Ka 475/21 Załącznik dołącza się w każdym przypadku. Podać liczbę załączników: 2 1. CZĘŚĆ WSTĘPNA 1.1. Oznaczenie wyroku sądu pierwszej instancji Wyrok Sądu Rejonowego w Mińsku Mazowieckim z dnia 22 lutego 2021 r., sygn. II K 606/20 1.2. Podmiot wnoszący apelację ☐ oskarżyciel publiczny albo prokurator w sprawie o wydanie wyroku łącznego ☒ oskarżyciel posiłkowy ☐ oskarżyciel prywatny ☒ obrońca ☐ oskarżony albo skazany w sprawie o wydanie wyroku łącznego ☐ inny 1.3. Granice zaskarżenia 1.3.1. Kierunek i zakres zaskarżenia ☒ na korzyść ☒ na niekorzyść ☒ w całości ☒ w części ☒ co do winy ☒ co do kary ☒ co do środka karnego lub innego rozstrzygnięcia albo ustalenia 1.3.2. Podniesione zarzuty Zaznaczyć zarzuty wskazane przez strony w apelacji ☐ art. 438 pkt 1 k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w zakresie kwalifikacji prawnej czynu przypisanego oskarżonemu ☒ art. 438 pkt 1a k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w innym wypadku niż wskazany w art. 438 pkt 1 k.p.k., chyba że pomimo błędnej podstawy prawnej orzeczenie odpowiada prawu ☐ art. 438 pkt 2 k.p.k. – obraza przepisów postępowania, jeżeli mogła ona mieć wpływ na treść orzeczenia ☒ art. 438 pkt 3 k.p.k. – błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia, jeżeli mógł on mieć wpływ na treść tego orzeczenia ☒ art. 438 pkt 4 k.p.k. – rażąca niewspółmierność kary, środka karnego, nawiązki lub niesłusznego zastosowania albo niezastosowania środka zabezpieczającego, przepadku lub innego środka ☐ art. 439 k.p.k. ☐ brak zarzutów 1.4. Wnioski ☒ uchylenie ☒ zmiana 2. Ustalenie faktów w związku z dowodami przeprowadzonymi przez sąd odwoławczy 2.1. Ustalenie faktów 2.1.1. Fakty uznane za udowodnione Lp. Oskarżony Fakt oraz czyn, do którego fakt się odnosi Dowód Numer karty --- --------------------- -------------------------------------------------------------- -------------- -------------- 2.1.2. Fakty uznane za nieudowodnione Lp. Oskarżony Fakt oraz czyn, do którego fakt się odnosi Dowód Numer karty --------- ---------------------- ------------------------------------------------------------ -------------- -------------- 2.2. Ocena dowodów 2.2.1. Dowody będące podstawą ustalenia faktów Lp. faktu z pkt 2.1.1 Dowód Zwięźle o powodach uznania dowodu ---------------- ------------------------------------ -------------------------------------------------------------------------- 2.2.2. Dowody nieuwzględnione przy ustaleniu faktów(dowody, które sąd uznał za niewiarygodne oraz niemające znaczenia dla ustalenia faktów) Lp. faktu z pkt 2.1.1 albo 2.1.2 Dowód Zwięźle o powodach nieuwzględnienia dowodu ------------------ ------------------------------------- --------------------------------------------------------------------------- 3. STANOWISKO SĄDU ODWOŁAWCZEGO WOBEC ZGŁOSZONYCH ZARZUTÓW i wniosków Zarzut 1. Z apelacji oskarżyciela posiłkowego Fundacji (...): Obraza przepisów prawa materialnego art. 35 ust. 3 Ustawy o Ochronie Zwierząt z dnia 21.08.1997 r., poprzez brak orzeczenia przepadku koni w typie kuc – gdy w sposób bezsporny uznano, iż oskarżony był co najmniej posiadaczem jeśli nie właścicielem. ☐ zasadny ☒ częściowo zasadny ☐ niezasadny Zwięźle o powodach uznania zarzutu za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny Co do braku rozstrzygnięcia o przepadku koni w zaskarżonym wyroku zarzut oskarżyciela posiłkowego Fundacji (...) był w pełni słuszny, aczkolwiek stricte co do podstawy prawnej tego rozstrzygnięcia i obrazy konkretnego przepisu prawa materialnego, tj. art. 35 ust. 3 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o ochronie zwierząt, przymiotu tego już nie posiadał. Art. 35 ust. 3 ustawy stanowi samoistną podstawę do orzeczenia wobec sprawcy występku przewidzianego w art. 35 ust. 1. 1a i 2 ustawy środka karnego w postaci przepadku zwierzęcia. Warunkiem jest jednak, aby był on jego właścicielem. Skarżący słusznie zwrócił uwagę, iż Sąd Rejonowy nie orzekł o przepadku kucyków, mimo tego, ze postulowane rozstrzygnięcie było uzasadnione i obligatoryjne. Akurat w tej konkretnej sprawie, właściwą podstawą prawną tego rodzaju rozstrzygnięcia nie był jednak przepis art. 35 ust. 3 ustawy o ochronie zwierząt, którego obraza stanowiła zarzut apelacyjny, lecz art. 38a ust. 7 w/w ustawy o ochronie zwierząt. W tej sytuacji, Sąd Okręgowy czuł się zwolniony od odnoszenia się do cywilistycznych rozważań odnośnie kwestii własności i posiadania oraz dzierżenia zwierząt. Zgodnie z przepisem art. 38a ust. 7 ustawy o ochronie zwierząt, w razie skazania za przestępstwo polegające na niestosowaniu się do orzeczonego przez sąd zakazu posiadania wszelkich zwierząt albo określonej kategorii zwierząt, o którym mowa w art. 244 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny (Dz. U. z 2019 r. poz. 1950 i 2128), sąd orzeka przepadek zwierzęcia. Sformułowanie „orzeka” nie pozostawia Sądowi luzu decyzyjnego, jednoznacznie wskazując na zamysł ustawodawcy i obligatoryjność tego rodzaju rozstrzygnięcia. W przedmiotowej sprawie przepis ten miał o tyle istotne znaczenie, o ile oskarżony został skazany nie tylko za czyn z pkt I aktu oskarżenia, tj. przestępstwo z art. 35 ust. 1a ustawy o ochronie zwierząt, ale również za czyn z pkt II a/o, polegający na niezastosowaniu się do prawomocnego wyroku Sądu Rejonowego w Sokołowie Podlaskim z dnia 17 stycznia 2017 r., sygn. II K 132/16, w którym orzeczono wobec niego zakaz hodowli koni na okres 5 lat. Niestosowanie się do orzeczonego w powyższym wyroku zakazu stanowiło przestępstwo, o którym mowa w art. 244 kk, przypisane oskarżonemu w pkt IV zaskarżonego wyroku, obecnie podlegającego kontroli instancyjnej. W przypadku skazania za to przestępstwo, Sąd Rejonowy w Mińsku Mazowieckim winien obligatoryjnie orzec przepadek zwierząt objętych wcześniej zakazem. Wniosek - o zmianę zaskarżonego wyroku poprzez orzeczenie przepadku odebranych oskarżonemu koni; ☐ zasadny ☒ częściowo zasadny ☐ niezasadny Zwięźle o powodach uznania wniosku za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny. Sąd Okręgowy orzekł przepadek koni zgodnie z postulatem skarżącego, aczkolwiek prawidłową podstawą tego rozstrzygnięcia był inny przepis prawa materialnego, aniżeli art. 35 ust. 3 ustawy o ochronie zwierząt stanowiący podstawę zarzutu. Zarzut 2. Obraza przepisów prawa materialnego art. 35 ust. 5 Ustawy o Ochronie Zwierząt z dnia 21.08.1997 r., poprzez brak orzeczenia nawiązki na Fundację (...) w wysokości co najmniej 5 tys zł., która to organizacja brała udział w postępowaniu karnym, jak i opiekuje się zwierzętami odebranymi od oskarżonego do dnia ich odbioru. ☒ zasadny ☐ częściowo zasadny ☐ niezasadny Zwięźle o powodach uznania zarzutu za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny Zgodnie z art. 35 ust. 5 ustawy o ochronie zwierząt, w razie skazania za przestępstwo określone w art. 35 ust. 1, 1a lub 2, sąd orzeka nawiązkę w wysokości od 1.000 (tysiąca) zł do 100.000 (stu tysięcy) zł na wskazany cel związany z ochroną zwierząt. W przedmiotowej sprawie w pkt III zaskarżonego wyroku Sąd Rejonowy w Mińsku Mazowieckim na podstawie art. 35 ust. 5 w/w ustawy orzekł wobec oskarżonego nawiązkę w kwocie 1.000 (jednego tysiąca) złotych na rzecz Towarzystwa (...) w Polsce Zarząd Główny w W. – a zatem po pierwsze – najniższą możliwą, po drugie zaś – na rzecz innego podmiotu aniżeli Fundacja (...), występująca w tej sprawie w charakterze oskarżyciela posiłkowego, pod której pieczą od początku, tj. od odebrania oskarżonemu koni w dniu 12 marca 2020 r. znajdują się kucyki. Jak wskazano we wniesionej apelacji, Fundacja ta dotychczas wydała na leczenie i opiekę nad końmi odebranymi oskarżonemu blisko 8 tys. zł. Racjonalność orzeczenia wobec oskarżonego obowiązku uiszczenia nawiązki przemawia za orzeczeniem jej na rzecz Fundacji (...), nie zaś podmiotu, który z kucykami odebranymi oskarżonemu nie ma żadnego powiązania. Nawiązka jako środek kompensacyjny służy kompensacie szkód i krzywd mających swe źródło w przestępstwie. W przedmiotowej sprawie dotyczyła istot bezbronnych, zupełnie zależnych i zdanych na oskarżonego. Postulowanej przez skarżącego wysokości nawiązki (5.000 zł), nie sposób było odebrać jako wygórowanej i przez to niewspółmiernie surowej, chociażby przez to, iż była to kwota niższa aniżeli koszt leczenia zwierząt, dlatego też Sąd Okręgowy zmienił zaskarżony wyrok w części dotyczącej wysokości nawiązki zgodnie z wnioskiem oskarżyciela posiłkowego. Wniosek - o zmianę zaskarżonego wyroku w zakresie nawiązki na kwotę 5 tys. zł i orzeczenie jej zamiast na Towarzystwo (...) w Polsce Zarząd Główny w W. na Fundację (...), która utrzymuje zwierzęta odebrane oskarżonemu; ☒ zasadny ☐ częściowo zasadny ☐ niezasadny Zwięźle o powodach uznania wniosku za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny. Zasadność zarzutu warunkowała zasadność wniosku. Zarzut 3. Z apelacji obrońcy oskarżonego: Błąd w ustaleniach faktycznych, przyjętych za podstawę orzeczenia skazującego, polegający na bezpodstawnym przyjęciu, iż zebrany w niniejszym postępowaniu materiał dowodowy w postaci zeznań świadków: M. K., R. K., K. Ż., M. M., A. W., A. S. i T. C. oraz wyjaśnień oskarżonego S. S. daje podstawę do przyjęcia, iż dopuścił się on opisanego w wyroku z dnia 22 lutego 2021 r. czynu, stanowiącego występek z art. 35 ust. 1a ustawy o ochronie zwierząt z dnia 21 sierpnia 1997 r. (Dz.U.2019.0.122), w postaci znęcania nad końmi, w konsekwencji czego naruszył dyspozycję art. 244 Kodeksu karnego, poprzez nie zastosowanie się do zakazu hodowli koni, zawartego w wyroku Sądu Rejonowego w Sokołowie Podlaskim z dnia 17 stycznia 2017 r.; ☐ zasadny ☐ częściowo zasadny ☒ niezasadny Zwięźle o powodach uznania zarzutu za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny Zacząć należało od tego, że obrońca postulując uniewinnienie oskarżonego S. S. sam przyznał w uzasadnieniu wniesionej apelacji, iż w sprawie można przyjąć, iż przebywające w gm. H. kucyki egzystowały w warunkach budzących określone zastrzeżenia co do warunków higienicznych, w jakich przebywały zwierzęta, jak również podzielić trafność ustaleń Sądu Rejonowego co do stanu ich zdrowia i wyżywienia. Nie przeczył on również, iż dowody zgromadzone w tej sprawie: niekwestionowana opinia lekarsko-weterynaryjna (k. 23-30), orzeczenie lekarsko-weterynaryjne (k. 51-53), zeznania świadków: M. K. (k. 54-54v, 120-120v), R. K. (k. 59v, 121-122), K. Ż. (k. 64v, 122-122v), A. W. (k. 4-4v, 119v), E. S. (biorącej udział w oględzinach lekarz weterynarii) i nagrania wizualne (k. 71-72), dają podstawę do prezentowania poglądu o istotnym zaniedbaniu opieki nad kucykami uzasadniającym rozważania odpowiedzialności w płaszczyźnie 35 ust. 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o ochronie zwierząt, przez osoby, które miały obowiązek pieczy nad zwierzętami. W ocenie obrońcy, powyższe dowody nie rozstrzygają natomiast kwestii elementarnej, koniecznej do wydania wyroku skazującego, tj. nie wyjaśniają problemu jakim był poziom wiedzy oskarżonego co do własności zwierząt i osób zobowiązanych do sprawowania nad nimi opieki oraz tego, czy i w jakim zakresie obowiązek pieczy nad zwierzętami obciążał oskarżonego. Nad zagadnieniem stanowiącym oś apelacji obrońcy, niejako na przedpolu możliwych do podniesienia przez obronę zarzutów i argumentów, gruntownie pochylił się Sąd I instancji w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku. Wskazano w nim, iż Sąd meriti nie dał wiary wersji oskarżonego, jakoby zupełnie nieznana mu osoba pod jego nieobecność umieściła w jego stajni kucyki, kontaktując się z oskarżonym jedynie przez telefon, wyprowadzając zgodny z art. 7 kpk, zasadami logicznego rozumowania i doświadczenia życiowego wniosek, iż oskarżony był bardzo nielogiczny w przedstawianej przez siebie wersji zdarzenia i trudno wyobrazić sobie sytuację, że miałby on zgodzić się przyjąć pod opiekę zwierzęta nieznanej osoby. S. S. nie przedstawił żadnego sposobu rozliczenia za swoją pomoc, nie umiał podać personaliów tej osoby, czy chociażby jej numeru telefonu. Ponadto, zadziwiające byłoby, że właścicielka koni nie skontaktowała się od dnia 12 marca 2019 r. do dnia wyrokowania w tej sprawie w celu zabrania od oskarżonego swoich zwierząt, czy też rozliczenia się za ich utrzymanie, skoro nie miałaby wiedzy, że zostały one przymusowo zabrane. W kontekście powyższych uwag w zestawieniu ich z argumentacją przestawioną w apelacji dodać należało, iż każde twierdzenie wymaga dowodowego uwiarygodnienia, tego zaś zabrakło po stronie oskarżonego i jego obrońcy. Sąd Rejonowy prowadził postępowanie dowodowe, m.in. poprzez przesłuchanie A. S. celem dotarcia do prawdy materialnej, próbując zweryfikować wersję wydarzeń o nieustalonej kobiecie z Ukrainy (k. 168v), aczkolwiek nie znalazła ona wsparcia dowodowego. Jak wskazał Sąd Apelacyjny we Wrocławiu w wyroku z dnia 31 maja 2006 r., sygn. II AKa 72/06 nie jest ani wystarczające, ani skuteczne jedynie teoretyczne i gołosłowne wysłowienie pewnej hipotetycznej możliwości i na tej tylko podstawie formułowanie zarzutu, że ustalenia sądu są błędne, bowiem tej ewentualności nie uwzględniają lub też nie stanowią jej bezwzględnego zaprzeczenia. Każde dowodowe twierdzenie wymaga uwiarygodnienia, poprzez wskazanie na fakty realnie istniejące i poddające się obiektywnemu poznaniu procesowemu. Bez takiego zaś wymogu zakwestionowane mogłyby zostać wszelkie dowody i ustalenia sądu, a sąd byłby wikłany w niekończące się i w wielu wypadkach całkowicie nierealne procedury badania tych hipotez i ich dowodowego weryfikowania (OSA 2007 nr 1, poz. 4, str. 50, KZS 2006 nr 9, poz. 54, OSA/Wr. 2007 nr 1, poz. 23, Legalis Numer 80195). Sąd orzekający wydaje orzeczenie w oparciu o dowody zgromadzone w sprawie. Nie ma natomiast zadania tworzenia i oceniania innych hipotetycznych możliwości, w sytuacji, gdy żadna z hipotetycznych teorii przedstawiona przez obrońcę nie znajduje żadnego wsparcia dowodowego (por. wyrok Sądu Apelacyjnego w Warszawie z dnia 21 marca 2014 r., sygn. II AKa 56/14, Legalis Numer 831478). W ocenie Sądu Okręgowego, obrońca próbując podważyć winę oskarżonego w pokrętny i wymijający sposób podnosi kwestię własności terenu, na którym przebywały kucyki, wskazując, iż zgodnie z Księgą Wieczystą właścicielem są dzieci oskarżonego, nie zaś on sam, próbując przeforsować pogląd o błędnym uznaniu przez Sąd Rejonowy, iż to oskarżony „doglądał” tą nieruchomość. Skarżący przemilczał przy tym, iż sam oskarżony w momencie przybycia na jego posesję członków Fundacji (...) w pierwszej kolejności kazał im się wynosić, po drugie zaś podczas podjętej interwencji cały czas utrzymywał, że we właściwy sposób opiekuje się kucykami, mają one wystarczającą ilość pożywienia, dostęp do wody, przebywają w odpowiednich boksach, ich kopytami opiekował się kowal, itp. Przyjęcie strategii obrończej nie może być oderwane od tego, co wyjaśniał i w jaki sposób zachowywał się oskarżony. Tymczasem w przedmiotowej sprawie Sąd Okręgowy nie mógł oprzeć się wrażeniu, iż właśnie w ten sposób, w oderwaniu od twierdzeń swojego mocodawcy, postąpił obrońca. Zwierzęta zatrzymane u S. S. były pozbawione identyfikatorów i paszportów, ich opieka weterynaryjna (o ile miejsce miała jakakolwiek) nie była dokumentowana, twierdzenie o istnieniu osoby trzeciej która to przekazała konie bez umowy bez szczegółowych uzgodnień z oskarżonym czy też z jego dziećmi (właścicielami terenu) nie znalazło żadnego wsparcia dowodowego. W tej sytuacji linia obrony przytoczona w pkt 4 uzasadnienia apelacji (k. 204) nie mogła być uznana za zasadną. Przypomnienia wymagało także, że oskarżonego w dacie czynów z a/o obowiązywał zakaz hodowli koni z wyroku Sądu Rejonowego w Sokołowie Podlaskim z dnia 17 stycznia 2017 r., sygn. II K 132/16, przez co zawieranie przez oskarżonego jakiejkolwiek umowy o opiece nad końmi wiązałoby się jedynie z dokumentowaniem przez niego naruszenia powyższego zakazu. W takich sytuacjach okoliczność w postaci braku umowy nie mogła być uznana za przemawiają „na korzyść” oskarżonego. Zauważyć przy tym należy, że oskarżony twierdził, iż to on sam, bez konsultacji z dziećmi jako rzekomymi gospodarzami terenu, zawarł z inną osobą porozumienie o przechowywanie koni – czym przyznał, że przyjął na siebie obowiązki przechowawcy, zobowiązanego do dbania o dobrostan przyjętych na przechowanie zwierząt. Zarzut z art. 438 pkt 3 kpk, aby był skuteczny, nie może sprowadzać się do zakwestionowania stanowiska zaskarżonego wyroku przez lansowanie własnego poglądu skarżącego na ocenę zebranego materiału dowodowego i możliwe do wyciągnięcia na jej podstawie wnioski, ale powinien wskazywać na konkretne nieprawidłowości w rozumowaniu Sądu I instancji. Warunku tego omawiana apelacja obrońcy nie spełniła. Błąd w ustaleniach faktycznych (error facti) przyjętych za podstawę orzeczenia to błąd, który wynika bądź to z niepełności postępowania dowodowego (tzw. błąd "braku"), bądź też z przekroczenia granic swobodnej oceny dowodów (błąd "dowolności"). Może on więc być wynikiem nieznajomości określonych dowodów lub nieprzestrzegania dyrektyw obowiązujących przy ocenie dowodów (art. 7), np. błąd logiczny w rozumowaniu, zlekceważenie niektórych dowodów, danie wiary dowodom nieprzekonującym, bezpodstawne pominięcie określonych twierdzeń dowodowych, oparcie się na faktach w istocie nieudowodnionych itd. (por. wyrok Sądu Apelacyjnego we Wrocławiu z dnia 13 grudnia 2018 r., sygn. II AKa 379/18, LEX nr 2609637). W niniejszej sprawie Sąd Okręgowy nie stwierdził tego rodzaju uchybień. Wniosek - zmianę zaskarżonego wyroku poprzez uniewinnienie oskarżonego S. S. od przypisanych mu czynów lub o uchylenie tego wyroku i przekazanie sprawy Sądowi Rejonowemu w Mińsku Mazowieckim do ponownego rozpoznania; ☐ zasadny ☐ częściowo zasadny ☒ niezasadny Zwięźle o powodach uznania wniosku za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny. Bezzasadność zarzutu warunkowała bezzasadność wniosku. Zarzut 4. Rażąca niewspółmierność (surowość) wymierzonej oskarżonemu S. S. kary 6 miesięcy pozbawienia wolności; ☐ zasadny ☐ częściowo zasadny ☒ niezasadny Zwięźle o powodach uznania zarzutu za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny Sąd I instancji ma ustawowo zagwarantowaną swobodę w ferowaniu wyroku, w tym kształtowania wymiaru kary. Rolą zaś Sądu Odwoławczego jest weryfikacja, czy granice swobodnego uznania sędziowskiego, stanowiącego zasadę sądowego wymiaru kary nie zostały przekroczone w rozmiarach nie dających się wręcz zaakceptować. Sąd Okręgowy skontrolował całość rozstrzygnięcia o represji karnej wymierzonej oskarżonemu -tj. rozstrzygnięcie o karach jednostkowych oraz rozstrzygnięcie o karze łącznej, nie stwierdzając w tym względzie podstaw do ich korekty w rozstrzygnięciu reformatoryjnym. Przypomnieć w tym miejscu należy, iż górną granicą zagrożenia ustawowego za czyn z art. 35 ust. 1a ustawy o ochronie zwierząt jest kara pozbawienia wolności do lat 3, zaś czynu z art. 244 kk – 5 lat pozbawienia wolności. Zdaniem Sądu Odwoławczego, w rozstrzygnięciu pierwszoinstancyjnym wszelkim przesłankom łagodzącym i obciążającym oskarżonego nadano właściwą rangę i znaczenie. Wiek (74 lata) i stan zdrowia S. S. (oskarżony niemal od początku niniejszego postępowania podkreślał, że przeszedł zawał) w wystarczającym stopniu uwzględniono ferując rozstrzygnięcie o karze w I instancji. Leczenie i zabiegi medyczne mogą mieć miejsce w warunkach więziennej służby zdrowia, a w sytuacji w której będzie to niewystraczające S. S. może być udzielona przepustka, odroczenie wykonania kary, przerwa w karze, bądź też mogą być wdrożone rozwiązania przewidziane w art. 115 § 5 kkw. Ponadto, Sąd Rejonowy słusznie zwrócił uwagę, iż oskarżony może starać się o dozór elektroniczny (art. 43la kkw). Popełniając czyn z art. 244 kk, S. S. wyraził nie tylko swój lekceważący stosunek do porządku prawego, ale także pogardę dla prawomocnego wyroku Sądu Rejonowego w Sokołowie Podlaskim z dnia z dnia 17 stycznia 2017 r., sygn. II K 132/16, w którym orzeczono wobec niego środek karny. Orzeczone kary jednostkowe: 5 miesięcy (za czyn z pkt I a/o) i 3 miesiące (za czyn z pkt II a/o) są adekwatne do stopnia winy, stopnia społecznej szkodliwości czynów oskarżonego, jego właściwości i warunków osobistych. Uwzględniają także rodzaj i charakter naruszonych dóbr, sposób i okoliczności popełnienia przypisanych mu czynów, jak również motywację sprawcy. Jednocześnie są karami sprawiedliwymi, które spełnią swoje cele w zakresie prewencji ogólnej i indywidualnej, zachowując właściwe proporcje pomiędzy funkcją represyjną i wychowawczą. Jednocześnie, zasada asperacji zastosowana przez Sąd Rejonowy w rozstrzygnięciu o karze łącznej, uwzględnia bliskie związki czasowe i podmiotowo-przedmiotowe między czynami oskarżonego. W ocenie Sądu Okręgowego, tylko bezwzględna kara 6 (sześciu) miesięcy pozbawienia wolności jest w stanie uzmysłowić S. S. naganność jego czynów i powstrzymać go od tego typu zachowań w przyszłości. Pamiętać należało, iż niniejsza sprawa nie jest pierwszą, w której oskarżonemu postawiono zarzut z w/w ustawy, a orzeczona wobec niego kara wolnościowa w postaci kary 10 miesięcy ograniczenia wolności ze sprawy II K 132/16 Sądu Rejonowego w Sokołowie Podlaskim nie okazała się wystarczająca, aby powstrzymać go od popełnienia kolejnego, podobnego czynu. Cele prewencji indywidualnej także przemawiały zatem za surowszym wyborem rodzaju kary, aniżeli wolnościowe kary grzywny czy ograniczenia wolności. Kara ta powinna również w odczuciu społecznym utwierdzić przekonanie, iż organy wymiaru sprawiedliwości nie będą tolerować zachowań osób zadających cierpienie i ból zwierzętom, zaś sprawców przestępstw penalizowanych w ustawie o ochronie zwierząt może spotkać realna dolegliwość. Wniosek - o zmianę zaskarżonego wyroku poprzez wymierzenie oskarżonemu w miejsce kary łącznej 6 miesięcy pozbawienia wolności, przy zastosowaniu art. 37a kk, kary grzywny w rozmiarze 100 stawek, po 30 zł każda ☐ zasadny ☐ częściowo zasadny ☒ niezasadny Zwięźle o powodach uznania wniosku za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny. Bezzasadność zarzutu warunkowała bezzasadność wniosku, w szczególności ponowne popełnienie podobnego przestępstwa sprzeciwia się wymierzeniu kary porównywalnej czy nawet łagodniejszej niż uprzednio. 4. OKOLICZNOŚCI PODLEGAJĄCE UWZGLĘDNIENIU Z URZĘDU 1. ------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------ Zwięźle o powodach uwzględnienia okoliczności ------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------ 5. ROZSTRZYGNIĘCIE SĄDU ODWOŁAWCZEGO 5.1. Utrzymanie w mocy wyroku sądu pierwszej instancji 1. Przedmiot utrzymania w mocy Rozstrzygnięcie o winie i karze zasadniczej wymierzonej oskarżonemu w I instancji. Zwięźle o powodach utrzymania w mocy Bezzasadność apelacji obrońcy oskarżonego w powyższym zakresie i brak okoliczności podlegających uwzględnieniu z urzędu. 5.2. Zmiana wyroku sądu pierwszej instancji 1. Przedmiot i zakres zmiany Sąd Okręgowy zmienił zaskarżony wyrok w ten sposób, że: 1. w miejsce orzeczonej w pkt III nawiązki w kwocie tysiąca złotych na rzecz Towarzystwa (...) w Polsce Zarząd Główny w W. orzekł od oskarżonego tę nawiązkę w wysokości 5 (pięciu) tysięcy złotych na rzecz Fundacji (...) w W.; 2. zmienił numerację pkt VI wyroku na pkt VII, zaś po pkt V wyroku dodał pkt VI o treści „na podstawie art. 38a ust. 7ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o ochronie zwierząt i orzekł od oskarżonego przepadek będących przedmiotami wykonawczymi przypisanego mu przestępstwa dwóch koni typu kuc, oddanych na przechowanie Fundacji (...) w W.. Zwięźle o powodach zmiany Zob. 3.1 i 3.2 5.3. Uchylenie wyroku sądu pierwszej instancji 5.3.1. Przyczyna, zakres i podstawa prawna uchylenia 1.1. ----------------------------------------------------------------------------------- ☐ art. 439 k.p.k. Zwięźle o powodach uchylenia ------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------ 2.1. Konieczność przeprowadzenia na nowo przewodu w całości ☐ art. 437 § 2 k.p.k. Zwięźle o powodach uchylenia ----------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------- 3.1. Konieczność umorzenia postępowania ☐ art. 437 § 2 k.p.k. Zwięźle o powodach uchylenia i umorzenia ze wskazaniem szczególnej podstawy prawnej umorzenia ------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------ 4.1. ------------------------------------------------------------------------------------ ☐ art. 454 § 1 k.p.k. Zwięźle o powodach uchylenia ------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------ 5.3.2. Zapatrywania prawne i wskazania co do dalszego postępowania --------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------- 5.4. Inne rozstrzygnięcia zawarte w wyroku Punkt rozstrzygnięcia z wyroku Przytoczyć okoliczności --------------------- -------------------------------------------------------------------------------------------------------------- 6. Koszty Procesu Punkt rozstrzygnięcia z wyroku Przytoczyć okoliczności Na podstawie art. 634 kpk w zw. z art. 624 § 1 kpk i art. 17 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 23 czerwca 1973 r. o opłatach w sprawach karnych zwolniono oskarżonego od kosztów sądowych za II instancję stwierdzając, że wydatki tego postępowania poniesie Skarb Państwa. 7. PODPIS 1.3. Granice zaskarżenia Kolejny numer załącznika 2 Podmiot wnoszący apelację Obrońca oskarżonego Rozstrzygnięcie, brak rozstrzygnięcia albo ustalenie, którego dotyczy apelacja Rozstrzygnięcie o winie i karze zasadniczej 1.3.1. Kierunek i zakres zaskarżenia ☒ na korzyść ☐ na niekorzyść ☐ w całości ☒ w części ☒ co do winy ☒ co do kary ☐ co do środka karnego lub innego rozstrzygnięcia albo ustalenia 1.3.2. Podniesione zarzuty Zaznaczyć zarzuty wskazane przez strony w apelacji ☐ art. 438 pkt 1 k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w zakresie kwalifikacji prawnej czynu przypisanego oskarżonemu ☐ art. 438 pkt 1a k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w innym wypadku niż wskazany w art. 438 pkt 1 k.p.k., chyba że pomimo błędnej podstawy prawnej orzeczenie odpowiada prawu ☐ art. 438 pkt 2 k.p.k. – obraza przepisów postępowania, jeżeli mogła ona mieć wpływ na treść orzeczenia ☒ art. 438 pkt 3 k.p.k. – błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia, jeżeli mógł on mieć wpływ na treść tego orzeczenia ☒ art. 438 pkt 4 k.p.k. – rażąca niewspółmierność kary, środka karnego, nawiązki lub niesłusznego zastosowania albo niezastosowania środka zabezpieczającego, przepadku lub innego środka ☐ art. 439 k.p.k. ☐ brak zarzutów 1.4. Wnioski ☒ uchylenie ☒ zmiana

Sygn. akt II Ka 206/23 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 11 lipca 2023 r. Sąd Okręgowy w Siedlcach II Wydział Karny w składzie: Przewodniczący: sędzia (del.) Paweł Mądry Protokolant: st. sekr. sąd. Agnieszka Walerczak przy udziale prokuratora Leszka Wójcika po rozpoznaniu w dniu 11 lipca 2023 r. sprawy R. B. oskarżonego z art. 279 § 1 kk na skutek apelacji, wniesionej przez obrońcę oskarżonego od wyroku Sądu Rejonowego w Garwolinie z dnia 24 stycznia 2023 r. sygn. akt II K 358/22 zaskarżony wyrok utrzymuje w mocy; zasądza od oskarżonego na rzecz Skarbu Państwa 200 złotych tytułem kosztów sądowych za postępowanie odwoławcze. UZASADNIENIE Formularz UK 2 Sygnatura akt II Ka 206/23 Załącznik dołącza się w każdym przypadku. Podać liczbę załączników: 1 CZĘŚĆ WSTĘPNA Oznaczenie wyroku sądu pierwszej instancji wyrok Sądu Rejonowego w Garwolinie z dnia 24 stycznia 2023r. w sprawie II K 358/22 Podmiot wnoszący apelację ☐ oskarżyciel publiczny albo prokurator w sprawie o wydanie wyroku łącznego ☐ oskarżyciel posiłkowy ☐ oskarżyciel prywatny ☒ obrońca ☐ oskarżony albo skazany w sprawie o wydanie wyroku łącznego ☐ inny Granice zaskarżenia Kierunek i zakres zaskarżenia ☒ na korzyść ☐ na niekorzyść ☒ w całości ☐ w części ☐ co do winy ☐ co do kary ☐ co do środka karnego lub innego rozstrzygnięcia albo ustalenia Podniesione zarzuty Zaznaczyć zarzuty wskazane przez strony w apelacji ☐ art. 438 pkt 1 k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w zakresie kwalifikacji prawnej czynu przypisanego oskarżonemu ☐ art. 438 pkt 1a k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w innym wypadku niż wskazany w art. 438 pkt 1 k.p.k., chyba że pomimo błędnej podstawy prawnej orzeczenie odpowiada prawu ☒ art. 438 pkt 2 k.p.k. – obraza przepisów postępowania, jeżeli mogła ona mieć wpływ na treść orzeczenia ☒ art. 438 pkt 3 k.p.k. – błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia, jeżeli mógł on mieć wpływ na treść tego orzeczenia ☐ art. 438 pkt 4 k.p.k. – rażąca niewspółmierność kary, środka karnego, nawiązki lub niesłusznego zastosowania albo niezastosowania środka zabezpieczającego, przepadku lub innego środka ☐ art. 439 k.p.k. ☐ brak zarzutów Wnioski ☐ uchylenie ☒ zmiana Ustalenie faktów w związku z dowodami przeprowadzonymi przez sąd odwoławczy Ustalenie faktów Fakty uznane za udowodnione Lp. Oskarżony Fakt oraz czyn, do którego fakt się odnosi Dowód Numer karty 2.1.1.1. ------------------ --------------------------------------------------------- ------------ --------------- Fakty uznane za nieudowodnione Lp. Oskarżony Fakt oraz czyn, do którego fakt się odnosi Dowód Numer karty 2.1.2.1. ------------------- --------------------------------------------------------- ------------ --------------- Ocena dowodów Dowody będące podstawą ustalenia faktów Lp. faktu z pkt 2.1.1 Dowód Zwięźle o powodach uznania dowodu --------------- ------------------------------------------------------------- ----------------------------------------------- Dowody nieuwzględnione przy ustaleniu faktów (dowody, które sąd uznał za niewiarygodne oraz niemające znaczenia dla ustalenia faktów) Lp. faktu z pkt 2.1.1 albo 2.1.2 Dowód Zwięźle o powodach nieuwzględnienia dowodu --------------- ------------------------------------------------------------- ---------------------------------------------- STANOWISKO SĄDU ODWOŁAWCZEGO WOBEC ZGŁOSZONYCH ZARZUTÓW i wniosków Lp. Zarzut 3.1. 1) zarzut obrazy przepisów postępowania mającej wpływ na treść wyroku, tj. art. 7 kpk. poprzez dokonanie dowolnej a nie swobodnej oceny wyjaśnień oskarżonego i uznanie ich za niewiarygodne w zakresie w jakim wskazuje, że nie popełnił zarzucanych mu czynów a sprzedawany złom to inny złom, tj. dwie felgi aluminiowe w rozmiarze 21 cali i inna stal nierdzewna, a nie był to złom pochodzący z przedmiotowej kradzieży z włamaniem, podczas gdy te fakty potwierdza nagranie rozmowy oskarżonego i świadka N. G. przedłożone do akt sprawy, któremu Sąd dał wiarę w całości, 2) zarzut obrazy przepisów postępowania mającej wpływ mi treść wyroku, tj. art. 7 kpk poprzez dokonanie dowolnej a nie swobodnej oceny zeznań świadków A. B. oraz P. Ł. i uznanie ich za niewiarygodne w zakresie jakim wskazali, że R. B. nie dokonał kradzieży z włamaniem i nie sprzedał przedmiotów pochodzących z tej kradzieży, podczas gdy ci świadkowie wskazali, że oskarżony zbierał złom i go sprzedawał, ale tylko z prywatnych posesji i jedynie za zgodą właścicieli, a złom sprzedawany N. G. nie pochodził z kradzieży, 3) zarzut obrazy przepisów postępowania mającej wpływ na treść wyroku, tj. art. 7 kpk poprzez dokonanie dowolnej, a nie swobodnej oceny zeznań świadka N. G. i uznanie ich za wiarygodne w zakresie jakim wskazał, że przyjmował on osobiście od oskarżonego R. B. złom w postaci arkuszy blachy oraz czterech felg aluminiowych, które to przedmioty miały rzekomo pochodzić z kradzieży z włamaniem, podczas gdy z nagrania rozmowy oskarżonego z N. G., któremu Sąd dał wiarę w całości wynika, iż świadek przyjmował od oskarżonego inny złom i to dwukrotnie, najpierw z felgi, a później blachę kwasówkę, nadto świadek zeznawał odmiennie podczas postępowania przygotowawczego i podczas postępowania sądowego, co dyskredytuje jego wiarygodność, 4) zarzut obrazy przepisów postępowania mającej wpływ na treść wyroku, tj. art. 7 kpk poprzez dokonanie dowolnej, a nie swobodnej oceny zeznań pokrzywdzonego R. P. i uznanie ich za wiarygodne w zakresie jakiej wskazywał, że był jeden arkusz stali nierdzewnej przytwierdzony do płotu, podczas gdy zgodnie z treścią wyjaśnień oskarżonego przy płocie leżały niewielkie ilości pociętych ścinek arkuszy blachy ze stali nierdzewnej i to te ścinki wziął za zgodą pokrzywdzonego oskarżony, 5) zarzut obrazy przepisów postępowania mającej wpływ na treść wyroku, tj. art. 410 kpk poprzez pominięcie przy dokonywaniu ustaleń faktycznych istotnych okoliczności wynikających z uznanego za wiarygodne nagrania rozmowy pomiędzy oskarżonym a N. G. z dnia 20 sierpnia 2022 roku i tym samym oparcie ustaleń faktycznych jedynie na części materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie, 6) zarzut obrazy przepisów postępowania mającej wpływ na treść wyroku, tj. art. 410 kpk poprzez pominięcie przy dokonywaniu ustaleń faktycznych istotnych okoliczności wynikających z formularza przyjęcia odpadów metali z dnia 10 grudnia 2021 roku i wyjaśnień oskarżonego w zakresie ilości złomu, którego waga nie pokrywa się z ilością rzekomo ukradzionych arkuszy blachy ze stali nierdzewnej i felg wskazanych w zarzucie, a tym samym oparcie ustaleń faktycznych jedynie na części materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie, które to błędy proceduralne skutkowały błędem w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę zaskarżonego wyroku polegającym na uznaniu, że oskarżony popełnił zarzucany mu czyn, w sytuacji gdy zebrane w sprawie dowody nie świadczą o jego sprawstwie, co w konsekwencji doprowadziło do bezpodstawnego skazania oskarżonego ☐ zasadny ☐ częściowo zasadny ☒ niezasadny Zwięźle o powodach uznania zarzutu za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny - obrońca kwestionując ocenę wyjaśnień oskarżonego dokonaną przez Sąd I instancji nie wykazał w uzasadnieniu apelacji argumentów przemawiających za zasadnością tak sformułowanego zarzutu, lecz w apelacji odniósł się krytycznie do dokonanej oceny pozostałych dowodów zgromadzonych w sprawie. Z tego powodu Sąd Okręgowy ograniczy się wyłącznie do stwierdzenia, że argumentacja Sądu I instancji dotycząca powodów uznania wyjaśnień oskarżonego za niewiarygodne w całości zasługuje na akceptację. - zdaniem obrońcy, błędne było uznanie zeznań świadków A. B. i P. Ł. za niewiarygodne „ podczas gdy ci świadkowie wskazali, że oskarżony zbierał złom i go sprzedawał, ale tylko z prywatnych posesji i jedynie za zgodą właścicieli, a złom sprzedawany N. G. nie pochodził z kradzieży”. W uzasadnieniu do tego zarzutu obrońca stwierdził, że świadkowie ci znają tryb i sposób życia oskarżonego, wiedzą w jaki sposób się zachowuje i jaki złom zbiera. Zdaniem Sądu Okręgowego, argumenty obrońcy nie są przekonywujące, zaś Sąd Okręgowy podziela stanowisko Sądu I instancji, iż wobec wiarygodności zeznań pokrzywdzonego, świadka N. G. i zgromadzonych dokumentów sprzeczne z nimi zeznania tych świadków należy uznać za pozbawione wiarygodności. - obrońca kwestionując wiarygodność zeznań N. G. wskazał na treść nagrania rozmowy prowadzonej przez oskarżonego z N. G. stwierdzając, że z nagranej rozmowy wynika, że oskarżony sprzedał na skupie złomu inny złom niż objęty aktem oskarżenia oraz że sprzeczność pomiędzy kolejnymi zeznaniami tego świadka dyskredytuje jego wiarygodność. Odnosząc się zatem w pierwszej kolejności do wartości dowodowej nagrania rozmowy należy stwierdzić, że wartość dowodowa tego nagrania jest znikoma. Z treści tej rozmowy wynika, że oskarżony usiłował wymusić na świadku korzystną dla niego treść rozmowy. Świadczą o tym chociażby takie fragmenty, gdy świadek podtrzymuje, że oskarżony sprzedał mu cztery alufelgi, zaś oskarżony natarczywie odpowiada, że sprzedał dwie sztuki. Nadto nagranie zostało – jak twierdzi oskarżony – sporządzone w dniu 20 sierpnia 2022r., a zatem przed otwarciem przewodu sądowego w sprawie, a tym samym przed przesłuchaniem tego świadka na rozprawie (07 września 2022r.). Oskarżony był obecny podczas przesłuchania świadka na rozprawie, a mimo to nie ujawnił faktu posiadania takiego nagrania i uniemożliwił świadkowi ustosunkowanie się do treści zawartych na tym nagraniu. Dodatkowo obrońca nie dostrzega oczywistej ułomności tego rodzaju wypowiedzi świadka, zarejestrowanej zresztą bez jego wiedzy. Otóż składając zeznania na rozprawie świadek zna powód wezwania, wie na jakie okoliczności ma zeznawać, a przede wszystkim składa zeznania pod rygorem odpowiedzialności karnej za składanie fałszywych zeznań. Twierdzenia wypowiadane w luźnej rozmowie, a zwłaszcza w sytuacji gdy drugi rozmówca stara się wymusić na podsłuchiwanym korzystne dla siebie treści nie stanowią równorzędnego dowodu w stosunku do zeznań złożonych w postępowaniu karnym. Kolejną kwestią jest także to, że obrońca w apelacji nie wykazał na czym miałyby polegać istotne sprzeczności pomiędzy kolejnymi zeznaniami świadka N. G., zaś sugestia obrońcy, że świadek „ podczas wizyty funkcjonariuszy policji (…) potwierdził wszystkie tezy policjantów byleby Ci opuścili teren prowadzonej przez niego działalności” jest wyłącznie czystą spekulacją i wytworem wyobraźni autora tej tezy. - Sąd Okręgowy nie zgadza się także z zarzutem błędnej oceny zeznań pokrzywdzonego dokonanej przez Sąd I instancji. Obrońca w treści zarzutu zakwestionował wypowiedź pokrzywdzonego o tym, że „ był jeden arkusz blachy ze stali nierdzewnej przytwierdzony do płotu” wskazując na wyjaśnienia oskarżonego, z których wynika, że R. B. zabrał z posesji pokrzywdzonego jedynie ścinki blachy, czyniąc to za zgodą pokrzywdzonego. Nadto w uzasadnieniu apelacji wskazał, że pokrzywdzony „ uwidacznia ewidentną niechęć do oskarżonego, kierują nim pobudki zemsty na oskarżonym, a jednocześnie żywi on nadzieję na pieniądze z obowiązku naprawienia szkody”. Mimo tak ostrej oceny postaci pokrzywdzonego, brak jednak w dalszej części apelacji uzasadnienia dla tej tezy. Tymczasem wymowa zgromadzonych w sprawie dowodów jest taka, że pokrzywdzony ujawnił brak opisanych w zarzucie aktu oskarżenia przedmiotów i składając zawiadomienie o przestępstwie nie wskazał żadnego, nawet potencjalnego sprawcy kradzieży z włamaniem. Dodatkowo do sprawy dołączył fotografie, gdzie na jednej z nich widoczny jest arkusz blachy przytwierdzony do ogrodzenia (k. 6). Na trop oskarżonego trafili funkcjonariusze KPP G., zatem brak jest w sprawie jakichkolwiek podstaw do przyjęcia, że pokrzywdzony działał „ z zemsty” przeciwko oskarżonemu. Nadto nie do przyjęcia jest argument obrońcy, iż zeznania pokrzywdzonego są fałszywe jedynie z tego powodu, że określonej okoliczności zaprzeczył oskarżony w swych wyjaśnieniach. W polskim procesie karnym nie obowiązuje zasada wyższości wartości dowodowej wyjaśnień sprawcy wobec innych dowodów. Zarówno zeznania pokrzywdzonego jak i wyjaśnienia oskarżonego zostały kompleksowo ocenione przez Sąd I instancji, zatem nadanie waloru wiarygodności zeznaniom pokrzywdzonego wiązało się jednocześnie z odmową uznania wyjaśnień za wiarygodne, co mieści się w granicach określonych art. 7 kpk. - jak wyżej wskazano, wartość dowodowa nagrania rozmowy N. G. z oskarżonym jest znikoma (aczkolwiek należy zgodzić się z Sądem I instancji, iż z treści tego nagrania wynikają pośrednio okoliczności zgodne treścią zeznań tego świadka), zatem nie doszło w sprawie do obrazy przepisu art. 410 kpk w sposób opisany w zarzucie. - Sąd Okręgowy nie zgadza się także z twierdzeniem obrońcy, iż treść formularza przyjęcia odpadów z dnia 10 grudnia 2021r. pozostaje w sprzeczności z ustaleniami faktycznymi dokonanymi przez Sąd I instancji. Należy przypomnieć, że z zeznań N. G. złożonych na rozprawie wynika, iż oskarżony dwukrotnie sprzedawał na skupie złomu „ blachy”. Za pierwszym razem sprzedał blachy łącznie z czterema alufelgami, zaś za drugim razem same blachy. W aktach sprawy znajduje się jedynie jedno pokwitowanie przyjęcia odpadów metali (k. 35) z 10 grudnia 2021r., z którego wynika, iż oskarżony sprzedał 41,5 kg złomu stali nierdzewnej. Istotne jest także to, że z zeznań N. G. wynika, że blach było 40-50 i były „ nieduże”. Tymczasem pokrzywdzony zeznał, że w kontenerze znajdowało się 15-20 arkuszy blach o wymiarach 3m x 1,5m. Zestawienie tych informacji wskazuje na to, że oskarżony dokonał pocięcia blach przed ich sprzedażą. Z tych też powodów sprzedaż blach mogła nastąpić etapowo, zaś waga złomu stali nierdzewnej ustalona w dniu 10 grudnia 2021r. nie stanowi wagi całej blachy skradzionej pokrzywdzonemu, lecz jedynie blachy sprzedanej tego dnia w tym konkretnym skupie złomu. Warto w tym miejscu przypomnieć, że do znamion czynu przypisanego oskarżonemu nie należą okoliczności towarzyszące sprzedaży skradzionych przedmiotów, lecz wyłącznie okoliczności związane z kradzieżą mienia R. P. z zamkniętego kontenera. Wprawdzie w tym zakresie obrońca ma rację twierdząc, że brak jest w sprawie naocznego świadka lub dowodu bezpośrednio wskazującego na sprawstwo oskarżonego, to jednak zgromadzone w sprawie poszlaki prowadzą wyłącznie do jedynego wniosku, iż R. B. dokonał kradzieży z włamaniem w sposób opisany w zarzucie, zatem Sąd Rejonowy nie dopuścił się w tym zakresie błędu w ustaleniach faktycznych postulowanego w apelacji obrońcy. Wniosek wniosek o zmianę wyroku i uniewinnienie oskarżonego ewentualnie o zmianę kwalifikacji prawnej czynu na art. 119 § 1 kw i na tej podstawie wymierzenie oskarżonemu kary 1 roku ograniczenia wolności polegającej na wykonywaniu pracy na cele społeczne w wymiarze 30h w stosunku miesięcznym ☐ zasadny ☐ częściowo zasadny ☒ niezasadny Zwięźle o powodach uznania wniosku za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny. - bezzasadność apelacji warunkowała brak podstaw do uwzględnienia wniosku o zmianę wyroku i uniewinnienie oskarżonego, - dodatkowo należy wskazać, że nie było w sprawie jakichkolwiek podstaw do zmiany kwalifikacji czynu zarzuconego oskarżonemu na przepis art. 119 § 1 kw, gdyż bez względu na wartość mienia każda kradzież z włamaniem stanowi występek, - na marginesie należy jedynie zauważyć, że sprzeczne z przepisami byłoby ukaranie oskarżonego za czyn z art. 119 § 1 kw na karę roku ograniczenia wolności w sytuacji, gdy wykroczenie to jest zagrożone karą 1 miesiąca ograniczenia wolności OKOLICZNOŚCI PODLEGAJĄCE UWZGLĘDNIENIU Z URZĘDU 4.1. ------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------- Zwięźle o powodach uwzględnienia okoliczności -------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------- ROZSTRZYGNIĘCIE SĄDU ODWOŁAWCZEGO Utrzymanie w mocy wyroku sądu pierwszej instancji 5.1.1. Przedmiot utrzymania w mocy cały wyrok Zwięźle o powodach utrzymania w mocy bezzasadność apelacji i brak podstaw do zmiany wyroku z uwagi na okoliczności uwzględniane przez sąd odwoławczy z urzędu Zmiana wyroku sądu pierwszej instancji 5.2.1. Przedmiot i zakres zmiany ------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------- Zwięźle o powodach zmiany ------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------- Uchylenie wyroku sądu pierwszej instancji Przyczyna, zakres i podstawa prawna uchylenia 5.3.1.1.1. ----------------------------------------------------------------------- ☐ art. 439 k.p.k. Zwięźle o powodach uchylenia ------------------------------------------------------------------------------------------------------------------- 5.3.1.2.1. Konieczność przeprowadzenia na nowo przewodu w całości ☐ art. 437 § 2 k.p.k. Zwięźle o powodach uchylenia ------------------------------------------------------------------------------------------------------------------ 5.3.1.3.1. Konieczność umorzenia postępowania ☐ art. 437 § 2 k.p.k. Zwięźle o powodach uchylenia i umorzenia ze wskazaniem szczególnej podstawy prawnej umorzenia ------------------------------------------------------------------------------------------------------------------- 5.3.1.4.1. ----------------------------------------------------------------------- ☐ art. 454 § 1 k.p.k. Zwięźle o powodach uchylenia ------------------------------------------------------------------------------------------------------------------- Zapatrywania prawne i wskazania co do dalszego postępowania ----------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------- Inne rozstrzygnięcia zawarte w wyroku Punkt rozstrzygnięcia z wyroku Przytoczyć okoliczności ----------------- --------------------------------------------------------------------------------------------------------------- Koszty Procesu Punkt rozstrzygnięcia z wyroku Przytoczyć okoliczności II apelacja obrońcy okazała się w całości bezzasadna, zatem z mocy art. 636 § 1 kpk oskarżony ponosi koszty sądowe za postępowanie odwoławcze w całości. Na zasądzone koszty składa się opłata w kwocie 180 zł (art. 2 ust. 1 pkt 3 w zw. z art. 8 ustawy z dnia 23 czerwca 1973 r. o opłatach w sprawach karnych) oraz kwota 20 zł tytułem wydatków (ryczałt za doręczenia pism sądowych w postępowaniu odwoławczym). PODPIS 1.3. Granice zaskarżenia Kolejny numer załącznika 1 Podmiot wnoszący apelację obrońca Rozstrzygnięcie, brak rozstrzygnięcia albo ustalenie, którego dotyczy apelacja cały wyrok 1.3.1. Kierunek i zakres zaskarżenia ☒ na korzyść ☐ na niekorzyść ☒ w całości ☐ w części ☐ co do winy ☒ co do kary ☐ co do środka karnego lub innego rozstrzygnięcia albo ustalenia 1.3.2. Podniesione zarzuty Zaznaczyć zarzuty wskazane przez strony w apelacji ☐ art. 438 pkt 1 k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w zakresie kwalifikacji prawnej czynu przypisanego oskarżonemu ☐ art. 438 pkt 1a k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w innym wypadku niż wskazany w art. 438 pkt 1 k.p.k., chyba że pomimo błędnej podstawy prawnej orzeczenie odpowiada prawu ☒ art. 438 pkt 2 k.p.k. – obraza przepisów postępowania, jeżeli mogła ona mieć wpływ na treść orzeczenia ☒ art. 438 pkt 3 k.p.k. – błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia, jeżeli mógł on mieć wpływ na treść tego orzeczenia ☐ art. 438 pkt 4 k.p.k. – rażąca niewspółmierność kary, środka karnego, nawiązki lub niesłusznego zastosowania albo niezastosowania środka zabezpieczającego, przepadku lub innego środka ☐ art. 439 k.p.k. ☐ brak zarzutów 1.4. Wnioski ☐ uchylenie ☒ zmiana

Sygn. akt II AKa 252/21 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 22 lutego 2023 roku Sąd Apelacyjny w Warszawie II Wydział Karny w składzie: Przewodniczący: SSA Katarzyna Capałowska Sędziowie: SA Anna Zdziarska SO (del.) Anna Gąsior – Majchrowska (spr.) Protokolant: stażysta Klaudia Kulbicka przy udziale Prokuratora Marka Deczkowskiego po rozpoznaniu w dniu 14 lutego 2023 roku sprawy: 1. Ż. S., córki M. i M. z domu T., urodzonej w dniu (...) w R. oskarżonej o czyn z art. 286§1 k.k. w zb. z art. 270§1 k.k. w zw. z art. 294§1 k.k. w zw. z art. 11§2 k.k. w zw. z art. 12§1 k.k. 2. E. G. z domu T., córki J. i A. z domu K., urodzonej w dniu (...) w W. oskarżonej o czyn z art. 231§3 k.k. w zw. z §1 k.k. w zw. z art. 12§1 k.k. na skutek apelacji wniesionych przez prokuratora, pełnomocnika oskarżyciela posiłkowego i obrońcę oskarżonej Ż. S. od wyroku Sądu Okręgowego w Warszawie z dnia 25 marca 2021 roku sygn. XII K 19/20 I. zmienia wyrok w zaskarżonej części w stosunku do oskarżonej Ż. S. w ten sposób, że: 1. uzupełnia opis czynu zarzucanego oskarżonej, a przypisanego w punkcie 1 i po słowach „niekorzystnego rozporządzenia” przyjmuje wyrażenie „mieniem”, zaś określenie „wielkiej” zastępuje wyrażeniem „znacznej wartości”; 2. podwyższa orzeczony w punkcie 1 obowiązek częściowego naprawienia szkody do kwoty 1.114.280,44 (jeden milion sto czternaście tysięcy dwieście osiemdziesiąt złotych czterdzieści cztery grosze); 3. na podstawie art. 41 § 1 k.k. w zw. z art. 43 § 1 k.k. orzeka wobec oskarżonej środek karny w postaci zakazu zajmowania stanowisk związanych z odpowiedzialnością materialną na okres 3 (trzech) lat; II. utrzymuje w mocy wyrok w pozostałej zaskarżonej części w stosunku do oskarżonej Ż. S.; III. utrzymuje w mocy wyrok w stosunku do oskarżonej E. G.; IV. zwalnia oskarżoną Ż. S. od kosztów sądowych za postępowanie odwoławcze, zaś wydatkami obciąża Skarb Państwa. UZASADNIENIE UZASADNIENIE Formularz UK 2 Sygnatura akt II AKa 252/21 Załącznik dołącza się w każdym przypadku. Podać liczbę załączników: 3 1. CZĘŚĆ WSTĘPNA 1.1. Oznaczenie wyroku sądu pierwszej instancji Wyrok Sądu Okręgowego w Warszawie z dnia 25 marca 2021 roku w sprawie XII K 19/20. 1.2. Podmiot wnoszący apelację ☒ oskarżyciel publiczny albo prokurator w sprawie o wydanie wyroku łącznego ☐ oskarżyciel posiłkowy ☐ oskarżyciel prywatny ☒ obrońca ☐ oskarżony albo skazany w sprawie o wydanie wyroku łącznego ☒ inny 1.3. Granice zaskarżenia 1.1.1. Kierunek i zakres zaskarżenia ☒ na korzyść ☒ na niekorzyść ☒ w całości ☒ w części ☐ co do winy ☒ co do kary ☒ co do środka karnego lub innego rozstrzygnięcia albo ustalenia 1.1.2. Podniesione zarzuty Zaznaczyć zarzuty wskazane przez strony w apelacji ☒ art. 438 pkt 1 k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w zakresie kwalifikacji prawnej czynu przypisanego oskarżonemu ☒ art. 438 pkt 1a k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w innym wypadku niż wskazany w art. 438 pkt 1 k.p.k., chyba że pomimo błędnej podstawy prawnej orzeczenie odpowiada prawu ☒ art. 438 pkt 2 k.p.k. – obraza przepisów postępowania, jeżeli mogła ona mieć wpływ na treść orzeczenia ☒ art. 438 pkt 3 k.p.k. – błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia, jeżeli mógł on mieć wpływ na treść tego orzeczenia ☒ art. 438 pkt 4 k.p.k. – rażąca niewspółmierność kary, środka karnego, nawiązki lub niesłusznego zastosowania albo niezastosowania środka zabezpieczającego, przepadku lub innego środka ☐ art. 439 k.p.k. ☐ brak zarzutów 1.4. Wnioski ☒ uchylenie ☒ zmiana 2. Ustalenie faktów w związku z dowodami przeprowadzonymi przez sąd odwoławczy 1.5. Ustalenie faktów 1.1.3. Fakty uznane za udowodnione Lp. Oskarżony Fakt oraz czyn, do którego fakt się odnosi Dowód Numer karty 2.1.1.1. ------------------- ---------------------------------------------------------- ------------ --------------- 1.1.4. Fakty uznane za nieudowodnione Lp. Oskarżony Fakt oraz czyn, do którego fakt się odnosi Dowód Numer karty 2.1.2.1. ------------------- ---------------------------------------------------------- ------------- --------------- 1.6. Ocena dowodów 1.1.5. Dowody będące podstawą ustalenia faktów Lp. faktu z pkt 2.1.1 Dowód Zwięźle o powodach uznania dowodu --------------- -------------------------------------------------------------- ----------------------------------------------- 1.1.6. Dowody nieuwzględnione przy ustaleniu faktów(dowody, które sąd uznał za niewiarygodne oraz niemające znaczenia dla ustalenia faktów) Lp. faktu z pkt 2.1.1 albo 2.1.2 Dowód Zwięźle o powodach nieuwzględnienia dowodu --------------- -------------------------------------------------------------- ----------------------------------------------- 3. STANOWISKO SĄDU ODWOŁAWCZEGO WOBEC ZGŁOSZONYCH ZARZUTÓW i wniosków Lp. Zarzut 3.1. Podniesione w apelacji pełnomocnika oskarżyciela posiłkowego w stosunku do oskarżonej Ż. S. w zakresie punktu 1 wyroku zarzuty: I. obrazy przepisów prawa materialnego, tj. art. 46 § 1 k.k. w zw. z art. 361 § 2 k.c. poprzez nałożenie na oskarżoną obowiązku naprawienia szkody jedynie w części, tj. w kwocie 500.000 złotych, podczas gdy prawidłowe zastosowanie przepisów prawa cywilnego, do których odsyła art. 46 § 1 k.k. i reguły pełnej kompensacji szkody wynikającej z art. 361 § 2 k.c. oznacza, że Sąd nie dysponuje w tym zakresie żadną uznaniowością ani swobodą, lecz winien obowiązkowo orzec o obowiązku naprawienia całej szkody, którą Sąd I instancji ustalił, tj. w kwocie 1.143.280,48 zł, ze względu na to, ze nie istniały żadne okoliczności uzasadniające miarkowanie wysokości odszkodowania należnego pokrzywdzonemu ani też szkoda nie została przed wydaniem zaskarżonego wyroku naprawiona w jakiejkolwiek części; II. obrazy przepisów prawa materialnego, tj. art. 46 § 1 k.k. w zw. z art. 359 § 1 i 2 k.c. poprzez niewłaściwe zastosowanie tych przepisów przejawiające się w nieuwzględnieniu w zakresie obowiązku naprawienia szkody odsetek za opóźnienie od zasądzonej kwoty, podczas gdy przepis art. 46 § 1 k.k. przy orzekaniu o obowiązku naprawienia szkody nakazuje stosowanie przepisów prawa cywilnego, w tym przepisów dotyczących odsetek za opóźnienie, zaś w okolicznościach sprawy uzasadnione jest nałożenie na oskarżoną obowiązku ich zapłaty od dni następujących po dniach szczególnych zachowań, ze względu na to, że oskarżona, umyślnie przywłaszczając cudze mienie, świadoma była obowiązku jego zwrotu; III. rażącej niewspółmierności orzeczonej wobec oskarżonej Ż. S. kary 1 roku pozbawienia wolności, wynikającą z niedostatecznego uwzględnienia przy jej orzekaniu szeregu stwierdzonych okoliczności obciążających, mających wpływ na jej wymiar, a zwłaszcza wysokiego stopnia społecznej szkodliwości, wyrażającego się w okolicznościach popełnionego czynu, częstotliwości, rodzaju i wagi dokonanych naruszeń, rodzaju i charakteru naruszonego dobra prawnego, jakim jest narażenie finansów Zakładu Ubezpieczeń Społecznych jako organu dysponującego środkami publicznymi m. in. Funduszem Ubezpieczeń Społecznych na niekorzystne rozporządzenie mieniem wielkiej wartości, jak również celów zapobiegawczych i wychowawczych, które kara ma osiągnąć w stosunku do sprawcy, a także potrzeb w zakresie kształtowania świadomości prawnej społeczeństwa, które to okoliczności przemawiają za wymierzeniem oskarżonej surowszej kary; IV. niesłuszne niezastosowanie przez Sąd I instancji środka karnego w postaci zakazu zajmowania stanowisk związanych z wypłatą środków pieniężnych (art. 41 § 1 k.k.), podczas gdy oskarżona po raz wtóry popełniła podobne przestępstwo, działając w zamiarze bezpośrednim, a społeczna szkodliwość czynu, ze względu na jego powtarzalność oraz rozmiar wyrządzonej szkody, jest wysoka, co przesądza o tym, iż względy indywidualno – prewencyjne zdecydowanie przemawiają za jego zastosowaniem. ☐ zasadny ☒ częściowo zasadny ☐ niezasadny Zwięźle o powodach uznania zarzutu za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny Ad. I i II. Zarzuty skarżącego dotyczące środka kompensacyjnego w postaci obowiązku naprawienia szkody częściowo okazały się zasadne. Należy zauważyć, że nowelizacja art. 46 k.k. jednoznacznie przesądziła o cywilnoprawnym charakterze tej instytucji, skoro stanowi on, że orzekając o obowiązku naprawienia szkody lub zadośćuczynieniu stosuje się przepisy prawa cywilnego. Tym samym obecnie ma on charakter wyłącznie kompensacyjny. W konsekwencji złożenie przez pokrzywdzonego wniosku o naprawienie szkody zobowiązuje sąd do wydania orzeczenia w tym przedmiocie. Sąd nie może zatem odmówić nałożenia obowiązku naprawienia szkody gdy udowodniono zarówno winę jak i konkretną szkodę, a pokrzywdzony złożył wniosek o takie orzeczenie, może również orzec w tym przedmiocie działając z urzędu. Co istotne przewidziana w art. 46 § 1 k.k. możliwość orzeczenia obowiązku naprawienia szkody w całości albo w części jest warunkowana wyłącznie tym, czy została ona już wcześniej naprawiona (w całości lub w części), a także tym czy dostępne dowody pozwalają na ustalenie pełnej lub tylko częściowej jej wysokości. Ponadto zarówno obecna regulacja art. 46 k.k. jak i obowiązująca przed 1 lipca 2015 r. nie dawała w ocenie Sądu Apelacyjnego możliwości uwzględnienia sytuacji materialnej osoby uznanej za winną i zobowiązanej do naprawienia szkody na podstawie art. 46 § 1 k.k. A zatem, odszkodowanie z tego tytułu może być miarkowane wyłącznie w określonych odpowiednimi przepisami Kodeksu cywilnego przypadkach. Przy czym, o tym stanowi art. 362 k.c., zgodnie z treścią którego jeżeli poszkodowany przyczynił się do powstania lub zwiększenia szkody, obowiązek jej naprawienia ulega odpowiedniemu zmniejszeniu stosownie do okoliczności, a zwłaszcza do stopnia winy obu stron. Z taką sytuacją nie mieliśmy zaś do czynienia w analizowanym przypadku. Nadto, podstawę do miarkowania wysokości odszkodowania z art. 46 § 1 k.k. daje także regulacja art. 440 k.c., w świetle której w stosunkach między osobami fizycznymi zakres obowiązku naprawienia szkody może być stosownie do okoliczności ograniczony, jeżeli ze względu na stan majątkowy poszkodowanego lub osoby odpowiedzialnej za szkodę wymagają takiego ograniczenia zasady współżycia społecznego. I tu również w żaden sposób nie można uznać, by wynikający z art. 440 k.c. warunek został spełniony. Zasady współżycia społecznego, do których odwołuje się przepis art. 440 k.c., nakazują respektowanie zasady "czystych rąk", według której kto sam naruszył zasady współżycia społecznego nie może powoływać się na nie i żądać na ich podstawie odmowy, czy też ograniczenia udzielenia ochrony sądowej podmiotowi, któremu przysługują określone przepisami prawa roszczenia. Zważywszy na powyższe, niezbędna okazała się korekta Sądu Apelacyjnego, która jednak z uwagi na podniesione zarzuty została ograniczona do podwyższenia kwoty orzeczonego częściowego naprawienia szkody do kwoty 1.114.280,44 złotych. O ile bowiem słusznie apelujący zwrócił uwagę na konieczność orzeczenia obowiązku naprawienia szkody w całości, przy czym skarżący określił obowiązek ten na kwotę 1.143.280,44 złotych, to jednak z opisu czynu opisanego w punkcie I aktu oskarżenia, a przypisanego następnie oskarżonej w punkcie 1 wyroku wynikało, że kwota niekorzystnego rozporządzenia mieniem przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych została ustalona na poziomie 1.114.280,44 złotych. W tym miejscu, zważyć należy, iż skarżący postulował jednocześnie o sprostowanie – na podstawie art. 105 § 2 zd. 2 k.p.k. – przez Sąd II instancji, jak to określił „oczywistej omyłki rachunkowej” w punkcie I zaskarżonego wyroku zawartej w opisie czynu poprzez zmianę kwoty niekorzystnego rozporządzenia mieniem pokrzywdzonego, do którego doprowadziła oskarżona Ż. S., na sumę 1.143.280,48 zł podnosząc, że suma kwot wyliczonych przez Sąd I instancji w punktach od 1 do 45 składa się na taką właśnie kwotę, zaś kwota 1.114.280,44 złotych stanowi oczywistą omyłkę rachunkową. Tymczasem skarżący widocznie nie dostrzegł, że na podstawie art. 105 k.p.k. sprostowana może być omyłka, która – z jednej strony – jest omyłką oczywistą, a z drugiej strony ma charakter pisarski, rachunkowy lub w obliczaniu terminu. Omyłka jest oczywista, kiedy ma charakter "techniczno-pisarski", jest widoczna "na pierwszy rzut oka", jej popełnienie nie budzi żadnych wątpliwości, jest efektem pośpiechu lub nieuwagi, a dla jej dostrzeżenia wystarczy zapoznanie się z dokumentem, którego dotyczy (por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 22.08.1970 r., III KZ 76/70, OSNKW 1970, Nr 11, poz. 149; postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 31.10.2008 r., II KK 64/08, OSNKW 2008, Nr 12, poz. 103). Sąd Najwyższy wielokrotnie trafnie wskazywał, że w trybie prostowania omyłki pisarskiej nie mogą być naprawiane wady merytoryczne orzeczenia, czy też błędne rozstrzygnięcia. Takie uchybienia mogą być naprawiane tylko poprzez wniesienie środka odwoławczego (zob. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 25.03.1975 r., IV KR 15/75, OSNKW 1975, Nr 7, poz. 91; postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 27.02.2008 r., IV KO 21/08, OSNwSK 2008, Nr 1, poz. 479). Omyłka, nawet gdy jest oczywista, ale nie ma charakteru omyłki pisarskiej lub rachunkowej, absolutnie nie może być naprawiona w trybie sprostowania, np. wymierzenie kary poniżej dolnej granicy danego rodzaju kary. Co więcej, w wypadku jakichkolwiek wątpliwości co do źródeł powstałych rozbieżności, a zatem wątpliwości co do charakteru omyłki, przyjąć należy – z przyczyn gwarancyjnych – że nie nosi ona cech, o których mowa w art. 105 § 1 k.p.k. (por. uchwała Sądu Najwyższego z dnia 28.03.2012 r., I KZP 24/11, Legalis). Przenosząc powyższe na grunt analizowanej sprawy nie można uznać, że istnieje możliwość dokonania zmiany kwoty wskazanej w opisie czynu przypisanego oskarżonej – jakkolwiek wynikającą z sumowania poszczególnych kwot wskazanych jako wypłacone przez oskarżoną w okresie objętym zarzutem – na kwotę wyższą w wysokości 1.143.280,44 złotych w drodze sprostowania. W konsekwencji zaś opierając się na wniesionej na niekorzyść oskarżonej Ż. S. apelacji pełnomocnika oskarżyciela posiłkowego dokonując zmiany kwoty obowiązku naprawienia szkody możliwe było jej podwyższenie wyłącznie do kwoty 1.114.280,44 złotych. Odnosząc się natomiast do kwestii zaniechania zasądzenia odsetek za opóźnienie w zakresie obowiązku naprawienia szkody to zarzut nie jest zasadny. W pierwszym rzędzie zważyć należy, że szkoda podlegająca naprawieniu w wyniku orzeczenia tego środka obejmuje zarówno damnum emergens (szkoda rzeczywista), jak i lucrum cessans (utracone korzyści). Wobec charakteru prawnego obowiązku naprawienia szkody i stosowania przepisów prawa cywilnego do jego orzekania, nieaktualne wydają się poglądy kwestionujące możliwość uwzględnienia przy ustalaniu wysokości odszkodowania także odsetek (por. np. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 04.02.2002 r., II KKN 385/01, LEX nr 53028; por. również wyrok Sądu Najwyższego z dnia 03.09.2009 r., V KK 149/09, Prok. i Pr.-wkł. 2010/9, poz. 10; wyrok Sądu Apelacyjnego w Katowicach z 03.03.2011 r., II AKa 42/11, LEX nr 846484). Norma prawna zawarta w przepisie art. 359 § 1 i 2 k.c. dotyczy odsetek a zarazem wskazuje, kiedy są one należne od sumy pieniężnej i wymienia sytuacje, w których odsetki są należne. Wynikać to musi z czynności prawnej, bądź ustawy, z orzeczenia sądu lub z decyzji innego właściwego organu. W aspekcie powyższego, o ile obecnie instytucja z art. 46 § 1 k.k. ma charakter kompensacyjny, to jednak nie wynika z tego automatycznie, że sąd orzekając obowiązek naprawienia szkody zobligowany jest do zasądzenia odsetek od dnia jej wyrządzenia. W dalszym ciągu, co wynika z przepisów prawa cywilnego, okoliczność ta powinna zostać oceniona w realiach konkretnej sprawy. W tym kontekście nie doszło zatem do obrazy przepisów prawa materialnego, tj. art. 46 § 1 k.k. w zw. z art. 359 § 1 i 2 k.c. poprzez niewłaściwe zastosowanie tych przepisów poprzez nieuwzględnienie w zakresie obowiązku naprawienia szkody odsetek za opóźnienie od zasądzonej kwoty, gdyż wbrew argumentom skarżącego art. 46 § 1 k.k. nie zawiera bezwzględnego nakazu orzekania odsetek za opóźnienie i stąd też poza podwyższeniem kwoty orzeczonej tytułem obowiązku naprawienia szkody w realiach przedmiotowej sprawy nie doszło do zasądzenia wnioskowanych odsetek w ramach karnoprawnego obowiązku naprawienia szkody. Ad. III. Niezasadny okazał się natomiast zarzut pełnomocnika rażącej niewspółmierności kary orzeczonej wobec oskarżonej Ż. S. za przypisane jej przestępstwo. Wielokrotnie judykaty tak Sądu Najwyższego, jak i Sądów powszechnych wyrażały jednolity pogląd, że dla uwzględnienia takiego zarzutu niezbędnym jest wykazanie, że kara wymierzona jest nie tylko niewspółmierna, ale rażąco niewspółmierna. Pojęcie niewspółmierności rażącej oznacza zaś znaczną dysproporcję między karą wymierzoną, a karą sprawiedliwą, zasłużoną. Przesłanka rażącej niewspółmierności kary jest spełniona tylko wtedy, gdy na podstawie wskazanych okoliczności sprawy, które powinny mieć decydujące znaczenie dla wymiaru kary, można przyjąć, że zachodzi wyraźna różnica między karą wymierzoną, a karą, która powinna zostać wymierzona w wyniku prawidłowego zastosowania dyrektyw wymiaru kary przewidzianych w art. 53 KK oraz zasad ukształtowanych przez orzecznictwo (por. wyroki Sądu Najwyższego: z dnia 01.12.1994 r., III KRN 120/94, OSP 1995, Nr 6, poz. 138; z dnia 14.11.1973 r. III KR 254/73, OSNPG 1974, nr 3-4, poz. 51; z dnia 02.02.1995 r. II RN 198/94, OSNPK 1995, Nr 6, poz. 18). Uznanie zatem kary orzeczonej wobec oskarżonej przez skarżącego za łagodną – nie jest wystarczające dla uwzględnienia zarzutu apelującego, jeśli nie wykaże on owej rażącej niewspółmierności. Skarżący akcentował, że Sąd I instancji niedostatecznie uwzględnił przy orzekaniu kary szeregu stwierdzonych okoliczności obciążających, mających wpływ na jej wymiar, a zwłaszcza wysokiego stopnia społecznej szkodliwości, wyrażającego się w okolicznościach popełnionego czynu, częstotliwości, rodzaju i wagi dokonanych naruszeń, rodzaju i charakteru naruszonego dobra prawnego, jakim jest narażenie finansów Zakładu Ubezpieczeń Społecznych jako organu dysponującego środkami publicznymi m. in. Funduszem Ubezpieczeń Społecznych na niekorzystne rozporządzenie mieniem wielkiej wartości, jak również celów zapobiegawczych i wychowawczych, które kara ma osiągnąć w stosunku do sprawcy, a także potrzeb w zakresie kształtowania świadomości prawnej społeczeństwa. W ocenie skarżącego skoro tego nie uczynił w opisany sposób, a więc nie przydał tym okolicznościom stosownej wagi, to nie respektował art. 53 § 2 k.k. Skarżący nie sformułował przy tym jaka w jego ocenie kara byłaby sprawiedliwą. Odnosząc się do tej części apelacji pełnomocnika oskarżyciela posiłkowego stwierdzić należy, że art. 53 § 1 k.k. pozostawia wymiar kary sędziowskiemu uznaniu nakazując, aby mieściła się ona w granicach przewidzianych przez ustawę. W ocenie Sądu Apelacyjnego orzeczona wobec Ż. S. kara 1 roku pozbawienia wolności czyni zadość uregulowaniu zawartemu w treści art. 53 k.k. i odpowiada w pełni dyrektywom określonym w tym przepisie. Sąd orzekający przy wymiarze kary przede wszystkim uwzględnił stopień społecznej szkodliwości czynu przypisanego oskarżonej, wysokość wyrządzonej tym czynem szkody, a także przemyślany przez oskarżoną modus operandi czynu, co ma wpływ na ocenę stopnia winy sprawcy. Orzekając o wymiarze kary Sąd I instancji nie stracił z pola widzenia również faktu, że w przeszłości oskarżona była karana za przestępstwo tego samego rodzaju. Istotnie uzasadniając wymiar kary Sąd w sposób zbyt ogólnikowy odniósł się do kwestii celów zapobiegawczych i wychowawczych, które kara ma osiągnąć w stosunku do sprawcy – niemniej stwierdzić należy, że pomimo iż orzeczona kara w wymiarze 1 roku mieści się w dolnym progu zagrożenia ustawowego i akcentowanych przez Sąd I instancji również występujących okoliczności łagodzących – nie można jej uznać za rażąco łagodną. Mając na względzie powyższe okoliczności, Sąd Apelacyjny zaaprobował wysokość wymierzonej oskarżonej kary pozbawienia wolności. Wbrew twierdzeniom apelanta spełnia ona bowiem tak dyrektywy szczególne, jak i ogólne, które zgodnie z treścią art. 53 k.k. mają wpływ na wymiar kary. Ad. IV. Zarzut skarżącego dotyczący zaniechania orzeczenia wobec oskarżonej Ż. S. środka karnego w postaci zakazu zajmowania stanowisk związanych z wypłatą środków pieniężnych (art. 41 § 1 k.k.) okazał się również zasadny. Rację ma bowiem skarżący, iż oskarżona po raz wtóry popełniła podobne przestępstwo przeciwko mieniu i to mieniu wielkiej wartości, działając w zamiarze bezpośrednim, a społeczna szkodliwość czynu, ze względu na jej działanie w sposób przemyślany i zaplanowany, powtarzalność oraz rozmiar wyrządzonej szkody, jest wysoka, co przesądza o tym, iż względy indywidualno – prewencyjne zdecydowanie przemawiają za zastosowaniem środka karnego w postaci zakazu zajmowania stanowisk związanych z odpowiedzialnością materialną na okres 3 lat. Wniosek Wniosek o zmianę zaskarżonego orzeczenia poprzez orzeczenie w miejsce kary 1 roku pozbawienia wolności kary surowszej, orzeczenie obowiązku naprawienia szkody w całości, tj. poprzez zasądzenie dalszych 643.280,48 zł, tj. do łącznej kwoty 1.143.280,48 zł oraz zasądzenie odsetek za opóźnienie, a także orzeczenie środka karnego w postaci zakazu zajmowania stanowisk związanych z wypłatą świadczeń pieniężnych zgodnie z art. 41 § 1 k.k. ☐ zasadny ☒ częściowo zasadny ☐ niezasadny Zwięźle o powodach uznania wniosku za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny. Wniosek częściowo zasadny z przyczyn wskazanych szczegółowo powyżej. 3.2. Podniesione w apelacji pełnomocnika oskarżyciela posiłkowego w stosunku do oskarżonej E. G. w zakresie punktu 2 wyroku zarzuty: I. obrazy przepisów postępowania tj. art. 410 k.p.k. mającej wpływ na treść rozstrzygnięcia polegającej na pominięciu przy wyrokowaniu istotnych, ustalonych faktów i przywołanych dowodów mających znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy, w szczególności procedur dotyczących aprobaty wypłaty nadpłat znajdujących się w aktach sprawy: a. postępowanie w celu likwidacji nadpłaty – załącznik do pisma okólnego Nr 16 Dyrektora Departamentu Realizacji Dochodów z dnia 14 sierpnia 2013 roku, b. procedura do procesu 3.1 obsługa salda konta płatnika – prawidłowe rozliczenie konta płatnika składek, wprowadzona zarządzeniem nr 28 Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia 31.03.2017 r. obowiązująca od dnia 01.04.2017 r., c. Instrukcja obsługi salda konta płatnika składek na podstawie rozliczenia z SEKiF – załącznik Nr 3 do Procedury do Procesu 3.1 Obsługa salda konta, Rozdział 7. Tworzenie not, pkt 7.1.2 aprobata not zwrotu w aplikacji NT, Rozdział 7. Tworzenie not, pkt 7.2.2 aprobata not w aplikacji (...), d. Instrukcja Kancelaryjna Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, załącznik nr 1 do zarządzenia nr 10 Prezesa ZUS z dnia 10.02.2017 r., rozdział 10, Akceptacja i podpisywanie pism, które normują zasady postępowania osoby zajmującej się aprobatą not zwrotu (zwanej dalej „osobą aprobującą”) oraz jej obowiązki w zakresie weryfikacji not zwrotu, w tym konieczność sprawdzenia statusu płatnika – wnioskodawcy, sprawdzenia wniosku płatnika składek pod względem formalnym i merytorycznym, czy analizę salda konta płatnika i w konsekwencji powyższego błąd w ustaleniach faktycznych mający wpływ na treść orzeczenia w postaci nieprawdziwego stwierdzenia, że brak jest czytelnej procedury oraz konkretnych aktów prawnych, która normowałaby obowiązki osób aprobujących zajmujących się notami zwrotu, podczas gdy procedury takie w Zakładzie Ubezpieczeń Społecznych obowiązywały i nadal obowiązują i zostały złożone do akt niniejszego postępowania, a w konsekwencji nieprawidłowe uznanie, iż oskarżona E. G. nie miała szczegółowo określonych obowiązków w zakresie aprobaty, oraz że jej zachowania nie wykraczały poza ramy ogólnych reguł i zasad postępowania, a co za tym idzie, błędne ustalenie, iż oskarżona E. G. nie popełniła zarzucanego jej czynu, II. obrazy przepisów postępowania tj. art. 410 k.p.k. mającej wpływ na treść rozstrzygnięcia poprzez nieustalenie faktu istotnego z punktu widzenia odpowiedzialności oskarżonej za zarzucany jej czyn, pomimo dania wiary zeznaniom świadków w tym zakresie, w postaci ustalenia obowiązków pracowników ZUS, w tym oskarżonej, w zakresie nieudostępnienia haseł innym pracownikom i w konsekwencji powyższego błąd w ustaleniach faktycznych mający wpływ na treść orzeczenia w postaci niestwierdzenia istnienia obowiązku w postaci zakazu udostępniania loginu i haseł dostępu i całkowitego pominięcia kwestii udostępniania przez E. G. Ż. S. możliwości samodzielnego zaaprobowania spraw, co należało uznać za rażące niedochowanie reguł ostrożności oraz obowiązków służbowych ujętych we właściwych procedurach w tym zakresie, co stanowiło niedopełnienie obowiązków oraz działanie na szkodę interesu publicznego w postaci umożliwienia popełnienia przestępstwa Ż. S.; III. obrazy przepisów postępowania tj. art. 410 k.p.k. mającej wpływ na treść rozstrzygnięcia polegającej na pominięciu przy wyrokowaniu istotnych, ustalonych faktów i przywołanych dowodów mających znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy, w szczególności pominięcie wniosków wynikających z zeznań świadka B. T. i wyjaśnień oskarżonej Ż. S., w zakresie, w jakim w procesie wskazano, iż E. G. pozwalała oskarżonej samodzielnie aprobować sporządzane noty, oraz dokumentów wskazujących na obowiązki oskarżonej w tym zakresie i w konsekwencji powyższego błąd w ustaleniach faktycznych mający wpływ na treść orzeczenia w postaci niestwierdzenia istnienia zakazu udostępniania loginu i haseł dostępu i całkowitego pominięcia kwestii udostępniania Ż. S. możliwości samodzielnego zaaprobowania spraw, co należało uznać za niedochowanie reguł ostrożności oraz niedopełnienie obowiązków służbowych w tym zakresie oraz działanie na szkodę interesu publicznego w postaci umożliwienia popełnienia przestępstwa Ż. S.; IV. obrazy przepisów postępowania tj. art. 7 k.p.k. mającej wpływ na treść rozstrzygnięcia poprzez danie wiary wyjaśnieniom oskarżonej E. G. w zakresie faktu, iż do aprobaty wniosków uprawnione były nawet osoby zajmujące się korespondencją i że takie osoby nie wiedziały, co aprobują, co stoi w sprzeczności z zasadami logicznego myślenia i doświadczenia życiowego, a także przeprowadzonymi dowodami z dokumentów i zgromadzonym materiałem dowodowym i w konsekwencji powyższego błąd w ustaleniach faktycznych mający wpływ na treść orzeczenia w postaci ustalenia, iż prawidłową praktyką, opartą o należytą staranność pracowników organu rentowego, jest dokonywanie aprobat not przez pracowników do tego nieuprawnionych i w konsekwencji przyjęcie, iż oskarżona w swoim zachowaniu dochowywała należytej staranności wymaganej od funkcjonariusza publicznego i nie naruszyła swoim postępowaniem norm z art. 231 k.k.; V. obrazy przepisów postępowania tj. art. 410 k.p.k. mającej wpływ na treść rozstrzygnięcia polegającej na pominięciu przy wyrokowaniu istotnych, ustalonych faktów i przywołanych dowodów mających znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy, w szczególności wniosków wynikających z zeznań świadków w zakresie roli osoby aprobującej w systemie zwrotu nadpłat przez Zakład, obowiązków osób upoważnionych do akceptacji wniosków dotyczących zwrotu nadpłat, w szczególności zapoznania się z aktami sprawy, w tym z danymi znajdującymi się zarówno w systemie informatycznym ZUS, jak i w dokumentach, celem zweryfikowania, czy wskazany numer rachunku bankowego jest prawidłowo przypisany do danego płatnika i w konsekwencji powyższego błąd w ustaleniach faktycznych mający wpływ na treść orzeczenia w postaci ustalenia, że oskarżona nie naruszyła żadnych obowiązujących procedur i dochowywała należytej staranności podczas wykonywania swojej pracy, podczas gdy prawidłowa ocena zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego prowadzi do odmiennych wniosków i konstatacji, że oskarżona w swoim zachowaniu nie dochowywała należytej staranności wymaganej od funkcjonariusza publicznego i naruszyła swoim postępowaniem normy z art. 231 k.k.; VI. obrazy przepisów postępowania tj. art. 7 k.p.k. mającej wpływ na treść rozstrzygnięcia polegającej na uznaniu zeznań świadka M. K. (1) za sprzeczne z pozostałym materiałem dowodowym i niewiarygodne, podczas gdy znajdują one odzwierciedlenie także w dokumentach zgromadzonych w postępowaniu i w konsekwencji powyższego błąd w ustaleniach faktycznych mający wpływ na treść orzeczenia w postaci ustalenia, że oskarżona nie naruszyła żadnych obowiązujących procedur i dochowała należytej staranności podczas wykonywania swojej pracy, podczas gdy prawidłowa ocena zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego prowadzi do odmiennych wniosków i do konstatacji, że oskarżona w swoim zachowaniu nie dochowywała należytej staranności wymaganej od funkcjonariusza publicznego i naruszyła swoim postępowaniem normy art. 231 k.k.; VII. obrazy przepisów postępowania tj. art. 7 k.p.k. mającej wpływ na treść rozstrzygnięcia polegającej na przyznaniu większej wagi w ramach oceny dowodów wyjaśnieniom oskarżonych i zeznaniom świadków przy niemal całkowitym pominięciu wniosków wynikających z dowodów z dokumentów, istotnych dla ustalenia większości faktów stanowiących podstawę rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie i w konsekwencji powyższego błąd w ustaleniach faktycznych mający wpływ na treść orzeczenia w postaci ustalenia, że oskarżona E. G. nie naruszyła żadnych obowiązujących procedur i dochowywała należytej staranności podczas wykonywania swojej pracy, podczas gdy prawidłowa ocena zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego prowadzi do odmiennych wniosków, co natomiast prowadzi do konstatacji, że oskarżona w swoim zachowaniu nie dochowywała należytej staranności wymaganej od funkcjonariusza publicznego i naruszyła swoim postępowaniem normy art. 231 k.k.; VIII. obrazy przepisów postępowania tj. art. 7 k.p.k. mającej wpływ na treść rozstrzygnięcia polegającej na ustaleniu, iż oskarżona powinna była dokonywać aprobat w ciągu jednego dnia od wystawienia noty zwrotu przez referenta, podczas gdy z analizy wszystkich zgromadzonych dowodów, szczególnie przedłożonych procedur obowiązujących w Zakładzie Ubezpieczeń Społecznych, wynika, iż taki obowiązek nie istniał i w konsekwencji powyższego błąd w ustaleniach faktycznych mający wpływ na treść orzeczenia w postaci braku ustalenia, iż oskarżona E. G. mogła dysponować większą ilością czasu na analizę aprobowanych spraw i prawidłowo wywiązywać się ze swoich obowiązków w tym zakresie, a w konsekwencji wykryć przestępstwo popełnione przez oskarżoną Ż. S.; IX. obrazy przepisów postępowania tj. art. 410 k.p.k. mającej wpływ na treść rozstrzygnięcia polegającej na błędnym ustaleniu, iż liczba spraw przypadających do aprobaty i czas potrzebny na sumienne i zgodne z procedurami ich wykonywanie powodują brak możliwości wykrycia przestępstwa, którego dopuściła się oskarżona Ż. S. i w konsekwencji powyższego błąd w ustaleniach faktycznych mający wpływ na treść orzeczenia w postaci nieprawidłowego ustalenia, iż naruszenia oskarżonej wynikały z ograniczonego czasu i presji wykonania jak największej liczby aprobat w krótkim czasie, podczas gdy prawidłowo należało stwierdzić, iż oskarżona E. G. miała do zweryfikowania dziennie prawidłowość rozliczenia kilku kont płatników składek (analiza zajmuje około 30 minut) oraz kilkunastu not sporządzonych dla tych płatników (analiza prawidłowości sporządzonej noty zajmuje około 1 minuty); X. obrazy przepisów postępowania tj. art. 410 k.p.k. mającej wpływ na treść rozstrzygnięcia polegającej na pominięciu materiału dowodowego świadczącego o tym, że oskarżona E. G. w istocie nie wykonywała swoich obowiązków prawidłowo z uwagi na zbyt duże zaufanie do oskarżonej Ż. S. i aprobowała przygotowane przez nią wnioski bez podejmowania jakichkolwiek czynności wymaganych przez obowiązujące w Zakładzie Ubezpieczeń Społecznych procedury i w konsekwencji powyższego błąd w ustaleniach faktycznych mający wpływ na treść orzeczenia w postaci braku ustalenia, iż działanie opisane wyżej stanowi naruszenie procedur wewnętrznych, zakresu obowiązków oskarżonej E. G., a także zasad wypłat wniosków uregulowanych w ustawie z dnia 13 października 1998 roku o systemie ubezpieczeń społecznych (dalej „ustawa systemowa”) oraz w k.p.a., co natomiast prowadzi do konstatacji, że oskarżona w swoim zachowaniu nie dochowywała należytej staranności wymaganej od funkcjonariusza publicznego i naruszyła swoim postępowaniem normy art. 231 k.k.; XI. błąd w ustaleniach faktycznych mający wpływ na treść orzeczenia w postaci uznania, iż oskarżonej E. G. nie można zarzucić winy nieumyślnej, podczas gdy z całokształtu zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego wynika, iż rażąco naruszyła ona swój zakres obowiązków, procedury przewidziane w ZUS w zakresie zwrotów płatnikom nadpłat, procedury dotyczące bezpieczeństwa informatycznego oraz przepisy powszechnie obowiązującego prawa, ułatwiając w ten sposób swoim zachowaniem oskarżonej Ż. S. popełnienie przestępstwa oszustwa na niekorzyść Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, a przez to nieumyślnie działała na szkodę interesu publicznego. ☐ zasadny ☐ częściowo zasadny ☒ niezasadny Zwięźle o powodach uznania zarzutu za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny Ad. I – XI. Kontrola odwoławcza dokonana przez Sąd Apelacyjny nie potwierdziła trafności tych zarzutów. W tej części rozważań należy zauważyć, że tak sformułowane zarzuty nie mogą zostać inaczej ocenione niż jako polemika z ustaleniami Sądu I instancji. Po to by skutecznie zanegować dokonaną ocenę przez Sąd orzekający, czy też zarzucić powstały na skutek tejże oceny błąd w ustaleniach faktycznych nie jest wystarczające przez stronę swego odmiennego stanowiska w sprawie. „Przy ocenie zarzutu błędu w ustaleniach faktycznych, opartego na wadliwej ocenie dowodów, konieczne jest wykazanie przez skarżącego, jakich konkretnych uchybień w zakresie zasad logicznego rozumowania oraz wiedzy i doświadczenia życiowego dopuścić się miał sąd. Odmienna ocena materiału dowodowego przez skarżącego, nie czyni zadość wymaganiom wykazania podstawy zaskarżenia orzeczenia wynikającej z art. 438 pkt 3 k.p.k.” (por. uchwała Sądu Najwyższego z dnia 23.06.2003 r., SNO 40/03). Sąd Okręgowy dokonując podsumowania i oceny dowodów w pisemnym uzasadnieniu orzeczenia omawiał przeprowadzone w sprawie dowody osobowe i nieosobowe. Prawidłowo Sąd meriti odniósł się do wyjaśnień oskarżonej E. G. oraz zeznań świadków M. P., M. L., T. K., M. K. (2), A. G., J. P., B. T., M. K. (3), A. Ł. oceniając, że są to zeznania jasne, logiczne i spójne z pozostałym materiałem dowodowym. Prawidłowo także skonfrontował okoliczności wskazywane przez świadka M. K. (1) odnośnie obciążenia pracą oraz przestrzegania procedur i konkludował, że jego depozycje są sprzeczne z dowodami osobowymi. O wnikliwej ocenie przez Sąd I instancji zeznań tych świadków świadczy chociażby to, że nie zaakceptował ich bezkrytycznie, ale dał im wiarę argumentując w sposób klarowny podstawy takiego stanu rzeczy. Natomiast za niewiarygodne uznał zeznania świadka M. K. (1), w których tenże jako jedyny twierdził, że w Zakładzie Ubezpieczeń Społecznych wdrożone były takie procedury, które wymagały aprobowania zwrotu tylko na wniosek papierowy (przy czym rzekomo pracownik mógł pracować na skanach, ale musiał przekazać do aprobaty oryginalne dokumenty), a także kwestionował, jakoby obciążenie pracą i konieczność terminowego wykonywania zadań uniemożliwiało rzetelne wykonywanie obowiązków. Powyższa ocena dowodów Sądu I instancji spełnia kryteria wynikające z art. 7 k.p.k. i dlatego brak jest podstaw do jej podważenia. Skarżący nie podjął nawet próby wykazania w jakim zakresie i z jakich przyczyn Sąd I instancji miałby dopuścić się dowolności w ocenie tego dowodu. Podobnie skonstatować należy próbę skarżącego podważenia oceny dokonanej przez Sąd I instancji wyjaśnień E. G. – apelacja nie przedstawia skutecznych argumentów na poparcie, iż danie wiary oskarżonej co do okoliczności pobieżnej weryfikacji dokumentów spowodowanej natłokiem pracy, kładzenia nacisku na terminowość załatwiania spraw, problemu deficytu pracowników i nadmiaru obowiązków, obdarzenia zaufaniem Ż. S., braku szkoleń dotyczących aprobaty wniosków, było nieuprawnione. W aspekcie powyższego, trafnie dostrzegł Sąd Okręgowy, że depozycje oskarżonej i świadków, których relacje uznano za wiarygodne i świadka M. K. (1) różnią się między sobą. Nie budzi jednak zastrzeżeń, że ostatecznie Sąd Okręgowy przyznał walor wiarygodności tym prezentowanym przez oskarżoną i świadków M. P., M. L., T. K., M. K. (2), A. G., J. P., B. T., M. K. (3), A. Ł. wykazując w sposób zgodny z zasadą oceny dowodów określoną w art. 7 k.p.k. co było tego przyczyną. „Wśród przepisów zawartych w kodeksie postępowania karnego nie ma takiego, który dopuszczałby różnicowanie poszczególnych dowodów. Ocenę dowodów ustawodawca pozostawia sądowi orzekającemu, który jest zobowiązany dokonywać jej z uwzględnieniem wskazań wiedzy oraz doświadczenia życiowego, jak również z uwzględnię całokształtu okoliczności ujawnionych w toku przewodu sądowego. Wyjaśnienia zaś oskarżonej są w ujęciu prawa karnego procesowego dowodem podlegającym swobodnej ocenie na równi z innymi dowodami (art. 7 k.p.k.)” – vide przykładowo: wyrok Sądu Apelacyjnego w Krakowie z dnia 03.07.2018 r., II AKa 136/18, Legalis). Tak też postąpił Sąd I instancji, a apelacja obrońcy nie wykazała by było inaczej. Reasumując tę część rozważań stanowczo stwierdzić należy, że wbrew temu co twierdzi pełnomocnik oskarżyciela posiłkowego – brak stwierdzenia zawinienia oskarżonej nie jest oparty wyłącznie o jej wyjaśnienia. Jeszcze raz należy podkreślić, że dokonana przez Sąd Okręgowy ocena zeznań świadków oraz wyjaśnień oskarżonej jest prawidłowa, a zatem ustalenia faktyczne poczynione na podstawie tych dowodów w kontekście dowodów nieosobowych nie zawierają błędu. Przekonanie Sądu o wiarygodności jednych dowodów i jej braku w przypadku innych, pozostaje pod ochroną przepisu art. 7 k.p.k., jeżeli zostało poprzedzone ujawnieniem w toku rozprawy głównej całokształtu okoliczności sprawy, rozważeniem okoliczności przemawiających zarówno na korzyść, jak i na niekorzyść oskarżonej, pozostaje zgodne ze wskazaniami wiedzy i doświadczenia życiowego oraz zostało wyczerpująco i logicznie uargumentowane w uzasadnieniu wyroku. Takie warunki w sprawie niniejszej zostały spełnione, a zatem nie doszło do zarzuconej w apelacji obrazy tego przepisu. W konsekwencji Sad Apelacyjny zgodził się ze stanowiskiem Sądu I instancji w kwestii rozstrzygnięcia, że w sytuacji istniejącej w siedzibie Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Inspektorat W. – W. w W. (w której była zatrudniona E. G.) działanie oskarżonej było zgodne z panującą w nim praktyką i w żadnej mierze nie odbiegało od przyjętych przez innych kierowników norm postępowania w zakresie aprobaty not. Co więcej, trafnie wskazał Sąd Okręgowy, że przestępcze działanie oskarżonej Ż. S., będące działaniem atypowym, wymykającym się spod zasad i reguł postępowania, które nie były w stanie zapobiec skutkom świadomej działalności przestępczej. Nie nasuwa tym samym zastrzeżeń również odniesienie się przez Sąd Okręgowy do strony podmiotowo – przedmiotowej inkryminowanego oskarżonej czynu (poza drobną omyłką pisarską na karcie 21 uzasadnienia, dotyczącą wskazania jednostki redakcyjnej przepisu art. 231 k.k. – o czym szerzej w punkcie 3.4). W świetle zgromadzonych w sprawie dowodów nie ma wątpliwości, że działanie oskarżonej E. G. nie wypełniło znamiona czynu penalizowanego w art. 231 § 3 k.p.k. w zw. z art. 231 § 1 k.k., ani żadnego innego czynu. Art. 231 § 3 k.k. przewiduje karalność za nieumyślną realizację znamion typu czynu zabronionego opisanego w § 1 cytowanego przepisu, jeśli jej skutkiem jest wyrządzenie istotnej szkody. Przy czym, nieumyślność takiego czynu należy oceniać na płaszczyźnie art. 9 § 2 k.k. Funkcjonariusz publiczny nie ma wówczas zamiaru przekroczenia uprawnień lub niedopełnienia obowiązków ani działania na szkodę interesu publicznego lub prywatnego, czyni to jednak albo w wyniku błędu co do zakresu uprawnień lub obowiązków, albo w wyniku nieświadomości, że takie przekroczenie uprawnień lub niedopełnienie obowiązków będzie się wiązać z działaniem na szkodę interesu publicznego lub prywatnego. Zdaniem Sądu Najwyższego warunkiem realizacji znamion typu określonego w art. 231 § 3 k.k. jest obiektywnie rozumiana przewidywalność działania na szkodę interesu publicznego lub prywatnego (por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 09.11.2010 r., WA 32/10, Legalis). W realiach niniejszej sprawy, w inkryminowanym okresie oskarżona była zatrudniona na stanowisku kierownika referatu w Wydziale Rozliczeń Kont Płatników Składek w Zakładzie Ubezpieczeń Społecznych Inspektorat W. – W.. O ile jednak w jednostce tego rodzaju i rangi winny być wdrożone i przestrzegane ściśle określone procedury, takowe – na co w sposób jasny i klarowny wskazują świadkowie w osobach M. P., M. L., T. K., M. K. (2), A. G., J. P., B. T., M. K. (3), A. Ł., realnie nie były bezwzględnie respektowane, a wręcz wykształciły się określone zwyczaje (praktyki) w zakresie aprobaty wniosków o zwrot nadpłat istniejących na kontach płatników nieczynnych opierające się na mechanizmach wzajemnego zaufania pracowników, a które były wynikiem zarówno braku stosownych szkoleń dotyczących sposobu aprobaty, jak i liczbą wpływających wniosków połączoną ze szczególną presją kierownictwa ukierunkowaną na osiągane wyniki ilościowe (ale też swoistym przyzwoleniem na tego typu praktyki). Zauważyć należy, iż oskarżona E. G. była jedyną osobą, której postawiono zarzut dokonania aprobaty na dokonanie przelewów pieniężnych w przypadku przedłożonych jej przez oskarżoną Ż. S. dokumentów, które okazały się podrobione, ale nie jako jedyna takiej aprobaty dokonała. Potwierdziły dokonanie aprobat not zwrotu T. K. (cztery razy), J. P. (piętnaście razy), M. L. (dwa razy), A. G. (cztery razy), M. K. (2) (jeden raz), przy czym ta ostatnia nie miała do tego w ogóle uprawnień. Podkreślić zatem należy, iż żadna z wyżej wymienionych osób – poza pozbawieniem prawa do premii, nagrody lub upomnieniem ze strony pracodawcy – nie poniosła jakichkolwiek dotkliwych konsekwencji prawnych z tego tytułu. `Dostrzeżenie tego faktu nie ma jednak na celu skierowanie przeciwko tym pracownikom zarzutów prokuratorskich, a ma jedynie na celu zaakcentowanie, że faktem okazał się brak przestrzegania procedur oraz brak ich dobrej znajomości wśród pracowników, będący konsekwencją braku cyklicznych, rzetelnych szkoleń (za takowe nie można wszak uznać tzw. spotkań roboczych jak określiła świadek B. T.). Znamiennym jest, że jasne procedury regulujące obowiązki osób aprobujących not zwrotu Zakład Ubezpieczeń Społecznych wprowadził dopiero po wykryciu przestępczej działalności Ż. S.. Nie ma również racji skarżący lansując tezę, jakoby oskarżona E. G. pozwalała Ż. S. na aprobowaniu zwrotów należności na konto płatnika, a jedynie – jak wskazała – mogło się zdarzyć, że pozwoliła jej na aprobatę przeksięgowań należności z jednego konta na drugie. Powyższe wynika z relacji E. G. i słusznie w tej części zyskało walor wiarygodności (koreluje to zaś z depozycjami świadka B. T.). W istocie rzeczy, wśród pracowników Zakładu Ubezpieczeń Społecznych ukształtowało się przekonanie, że zarejestrowane w systemie informatycznym wnioski, czy też skany dokumentacji są autentyczne. Okoliczność tą zaś skwapliwie wykorzystała oskarżona Ż. S., która wprowadzała do systemu sfałszowane dokumenty. Sumując Sąd Apelacyjny w pełni akceptuje ustalenia Sądu I instancji, że postępowanie oskarżonej E. G. i reguły przez nią stosowane w pracy nie wykraczały poza ramy ogólnych reguł i zasad postępowania (praktyk) przyjętych przez pozostałych pracowników dokonujących aprobaty not księgowych. Uprawnionym jest również stwierdzenie, że zważywszy na sposób działania oskarżonej Ż. S. samo restrykcyjne przestrzeganie procedur nie byłoby wystarczające do uniknięcia skutków jej przemyślanej działalności przestępczej. Nie było więc podstaw do uznania, iż przedstawiony materiał dowodowy wskazuje na istnienie podstaw do uznania oskarżonej za winną popełnienia przestępstwa nieumyślnego niedopełnienia obowiązków, o którym mowa w art. 231 § 3 k.k. Poczynione przez sąd meriti zasadnicze ustalenia faktyczne odnoszące się do oceny zasadności zarzutu należało uznać za trafne. Wniosek Wniosek o uchylenie zaskarżonego wyroku Sądu Okręgowego w Warszawie i przekazanie sprawy temu Sądowi do ponownego rozpoznania. ☐ zasadny ☐ częściowo zasadny ☒ niezasadny Zwięźle o powodach uznania wniosku za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny. Wniosek niezasadny z przyczyn wskazanych szczegółowo powyżej. 3.3. Podniesione w apelacji prokuratora w stosunku do oskarżonej Ż. S. w zakresie dotyczącym orzeczenia o karze oraz środku kompensacyjnym zarzuty: a) rażącej niewspółmierności orzeczonej wobec oskarżonej kary 1 roku pozbawienia wolności co w stosunku do stopnia społecznej szkodliwości oraz winy, jak również przy zastosowaniu wadliwych kryteriów wymiaru kary powoduje, że kara ta nie spełni swej funkcji w zakresie prewencji ogólnej i szczególnej i nie zaspokaja społecznego poczucia sprawiedliwości, b) obrazy prawa materialnego, a to art. 46 § 1 k.k., polegającą na błędnym jego zastosowaniu i orzeczenia obowiązku częściowego naprawienia szkody wyrządzonej przestępstwem, w sytuacji gdy istniały podstawy do orzeczenia obowiązku naprawienia w całości szkody wyrządzonej przestępstwem. ☐ zasadny ☒ częściowo zasadny ☐ niezasadny Zwięźle o powodach uznania zarzutu za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny Ad. a) Podkreślić również należy, iż orzekanie o karze ma charakter indywidualny i jest procesem do pewnego stopnia subiektywnym, obejmującym dokonanie wyboru oraz zastosowanie odpowiedniej represji karnej właściwej dla konkretnej sytuacji i konkretnego sprawcy. Z tych powodów zasady i dyrektywy orzekania w przedmiocie kary zawarte w art. 53 k.k. pozostawiają organowi orzekającemu pewien zakres swobody w procesie jej wymierzania. Przy czym, jak wskazuje się w orzecznictwie, zarzut niewspółmierności nie wymaga wskazania nowych, nieustalonych przez sąd okoliczności, polegać bowiem może na wykazaniu, że okoliczności prawidłowo ustalone mają takie znaczenie i ciężar gatunkowy, których orzeczona kara bądź nie uwzględnia w ogóle, bądź uwzględnia je w stopniu niedostatecznym (por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 23.10.1974 r., V KRN 78/74, Lex 18899). Nie można zgodzić się ze stanowiskiem skarżącego, że Sąd Okręgowy w przypadku oskarżonej przeszacował okoliczności łagodzące, a nie dostrzegł dostatecznie okoliczności obciążających. Tym samym nie zyskał akceptacji zarzut prokuratora, że w okolicznościach tej konkretnej sprawy przesłanki podmiotowe i przedmiotowe przestępstwa, dyrektywy sądowego wymiaru kary, czy też znaczna szkodliwość społeczna czynu, przemawiały za wymierzeniem oskarżonej Ż. S. surowszej kary. Także nie sposób zgodzić się z twierdzeniem skarżącego prokuratora, że kara w wymiarze przez niego postulowanym zapewniłaby odpowiednie oddziaływanie w zakresie prewencji ogólnej bowiem społecznemu poczuciu sprawiedliwości czyni zadość kara adekwatna w stosunku do ciężaru popełnionego czynu, a nie nadmiernie surowa, bowiem może to wywoływać niepożądane wrażenie niesprawiedliwości orzeczenia. W świetle podniesionych wyżej okoliczności Sąd Okręgowy słusznie zdecydował się wymierzyć oskarżonej Ż. S. izolacyjną karę pozbawienia wolności w rozmiarze 1 roku wzmocnioną dodatkowo ze względów wychowawczych i prewencyjnych karą grzywny w liczbie 100 stawek dziennych każda stawka po 10 złotych. Taka sankcja – w swym całokształcie – uwzględnia wszystkie dyrektywy wymiaru kary wskazane w art. 53 k.k. Jest więc karą adekwatną i sprawiedliwą, czyli karą, która bilansuje zarówno okoliczności obciążające jak i łagodzące. Nie ma więc racji prokurator podnosząc, że sąd I instancji podczas ustalania wymiaru kary skupił się wyłącznie na okolicznościach przemawiających na korzyść oskarżonej, a niedostatecznie uwzględnił znaczną społeczną szkodliwość czynu, działanie z premedytacją, w celu osiągnięcia korzyści i jej roli w procederze. W ocenie Sądu Apelacyjnego orzeczona wobec oskarżonej kara nie nosi cech rażącej niewspółmierności w rozumieniu art. 438 pkt 4 k.p.k. Tylko zaś taka ocena pozwalałaby na zmianę orzeczenia w tym zakresie. Wymierzona kara jest adekwatna do stopnia społecznej szkodliwości czynu oraz stopnia zawinienia sprawcy. Ad. b) Zarzut zasadny z przyczyn wskazanych szczegółowo w punkcie 3.1 w części dotyczącej argumentów odnoszących się do stanowiska pełnomocnika oskarżyciela posiłkowego. Wniosek Wniosek o zmianę zaskarżonego orzeczenia i wymierzenie oskarżonej Ż. S. kary 2 lat pozbawienia wolności i kary grzywny w wymiarze 100 stawek dziennych ustalając wysokość jednej stawki dziennej na kwotę 10 złotych, orzeczenie obowiązku naprawienia szkody w całości poprzez zobowiązanie do wpłacenia na rzecz Zakładu Ubezpieczeń Społecznych I Oddział w W. kwoty 1.114.280,44 złotych. ☐ zasadny ☒ częściowo zasadny ☐ niezasadny Zwięźle o powodach uznania wniosku za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny. Wniosek częściowo zasadny z przyczyn wskazanych szczegółowo powyżej. 3.4. Podniesione w apelacji prokuratora w stosunku do oskarżonej E. G. zarzuty: a) obrazy prawa materialnego, a to art. 231 § 3 k.k. w zw. z § 1 k.k. w zw. z art. 12 § 1 k.k., poprzez jego niezastosowanie i w konsekwencji uniewinnienie oskarżonej; b) błędu w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę wyroku poprzez przeprowadzenie z przekroczeniem granic swobodnej oceny dowodów, bez uwzględnienia zasad prawidłowego rozumowania oraz wskazań wiedzy i doświadczenia życiowego oceny zgromadzonego w niniejszej sprawie materiału dowodowego, a w szczególności wyjaśnień oskarżonej E. G. poprzez bezkrytyczne uznanie ich za wiarygodne w całości, jak również nieuwzględnienia okoliczności obciążających oskarżoną, co spowodowało przyjęcie przez Sąd, że oskarżona E. G. swoim zachowaniem nie zrealizowała znamion zarzucanego jej aktem oskarżenia czynu, mimo że z całokształtu okoliczności wynika, że dopuściła się ona popełnienia przestępstwa z art. 231 § 3 k.k. w zw. z § 1 k.k. w zw. z art. 12 § 1 k.k.; c) obrazy prawa materialnego, a to art. 231 § 2 k.k. poprzez jego zastosowanie i dokonanie wykładni tegoż przepisu w oparciu o prawidłowo ustalony stan faktyczny, skutkiem czego w uzasadnieniu skarżonego orzeczenia dokonano wykładni prowadzącej do uniewinnienia oskarżonej, w oparciu o błędny przepis prawa materialnego podczas gdy oskarżonej zarzucono popełnienie czynu z art. 231 § 3 w zw. z § 1 w zw. z art. 12 § 1 k.k. ☐ zasadny ☐ częściowo zasadny ☒ niezasadny Zwięźle o powodach uznania zarzutu za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny Ad. a) Odnosząc się do powyższego zarzutu w pierwszej kolejności należy zaznaczyć, że Sąd Najwyższy odnośnie do tej przyczyny odwoławczej wyraził w wielu orzeczeniach istotne poglądy. Wskazał m.in., że odwołanie się do zarzutu rażącego naruszenia prawa materialnego może mieć miejsce jedynie wówczas, gdy skarżący zarzuca dokonanie błędnej wykładni zastosowanego przepisu, zastosowanie nieodpowiedniego przepisu lub niezastosowanie określonego przepisu w sytuacji, gdy jego zastosowanie jest obowiązkowe, ale pod jednym warunkiem – a mianowicie, że czyni to bez kwestionowania dokonanych przez sąd ustaleń faktycznych. Innymi słowy rzecz ujmując – obraza prawa materialnego może być przyczyną odwoławczą jedynie wtedy, gdy ma ona charakter samoistny (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 04.05.2005 r., II KK 478/04, Legalis). Podkreślić przy tym trzeba, że obraza przepisów prawa materialnego może wystąpić z różnych przyczyn, a w szczególności polegać może na błędnej wykładni danego przepisu, na zastosowaniu nieodpowiedniego przepisu lub zastosowaniu go w nieodpowiedni sposób, bądź też na zastosowaniu przepisu pomimo zakazu określonego rozstrzygnięcia lub niezastosowaniu normy, której stosowanie było obowiązkowe. Natomiast zgodnie z doktryną i utrwalonym orzecznictwem Sądu Najwyższego nie stanowi obrazy prawa materialnego generalnie samo nieskorzystanie przez sąd z przysługujących mu możliwości określonego rozstrzygnięcia (wyr. SN z 18.6.2003 r., IV KKN 101/00, Legalis). A zatem, może też polegać na niezastosowaniu przepisu bezwzględnie obowiązującego albo zastosowaniu przepisu pomimo bezwzględnego zakazu. Natomiast zastosowanie albo niezastosowanie przepisu dotyczącego instytucji o charakterze fakultatywnym nie stanowi obrazy przepisów prawa materialnego. Istotnie też należy zgodzić się, że obraza prawa materialnego powinna wynikać z samej treści wyroku (por. postanowieni Sądu Najwyższego z dnia 28.03.2017 r., III KK 498/16, Legalis). Błędem zaś w ustaleniach faktycznych, a nie obrazą prawa materialnego, jest także przyjmowanie za punkt wyjścia nie to co sąd ustalił, lecz to co sąd powinien był ustalić (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 05.01.2017 r., IV KK 430/16, KZS 2017, Nr 4, poz. 15). A zatem, obraza prawa materialnego ma miejsce wtedy, gdy stan faktyczny został w orzeczeniu prawidłowo ustalony, a nie zastosowano do niego właściwego przepisu prawa materialnego, a także w sytuacji niezastosowania określonego przepisu, gdy jego zastosowanie było obowiązkowe. Tymczasem na gruncie przedmiotowej sprawy zauważyć należy, że skarżący w istocie zakwestionował ustalenia faktycznie, ale też i poczynioną ocenę zebranych dowodów, w szczególności zaś wyjaśnień oskarżonej E. G. uznanych za wiarygodne w całości przez Sąd meriti, atakując jednocześnie niezakwalifikowanie czynu oskarżonej pod normę zawartą w przepisie 231 § 3 k.k. w zw. z § 1 k.k. w zw. z art. 12 § 1 k.k. Tym samym, skarżący nie mógł skutecznie postawić zarzutu obrazy prawa materialnego, gdyż jednocześnie kwestionował ustalenia faktyczne przyjęte za podstawę wyroku (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 21.03.2019 r., V KK 108/18, Legalis). Ad. b) Z jednej strony z treści tego zarzutu wynika, że skarżący podnosi, jakoby Sąd I instancji poczynił błędne ustalenia faktyczne, z drugiej zaś artykułuje obrazę przepisów prawa materialnego. Co więcej z uzasadnienia apelacji wynika również, że apelujący wskazuje również na prawidłowe ustalenia faktyczne jednakowoż nieprawidłową subsumpcję skutkującą uniewinnieniem oskarżonej od zarzucanego jej czynu. A zatem, w sposób oczywisty skarżący popada w ten sposób w sprzeczność. Nadto, zarzut błędu w ustaleniach faktycznych, przyjętych za podstawę orzeczenia sformułowany został przez prokuratora błędnie o tyle, że nie wskazano jakie przepisy procesowe zostały przez Sąd I instancji naruszone, aby błąd tego rodzaju nastąpił. Błąd w ustaleniach faktycznych jest bowiem skutkiem naruszenia przepisów postępowania. Jeśli sąd przeprowadzi postępowanie zachowując wszystkie zasady wynikające z przepisów procesowych, nie powinien poczynić wadliwych ustaleń faktycznych. Jakkolwiek prokurator zarzucił w środku odwoławczym nieprawidłową ocenę materiału dowodowego przez Sąd I instancji, to nie sprecyzował, które konkretnie przepisy postępowania karnego zostały przezeń naruszone. Sądowi odwoławczemu pozostawił zatem skarżący określenie naruszonych przepisów, co należy ocenić bezsprzecznie negatywnie, skoro apelację wywodził podmiot profesjonalny. Środek odwoławczy powinien być konstruowany przez podmioty kwalifikowane w sposób przejrzysty. Winny one jasno i precyzyjnie wskazywać oraz formułować zarzuty odwoławcze tak, aby organ odwoławczy mógł rozpoznać skargę bez dociekania jaka była rzeczywista wola skarżącego. Analiza środka odwoławczego sporządzonego przez prokuratora pozwoliła na przyjęcie, że kwestionuje on sposób oceny dowodów dokonany przez Sąd I instancji, a zatem naruszenie przy ich ocenie art. 7 k.p.k. i w konsekwencji wywiedzenie nieprawidłowych wniosków co do braku winy oskarżonej E. G.. Nie ma przy tym racji skarżący, że Sąd meriti dokonał błędnej oceny zgromadzonego materiału dowodowego, w szczególności wyjaśnień oskarżonej E. G. i z zeznań świadków, które obdarzył w całości wiarą i wyciągnął błędne wnioski uznając, że ich treść nie daje podstaw do przyjęcia winy oskarżonej E. G.. Prokurator oparł się przy tym tylko i wyłącznie na odmiennej ocenie materiału dowodowego, forsując własne zapatrywanie na wymowę dowodów, nie wykazując, jakich uchybień zasad logiki czy sprzeczności dopuścił się Sąd w dokonanej przez siebie ocenie dowodów. W aspekcie powyższego i argumentów szczegółowo przedstawionych w punkcie 3.2, zarzut ten jest chybiony. Ad. c) Odnosząc się do powyższego zarzutu sprowadzającego się w istocie rzeczy do negowania rozważań zawartych w uzasadnieniu wyroku Sąd Okręgowego w zakresie wyjaśnienia podstawy prawnej i powodów, które legły u podstaw uniewinnienia oskarżonej E. G., stwierdzić należy, iż jest on chybiony. Nie powielając argumentów przedstawionych w Ad. a) w zakresie dotyczącym obrazy prawa materialnego zważyć bowiem o ile rzeczywiście na karcie 21 uzasadnienia wyroku tegoż Sądu omyłkowo przywołano niewłaściwą jednostkę redakcyjną przepisu art. 231 k.k. (a mianowicie § 2, zamiast § 3 w zw. z § 1), niemniej jednak nie deprecjonuje to wykładni przepisów zastosowanych na kanwie tej sprawy zaprezentowanej w pisemnych motywach wyroku znajdujących się na kartach 20-21, w której to Sąd meriti prawidłowo opisał na czym polega możliwość przyjęcia odpowiedzialności za popełnienie nieumyślnego czynu stypizowanego w art. 231 § 3 k.k. w zw. z art. 231 § 1 k.k. A zatem pozostaje w błędzie skarżący, jakoby doszło do zastosowania normy wyrażonej w art. 231 § 2 k.k. i jego błędnej wykładni. Powyższe potwierdza zresztą lapidarne odniesienie się do tego zarzutu w uzasadnieniu apelacji, co umacnia pogląd o braku rzeczywistych argumentów na poparcie takiego stanowiska. Nie sposób nie odnieść wrażenia że prezentując ten zarzut skarżący bezskutecznie zmierzał do wykazania, że powyższe uchybienie pisemnych motywów wyroku w zasadzie powoduje, że orzeczenie tego Sądu nie poddaje się kontroli instancyjnej. Jakkolwiek jednak sporządzone przez Sąd I instancji uzasadnienie pisemne wyroku w rozpoznawanej sprawie nie jest idealne, niemniej nie dyskwalifikuje zapadłego wyroku. Obejmuje ono odniesienie się w sposób skondensowany, lecz klarowny do ustaleń faktycznych Sądu I instancji poczynionych na podstawie zebranych dowodów. Zauważyć należy, że złożoność, wieloaspektowość sprawy może powodować, że uzasadnienie nie zawsze zadowoli wszystkie strony postępowania. Nieidealne, bądź nieodpowiadające stronom uzasadnienie nie może jednak prowadzić do automatycznego wniosku, że wyrok jest wadliwy. W postępowaniu odwoławczym przedmiotem kontroli jest bowiem zapadły wyrok będący rezultatem analizy przeprowadzonych dowodów, w tym przekonania Sądu, co do ich wiarygodności przy budowaniu podstawy dowodowej, a nie sposób przedstawienia tych czynności w pisemnym uzasadnieniu wyroku. Wskazać należy, że zmienione od 1 lipca 2015 roku przepisy procedury karnej przewidują obowiązek sporządzania zwięzłego uzasadnienia. Jest to czynność procesowa Sądu o charakterze sprawozdawczym, a nie rozstrzygającym. Ustawodawca obecnie nie wymaga szczegółowego, drobiazgowego omówienia podstawy faktycznej i prawnej wyroku, ale też innych rozstrzygnięć zawartych w wyroku. Wystarczające jest zwięzłe odniesienie się do tych kwestii. Przepisy § 1 i 2 wskazują łącznie na elementy treściowe, które powinno zawierać uzasadnienie, zawierające następujące składniki: przedstawienie ustalonego stanu faktycznego, wskazanie dowodów, na podstawie których powyższy stan faktyczny został ustalony, omówienie znaczenia i mocy dowodowej poszczególnych dowodów, w tym też tego, dlaczego pewne fakty w świetle przeprowadzonych dowodów Sąd uznał za nieudowodnione, omówienie subsumcji ustalonego stanu faktycznego pod określony przepis prawa karnego materialnego bądź niepodlegania takiej subsumcji, przytoczenie okoliczności, które Sąd miał na względzie przy podejmowaniu pozostałych rozstrzygnięć zawartych w wyroku. W sprawie niniejszej stwierdzić należy, że uzasadnienie Sądu Okręgowego pozwala na kontrolę odwoławczą, w szczególności gdy uwzględni się sytuację, że przedmiotem kontroli odwoławczej nie jest samo uzasadnienie, ale wyrok. Nawet sporządzenie uzasadnienia w sposób odbiegający od wymagań przepisu art. 424 k.p.k. – co nie miało miejsca w przedmiotowej sprawie – nie dyskredytuje wyroku. Uzasadnienie sporządzone w nieprawidłowy sposób, z uwagi na to, że ma miejsce po wydaniu wyroku, nie może mieć bowiem wpływu na treść orzeczenia. Podkreślić należy, że kontroli odwoławczej podlega wyrok wydany w przedmiotowej sprawie, nie zaś to, czy uzasadnienie zostało sporządzone w sposób zadowalający strony postępowania. A kontrola wyroku, ta dokonywana przez strony postępowania, czy też przez Sąd odwoławczy odbywa się przede wszystkim w oparciu o dowody zgromadzone w aktach sprawy. Uzasadnienie jako część sprawozdawcza, nie rozstrzygająca, jest jedynie elementem pomocniczym. Stąd też i ten zarzut okazał się chybiony. Wniosek Wniosek o uchylenie zaskarżonego orzeczenia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania sądowi pierwszej instancji. ☐ zasadny ☐ częściowo zasadny ☒ niezasadny Zwięźle o powodach uznania wniosku za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny. Wniosek niezasadny z przyczyn wskazanych szczegółowo powyżej. 3.4. Podniesione w apelacji obrońcy oskarżonej Ż. S. zarzuty: I. obrazy przepisów postępowania mającej wpływ na treść orzeczenia, a mianowicie art. 4 k.p.k., art. 7 k.p.k. i art. 410 k.p.k., polegającej na przekroczeniu przez Sąd I instancji zasady swobodnej oceny dowodów, naruszenie zasad obiektywizmu, co skutkowało nieuwzględnieniem na korzyść oskarżonej przez Sąd przy wyrokowaniu okoliczności ujawnionych w toku rozprawy sądowej, mających wpływ na wymiar kary – jako przesłanki oceny stopnia społecznej szkodliwości czynu – art. 115 § 2 k.k. oraz jako przesłanki konstruujące dyrektywy wymiaru kary z art. 53 § 1 i 2 k.k., to jest nieuwzględnienie na korzyść oskarżonej: 1) motywu działania wynikającego z jej szczególnie trudnej sytuacji finansowo – bytowej oraz ściśle związanej z nią trudnej sytuacji rodzinnej – śmierci matki, konieczności opiekowania się ciężko chorym ojcem, wymagającym kosztownej rehabilitacji , 2) jej właściwości i warunków osobistych – w szczególności stanu zdrowia psychicznego oskarżonej, 3) sposobu życia przed popełnieniem przestępstwa oraz niedostatecznym uwzględnieniem na korzyść oskarżonej tego, iż wyraziła skruchę w związku z popełnionym przestępstwem oraz wolę naprawienia szkody; II. rażącej niewspółmierności wymierzonej oskarżonej kary roku pozbawienia wolności jako kary niesprawiedliwej, zbyt drastycznej dla oskarżonej przynoszącej jej nadmierną dolegliwość wobec zaistnienia różnicy pomiędzy karą wymierzoną przez Sąd I instancji, a karą pozbawienia wolności z warunkowym jej zawieszeniem na okres próby, której wymierzenie wobec oskarżonej Ż. S. byłoby prawidłowe w świetle dyrektyw art. 53 § 1 i 2 k.k., w szczególności odpowiednie do stopnia winy, społecznej szkodliwości czynu, zgodne z celami zapobiegawczymi, wychowawczymi, uwzględniające motywację, sposób zachowania się sprawcy, właściwości i warunki osobiste sprawcy, sposób życia przed popełnieniem przestępstwa. ☐ zasadny ☐ częściowo zasadny ☒ niezasadny Zwięźle o powodach uznania zarzutu za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny Ad. I. Apelacja obrońcy oskarżonej Ż. S. jest bezzasadna, a zarzuty w niej zawarte nie mogły podważyć prawidłowości rozstrzygnięcia Sądu Okręgowego w zakresie wymierzonej oskarżonej izolacyjnej kary pozbawienia wolności. Wbrew bowiem zarzutom sformułowanym w apelacji obrońcy Sąd orzekający w niniejszej sprawie nie naruszył wskazanych w nich przepisów postępowania karnego. Przede wszystkim, podkreślić należy, iż w przypadku postawieniu wyrokowi zarzutów opartych o art. 438 pkt 2 k.p.k., powinnością skarżącego winno być nie tylko wykazanie, że doszło do obrazy przepisów postępowania. Konieczne jest również wykazanie, że zarzucana obraza przepisów postępowania mogła mieć wpływ na treść orzeczenia. Taki obowiązek wynika wprost z zacytowanego przepisu art. 438 k.p.k. Samo wszak uchybienie przepisom postępowania, jeżeli nie miało wpływu na treść wyroku nie skutkuje uznaniem orzeczenia jako wadliwego. Poza powyższym przy stawianiu zarzutów opartych na obrazie art. 7 k.p.k. sprowadzających się do dokonania oceny wiarygodności materiału dowodowego w oparciu o wszechstronną, zgodną z zasadami logicznego rozumowania, wskazaniami wiedzy i doświadczenia życiowego analizę nie można ograniczać jedynie do zaprezentowania własnego, arbitralnego stanowiska. W przypadku, gdy skarżący stawiając zarzut naruszenia tego przepisu zmierza do podważenia zasadności rozstrzygnięcia Sądu poprzez wykazywanie dowolnej oceny dowodów nie może ograniczyć się do prostego jej zanegowania i stwierdzenia, że za wiarygodne winny być uznane jedynie wybrane dowody, patrz korzystne dla oskarżonej. Taki sposób kwestionowania trafności skarżonego orzeczenia w kontekście przeprowadzonej oceny nie może być uznany za skuteczny. Obowiązkiem skarżącego jest wykazanie, jakich konkretnych uchybień dopuścił się Sąd meriti, w tym zasad wiedzy, logicznego rozumowania oraz doświadczenia życiowego. Nie może być uznane za skuteczne i wystarczające samo przeciwstawienie dowodom, na których oparł się Sąd orzekający, li tylko dowodów przeciwnych. Konieczne jest wykazanie przez skarżącego, że te prezentowane dowody przeciwne, ocenione swobodnie, nie jednostronnie, czy też dowolnie, w świetle zasad logiki i doświadczenia życiowego winny uzyskać walor wiarygodności. Natomiast dowody, na których oparł się Sąd i poczynił na ich podstawie ustalenia, w świetle zasad określonych w art. 7 k.p.k., są tego waloru pozbawione. Natomiast wskazanie naruszenia przepisu art. 410 k.p.k. wymaga wykazania, że przy wyrokowaniu Sąd opierał się na materiale nieujawnionym na rozprawie głównej, bądź oparł się na części materiału ujawnionego. Dokonanie wadliwej oceny dowodów nie stanowi natomiast uchybienia dyspozycji art. 410 k.p.k. Treść sformułowanych w apelacji zarzutów i ich uzasadnienie wskazuje natomiast, że w istocie apelujący zarzucił nieprawidłową, jego zdaniem, ocenę materiału dowodowego. Wymóg orzekania na podstawie całokształtu okoliczności ujawnionych w toku przewodu nie oznacza bynajmniej, że na Sądzie orzekającym ciąży bezwzględny obowiązek przywoływania i wypowiadania się odnośnie wszystkich bez wyjątku dowodów (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 19 stycznia 2012 r., sygn. akt VKK 428/11, Legalis). Istotą art. 410 k.p.k. jest to, że Sąd ferując wyrok nie może opierać się na tym, co nie zostało ujawnione na rozprawie, jak również i to, że wyroku nie można wydawać na części materiału dowodowego, a musi on być wynikiem analizy całokształtu ujawnionych okoliczności, a więc i tych, które je podważają. Wiązanie art. 7 k.p.k. i art. 410 k.p.k. jest zasadne tylko wówczas, gdy wykazane zostanie, że uchybienie poprawnej oceny dowodów było spowodowane pominięciem istotnej okoliczności zdarzenia, bądź nieujawnienia jej na rozprawie w sposób niezgodny z procedurą gromadzenia i przeprowadzania dowodów. W przypadku, gdy Sąd prawidłowo ujawnił na rozprawie dowody, które pozwoliły na wydanie rozstrzygnięcia w sprawie i poddał je ocenie to zarzut naruszenia art. 410 k.p.k. jest bezpodstawny. Ponadto, przepis mówiący o celach procesu stanowiący jego generalną zasadę, a mianowicie zasada obiektywizmu wyrażona w art. 4 k.p.k., nie może stanowić, skutecznej podstawy odwołania, w sytuacji gdy treść art. 438 pkt 2 k.p.k. wymaga wykazania wpływu obrazy przepisów postępowania na treść orzeczenia. Oznacza to, że ustawodawca zakłada, że zarzut oparty na tej podstawie musi być ściśle określony, sprecyzowany, odnoszący się do naruszenia konkretnego przepisu procedury gromadzenia, przeprowadzania i oceny dowodów, procedury dokumentowania czynności organów procesowych, przestrzegania praw stron, a wreszcie poprawności orzeczenia i jego uzasadnienia (por. wyrok Sądu Apelacyjnego w Warszawie z dnia 21 marca 2014 r., sygn. akt II AKa 59/14, Legalis). Aby zasadnie, tym samym skutecznie podnieść zarzut obrazy przepisu art. 4 k.p.k. nie wystarczy ogólne stwierdzenie o jego naruszeniu, które oparte jest na wyłącznie subiektywnym odczuciu strony, która wynika niejednokrotnie z odmiennej oceny materiału dowodowego skupiającej się tylko na korzystnych dowodach. O braku obiektywizmu Sądu można natomiast mówić wtedy, gdy zostały naruszone określone przepisy zawierające normy nakazujące lub zakazujące działań na niekorzyść określonej strony postępowania lub gdy w sposób wyraźny i udokumentowany Sąd faworyzuje jedną ze stron. Brak precyzyjnego odwołania się do sytuacji procesowej, w której doszło do przekroczenia tych przepisów czyni zarzut oparty na tychże przepisach jako bezzasadny. W aspekcie powyższego, zarzuty naruszenia przepisów są bezskuteczne, bowiem podstawą środka odwoławczego nie mogą być przepisy stanowiące ogólne zasady procesu karnego, a jedynie zarzuty naruszenia przepisów szczegółowych będących realizacją celów postępowania wytyczonych właśnie przez art. 4 k.p.k. Zestawiając powyższe z analizą przedmiotowej sprawy, zdaniem Sądu Apelacyjnego Sąd I instancji stosownie do wymogu określonego w art. 410 k.p.k., ujawnił w toku rozprawy głównej całość materiału dowodowego i w sposób przekonywujący, zgodny z zasadami doświadczenia życiowego i zasadami logiki ocenił zebrane dowody, czemu dał wyraz w pisemnych motywach wyroku. Przy czym, jakkolwiek tenże Sąd w sposób nazbyt ogólnikowy odniósł się do dyrektyw wymiaru kary, niemniej jednak nie można – uwzględniając rzeczywiste okoliczności wpływające na wymiar kary występujące na gruncie analizowanej sprawy – jakoby orzeczona kara była karą zbyt surową i niesprawiedliwą. Ad. II. Odnosząc się natomiast do zarzutu rażącej niewspółmierności kary pamiętać trzeba, że z racji na ocenny charakter zasad wymiaru kary, niewspółmierność kary, środka karnego czy nawiązki musi być natury zasadniczej, tzn. w stopniu niedającym się zaakceptować. W orzecznictwie podkreśla się ugruntowany pogląd, iż „rażąca niewspółmierność kary występuje wtedy, gdy kara orzeczona nie uwzględnia w należyty sposób stopnia społecznej szkodliwości przypisywanego czynu oraz nie realizuje wystarczająco celu kary, ze szczególnym uwzględnieniem celów zapobiegawczych i wychowawczych. Pojęcie niewspółmierności rażącej oznacza znaczną, wyraźną i oczywistą, a więc niedającą się zaakceptować dysproporcję między karą wymierzoną a karą sprawiedliwą, czyli zasłużoną.” (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 30.05.2017 r., sygn. II KK 156/17, opubl. Legalis nr 1604497). Zarzut rażącej niewspółmierności kary, środka karnego czy też nawiązki, jako zarzut z kategorii ocen można trafnie podnosić, gdy wymierzona kara lub środek nie uwzględnia w sposób właściwy zarówno okoliczności popełnienia przypisanego czynu, jak i osobowości sprawcy – innymi słowy, gdy jest w odczuciu społecznym karą niesprawiedliwą (por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 11.04.1985 r., V KRN 178/85, Lex 20053). Jak wskazuje się w orzecznictwie, zarzut niewspółmierności nie wymaga wskazania nowych, nieustalonych przez sąd okoliczności, polegać bowiem może na wykazaniu, że okoliczności prawidłowo ustalone mają takie znaczenie i ciężar gatunkowy, których orzeczona kara bądź nie uwzględnia w ogóle, bądź uwzględnia je w stopniu niedostatecznym (por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 23.10.1974 r., V KRN 78/74, Lex 18899). Podkreślić również należy, iż orzekanie o karze ma charakter indywidualny i jest procesem do pewnego stopnia subiektywnym, obejmującym dokonanie wyboru oraz zastosowanie odpowiedniej represji karnej właściwej dla konkretnej sytuacji i konkretnego sprawcy. Z tych powodów zasady i dyrektywy orzekania w przedmiocie kary zawarte w art. 53 k.k. pozostawiają organowi orzekającemu pewien zakres swobody w procesie jej wymierzania. Sąd Apelacyjny nie znalazł podstaw do kwestionowania reakcji prawo – karnej zastosowanej wobec oskarżonej Ż. S.. Przy czym, jakkolwiek Sąd Okręgowy w sposób nazbyt lakoniczny ocenił stopień winy oskarżonej, stopień społecznej szkodliwości popełnionego przezeń czynu oraz pozostałe dyrektywy wymiaru kary, określone w art. 53 k.k. niemniej jednak uznać należy, że ostatecznie orzeczona oskarżonej kara uwzględnia wszystkie powyższe aspekty. Tym samym, nie ma racji skarżący, wskazując, że Sąd Okręgowy wymierzył oskarżonej karę niewspółmiernie surową, gdyż – jak artykułował obrońca oskarżonej - przy wymiarze nie uwzględniono na korzyść oskarżonej motywu jej działania wynikającego z jej szczególnie trudnej sytuacji finansowo – bytowej oraz ściśle związanej z nią trudnej sytuacji rodzinnej – śmierci matki, konieczności opiekowania się ciężko chorym ojcem, wymagającym kosztownej rehabilitacji, oraz jej właściwości i warunków osobistych – w szczególności stanu zdrowia psychicznego oskarżonej, a także niedostatecznie uwzględniono – tak twierdził skarżący – sposobu jej życia przed popełnieniem przestępstwa oraz wyrażenie skruchy w związku z popełnionym przestępstwem oraz wolę naprawienia szkody. Bowiem jakkolwiek uzasadniając wymiar orzeczonej kary jednostkowej (w zaskarżonej części) Sąd meriti bardzo ogólnie wyartykułował, że uwzględnił ustawowe dyrektywy określone w art. 53 k.k., w tym odwołał się z jednej strony do stopnia zawinienia, stopnia społecznej szkodliwości, ujemnych następstw przestępstwa, a z drugiej właściwości i warunków osobistych oskarżonej, oraz sposób jej życia przed popełnieniem przestępstwa, jak i jej zachowania po popełnieniu (poprzestając co do tych ostatnich okoliczności na tym jedynie stwierdzeniu), lecz w efekcie nie doszło do wymierzenia kary nadmiernie surowej i niesprawiedliwej. Zważyć należy, iż oskarżona Ż. S. przyznała się do winy (konsekwentnie przyznawała się do niej w trakcie całego postępowania), opisała sposób swego działania i rolę w tym oskarżonej E. G., mechanizm popełnionego przestępstwa, prezentując tym samym faktyczną chęć pomocy w wyjaśnieniu tej sprawy, a nadto, wyraziła skruchę oraz wolę naprawienia szkody i podała motywacje swego działania. Nie tylko z depozycji oskarżonej, ale obszernego materiału dowodowego, w tym z zeznań pracowników Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, wynika, że oskarżona była niezwykle cenionym pracownikiem, specjalistą w zakresie rozliczania kont płatników ZUS, „stawianym za wzór” innym pracownikom tej instytucji. Tym niemniej nie można tracić z pola widzenia, że oskarżona w przeszłości była osobą karaną również za przestępstwo przeciwko mieniu (o czym jej pracodawcy nie mieli świadomości), co rysuje - naznaczony konfliktem z prawem - obraz sposobu życia oskarżonej przed popełnieniem przestępstwa, natomiast brak informacji, aby oskarżona dalej wchodziła w konflikt z prawem, pomimo upływu kilku lat od zdarzeń będących przedmiotem niniejszego postępowania. Uwzględnić także należało deklarowany krytyczny stosunek oskarżonej do popełnionego przestępstwa, który jednak w aspekcie dopuszczenia się go z premedytacją w stosunku do mienia wielkiej wartości (ponad miliona złotych) i przy wykorzystaniu zaufania współpracowników i osób przełożonych nie można nadmiernie przeceniać. Reasumując, w warunkach niniejszej sprawy i w odniesieniu do wniosku skarżącego obrońcy zaskarżona kara nie stanowi kary rażąco niewspółmiernie surowej, albowiem wymierzona oskarżonej kara pozbawienia wolności jest adekwatna zarówno do stopnia winy, jak i znacznego stopnia szkodliwości społecznej przypisanego oskarżonej czynu zabronionego. Spełnia swoją funkcję zarówno w zakresie prewencji szczególnej, jak i ogólnej – zgodna jest bowiem ze społecznym poczuciem sprawiedliwości, co ma niebagatelne znaczenie w szczególności w aspekcie wyrządzonej szkody pokrzywdzonemu będącemu przecież instytucją o charakterze publicznym, co godziło również w kształtowany w opinii publicznej wizerunek ZUS. Nie sposób zatem uznać, że wymierzona kara jest rażąco, nadmiernie surowa. Wniosek Wniosek o zmianę zaskarżonego wyroku w części dotyczącej oskarżonej Ż. S. poprzez wymierzenie jej kary roku pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem jej wykonania na okres próby 3 lat. ☐ zasadny ☐ częściowo zasadny ☒ niezasadny Zwięźle o powodach uznania wniosku za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny. Wniosek niezasadny z przyczyn wskazanych szczegółowo powyżej. 4. OKOLICZNOŚCI PODLEGAJĄCE UWZGLĘDNIENIU Z URZĘDU 4.1. -------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------- Zwięźle o powodach uwzględnienia okoliczności -------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------- 5. ROZSTRZYGNIĘCIE SĄDU ODWOŁAWCZEGO 1.7. Utrzymanie w mocy wyroku sądu pierwszej instancji 5.1.1. Przedmiot utrzymania w mocy Utrzymanie w mocy wyroku w zakresie nie podlegającym modyfikacji orzeczeniem sądu odwoławczego opisanej w punkcie 5.2.1. Zwięźle o powodach utrzymania w mocy Prawidłowość rozstrzygnięcia Sądu I instancji w zakresie ustalenia sprawstwa oskarżonej Ż. S., kwestii jej winy i kwalifikacji prawnej przypisanego jej czynu oraz w zakresie braku możliwości ustalenia sprawstwa i winy oskarżonej E. G.. Brak stwierdzenia uchybień wskazanych w środkach odwoławczych w tym zakresie, a także uznania zasadności podniesionych zarzutów oraz uwzględnienia sformułowanych wniosków. Zarzuty zawarte w złożonych apelacjach oraz zaprezentowane twierdzenia w tej części, stanowią polemikę z prawidłowymi ustaleniami Sądu I instancji. Skarżący prezentują w apelacjach własny, subiektywny punkt widzenia odnośnie meritum sprawy bez uwzględnienia rzeczywistej treści dowodów i wymowy całokształtu ujawnionych w sprawie okoliczności. Trafność rozstrzygnięcia w zakresie orzeczonej wobec oskarżonej Ż. S. kary, której nie można uznać za rażąco niewspółmiernie surowej, jak jednocześnie nadmiernie łagodnej w rozumieniu art. 438 pkt 4 k.p.k. Tylko zaś taka ocena pozwalałaby na zmianę orzeczenia w tym zakresie. Wymierzona kara jest karą współmierną do stopnia społecznej szkodliwości czynu oraz stopnia zawinienia, uwzględnia także właściwości i warunki osobiste oskarżonej. Orzeczona kara w sposób prawidłowy uwzględnia i realizuje stawiane przed nią cele wychowawcze i zapobiegawcze, o jakich mowa w art. 53 § 1 i 2 k.k. Brak także podstaw do uchylenia zaskarżonego wyroku i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji w odniesieniu do oskarżonej E. G.. Z tych powodów Sąd Apelacyjny, nie dopatrując się również uchybień podlegających uwzględnieniu z urzędu, określonych w art. 439 k.p.k. i art. 440 k.p.k., zaskarżony wyrok wobec tych oskarżonych w utrzymał w mocy w zakresie nie podlegającym modyfikacji opisanej w punkcie 5.2.1. 1.8. Zmiana wyroku sądu pierwszej instancji 5.2.1. Przedmiot i zakres zmiany I. zmieniono wyrok w zaskarżonej części w stosunku do oskarżonej Ż. S. w ten sposób, że: 1. uzupełniono opis czynu zarzucanego oskarżonej, a przypisanego w punkcie 1 i po słowach „niekorzystnego rozporządzenia” przyjęto wyrażenie „mieniem”, zaś określenie „wielkiej” zastąpiono wyrażeniem „znacznej wartości” 2. podwyższono orzeczony w punkcie 1 obowiązek częściowego naprawienia szkody do kwoty 1.114.280,44 3. na podstawie art. 41 § 1 k.k. w zw. z art. 43 § 1 k.k. orzeczono wobec oskarżonej środek karny w postaci zakazu zajmowania stanowisk związanych z odpowiedzialnością materialną na okres 3 lat Zwięźle o powodach zmiany Powyższe zmiany wynikały z częściowego uwzględnienia zarzutów i wniosków apelacji skarżących, o czym szerzej w części 3 uzasadnienia. W kwestii zaś uzupełnienia opisu czynu zarzucanego oskarżonej Ż. S., a następnie przypisanego w zaskarżonym wyroku, to z uwagi na kierunek środków odwoławczych, granice zaskarżenia i zarzuty odwoławcze możliwe było skorygowanie opisu czynu w opisanym powyżej zakresie. Bowiem podzielić należy stanowisko, że zawarty w wyroku skazującym opis czynu, o którym mowa w art. 413 § 2 pkt 1 k.p.k., musi być tak skonstruowany, aby znalazły się w nim elementy odzwierciedlające realizację przez oskarżoną wszystkich ustawowych znamion przypisanego jej czynu. Nie ulega też wątpliwości, że najłatwiej to osiągnąć korzystając ze sformułowań ustawowych (kodeksowych). Nie jest to jednak obowiązek bezwzględny, bowiem opis czynu może być dokonany w języku ogólnym, a niekoniecznie w języku ściśle prawniczym; istotne jest tylko, aby odpowiadał pełnemu zespołowi znamion przewidzianych w przepisie określającym dany typ czynu zabronionego. Polski proces karny nie jest procesem formułkowym, w którym wymagane jest posługiwanie się określonymi formułami prawnymi, lecz procesem, w którym przepisy określają jedynie sposób postępowania organów procesowych, w tym przy redagowaniu opisu czynu zarzucanego i przypisanego (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 05.05.2021 r., V KK 91/21, Legalis). W niniejszej sprawie w opisie czynu brak było sformułowania wiernie przytaczającego określone znamię danego czynu, jednak analiza tego opisu prowadzi do wniosku, że chociaż wprost nie wyrażone, wspomniane znamię w opisie jest zawarte. Tym samym, dopuszczalne było zwerbalizowane przedstawienie zachowania oskarżonego, które w sposób niepozostawiający wątpliwości odpowiada treści poszczególnych znamion przypisanego mu przestępstwa, albo w drodze nieodpartego logicznego wnioskowania świadczy o wyczerpaniu konkretnego elementu składającego się na ustawowy obraz określonego czynu zabronionego. A zatem, zmiana wyroku Sądu I instancji polegała nie na uzupełnieniu opisu czynu przypisanego oskarżonej Ż. S., ale na pożądanym uściśleniu opisu czynu, przez co lepiej oddaje on poczynione w sprawie ustalenia faktyczne, albowiem do wyroku Sądu Okręgowego wkradła się nieścisłość, świadcząca o pewnej niedokładności tego Sądu, jednak niewpływająca na merytoryczną poprawność wyroku, w szczególności nie skutkująca obrazą prawa materialnego, której rzeczywiste zaistnienie nakazywałoby, w istniejących realiach procesowych, uniewinnić oskarżoną w instancji odwoławczej. 1.9. Uchylenie wyroku sądu pierwszej instancji 1.1.7. Przyczyna, zakres i podstawa prawna uchylenia 5.3.1.1.1. ----------------------------------------------------------------------- ☐ art. 439 k.p.k. Zwięźle o powodach uchylenia ------------------------------------------------------------------------------------------------------------------- 5.3.1.2.1. Konieczność przeprowadzenia na nowo przewodu w całości ☐ art. 437 § 2 k.p.k. Zwięźle o powodach uchylenia ------------------------------------------------------------------------------------------------------------------- 5.3.1.3.1. Konieczność umorzenia postępowania ☐ art. 437 § 2 k.p.k. Zwięźle o powodach uchylenia i umorzenia ze wskazaniem szczególnej podstawy prawnej umorzenia ------------------------------------------------------------------------------------------------------------------- 5.3.1.4.1. ----------------------------------------------------------------------- ☐ art. 454 § 1 k.p.k. Zwięźle o powodach uchylenia ------------------------------------------------------------------------------------------------------------------- 1.1.8. Zapatrywania prawne i wskazania co do dalszego postępowania ------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------ 1.10. Inne rozstrzygnięcia zawarte w wyroku Punkt rozstrzygnięcia z wyroku Przytoczyć okoliczności ----------------- --------------------------------------------------------------------------------------------------------------- 6. Koszty Procesu Punkt rozstrzygnięcia z wyroku Przytoczyć okoliczności IV Biorąc pod uwagę sytuację osobistą i możliwości zarobkowe oskarżonej Ż. S., jak również to, że spoczywa na niej obowiązek częściowego naprawienia szkody na rzecz pokrzywdzonego Zakładu Ubezpieczeń Społecznych I Oddział w W. w kwocie 1.114.280,44 złotych, oraz uiszczenia należności sądowych poniesionych przed Sądem pierwszej instancji w łącznej kwocie 1265,61 złotych, Sąd Apelacyjny na podstawie art. 624 § 1 k.p.k. i art. 17 ust. 1 i 2 ustawy z 23 czerwca 1973 r. o opłatach w sprawach karnych (tekst jedn.: Dz. U. z 1983 r. Nr 49, poz. 223 z późn. zm.), zwolnił ją od uiszczenia kosztów sądowych za postępowanie odwoławcze. Zważywszy również na powyższe oraz w związku z nieuwzględnieniem skargi apelacyjnej Prokuratora wydatkami poniesionymi w postępowaniu odwoławczym obciążono Skarb Państwa. 7. PODPIS SSA Katarzyna Capałowska SSA Anna Zdziarska SSO (del.) Anna Gąsior–Majchrowska 1.3. Granice zaskarżenia Kolejny numer załącznika 1 Podmiot wnoszący apelację Obrońca oskarżonej Ż. S. Rozstrzygnięcie, brak rozstrzygnięcia albo ustalenie, którego dotyczy apelacja Wyrok Sądu Okręgowego w Warszawie z dnia 25 marca 2021 roku w sprawie XII K 19/20 1.3.1. Kierunek i zakres zaskarżenia ☒ na korzyść ☐ na niekorzyść ☐ w całości ☒ w części ☐ co do winy ☒ co do kary ☐ co do środka karnego lub innego rozstrzygnięcia albo ustalenia 1.3.2. Podniesione zarzuty Zaznaczyć zarzuty wskazane przez strony w apelacji ☐ art. 438 pkt 1 k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w zakresie kwalifikacji prawnej czynu przypisanego oskarżonemu ☐ art. 438 pkt 1a k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w innym wypadku niż wskazany w art. 438 pkt 1 k.p.k., chyba że pomimo błędnej podstawy prawnej orzeczenie odpowiada prawu ☒ art. 438 pkt 2 k.p.k. – obraza przepisów postępowania, jeżeli mogła ona mieć wpływ na treść orzeczenia ☐ art. 438 pkt 3 k.p.k. – błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia, jeżeli mógł on mieć wpływ na treść tego orzeczenia ☒ art. 438 pkt 4 k.p.k. – rażąca niewspółmierność kary, środka karnego, nawiązki lub niesłusznego zastosowania albo niezastosowania środka zabezpieczającego, przepadku lub innego środka ☐ art. 439 k.p.k. ☐ brak zarzutów 1.4. Wnioski ☐ uchylenie ☒ zmiana 1.3. Granice zaskarżenia Kolejny numer załącznika 2 Podmiot wnoszący apelację Pełnomocnik oskarżyciela posiłkowego Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w W. Rozstrzygnięcie, brak rozstrzygnięcia albo ustalenie, którego dotyczy apelacja Wyrok Sądu Okręgowego w Warszawie z dnia 25 marca 2021 roku w sprawie XII K 19/20 1.3.1. Kierunek i zakres zaskarżenia ☐ na korzyść ☒ na niekorzyść ☒ w całości ☒ w części ☐ co do winy ☒ co do kary ☒ co do środka karnego lub innego rozstrzygnięcia albo ustalenia 1.3.2. Podniesione zarzuty Zaznaczyć zarzuty wskazane przez strony w apelacji ☐ art. 438 pkt 1 k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w zakresie kwalifikacji prawnej czynu przypisanego oskarżonemu ☒ art. 438 pkt 1a k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w innym wypadku niż wskazany w art. 438 pkt 1 k.p.k., chyba że pomimo błędnej podstawy prawnej orzeczenie odpowiada prawu ☒ art. 438 pkt 2 k.p.k. – obraza przepisów postępowania, jeżeli mogła ona mieć wpływ na treść orzeczenia ☒ art. 438 pkt 3 k.p.k. – błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia, jeżeli mógł on mieć wpływ na treść tego orzeczenia ☒ art. 438 pkt 4 k.p.k. – rażąca niewspółmierność kary, środka karnego, nawiązki lub niesłusznego zastosowania albo niezastosowania środka zabezpieczającego, przepadku lub innego środka ☐ art. 439 k.p.k. ☐ brak zarzutów 1.4. Wnioski ☒ uchylenie ☒ zmiana 1.3. Granice zaskarżenia Kolejny numer załącznika 3 Podmiot wnoszący apelację Prokurator Rozstrzygnięcie, brak rozstrzygnięcia albo ustalenie, którego dotyczy apelacja Wyrok Sądu Okręgowego w Warszawie z dnia 25 marca 2021 roku w sprawie XII K 19/20 1.3.1. Kierunek i zakres zaskarżenia ☐ na korzyść ☒ na niekorzyść ☒ w całości ☒ w części ☐ co do winy ☒ co do kary ☐ co do środka karnego lub innego rozstrzygnięcia albo ustalenia 1.3.2. Podniesione zarzuty Zaznaczyć zarzuty wskazane przez strony w apelacji ☒ art. 438 pkt 1 k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w zakresie kwalifikacji prawnej czynu przypisanego oskarżonemu ☒ art. 438 pkt 1a k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w innym wypadku niż wskazany w art. 438 pkt 1 k.p.k., chyba że pomimo błędnej podstawy prawnej orzeczenie odpowiada prawu ☒ art. 438 pkt 2 k.p.k. – obraza przepisów postępowania, jeżeli mogła ona mieć wpływ na treść orzeczenia ☒ art. 438 pkt 3 k.p.k. – błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia, jeżeli mógł on mieć wpływ na treść tego orzeczenia ☒ art. 438 pkt 4 k.p.k. – rażąca niewspółmierność kary, środka karnego, nawiązki lub niesłusznego zastosowania albo niezastosowania środka zabezpieczającego, przepadku lub innego środka ☐ art. 439 k.p.k. ☐ brak zarzutów 1.4. Wnioski ☒ uchylenie ☒ zmiana

art. 438 pkt 1 k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w zakresie kwalifikacji prawnej czynu przypisanego oskarżonemu art. 438 pkt 1a k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w innym wypadku niż wskazany w art. 438 pkt 1 k.p.k., chyba że pomimo błędnej podstawy prawnej orzeczenie odpowiada prawu