Legislator Case Law & Legislation
VI Ka 457/21 AI generated

VI Ka 457/21 · Sąd powszechny

Case Number VI Ka 457/21
Court / Authority
Jurisdiction Poland (PL)
Decision Date
Outcome SENTENCE

Legislator summary

AI generated

Sygn. akt VI Ka 457/21 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 4 października 2021 r. Sąd Okręgowy w Jeleniej Górze w VI Wydziale Karnym Odwoławczym w składzie: Przewodniczący – Sędzia Andrzej Tekieli Protokolant Sylwia Piliszewska przy udziale prokuratora Prokuratury Rejonowej w Zgorzelcu: Agnieszki Kwaśniak po rozpoznaniu w dniu 4 października 2021r. sprawy M. D. (1) ur. (...) w Z. s. M., R. z domu N. oskarżonego z art. 177 § 1 k.k. z powodu apelacji wniesionej przez prokuratora i pełnomocnika oskarżyciela posiłkowego od wyroku Sądu Rejonowego w Zgorzelcu z dnia 10 maja 2021 r. sygn. akt II K 1121/19 I. utrzymuje w mocy zaskarżony wyrok wobec M. D. (1); II. zasądza od Skarbu Państwa na rzecz M. D. (1) kwotę 840 złotych tytułem udziału obrońcy z wybory w postępowaniu odwoławczym; III. stwierdza, że koszty sądowe za postępowanie odwoławcze w części dotyczącej apelacji prokuratora ponosi Skarb Państwa i zwalnia oskarżyciela posiłkowego P. R. od ponoszenia kosztów sądowych w części dotyczącej apelacji jego pełnomocnika, obciążając także w tej części kosztami sądowymi Skarb Państwa. UZASADNIENIE Formularz UK 2 Sygnatura akt VI Ka 457/21 Załącznik dołącza się w każdym przypadku. Podać liczbę załączników: 2 CZĘŚĆ WSTĘPNA 1.1. Oznaczenie wyroku sądu pierwszej instancji Wyrok Sądu Rejonowego w Zgorzelcu z dnia 10 maja 2021 r., sygn. akt II K 1121/19 1.2. Podmiot wnoszący apelację ☒ oskarżyciel publiczny albo prokurator w sprawie o wydanie wyroku łącznego ☒ oskarżyciel posiłkowy ☐ oskarżyciel prywatny ☐ obrońca oskarżonego ☐ oskarżony albo skazany w sprawie o wydanie wyroku łącznego ☐ inny 1.3. Granice zaskarżenia 1.3.1. Kierunek i zakres zaskarżenia ☐ na korzyść ☒ na niekorzyść ☒ w całości ☐ w części ☐ co do winy ☐ co do kary ☐ co do środka karnego lub innego rozstrzygnięcia albo ustalenia 1.3.2. Podniesione zarzuty Zaznaczyć zarzuty wskazane przez strony w apelacji ☐ art. 438 pkt 1 k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w zakresie kwalifikacji prawnej czynu przypisanego oskarżonemu ☐ art. 438 pkt 1a k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w innym wypadku niż wskazany w art. 438 pkt 1 k.p.k., chyba że pomimo błędnej podstawy prawnej orzeczenie odpowiada prawu ☒ art. 438 pkt 2 k.p.k. – obraza przepisów postępowania, jeżeli mogła ona mieć wpływ na treść orzeczenia ☒ art. 438 pkt 3 k.p.k. – błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia, jeżeli mógł on mieć wpływ na treść tego orzeczenia ☐ art. 438 pkt 4 k.p.k. – rażąca niewspółmierność kary, środka karnego, nawiązki lub niesłusznego zastosowania albo niezastosowania środka zabezpieczającego, przepadku lub innego środka ☐ art. 439 k.p.k. ☐ brak zarzutów 1.4. Wnioski ☒ uchylenie ☐ zmiana 1 Ustalenie faktów w związku z dowodami przeprowadzonymi przez sąd odwoławczy 2.1. Ustalenie faktów 2.1.1. Fakty uznane za udowodnione Lp. Oskarżony Fakt oraz czyn, do którego fakt się odnosi Dowód Numer karty --- ------------------ --------------------------------------------------- ------------- ------------ 2.1.2. Fakty uznane za nieudowodnione Lp. Oskarżony Fakt oraz czyn, do którego fakt się odnosi Dowód Numer karty ------- ------------------ --------------------------------------------------- ------------ ------------ 2.2. Ocena dowodów 2.2.1. Dowody będące podstawą ustalenia faktów Lp. faktu z pkt 2.1.1 Dowód Zwięźle o powodach uznania dowodu -------------- ------------------------------ -------------------------------------------------------------- 2.2.2. Dowody nieuwzględnione przy ustaleniu faktów(dowody, które sąd uznał za niewiarygodne oraz niemające znaczenia dla ustalenia faktów) Lp. faktu z pkt 2.1.1 albo 2.1.2 Dowód Zwięźle o powodach nieuwzględnienia dowodu -------------- ------------------------------ -------------------------------------------------------------- ​ 3. STANOWISKO SĄDU ODWOŁAWCZEGO WOBEC ZGŁOSZONYCH ZARZUTÓW i wniosków Lp. Zarzut /z apelacji prokuratora/ 1. Błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia, mający wpływ na jego treść, poprzez wysnucie z zebranego materiału dowodowego błędnego wniosku, iż dowody w postaci opinii biegłych z (...) w S. oraz wyjaśnienia oskarżonego i ustalone na ich postawie okoliczności faktyczne wskazują, iż główną i bezpośrednią przyczyną wypadku był nienależycie, w niedozwolonym miejscu, wykonywany przez P. R. manewr wyprzedzania z lewej strony skręcającego w lewo M. D. (1), jak też nie zachowanie przez P. R. należytej ostrożności, podczas gdy analiza zebranego materiału dowodowego w szczególności w postaci zakwestionowanej przez sąd opinii biegłego K. S. prowadzi do jednoznacznego wniosku, iż do przedmiotowego wypadku przyczynili się oskarżony z pokrzywdzonym w stopniu jednakowym. ☐ zasadny ☐ częściowo zasadny ☒ niezasadny 2. Błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia, mający wpływ na jego treść poprzez uznanie opinii biegłego K. S. za niewiarygodną w zakresie, w jakim jest ona sprzeczna z opinią (...) ze S., podczas gdy analiza zebranego materiału dowodowego w pełni potwierdza wnioski wskazane w opinii K. S. i pozwala stwierdzić, iż do przedmiotowego wypadku przyczynił się w podobnym stopniu tak P. R., jak i M. D. (1). ☐ zasadny ☐ częściowo zasadny ☒ niezasadny /z apelacji oskarżyciela posiłkowego/ 3. Rażąca obraza przepisów postępowania karnego w postaci art. 7 k.p.k., art. 410 k.p.k., art. 424 k.p.k., która miała istotny wpływ na treść wyroku, a polegała na nieobiektywnym prowadzeniu postępowania dowodowego oraz oparciu orzeczenia jedynie na części materiału dowodowego, która była korzystna dla oskarżonego, a zbagatelizowaniu dowodów przemawiających za współprzyczynieniem się M. D. (1) do wypadku z dnia 19 czerwca 2019 r., a to na skutek: a) nie uznania przez Sąd twierdzenia biegłych z (...) z zakresu medycyny sądowej i ruchu drogowego, w którym: - na str. 27 opinii wskazują, iż „zachowanie kierującego samochodem B. było zachowaniem niezgodnym z przepisami ustawy Prawo o ruchu drogowym, a ponadto w sposób bezpośredni zagrażało bezpieczeństwu ruchu drogowego i utrudniało innym kierującym korzystanie drogi publicznej”; - na str. 28 opinii wskazują, iż „… nieprawidłowe zachowanie kierującego samochodem marki B. M. D. (1) było jedną z przyczyn zaistnienia przedmiotowego wypadku. W/w nie zastosował się do obowiązującego w miejscu zdarzenia oznakowania pionowego i poziomego i wykonując w sposób niezgodny z przepisami manewr skrętu w lewo, nie zachował szczególnej ostrożności podczas zmiany kierunku jazdy, nieprawidłowo obserwował przestrzeń wokół pojazdu, co w konsekwencji doprowadziło do zajechania drogi wyprzedzającemu go motocykliście i do zderzenia się pojazdów”, w sytuacji gdy w/w okoliczności wbrew twierdzeniom Sądu meriti wskazują na współprzyczynienie się oskarżonego do spowodowania wypadku, a nie uwalniają go od odpowiedzialności za zarzucany mu czyn; b) nie przyjęcia przez Sąd Rejonowy w Zgorzelcu wniosków zespołu biegłych z (...) dot. współprzyczynienia się oskarżonego do spowodowania wypadku, nawet wówczas gdy: - na str. 36 opinii biegli stwierdzają, że „… gdyby motocyklista w chwili powstania stanu zagrożenia, jechał z prędkością administracyjną, tj. 60 km/h i nie podejmował manewru hamowania, to do wypadku i tak by doszło”, co oznacza, iż przyjęcie przez Sąd meriti jako jednej z głównych przyczyn wypadku niedostosowania prędkości jazdy do panujących warunków drogowych P. R. nie zasługuje na uwzględnienie, zwłaszcza gdy zespół biegłych wprost wskazał, że nawet gdyby motocyklista poruszał się z prędkością administracyjną, to niezależnie od tego czy podjąłby od manewr obronny w postaci hamowania czy nie, to do uderzenia w samochód B. i tak by doszło. ☐ zasadny ☐ częściowo zasadny ☒ niezasadny 4. Błąd w ustaleniach faktycznych, przyjętych za podstawę zaskarżonego wyroku, mający istotny wpływ na treść orzeczenia, a polegający na przyjęciu przez Sąd I instancji, iż oskarżony M. D. (1) swoim zachowaniem nie zrealizował znamion czynu z art. 177 § 1 k.k., podczas gdy z prawidłowo zebranego i ocenionego materiału dowodowego wynika, iż oskarżony wytworzył przedmiotowy wypadek skutkiem nie zachowania szczególnej ostrożności i naruszenia zasad ruchu drogowego, co w konsekwencji doprowadziło do zajechania drogi wyprzedzającemu go motocykliście i do zderzenia się pojazdów. ☐ zasadny ☐ częściowo zasadny ☒ niezasadny Zwięźle o powodach uznania zarzutu za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny Ad. 3 Ponieważ pełnomocnik oskarżyciela posiłkowego we wniosku o sporządzenie pisemnego uzasadnienia wyroku nie wskazał, iż dotyczy on także zarzutów podniesionych przez prokuratora, Sąd Odwoławczy na podstawie art. 457 § 2 k.p.k. w zw. z art. 423 § 1a i § 2 k.p.k. stosowanym odpowiednio ograniczył sporządzenie uzasadnienia wydanego przez siebie wyroku do odniesienia do zarzutów podniesionych w wywiedzionej przez niego apelacji. Jako że jednak obie apelacje zostały wywiedzione w tym samym kierunku, przeciwko rozstrzygnięciu o uniewinnieniu oskarżonego M. D. (1) od popełnienia zarzucanego mu czynu, poniższe rozważania będą odnosiły się do obu z nich. Wbrew zarzutom apelacji, cytowane przez pełnomocnika oskarżyciela posiłkowego fragmenty opinii biegłych (...) w S. w żaden sposób nie podważają prawidłowości poczynionych przez Sąd Rejonowy ustaleń faktycznych. Co prawda nieprawidłowe wykonywanie przez M. D. (1) manewru skrętu w lewo w miejscu do tego nie wyznaczonym i nie zastosowanie się do znaku C-3 – nakaz jazdy na wprost stanowiło zagrożenie dla bezpieczeństwa ruchu drogowego i utrudniało innym uczestnikom ruchu korzystanie z drogi publicznej, jednak nie było to bezpośrednią przyczyną zaistniałego wypadku. Wniosek, iż to niebezpieczny sposób jazdy P. R. z pogwałceniem szeregu zasad ruchu drogowego stanowił bezpośrednią przyczynę wypadku, wynika nie tylko z opinii biegłych z (...) w S., ale też z logicznej i podpartej zasadami doświadczenia życiowego analizy przebiegu tego zdarzenia. Należy zwrócić uwagę, iż już z zeznań świadka P. S., który sporządzał dokumentację z przedmiotowego wypadku jako technik kryminalistyki wynika, iż chociaż wykazywał on zdziwienie wyborem miejsca, w którym oskarżony rozpoczął manewr skrętu w lewo, to stwierdził on kategorycznie, iż P. R. wyprzedzał go nieprawidłowo, w niedozwolonym miejscu (k. 194). Z wniosków końcowych powołanej opinii biegłych z (...) w S. wynika w sposób jednoznaczny, iż skoro M. D. (1) prawidłowo przygotował się do wykonania manewru skrętu w lewo i sygnalizował zamiar jego wykonania poprzez włączenie kierunkowskazu (wynika to z wyjaśnień oskarżonego złożonych przed Sądem przed ujawnieniem treści opinii biegłych), to kierujący motocyklem miał możliwość wyprzedzić taki pojazd tylko i wyłącznie z jego prawej strony i to nieprawidłowe zachowanie motocyklisty było bezpośrednią przyczyną zaistniałego wypadku drogowego, zaś nieprawidłowe zachowanie kierującego B. należałoby uznać za przyczynę pośrednią (str. 40 opinii, k. 295). Nawet jeśliby przyjąć, iż zachowaniem M. D. (1) stanowiłoby współprzyczynienie się do wypadku, to nie jest to wystarczające dla przypisania mu sprawstwa w zakresie czynu z art. 177 § 1 k.k., o popełnienie którego został oskarżony. Nieuprawnione jest przy tym stwierdzenie, iż oparcie ustaleń faktycznych na opinii sporządzonej przez biegłych (...) w S. stanowiło przyjęcie opinii korzystnej dla oskarżonego, która nie deprecjonowała wagi naruszenia przez M. D. (1) przepisów ruchu drogowego, jednak w sposób pełniejszy odpowiadała na postawione przez Sąd pytania mające znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy. Także to, iż P. R. miał status pokrzywdzonego w sprawie, nie ogranicza możliwości oceny prawidłowości jego zachowania przez Sąd i wyciągnięcie odmiennych wniosków na temat przyczyn badanego wypadku, aniżeli wstępna ocena tego zdarzenia dokonana przez organ prowadzący postępowanie przygotowawcze. W kontekście wniosków powołanej opinii na prawidłowość wydanego orzeczenia nie wpływa stwierdzenie, że nawet gdyby motocyklista poruszał się z prędkością administracyjną, to do uderzenia w samochód B. i tak by doszło – bo poruszał się on nieprawidłowo w obrębie „martwej strefy” i nieprawidłowo wyprzedzał samochód prowadzony przez M. D. (1) z jego lewej strony. Nadmienić należy również, iż P. R. nie mając uprawnień do kierowania pojazdami nie powinien w ogóle być uczestnikiem ruchu drogowego, a znajdowanie się przez niego pod wpływem substancji odurzających również nie pozostawało bez wpływu na możliwość oceny sytuacji na drodze. Podsumowując stwierdzić należy, iż Sąd Rejonowy dokonał całościowej, wszechstronnej i wnikliwej oceny całokształtu zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, czemu dał wyraz w pisemnych motywach wydanego orzeczenia i która jako odpowiadająca zasadom wiedzy, logiki i doświadczenia życiowego, czyniła zadość wymogom art. 7 k.p.k. Nie sposób również doszukać się naruszenia przez Sąd I instancji art. 410 k.p.k. i art. 424 k.p.k. Odmienne stanowisko pełnomocnika oskarżyciela posiłkowego w tym przedmiocie stanowi nieuzasadnioną polemikę z prawidłowymi ustaleniami Sądu I instancji i wyraz subiektywnej, ale nie znajdującej potwierdzenia w zgromadzonym sprawie materiale dowodowym, opinii na temat przyczyn badanego zdarzenia drogowego. Ad. 4 Zgodzić się należy ze stanowiskiem Sądu I instancji, iż M. D. (1) swoim zachowaniem nie zrealizował znamion czynu z art. 177 § 1 k.k. Wbrew twierdzeniom skarżącego, niezachowanie przez oskarżonego szczególnej ostrożności i naruszenie przez niego zasad ruchu drogowego przy wykonywaniu manewru skrętu w lewo nie jest równoznaczne z wypełnieniem znamion zarzucanego mu przestępstwa. Słusznie Sąd Rejonowy zwrócił przy tym uwagę, iż postawiony M. D. (1) zarzut zawierał stwierdzenie, iż zajechał on drogę prawidłowo jadącemu motocykliście, czym doprowadził do zderzenia pojazdów. Bez wątpienia jednak zgromadzony w sprawie materiał dowodowy nie daje podstaw do poczynienia takich ustaleń. Jak już wspomniano, obaj uczestnicy przedmiotowego zdarzenia dopuścili się naruszenia zasad bezpieczeństwa w ruchu drogowym i okoliczność ta wynika z obu opinii biegłych sporządzonych w badanej sprawie. Słusznie przy tym Sąd I instancji za kluczowe uznał ustalenie, który z uczestników wypadku przyczynił się do jego zaistnienia w sposób bezpośredni, z czym związana jest kwestia odpowiedzialności karnej za spowodowanie tego zdarzenia. Podkreślenia w tym kontekście wymaga, że z konkluzji opinii biegłych z (...) w S. wynika, iż jeżeli manewr skrętu w lewo był sygnalizowany kierunkowskazem przez kierującego B. oskarżonego, to niewątpliwie zachowanie motocyklisty – pokrzywdzonego było bezpośrednia przyczyną zdarzenia. Na rozprawie w dniu 10.08.2021 r. oskarżony jednoznacznie wyjaśnił, że kierunkowskazem sygnalizował zamiar skrętu w lewo (k. 302) i brak jest dowodów przeciwnych, świadczących, że było inaczej. Sąd Odwoławczy podziela przy tym stanowisko Sądu Rejonowego, iż to jadący motocyklem P. R. dopuścił się większej liczby naruszeń norm ruchu drogowego i były to naruszenia poważniejszym charakterze, aniżeli nieprawidłowe wykonywanie manewru skrętu w lewo przez oskarżonego. Motocyklista nie tylko nie zastosował się do znaku B-25 o zakazie wyprzedzania na odcinku drogi, na którym doszło do wypadku, ale też niemal dwukrotnie przekroczył prędkość, która znakiem B-33 została ograniczona na tym odcinku do 60 km/h i poruszał się w obrębie tzw. „martwej strefy” wyłączonej z ruchu znakiem poziomym P-21. Ponadto prowadził on motocykl nie posiadając do tego uprawnień i będąc pod znacznym wpływem środka odurzającego w postaci marihuany. Zgodnie z cytowanymi wnioskami opinii biegłych z (...) w S., którą Sąd Rejonowy słusznie ocenił jako pełną, jasną i dającą wyczerpujące odpowiedzi na zadane w niej pytania, to nieprawidłowy sposób jazdy P. R. był główną przyczyną wypadku, a nieprawidłowe wykonywanie manewru skrętu w lewo przez M. D. (1) stanowiło przyczynę pośrednią tego zdarzenia. Oczywistym jest zatem, iż w takiej sytuacji oskarżonemu nie można przypisać realizacji znamion czynu z art. 177 § 1 k.k., gdyż zachowanie M. D. (1) nie stanowiło realizacji czynności sprawczej tego typu czynu zabronionego, bo chociaż naruszył w sposób nieumyślny zasady bezpieczeństwa w ruchu lądowym, to jednak spowodowanie wypadku, w którym P. R. odniósł obrażenia ciała określone w art. 157 § 1 k.k., przypisać należało właśnie motocykliście. Oceny tej nie zmienia także cytowane przez skarżącego orzecznictwo - w tym Sądu Najwyższego - które wydane zostało w odniesieniu do odmiennego stanu faktycznego, zaś wyrwane z kontekstu fragmenty orzeczeń nie mogą stanowić podstawy do kwestionowania prawidłowości wydanego orzeczenia, które Sąd Odwoławczy w pełni aprobuje. Wniosek Zarówno prokurator, jak i oskarżyciel posiłkowy w wywiedzionych apelacjach domagali się uchylenia zaskarżonego wyroku i przekazania sprawy Sądowi Rejonowemu w Zgorzelcu do ponownego rozpoznania. ☐ zasadny ☐ częściowo zasadny ☒ niezasadny Zwięźle o powodach uznania wniosku za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny. Jak już wspomniano, Sąd Odwoławczy zaaprobował ustalenia faktyczne poczynione w badanej sprawie, które to stanowiły podstawę do uniewinnienia M. D. (1) od popełnienia zarzucanego mu czynu. Jednocześnie Sąd II instancji nie uwzględnił zarzutów podniesionych w apelacjach wywiedzionych przez prokuratora i oskarżyciela posiłkowego, nie znajdując również podstaw do uwzględnia zawartych w nich wniosków o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez Sąd I instancji. 4. OKOLICZNOŚCI PODLEGAJĄCE UWZGLĘDNIENIU Z URZĘDU --------------------------------------------------------------------------------------------------------- Zwięźle o powodach uwzględnienia okoliczności --------------------------------------------------------------------------------------------------------- 1 5. ROZSTRZYGNIĘCIE SĄDU ODWOŁAWCZEGO 5.1. Utrzymanie w mocy wyroku sądu pierwszej instancji Przedmiot utrzymania w mocy Sąd Odwoławczy utrzymał w mocy zaskarżony wyrok wobec M. D. (1). Zwięźle o powodach utrzymania w mocy Jak już wspomniano, Sąd Odwoławczy nie uwzględnił zarzutów podniesionych w apelacjach wywiedzionych przez prokuratora i pełnomocnika oskarżyciela posiłkowego, w pełni aprobując ustalenia faktyczne poczynione przez Sąd I instancji i leżącą u ich podstaw dokonaną w badanej sprawie ocenę materiału dowodowego, którą ocenić należało jako swobodną i czyniącą zadość wymogom zawartym w art. 7 k.p.k. Nie było również konieczności ingerowania w treść zaskarżonego wyroku z urzędu, dlatego też orzeczenie to, jako trafne i prawidłowe, podlegało utrzymaniu w mocy. 5.2. Zmiana wyroku sądu pierwszej instancji Przedmiot i zakres zmiany --------------------------------------------------------------------------------------------------------- Zwięźle o powodach zmiany --------------------------------------------------------------------------------------------------------- 5.3. Uchylenie wyroku sądu pierwszej instancji 5.3.1. Przyczyna, zakres i podstawa prawna uchylenia 1.1. ---------------------------------------------------------------- ☐ art. 439 k.p.k. Zwięźle o powodach uchylenia --------------------------------------------------------------------------------------------------------- 2.1. Konieczność przeprowadzenia na nowo przewodu w całości ☐ art. 437 § 2 k.p.k. Zwięźle o powodach uchylenia --------------------------------------------------------------------------------------------------------- 3.1. Konieczność umorzenia postępowania ☐ art. 437 § 2 k.p.k. Zwięźle o powodach uchylenia i umorzenia ze wskazaniem szczególnej podstawy prawnej umorzenia --------------------------------------------------------------------------------------------------------- 4.1. ---------------------------------------------------------------- ☐ art. 454 § 1 k.p.k. Zwięźle o powodach uchylenia --------------------------------------------------------------------------------------------------------- 5.3.2. Zapatrywania prawne i wskazania co do dalszego postępowania ----------------------------------------------------------------------------------------------------------------- 5.4. Inne rozstrzygnięcia zawarte w wyroku Punkt rozstrzygnięcia z wyroku Przytoczyć okoliczności -------------------------------------------------------------------------------------------- 6 Koszty Procesu Punkt rozstrzygnięcia z wyroku Przytoczyć okoliczności II III Sąd Odwoławczy na podstawie art. 636 § 1 k.p.k. oraz § 11 ust. 2 pkt 4 Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie zasądził od Skarbu Państwa na rzecz M. D. (1) kwotę 840 złotych tytułem udziału obrońcy z wyboru w postępowaniu odwoławczym. Ponadto w oparciu o art. 632 pkt 2 k.p.k. w zw. z art. 634 k.p.k. Sąd Odwoławczy stwierdził, iż koszty sądowe za postępowanie odwoławcze w części dotyczącej apelacji prokuratora ponosi Skarb Państwa i na podstawie art. 624 § 1 k.p.k. w zw. z art. 636 § 1 k.p.k. zwolnił oskarżyciela posiłkowego P. R. od ponoszenia kosztów sądowych w części dotyczącej apelacji jego pełnomocnika, obciążając także w tej części kosztami sądowymi Skarb Państwa. PODPIS 1.3. Granice zaskarżenia Kolejny numer załącznika 1 Podmiot wnoszący apelację prokurator Rozstrzygnięcie, brak rozstrzygnięcia albo ustalenie, którego dotyczy apelacja uniewinnienie oskarżonego 1.3.1. Kierunek i zakres zaskarżenia ☐ na korzyść ☒ na niekorzyść ☒ w całości ☐ w części ☐ co do winy ☐ co do kary ☐ co do środka karnego lub innego rozstrzygnięcia albo ustalenia 1.3.2. Podniesione zarzuty Zaznaczyć zarzuty wskazane przez strony w apelacji ☐ art. 438 pkt 1 k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w zakresie kwalifikacji prawnej czynu przypisanego oskarżonemu ☐ art. 438 pkt 1a k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w innym wypadku niż wskazany w art. 438 pkt 1 k.p.k., chyba że pomimo błędnej podstawy prawnej orzeczenie odpowiada prawu ☐ art. 438 pkt 2 k.p.k. – obraza przepisów postępowania, jeżeli mogła ona mieć wpływ na treść orzeczenia ☒ art. 438 pkt 3 k.p.k. – błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia, jeżeli mógł on mieć wpływ na treść tego orzeczenia ☐ art. 438 pkt 4 k.p.k. – rażąca niewspółmierność kary, środka karnego, nawiązki lub niesłusznego zastosowania albo niezastosowania środka zabezpieczającego, przepadku lub innego środka ☐ art. 439 k.p.k. ☐ brak zarzutów 1.4. Wnioski ☒ uchylenie ☐ zmiana 1.3. Granice zaskarżenia Kolejny numer załącznika 2 Podmiot wnoszący apelację pełnomocnik oskarżyciela posiłkowego Rozstrzygnięcie, brak rozstrzygnięcia albo ustalenie, którego dotyczy apelacja uniewinnienie oskarżonego 1.3.1. Kierunek i zakres zaskarżenia ☐ na korzyść ☒ na niekorzyść ☒ w całości ☐ w części ☐ co do winy ☐ co do kary ☐ co do środka karnego lub innego rozstrzygnięcia albo ustalenia 1.3.2. Podniesione zarzuty Zaznaczyć zarzuty wskazane przez strony w apelacji ☐ art. 438 pkt 1 k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w zakresie kwalifikacji prawnej czynu przypisanego oskarżonemu ☐ art. 438 pkt 1a k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w innym wypadku niż wskazany w art. 438 pkt 1 k.p.k., chyba że pomimo błędnej podstawy prawnej orzeczenie odpowiada prawu ☒ art. 438 pkt 2 k.p.k. – obraza przepisów postępowania, jeżeli mogła ona mieć wpływ na treść orzeczenia ☒ art. 438 pkt 3 k.p.k. – błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia, jeżeli mógł on mieć wpływ na treść tego orzeczenia ☐ art. 438 pkt 4 k.p.k. – rażąca niewspółmierność kary, środka karnego, nawiązki lub niesłusznego zastosowania albo niezastosowania środka zabezpieczającego, przepadku lub innego środka ☐ art. 439 k.p.k. ☐ brak zarzutów 1.4. Wnioski ☒ uchylenie ☐ zmiana

Legislator headnote

AI generated

art. 177 § 1 k.k, art. 438 pkt 1 k.p.k, art. 438 pkt 2 k.p.k, art. 438 pkt 3 k.p.k, art. 438 pkt 4 k.p.k, art. 439 k.p.k; VI Ka 457/21 · Sąd powszechny: Sygn. akt VI Ka 457/21 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 4 października 2021 r. Sąd Okręgowy w Jeleniej Górze w VI Wydziale Karnym Odwoławczym w składzie: Przewodniczący – Sędzia Andrzej Tekieli Protokolant Sylwia Piliszewska przy udziale prokuratora Prokuratury Rejonowej w Zgorzelcu: Agnieszki Kwaśniak po rozpoznaniu w dniu 4 października 2021r. sprawy M. D. (1) ur. (...) w Z. s. M., R. z domu N. oskarżonego z art. 177 § 1 k.k. z powodu apelacji wniesionej przez prokuratora i pełnomocnika oskarżyciela posiłkowego od wyroku Sądu Rejonowego w Zgorzelcu z dnia 10 maja 2021 r. sygn. akt II K 1121/19 I. utrzymuje w mocy zaskarżony wyrok wobec M. D. (1); II. zasądza od Skarbu Państwa na rzecz M. D. (1) kwotę 840 złotych tytułem udziału obrońcy z wybory w postępowaniu odwoławczym; III. stwierdza, że koszty sądowe za postępowanie odwoławcze w części dotyczącej apelacji prokuratora ponosi Skarb Państwa i zwalnia oskarżyciela posiłkowego P. R. od ponoszenia kosztów sądowych w części dotyczącej apelacji jego pełnomocnika, obciążając także w tej części kosztami sądowymi Skarb Państwa. UZASADNIENIE Formularz UK 2 Sygnatura akt VI Ka 457/21 Załącznik dołącza się w każdym przypadku. Podać liczbę załączników: 2 CZĘŚĆ WSTĘPNA 1.1. Oznaczenie wyroku sądu pierwszej instancji Wyrok Sądu Rejonowego w Zgorzelcu z dnia 10 maja 2021 r., sygn. akt II K 1121/19 1.2. Podmiot wnoszący apelację ☒ oskarżyciel publiczny albo prokurator w sprawie o wydanie wyroku łącznego ☒ oskarżyciel posiłkowy ☐ oskarżyciel prywatny ☐ obrońca oskarżonego ☐ oskarżony albo skazany w sprawie o wydanie wyroku łącznego ☐ inny 1.3. Granice zaskarżenia 1.3.1. Kierunek i zakres zaskarżenia ☐ na korzyść ☒ na niekorzyść ☒ w całości ☐ w części ☐ co do winy ☐ co do kary ☐ co do środka karnego lub innego rozstrzygnięcia albo ustalenia 1.3.2. Podniesione zarzuty Zaznaczyć zarzuty wskazane przez strony w apelacji ☐ art. 438 pkt 1 k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w zakresie kwalifikacji prawnej czynu przypisanego oskarżonemu ☐ art. 438 pkt 1a k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w innym wypadku niż wskazany w art. 438 pkt 1 k.p.k., chyba że pomimo błędnej podstawy prawnej orzeczenie odpowiada prawu ☒ art. 438 pkt 2 k.p.k. – obraza przepisów postępowania, jeżeli mogła ona mieć wpływ na treść orzeczenia ☒ art. 438 pkt 3 k.p.k. – błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia, jeżeli mógł on mieć wpływ na treść tego orzeczenia ☐ art. 438 pkt 4 k.p.k. – rażąca niewspółmierność kary, środka karnego, nawiązki lub niesłusznego zastosowania albo niezastosowania środka zabezpieczającego, przepadku lub innego środka ☐ art. 439 k.p.k. ☐ brak zarzutów 1.4. Wnioski ☒ uchylenie ☐ zmiana 1 Ustalenie faktów w związku z dowodami przeprowadzonymi przez sąd odwoławczy 2.1. Ustalenie faktów 2.1.1. Fakty uznane za udowodnione Lp. Oskarżony Fakt oraz czyn, do którego fakt się odnosi Dowód Numer karty --- ------------------ --------------------------------------------------- ------------- ------------ 2.1.2. Fakty uznane za nieudowodnione Lp. Oskarżony Fakt oraz czyn, do którego fakt się odnosi Dowód Numer karty ------- ------------------ --------------------------------------------------- ------------ ------------ 2.2. Ocena dowodów 2.2.1. Dowody będące podstawą ustalenia faktów Lp. faktu z pkt 2.1.1 Dowód Zwięźle o powodach uznania dowodu -------------- ------------------------------ -------------------------------------------------------------- 2.2.2. Dowody nieuwzględnione przy ustaleniu faktów(dowody, które sąd uznał za niewiarygodne oraz niemające znaczenia dla ustalenia faktów) Lp. faktu z pkt 2.1.1 albo 2.1.2 Dowód Zwięźle o powodach nieuwzględnienia dowodu -------------- ------------------------------ -------------------------------------------------------------- ​ 3. STANOWISKO SĄDU ODWOŁAWCZEGO WOBEC ZGŁOSZONYCH ZARZUTÓW i wniosków Lp. Zarzut /z apelacji prokuratora/ 1. Błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia, mający wpływ na jego treść, poprzez wysnucie z zebranego materiału dowodowego błędnego wniosku, iż dowody w postaci opinii biegłych z (...) w S. oraz wyjaśnienia oskarżonego i ustalone na ich postawie okoliczności faktyczne wskazują, iż główną i bezpośrednią przyczyną wypadku był nienależycie, w niedozwolonym miejscu, wykonywany przez P. R. manewr wyprzedzania z lewej strony skręcającego w lewo M. D. (1), jak też nie zachowanie przez P. R. należytej ostrożności, podczas gdy analiza zebranego materiału dowodowego w szczególności w postaci zakwestionowanej przez sąd opinii biegłego K. S. prowadzi do jednoznacznego wniosku, iż do przedmiotowego wypadku przyczynili się oskarżony z pokrzywdzonym w stopniu jednakowym. ☐ zasadny ☐ częściowo zasadny ☒ niezasadny 2. Błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia, mający wpływ na jego treść poprzez uznanie opinii biegłego K. S. za niewiarygodną w zakresie, w jakim jest ona sprzeczna z opinią (...) ze S., podczas gdy analiza zebranego materiału dowodowego w pełni potwierdza wnioski wskazane w opinii K. S. i pozwala stwierdzić, iż do przedmiotowego wypadku przyczynił się w podobnym stopniu tak P. R., jak i M. D. (1). ☐ zasadny ☐ częściowo zasadny ☒ niezasadny /z apelacji oskarżyciela posiłkowego/ 3. Rażąca obraza przepisów postępowania karnego w postaci art. 7 k.p.k., art. 410 k.p.k., art. 424 k.p.k., która miała istotny wpływ na treść wyroku, a polegała na nieobiektywnym prowadzeniu postępowania dowodowego oraz oparciu orzeczenia jedynie na części materiału dowodowego, która była korzystna dla oskarżonego, a zbagatelizowaniu dowodów przemawiających za współprzyczynieniem się M. D. (1) do wypadku z dnia 19 czerwca 2019 r., a to na skutek: a) nie uznania przez Sąd twierdzenia biegłych z (...) z zakresu medycyny sądowej i ruchu drogowego, w którym: - na str. 27 opinii wskazują, iż „zachowanie kierującego samochodem B. było zachowaniem niezgodnym z przepisami ustawy Prawo o ruchu drogowym, a ponadto w sposób bezpośredni zagrażało bezpieczeństwu ruchu drogowego i utrudniało innym kierującym korzystanie drogi publicznej”; - na str. 28 opinii wskazują, iż „… nieprawidłowe zachowanie kierującego samochodem marki B. M. D. (1) było jedną z przyczyn zaistnienia przedmiotowego wypadku. W/w nie zastosował się do obowiązującego w miejscu zdarzenia oznakowania pionowego i poziomego i wykonując w sposób niezgodny z przepisami manewr skrętu w lewo, nie zachował szczególnej ostrożności podczas zmiany kierunku jazdy, nieprawidłowo obserwował przestrzeń wokół pojazdu, co w konsekwencji doprowadziło do zajechania drogi wyprzedzającemu go motocykliście i do zderzenia się pojazdów”, w sytuacji gdy w/w okoliczności wbrew twierdzeniom Sądu meriti wskazują na współprzyczynienie się oskarżonego do spowodowania wypadku, a nie uwalniają go od odpowiedzialności za zarzucany mu czyn; b) nie przyjęcia przez Sąd Rejonowy w Zgorzelcu wniosków zespołu biegłych z (...) dot. współprzyczynienia się oskarżonego do spowodowania wypadku, nawet wówczas gdy: - na str. 36 opinii biegli stwierdzają, że „… gdyby motocyklista w chwili powstania stanu zagrożenia, jechał z prędkością administracyjną, tj. 60 km/h i nie podejmował manewru hamowania, to do wypadku i tak by doszło”, co oznacza, iż przyjęcie przez Sąd meriti jako jednej z głównych przyczyn wypadku niedostosowania prędkości jazdy do panujących warunków drogowych P. R. nie zasługuje na uwzględnienie, zwłaszcza gdy zespół biegłych wprost wskazał, że nawet gdyby motocyklista poruszał się z prędkością administracyjną, to niezależnie od tego czy podjąłby od manewr obronny w postaci hamowania czy nie, to do uderzenia w samochód B. i tak by doszło. ☐ zasadny ☐ częściowo zasadny ☒ niezasadny 4. Błąd w ustaleniach faktycznych, przyjętych za podstawę zaskarżonego wyroku, mający istotny wpływ na treść orzeczenia, a polegający na przyjęciu przez Sąd I instancji, iż oskarżony M. D. (1) swoim zachowaniem nie zrealizował znamion czynu z art. 177 § 1 k.k., podczas gdy z prawidłowo zebranego i ocenionego materiału dowodowego wynika, iż oskarżony wytworzył przedmiotowy wypadek skutkiem nie zachowania szczególnej ostrożności i naruszenia zasad ruchu drogowego, co w konsekwencji doprowadziło do zajechania drogi wyprzedzającemu go motocykliście i do zderzenia się pojazdów. ☐ zasadny ☐ częściowo zasadny ☒ niezasadny Zwięźle o powodach uznania zarzutu za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny Ad. 3 Ponieważ pełnomocnik oskarżyciela posiłkowego we wniosku o sporządzenie pisemnego uzasadnienia wyroku nie wskazał, iż dotyczy on także zarzutów podniesionych przez prokuratora, Sąd Odwoławczy na podstawie art. 457 § 2 k.p.k. w zw. z art. 423 § 1a i § 2 k.p.k. stosowanym odpowiednio ograniczył sporządzenie uzasadnienia wydanego przez siebie wyroku do odniesienia do zarzutów podniesionych w wywiedzionej przez niego apelacji. Jako że jednak obie apelacje zostały wywiedzione w tym samym kierunku, przeciwko rozstrzygnięciu o uniewinnieniu oskarżonego M. D. (1) od popełnienia zarzucanego mu czynu, poniższe rozważania będą odnosiły się do obu z nich. Wbrew zarzutom apelacji, cytowane przez pełnomocnika oskarżyciela posiłkowego fragmenty opinii biegłych (...) w S. w żaden sposób nie podważają prawidłowości poczynionych przez Sąd Rejonowy ustaleń faktycznych. Co prawda nieprawidłowe wykonywanie przez M. D. (1) manewru skrętu w lewo w miejscu do tego nie wyznaczonym i nie zastosowanie się do znaku C-3 – nakaz jazdy na wprost stanowiło zagrożenie dla bezpieczeństwa ruchu drogowego i utrudniało innym uczestnikom ruchu korzystanie z drogi publicznej, jednak nie było to bezpośrednią przyczyną zaistniałego wypadku. Wniosek, iż to niebezpieczny sposób jazdy P. R. z pogwałceniem szeregu zasad ruchu drogowego stanowił bezpośrednią przyczynę wypadku, wynika nie tylko z opinii biegłych z (...) w S., ale też z logicznej i podpartej zasadami doświadczenia życiowego analizy przebiegu tego zdarzenia. Należy zwrócić uwagę, iż już z zeznań świadka P. S., który sporządzał dokumentację z przedmiotowego wypadku jako technik kryminalistyki wynika, iż chociaż wykazywał on zdziwienie wyborem miejsca, w którym oskarżony rozpoczął manewr skrętu w lewo, to stwierdził on kategorycznie, iż P. R. wyprzedzał go nieprawidłowo, w niedozwolonym miejscu (k. 194). Z wniosków końcowych powołanej opinii biegłych z (...) w S. wynika w sposób jednoznaczny, iż skoro M. D. (1) prawidłowo przygotował się do wykonania manewru skrętu w lewo i sygnalizował zamiar jego wykonania poprzez włączenie kierunkowskazu (wynika to z wyjaśnień oskarżonego złożonych przed Sądem przed ujawnieniem treści opinii biegłych), to kierujący motocyklem miał możliwość wyprzedzić taki pojazd tylko i wyłącznie z jego prawej strony i to nieprawidłowe zachowanie motocyklisty było bezpośrednią przyczyną zaistniałego wypadku drogowego, zaś nieprawidłowe zachowanie kierującego B. należałoby uznać za przyczynę pośrednią (str. 40 opinii, k. 295). Nawet jeśliby przyjąć, iż zachowaniem M. D. (1) stanowiłoby współprzyczynienie się do wypadku, to nie jest to wystarczające dla przypisania mu sprawstwa w zakresie czynu z art. 177 § 1 k.k., o popełnienie którego został oskarżony. Nieuprawnione jest przy tym stwierdzenie, iż oparcie ustaleń faktycznych na opinii sporządzonej przez biegłych (...) w S. stanowiło przyjęcie opinii korzystnej dla oskarżonego, która nie deprecjonowała wagi naruszenia przez M. D. (1) przepisów ruchu drogowego, jednak w sposób pełniejszy odpowiadała na postawione przez Sąd pytania mające znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy. Także to, iż P. R. miał status pokrzywdzonego w sprawie, nie ogranicza możliwości oceny prawidłowości jego zachowania przez Sąd i wyciągnięcie odmiennych wniosków na temat przyczyn badanego wypadku, aniżeli wstępna ocena tego zdarzenia dokonana przez organ prowadzący postępowanie przygotowawcze. W kontekście wniosków powołanej opinii na prawidłowość wydanego orzeczenia nie wpływa stwierdzenie, że nawet gdyby motocyklista poruszał się z prędkością administracyjną, to do uderzenia w samochód B. i tak by doszło – bo poruszał się on nieprawidłowo w obrębie „martwej strefy” i nieprawidłowo wyprzedzał samochód prowadzony przez M. D. (1) z jego lewej strony. Nadmienić należy również, iż P. R. nie mając uprawnień do kierowania pojazdami nie powinien w ogóle być uczestnikiem ruchu drogowego, a znajdowanie się przez niego pod wpływem substancji odurzających również nie pozostawało bez wpływu na możliwość oceny sytuacji na drodze. Podsumowując stwierdzić należy, iż Sąd Rejonowy dokonał całościowej, wszechstronnej i wnikliwej oceny całokształtu zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, czemu dał wyraz w pisemnych motywach wydanego orzeczenia i która jako odpowiadająca zasadom wiedzy, logiki i doświadczenia życiowego, czyniła zadość wymogom art. 7 k.p.k. Nie sposób również doszukać się naruszenia przez Sąd I instancji art. 410 k.p.k. i art. 424 k.p.k. Odmienne stanowisko pełnomocnika oskarżyciela posiłkowego w tym przedmiocie stanowi nieuzasadnioną polemikę z prawidłowymi ustaleniami Sądu I instancji i wyraz subiektywnej, ale nie znajdującej potwierdzenia w zgromadzonym sprawie materiale dowodowym, opinii na temat przyczyn badanego zdarzenia drogowego. Ad. 4 Zgodzić się należy ze stanowiskiem Sądu I instancji, iż M. D. (1) swoim zachowaniem nie zrealizował znamion czynu z art. 177 § 1 k.k. Wbrew twierdzeniom skarżącego, niezachowanie przez oskarżonego szczególnej ostrożności i naruszenie przez niego zasad ruchu drogowego przy wykonywaniu manewru skrętu w lewo nie jest równoznaczne z wypełnieniem znamion zarzucanego mu przestępstwa. Słusznie Sąd Rejonowy zwrócił przy tym uwagę, iż postawiony M. D. (1) zarzut zawierał stwierdzenie, iż zajechał on drogę prawidłowo jadącemu motocykliście, czym doprowadził do zderzenia pojazdów. Bez wątpienia jednak zgromadzony w sprawie materiał dowodowy nie daje podstaw do poczynienia takich ustaleń. Jak już wspomniano, obaj uczestnicy przedmiotowego zdarzenia dopuścili się naruszenia zasad bezpieczeństwa w ruchu drogowym i okoliczność ta wynika z obu opinii biegłych sporządzonych w badanej sprawie. Słusznie przy tym Sąd I instancji za kluczowe uznał ustalenie, który z uczestników wypadku przyczynił się do jego zaistnienia w sposób bezpośredni, z czym związana jest kwestia odpowiedzialności karnej za spowodowanie tego zdarzenia. Podkreślenia w tym kontekście wymaga, że z konkluzji opinii biegłych z (...) w S. wynika, iż jeżeli manewr skrętu w lewo był sygnalizowany kierunkowskazem przez kierującego B. oskarżonego, to niewątpliwie zachowanie motocyklisty – pokrzywdzonego było bezpośrednia przyczyną zdarzenia. Na rozprawie w dniu 10.08.2021 r. oskarżony jednoznacznie wyjaśnił, że kierunkowskazem sygnalizował zamiar skrętu w lewo (k. 302) i brak jest dowodów przeciwnych, świadczących, że było inaczej. Sąd Odwoławczy podziela przy tym stanowisko Sądu Rejonowego, iż to jadący motocyklem P. R. dopuścił się większej liczby naruszeń norm ruchu drogowego i były to naruszenia poważniejszym charakterze, aniżeli nieprawidłowe wykonywanie manewru skrętu w lewo przez oskarżonego. Motocyklista nie tylko nie zastosował się do znaku B-25 o zakazie wyprzedzania na odcinku drogi, na którym doszło do wypadku, ale też niemal dwukrotnie przekroczył prędkość, która znakiem B-33 została ograniczona na tym odcinku do 60 km/h i poruszał się w obrębie tzw. „martwej strefy” wyłączonej z ruchu znakiem poziomym P-21. Ponadto prowadził on motocykl nie posiadając do tego uprawnień i będąc pod znacznym wpływem środka odurzającego w postaci marihuany. Zgodnie z cytowanymi wnioskami opinii biegłych z (...) w S., którą Sąd Rejonowy słusznie ocenił jako pełną, jasną i dającą wyczerpujące odpowiedzi na zadane w niej pytania, to nieprawidłowy sposób jazdy P. R. był główną przyczyną wypadku, a nieprawidłowe wykonywanie manewru skrętu w lewo przez M. D. (1) stanowiło przyczynę pośrednią tego zdarzenia. Oczywistym jest zatem, iż w takiej sytuacji oskarżonemu nie można przypisać realizacji znamion czynu z art. 177 § 1 k.k., gdyż zachowanie M. D. (1) nie stanowiło realizacji czynności sprawczej tego typu czynu zabronionego, bo chociaż naruszył w sposób nieumyślny zasady bezpieczeństwa w ruchu lądowym, to jednak spowodowanie wypadku, w którym P. R. odniósł obrażenia ciała określone w art. 157 § 1 k.k., przypisać należało właśnie motocykliście. Oceny tej nie zmienia także cytowane przez skarżącego orzecznictwo - w tym Sądu Najwyższego - które wydane zostało w odniesieniu do odmiennego stanu faktycznego, zaś wyrwane z kontekstu fragmenty orzeczeń nie mogą stanowić podstawy do kwestionowania prawidłowości wydanego orzeczenia, które Sąd Odwoławczy w pełni aprobuje. Wniosek Zarówno prokurator, jak i oskarżyciel posiłkowy w wywiedzionych apelacjach domagali się uchylenia zaskarżonego wyroku i przekazania sprawy Sądowi Rejonowemu w Zgorzelcu do ponownego rozpoznania. ☐ zasadny ☐ częściowo zasadny ☒ niezasadny Zwięźle o powodach uznania wniosku za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny. Jak już wspomniano, Sąd Odwoławczy zaaprobował ustalenia faktyczne poczynione w badanej sprawie, które to stanowiły podstawę do uniewinnienia M. D. (1) od popełnienia zarzucanego mu czynu. Jednocześnie Sąd II instancji nie uwzględnił zarzutów podniesionych w apelacjach wywiedzionych przez prokuratora i oskarżyciela posiłkowego, nie znajdując również podstaw do uwzględnia zawartych w nich wniosków o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez Sąd I instancji. 4. OKOLICZNOŚCI PODLEGAJĄCE UWZGLĘDNIENIU Z URZĘDU --------------------------------------------------------------------------------------------------------- Zwięźle o powodach uwzględnienia okoliczności --------------------------------------------------------------------------------------------------------- 1 5. ROZSTRZYGNIĘCIE SĄDU ODWOŁAWCZEGO 5.1. Utrzymanie w mocy wyroku sądu pierwszej instancji Przedmiot utrzymania w mocy Sąd Odwoławczy utrzymał w mocy zaskarżony wyrok wobec M. D. (1). Zwięźle o powodach utrzymania w mocy Jak już wspomniano, Sąd Odwoławczy nie uwzględnił zarzutów podniesionych w apelacjach wywiedzionych przez prokuratora i pełnomocnika oskarżyciela posiłkowego, w pełni aprobując ustalenia faktyczne poczynione przez Sąd I instancji i leżącą u ich podstaw dokonaną w badanej sprawie ocenę materiału dowodowego, którą ocenić należało jako swobodną i czyniącą zadość wymogom zawartym w art. 7 k.p.k. Nie było również konieczności ingerowania w treść zaskarżonego wyroku z urzędu, dlatego też orzeczenie to, jako trafne i prawidłowe, podlegało utrzymaniu w mocy. 5.2. Zmiana wyroku sądu pierwszej instancji Przedmiot i zakres zmiany --------------------------------------------------------------------------------------------------------- Zwięźle o powodach zmiany --------------------------------------------------------------------------------------------------------- 5.3. Uchylenie wyroku sądu pierwszej instancji 5.3.1. Przyczyna, zakres i podstawa prawna uchylenia 1.1. ---------------------------------------------------------------- ☐ art. 439 k.p.k. Zwięźle o powodach uchylenia --------------------------------------------------------------------------------------------------------- 2.1. Konieczność przeprowadzenia na nowo przewodu w całości ☐ art. 437 § 2 k.p.k. Zwięźle o powodach uchylenia --------------------------------------------------------------------------------------------------------- 3.1. Konieczność umorzenia postępowania ☐ art. 437 § 2 k.p.k. Zwięźle o powodach uchylenia i umorzenia ze wskazaniem szczególnej podstawy prawnej umorzenia --------------------------------------------------------------------------------------------------------- 4.1. ---------------------------------------------------------------- ☐ art. 454 § 1 k.p.k. Zwięźle o powodach uchylenia --------------------------------------------------------------------------------------------------------- 5.3.2. Zapatrywania prawne i wskazania co do dalszego postępowania ----------------------------------------------------------------------------------------------------------------- 5.4. Inne rozstrzygnięcia zawarte w wyroku Punkt rozstrzygnięcia z wyroku Przytoczyć okoliczności -------------------------------------------------------------------------------------------- 6 Koszty Procesu Punkt rozstrzygnięcia z wyroku Przytoczyć okoliczności II III Sąd Odwoławczy na podstawie art. 636 § 1 k.p.k. oraz § 11 ust. 2 pkt 4 Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie zasądził od Skarbu Państwa na rzecz M. D. (1) kwotę 840 złotych tytułem udziału obrońcy z wyboru w postępowaniu odwoławczym. Ponadto w oparciu o art. 632 pkt 2 k.p.k. w zw. z art. 634 k.p.k. Sąd Odwoławczy stwierdził, iż koszty sądowe za postępowanie odwoławcze w części dotyczącej apelacji prokuratora ponosi Skarb Państwa i na podstawie art. 624 § 1 k.p.k. w zw. z art. 636 § 1 k.p.k. zwolnił oskarżyciela posiłkowego P. R. od ponoszenia kosztów sądowych w części dotyczącej apelacji jego pełnomocnika, obciążając także w tej części kosztami sądowymi Skarb Państwa. PODPIS 1.3. Granice zaskarżenia Kolejny numer załącznika 1 Podmiot wnoszący apelację prokurator Rozstrzygnięcie, brak rozstrzygnięcia albo ustalenie, którego dotyczy apelacja uniewinnienie oskarżonego 1.3.1. Kierunek i zakres zaskarżenia ☐ na korzyść ☒ na niekorzyść ☒ w całości ☐ w części ☐ co do winy ☐ co do kary ☐ co do środka karnego lub innego rozstrzygnięcia albo ustalenia 1.3.2. Podniesione zarzuty Zaznaczyć zarzuty wskazane przez strony w apelacji ☐ art. 438 pkt 1 k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w zakresie kwalifikacji prawnej czynu przypisanego oskarżonemu ☐ art. 438 pkt 1a k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w innym wypadku niż wskazany w art. 438 pkt 1 k.p.k., chyba że pomimo błędnej podstawy prawnej orzeczenie odpowiada prawu ☐ art. 438 pkt 2 k.p.k. – obraza przepisów postępowania, jeżeli mogła ona mieć wpływ na treść orzeczenia ☒ art. 438 pkt 3 k.p.k. – błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia, jeżeli mógł on mieć wpływ na treść tego orzeczenia ☐ art. 438 pkt 4 k.p.k. – rażąca niewspółmierność kary, środka karnego, nawiązki lub niesłusznego zastosowania albo niezastosowania środka zabezpieczającego, przepadku lub innego środka ☐ art. 439 k.p.k. ☐ brak zarzutów 1.4. Wnioski ☒ uchylenie ☐ zmiana 1.3. Granice zaskarżenia Kolejny numer załącznika 2 Podmiot wnoszący apelację pełnomocnik oskarżyciela posiłkowego Rozstrzygnięcie, brak rozstrzygnięcia albo ustalenie, którego dotyczy apelacja uniewinnienie oskarżonego 1.3.1. Kierunek i zakres zaskarżenia ☐ na korzyść ☒ na niekorzyść ☒ w całości ☐ w części ☐ co do winy ☐ co do kary ☐ co do środka karnego lub innego rozstrzygnięcia albo ustalenia 1.3.2. Podniesione zarzuty Zaznaczyć zarzuty wskazane przez strony w apelacji ☐ art. 438 pkt 1 k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w zakresie kwalifikacji prawnej czynu przypisanego oskarżonemu ☐ art. 438 pkt 1a k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w innym wypadku niż wskazany w art. 438 pkt 1 k.p.k., chyba że pomimo błędnej podstawy prawnej orzeczenie odpowiada prawu ☒ art. 438 pkt 2 k.p.k. – obraza przepisów postępowania, jeżeli mogła ona mieć wpływ na treść orzeczenia ☒ art. 438 pkt 3 k.p.k. – błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia, jeżeli mógł on mieć wpływ na treść tego orzeczenia ☐ art. 438 pkt 4 k.p.k. – rażąca niewspółmierność kary, środka karnego, nawiązki lub niesłusznego zastosowania albo niezastosowania środka zabezpieczającego, przepadku lub innego środka ☐ art. 439 k.p.k. ☐ brak zarzutów 1.4. Wnioski ☒ uchylenie ☐ zmiana

Keywords

AI generated
failure to provide evidence non-contestation of the facts failure to state reasons proof of negative facts unproven judicial bias establishment of the facts

Cited Legislation

AI generated
art. 177 § 1 k.k
art. 438 pkt 1 k.p.k
art. 438 pkt 2 k.p.k
art. 438 pkt 3 k.p.k
art. 438 pkt 4 k.p.k
art. 439 k.p.k
art. 7 k.p.k
art. 410 k.p.k
AI generated
VI Ka 316/23
Sygn. akt VI Ka 316/23 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 19 maja 2023 r. Sąd Okręgowy w Jeleniej Górze w VI Wydziale Karnym Odwoławczym w składzie: Przewodniczący – Sędzia Andrzej Tekieli (spr) Sędzia Daniel Strzelecki Sędzia Karin Kot Protokolant Roksana Kulak przy udziale prokuratora Prokuratury Rejonowej w Jeleniej Górze Justyny Trybuchowskiej- Łysik po rozpoznaniu w dniu 19 maja 2023 r. sprawy M. G. ur. (...) w J. s. I., K. z domu L. w przedmiocie wyroku łącznego z powodu apelacji wniesionej przez obrońcę skazanego od wyroku Sądu Rejonowego w Jeleniej Górze z dnia 19 stycznia 2023 r. sygn. akt II K 692/22 I. uchyla zaskarżony wyrok wobec skazanego M. G. i na podstawie art. 572 k.p.k. umarza postępowanie o wydanie wyroku łącznego; II. zasądza od Skarbu Państwa na rzecz adw. A. B. kwotę 240 złotych tytułem kosztów nieopłaconej obrony skazanego z urzędu w postępowaniu odwoławczym w tym podatek od towarów i usług; III. stwierdza, że koszty sądowe w sprawie ponosi Skarb Państwa UZASADNIENIE Formularz UK 2 Sygnatura akt VI Ka 316/23 Załącznik dołącza się w każdym przypadku. Podać liczbę załączników: 1 1. CZĘŚĆ WSTĘPNA 1.1. Oznaczenie wyroku sądu pierwszej instancji Wyrok łączny Sądu Rejonowego w Jeleniej Górze z dnia 19 stycznia 2023 r., sygn. akt II K 692/22 1.2. Podmiot wnoszący apelację ☐ oskarżyciel publiczny albo prokurator w sprawie o wydanie wyroku łącznego ☐ oskarżyciel posiłkowy ☐ oskarżyciel prywatny ☒ obrońca oskarżonego ☐ oskarżony albo skazany w sprawie o wydanie wyroku łącznego ☐ inny 1.3. Granice zaskarżenia 1.3.1. Kierunek i zakres zaskarżenia ☒ na korzyść ☐ na niekorzyść ☐ w całości ☒ w części ☐ co do winy ☒ co do kary ☐ co do środka karnego lub innego rozstrzygnięcia albo ustalenia 1.3.2. Podniesione zarzuty Zaznaczyć zarzuty wskazane przez strony w apelacji ☐ art. 438 pkt 1 k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w zakresie kwalifikacji prawnej czynu przypisanego oskarżonemu ☐ art. 438 pkt 1a k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w innym wypadku niż wskazany w art. 438 pkt 1 k.p.k., chyba że pomimo błędnej podstawy prawnej orzeczenie odpowiada prawu ☒ art. 438 pkt 2 k.p.k. – obraza przepisów postępowania, jeżeli mogła ona mieć wpływ na treść orzeczenia ☐ art. 438 pkt 3 k.p.k. – błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia, jeżeli mógł on mieć wpływ na treść tego orzeczenia ☒ art. 438 pkt 4 k.p.k. – rażąca niewspółmierność kary, środka karnego, nawiązki lub niesłusznego zastosowania albo niezastosowania środka zabezpieczającego, przepadku lub innego środka ☐ art. 439 k.p.k. ☐ brak zarzutów 1.4. Wnioski ☐ uchylenie ☒ zmiana 2. Ustalenie faktów w związku z dowodami przeprowadzonymi przez sąd odwoławczy 2.1. Ustalenie faktów 2.1.1. Fakty uznane za udowodnione Lp. Oskarżony Fakt oraz czyn, do którego fakt się odnosi Dowód Numer karty 1 ------------------ --------------------------------------------------- ------------ ------------ 2.1.2. Fakty uznane za nieudowodnione Lp. Oskarżony Fakt oraz czyn, do którego fakt się odnosi Dowód Numer karty ------------------ ---------------------------------------------------- ------------ ------------ 2.2. Ocena dowodów 2.2.1. Dowody będące podstawą ustalenia faktów Lp. faktu z pkt 2.1.1 Dowód Zwięźle o powodach uznania dowodu --------------- ------------------------------ -------------------------------------------------------------- 2.2.2. Dowody nieuwzględnione przy ustaleniu faktów(dowody, które sąd uznał za niewiarygodne oraz niemające znaczenia dla ustalenia faktów) Lp. faktu z pkt 2.1.1 albo 2.1.2 Dowód Zwięźle o powodach nieuwzględnienia dowodu --------------- ------------------------------ -------------------------------------------------------------- . STANOWISKO SĄDU ODWOŁAWCZEGO WOBEC ZGŁOSZONYCH ZARZUTÓW i wniosków Lp. Zarzut 1. obrazy przepisów postępowania, mającej wpływ na treść orzeczenia, tj. art. 438 pkt 4 k.p.k. poprzez rażącą niewspółmierność wymierzonej wobec skazanego M. G. kary łącznej w wysokości roku i dwóch miesięcy pozbawienia wolności w miejsce kar jednostkowych orzeczonych wyrokami - Sądu Rejonowego w Jeleniej Górze z 20 listopada 2019 roku o sygn. II K 1219/19, - Sądu Rejonowego w Jeleniej Górze z dnia 23 czerwca 2021 roku o sygn. II K 169/21, która to kara łączna została ukształtowana na zasadzie zbliżonej do asperacji, a nie pełnej absorpcji i jako taka nie odpowiada dyrektywom wymiaru kary łącznej oraz nie uwzględnia w należytym stopniu okoliczności dotyczących osoby skazanego, a mających wpływ na ograniczenie wysokości przedmiotowej kary łącznej. ☐ zasadny ☐ częściowo zasadny ☒ niezasadny 2. obrazy przepisów postępowania, mającej wpływ na treść orzeczenia, tj. art. 424 k.p.k. w zw. z art. 410 k.p.k. albowiem Sąd nie poddał dokładnej analizie granic wymiaru kary łącznej nie wskazując ani minimalnego jak też maksymalnego wymiaru kary, co z jednej strony uniemożliwia dokonanie kontroli instancyjnej przedmiotowego orzeczenia, a z drugiej przemawia za nie zbadaniem przez Sąd orzekający granic wymiaru kary łącznej w ogóle. ☐ zasadny ☐ częściowo zasadny ☒ niezasadny Zwięźle o powodach uznania zarzutu za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny Ad. 1 i Ad. 2 Apelacja obrońcy skazanego nie zasługuje na uwzględnienie, choć z zupełnie innych przyczyn niż te, które podniesione zostały w argumentacji skarżącej, zawartej w uzasadnieniu wniesionego środka odwoławczego. W ocenie Sądu Okręgowego w czasie orzekania przez Sąd I instancji w przedmiocie wydania wyroku łącznego nie było dopuszczalne połączenie węzłem kary łącznej: kary 4 miesięcy pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem jej wykonania na okres 2 lat próby, orzeczonej wyrokiem Sądu Rejonowego w Jeleniej Górze z dnia 20 listopada 2019r. sygn. II K 1219/19, której wykonanie nie zostało zarządzone i nie może już zostać zarządzone ze względu na upływ terminu z art. 75 § 4 k.k., oraz kary roku pozbawienia wolności orzeczonej przez Sąd Rejonowy w Kamiennej Górze wyrokiem z dnia 23 czerwca 2021r. w sprawie o sygn. akt II K 169/21. W sprawie II K 1219/19 Sądu Rejonowego w Jeleniej Górze wydany wyrok z dnia 20.11.2019 r. uprawomocnił się 28.11.2019 r. , 2 – letni okres próby upłynął 28.11.2021 r., zaś 6 – miesięczny okres z art. 75 § 4 k.k. upłynął 28.05.2022 r. W tym czasie powyższa kara 4 miesięcy pozbawienia wolności nie została zarządzona ( Sąd Rejonowy w Jeleniej Górze orzekł o niezarządzaniu kary postanowieniem z dnia 28.10.2021 r. sygn. akt II Ko 2784/21 ). Jedynie na marginesie wskazać należy, że nawet po zmianie treści art. 75 § 4 k.k. ustawą z dnia 7.07.2022 r. ( Dz.U. z 2022 r. poz. 2600 ) która weszła w życie 14.03.2023 r. ( a więc już po wydaniu zaskarżonego wyroku ) i wydłużyła do 1 roku termin możliwości zarządzenia wykonania kary licząc od dnia zakończenia okresu próby, termin ten minąłby w listopadzie 2022 r. Art. 89 k.k. w brzmieniu obecnie obowiązującym pozwala na łączenie kary pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem jej wykonania z karą pozbawienia wolności o charakterze bezwzględnym. Jednakowoż Sąd Okręgowy w wyżej wymienionym składzie stoi na stanowisku wyrażonym w wyroku Sądu Najwyższego z dnia 12 kwietnia 2013 r. III KK 401/12, OSNKW 2013/8/68, Biul.PK 2013/4/30-33, LEX nr 1353638 zgodnie z którym 1. wydaniu wyroku łącznego nie stoi na przeszkodzie to że poszczególne kary za należące do ciągu przestępstw albo zbiegające się przestępstwa zostały już w całości albo w części wykonane; 2. przepis art. 572 k.p.k. obliguje sąd do umorzenia postępowania w wypadku braku warunków do wydania wyroku łącznego, warunki te określane są w takim wypadku szeroko i nie można ograniczać ich wyłącznie do przesłanek materialnoprawnych określonych w kodeksie karnym; 3. wydaniu wyroku łącznego sprzeciwia się sytuacja, gdy wymierzona za pozostające w zbiegu realnym przestępstwo kara w czasie orzekania w przedmiocie takiego wyroku nie mogła być już wykonana i nigdy do wykonania nie może zostać wprowadzona. Stanowisko to nie straciło na aktualności w obecnie obowiązującym stanie prawnym. Sytuacja taka zaistniała w niniejszej sprawie. Wniosek O zmianę zaskarżonego wyroku poprzez wymierzenie skazanemu kary łącznej przy uwzględnieniu zasady pełnej absorpcji. ☐ zasadny ☐ częściowo zasadny ☒ niezasadny Zwięźle o powodach uznania wniosku za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny. Wniosek obrońcy skazanego nie zasługiwał na uwzględnienie z przyczyn dostrzeżonych przez Sąd Odwoławczy z urzędu. 4. OKOLICZNOŚCI PODLEGAJĄCE UWZGLĘDNIENIU Z URZĘDU 1. Rozstrzygnięcie z pkt. I części dyspozytywnej wyroku łącznego: połączenie węzłem kary łącznej kary 4 miesięcy pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem jej wykonania na okres 2 lat próby, orzeczonej wyrokiem Sądu Rejonowego w Jeleniej Górze z dnia 20 listopada 2019r. sygn. II K 1219/19 (której wykonanie nie zostało zarządzone i nie może już zostać zarządzone ze względu na upłynięcie okresu z art. 75 § 4 k.k. ) oraz kary roku pozbawienia wolności orzeczonej przez Sąd Rejonowy w Kamiennej Górze wyrokiem z dnia 23 czerwca 2021r. w sprawie o sygn. akt II K 169/21. Argumentacja w tym zakresie przedstawiona została powyżej. Zwięźle o powodach uwzględnienia okoliczności Kara 4 miesięcy pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem jej wykonania na okres 2 lat próby, orzeczona wyrokiem Sądu Rejonowego w Jeleniej Górze z dnia 20 listopada 2019 r. sygn. II K 1219/19 nie została zarządzona do wykonania (k. 10). Okres próby na jaki zawieszono jej wykonanie upłynął po 2 latach od uprawomocnienia się wyroku tj. w dniu 28 listopada 2021r., a zgodnie z art. 75 § 4 k.k. zarządzenie wykonania tej kary nie było możliwe po 6 miesiącach od upływu tego okresu, tj. od dnia 28 maja 2022 r. W takiej sytuacji Sąd Odwoławczy miał obowiązek, pomimo zaskarżenia wyroku w istocie jedynie co do kary, uwzględnić tą okoliczność z urzędu. Takie rozstrzygnięcie jest orzeczeniem na korzyść skazanego. 5. ROZSTRZYGNIĘCIE SĄDU ODWOŁAWCZEGO 5.1. Utrzymanie w mocy wyroku sądu pierwszej instancji 1. Przedmiot utrzymania w mocy --------------------------------------------------------------------------------------- Zwięźle o powodach utrzymania w mocy -------------------------------------------------------------------------------------------------------- 5.2. Zmiana wyroku sądu pierwszej instancji 1. Przedmiot i zakres zmiany ---------------------------------------------------------------------------------------- Zwięźle o powodach zmiany ---------------------------------------------------------------------------------------------------- 5.3. Uchylenie wyroku sądu pierwszej instancji 5.3.1. Przyczyna, zakres i podstawa prawna uchylenia 1.1. --------------------------------------------------------------------- ☐ art. 439 k.p.k. Zwięźle o powodach uchylenia --------------------------------------------------------------------------------------------------------- 2.1. Konieczność przeprowadzenia na nowo przewodu w całości ☐ art. 437 § 2 k.p.k. Zwięźle o powodach uchylenia --------------------------------------------------------------------------------------------------------- 3.1. Konieczność umorzenia postępowania ☒ art. 437 § 2 k.p.k. Zwięźle o powodach uchylenia i umorzenia ze wskazaniem szczególnej podstawy prawnej umorzenia Argumentacja przedstawiona powyżej warunkowała konieczność uchylenia zaskarżonego wyroku i umorzenia postępowania o wydanie wyroku łącznego w niniejszej sprawie. 4.1. --------------------------------------------------------------------- ☐ art. 454 § 1 k.p.k. Zwięźle o powodach uchylenia --------------------------------------------------------------------------------------------------------- 5.3.2. Zapatrywania prawne i wskazania co do dalszego postępowania ----------------------------------------------------------------------------------------------------------------- 5.4. Inne rozstrzygnięcia zawarte w wyroku Punkt rozstrzygnięcia z wyroku Przytoczyć okoliczności ------------------ -------------------------------------------------------------------------------------------- 6. Koszty Procesu Punkt rozstrzygnięcia z wyroku Przytoczyć okoliczności II i III. Na podstawie art. 29 Ustawy Prawo o Adwokaturze Sąd Okręgowy zasądził od Skarbu Państwa na rzecz obrońcy skazanego z urzędu – adw. A. B. kwotę 240 zł tytułem kosztów nieopłaconej obrony z urzędu w postępowaniu odwoławczym w tym podatek od towarów i usług. Na podstawie art. 632 pkt 2 k.p.k. Sąd Okręgowy stwierdził, że koszty sądowe w sprawie ponosi Skarb Państwa. 7. PODPIS 1.3. Granice zaskarżenia Kolejny numer załącznika 1 Podmiot wnoszący apelację Obrońca skazanego Rozstrzygnięcie, brak rozstrzygnięcia albo ustalenie, którego dotyczy apelacja Rozstrzygnięcie o karze 1.3.1. Kierunek i zakres zaskarżenia ☒ na korzyść ☐ na niekorzyść ☐ w całości ☒ w części ☐ co do winy ☒ co do kary ☐ co do środka karnego lub innego rozstrzygnięcia albo ustalenia 1.3.2. Podniesione zarzuty Zaznaczyć zarzuty wskazane przez strony w apelacji ☐ art. 438 pkt 1 k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w zakresie kwalifikacji prawnej czynu przypisanego oskarżonemu ☐ art. 438 pkt 1a k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w innym wypadku niż wskazany w art. 438 pkt 1 k.p.k., chyba że pomimo błędnej podstawy prawnej orzeczenie odpowiada prawu ☒ art. 438 pkt 2 k.p.k. – obraza przepisów postępowania, jeżeli mogła ona mieć wpływ na treść orzeczenia ☐ art. 438 pkt 3 k.p.k. – błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia, jeżeli mógł on mieć wpływ na treść tego orzeczenia ☒ art. 438 pkt 4 k.p.k. – rażąca niewspółmierność kary, środka karnego, nawiązki lub niesłusznego zastosowania albo niezastosowania środka zabezpieczającego, przepadku lub innego środka ☐ art. 439 k.p.k. ☐ brak zarzutów 1.4. Wnioski ☐ uchylenie ☒ zmiana
II Ka 1/23
Sygn. akt II Ka 1/23 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 17 marca 2023r. Sąd Okręgowy w Siedlcach II Wydział Karny w składzie: Przewodniczący: SSO Grażyna Jaszczuk Protokolant: st.sekr.sądowy Agata Polkowska przy udziale Prokuratora Jolanty Świerczewskiej-Zarzyckiej po rozpoznaniu w dniu 17 marca 2023 r. sprawy K. R. oskarżonej z art. 286 § 1 kk na skutek apelacji, wniesionej przez prokuratora od wyroku Sądu Rejonowego w Łukowie z dnia 20 października 2022 r. sygn. akt II K 124/22 wyrok w zaskarżonej części uchyla i sprawę przekazuje Sądowi Rejonowemu w Łukowie do ponownego rozpoznania. UZASADNIENIE Formularz UK 2 Sygnatura akt II Ka 1/23 Załącznik dołącza się w każdym przypadku. Podać liczbę załączników: 1 1. CZĘŚĆ WSTĘPNA 1.1. Oznaczenie wyroku sądu pierwszej instancji Wyrok Sądu Rejonowego w Łukowie z dnia 20 października 2022 r., sygn. II K 124/22 1.2. Podmiot wnoszący apelację ☒ oskarżyciel publiczny albo prokurator w sprawie o wydanie wyroku łącznego ☐ oskarżyciel posiłkowy ☐ oskarżyciel prywatny ☐ obrońca ☐ oskarżony albo skazany w sprawie o wydanie wyroku łącznego ☐ inny 1.3. Granice zaskarżenia 1.3.1. Kierunek i zakres zaskarżenia ☐ na korzyść ☒ na niekorzyść ☒ w całości – na niekorzyść K. R. ☐ w części ☐ co do winy ☐ co do kary ☐ co do środka karnego lub innego rozstrzygnięcia albo ustalenia 1.3.2. Podniesione zarzuty Zaznaczyć zarzuty wskazane przez strony w apelacji ☐ art. 438 pkt 1 k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w zakresie kwalifikacji prawnej czynu przypisanego oskarżonemu ☐ art. 438 pkt 1a k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w innym wypadku niż wskazany w art. 438 pkt 1 k.p.k., chyba że pomimo błędnej podstawy prawnej orzeczenie odpowiada prawu ☒ art. 438 pkt 2 k.p.k. – obraza przepisów postępowania, jeżeli mogła ona mieć wpływ na treść orzeczenia ☐ art. 438 pkt 3 k.p.k. – błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia, jeżeli mógł on mieć wpływ na treść tego orzeczenia ☐ art. 438 pkt 4 k.p.k. – rażąca niewspółmierność kary, środka karnego, nawiązki lub niesłusznego zastosowania albo niezastosowania środka zabezpieczającego, przepadku lub innego środka ☐ art. 439 k.p.k. ☐ brak zarzutów 1.4. Wnioski ☒ uchylenie ☐ zmiana 2. Ustalenie faktów w związku z dowodami przeprowadzonymi przez sąd odwoławczy 2.1. Ustalenie faktów 2.1.1. Fakty uznane za udowodnione Lp. Oskarżony Fakt oraz czyn, do którego fakt się odnosi Dowód Numer karty ---- ---------------------- ------------------------------------------------------------- -------------- -------------- 2.1.2. Fakty uznane za nieudowodnione Lp. Oskarżony Fakt oraz czyn, do którego fakt się odnosi Dowód Numer karty --------- --------------------- -------------------------------------------------------------- -------------- -------------- 2.2. Ocena dowodów 2.2.1. Dowody będące podstawą ustalenia faktów Lp. faktu z pkt 2.1.1 Dowód Zwięźle o powodach uznania dowodu ----------------- ------------------------------------- --------------------------------------------------------------------------- 2.2.2. Dowody nieuwzględnione przy ustaleniu faktów(dowody, które sąd uznał za niewiarygodne oraz niemające znaczenia dla ustalenia faktów) Lp. faktu z pkt 2.1.1 albo 2.1.2 Dowód Zwięźle o powodach nieuwzględnienia dowodu ------------------ ------------------------------------- -------------------------------------------------------------------------- 3. STANOWISKO SĄDU ODWOŁAWCZEGO WOBEC ZGŁOSZONYCH ZARZUTÓW i wniosków Lp. Zarzut 1. Obraza przepisów prawa procesowego art. 4 kpk, art. 7 kpk, art. 176 § 1 kpk, art. 366 § 1 kpk i art. 399 § 1 kpk, przez: - uwzględnienie wbrew depozycji art. 4 kpk, jedynie okoliczności oraz dowodów przemawiających na korzyść oskarżonej w postaci jej wyjaśnień oraz pism oskarżonego M. S. uznanych za jego wyjaśnienia i postanowienia Prokuratury Rejonowej w Tychach z dnia 24 maja 2021 r. o umorzeniu dochodzenia sygn. akt PR 1 Ds. 1810.2020 przeciwko K. R., podejrzanej o czyn z art. 286 § 1 kk, przy przedwczesnym zastosowaniu określonej w art. 5 § 2 kpk zasady domniemania niewinności, bez wyczerpania pełnej inicjatywy dowodowej, bez uwzględnienia i należytej oceny dowodów, przemawiających na niekorzyść oskarżonej w postaci informacji z banku (...) S.A.; - wadliwą ocenę, wbrew dyspozycji art. 7 kpk, w sposób sprzeczny z zasadami prawidłowego rozumowania, wskazaniami wiedzy i doświadczenia życiowego całokształtu zebranego w sprawie materiału dowodowego, w szczególności przez błędną ocenę przeprowadzonych w sprawie i ujawnionych na rozprawie dowodów w postaci postanowienia Prokuratury Rejonowej w Tychach z dnia 24 maja 2021 r. o umorzeniu dochodzenia sygn. akt PR 1 Ds. 1810.2020 przeciwko K. R., podejrzanej o czyn z art. 286 § 1 kk oraz informacji z banku (...) S.A.; - sprzeczne z dyspozycją art. 176 § 1 kpk, uznanie pisemnego stanowiska oskarżonego M. S. za jego pisemne wyjaśnienia, w sytuacji gdy przesłuchania w charakterze podejrzanego w toku postępowania przygotowawczego skorzystał on z odmowy złożenia zeznań; - zaniechanie, wbrew dyspozycji art. 366 § 1 kpk, sprowadzenia na rozprawę oskarżonego M. S., celem umożliwienia mu złożenia wyjaśnień, w których mógłby ustosunkować się do treści pism uznanych przez Sąd wbrew dyspozycji art. 176 § 1 kpk za jego pisemne wyjaśnienia oraz zażądania akt dochodzenia sygn. akt PR 1 Ds. 1810.2020 lub akt sprawy sądowej, celem zapoznania się z zebranym w sprawie materiałem dowodowy, w szczególności z wyjaśnieniami obojga oskarżonych oraz protokołami tych czynności, a także zażądania od Prokuratury Rejonowej w Tychach kopii elektronicznego dowodu doręczenia K. R. odpisu postanowienia o umorzeniu dochodzenia; -zaniechanie wbrew dyspozycji art. 366 § 1 kpk i art. 399 § 1 kpk, rozważenia i uprzedzenia stron procesu o możliwości zmiany kwalifikacji prawnej czynu zarzuconego oskarżonego K. R. przez przyjęcie, że zarzucone jej przestępstwo z art. 286 § 1 kk może stanowić także pomocnictwo, wyczerpujące dyspozycję art. 18 § 3 kk w zw. z art. 286 § 1 kk, co miało wpływ na treść orzeczenia, albowiem skutkowało poczynieniem błędnych ustaleń faktycznych oraz brakiem refleksji Sądu nad ewentualnym dostosowaniem odpowiedzialności karnej oskarżonej za zarzucone jej przestępstwo do poczynionych na podstawie zgromadzonego materiału dowodowego ustaleń faktycznych; - co skutkowało niezasadnym, a co najmniej przedwczesnym uniewinnieniem oskarżonej K. R. od popełnienia zarzuconego jej czynu. ☒ zasadny ☐ częściowo zasadny ☐ niezasadny Zwięźle o powodach uznania zarzutu za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny Apelacja wniesiona „na niekorzyść” oskarżonej K. R. jako zasadna, zasługiwała na uwzględnienie, w efekcie czego prokuratorskiemu wnioskowi odwoławczemu Sąd II instancji uczynił zadość. Zaskarżony wyrok zapadł, bowiem w następstwie obrazy przepisów procesowych art. 4 kpk, art. 7 kpk, art. 176 § 1 kpk, art. 366 § 1 kpk i art. 399 § 1 kpk, co niewątpliwie miało wpływ na wydane w I instancji rozstrzygnięcie uniewinniające w/w oskarżoną od popełnienia zarzucanego jej czynu z art. 286 § 1 kk „wspólnie i w porozumieniu” z byłym partnerem, a ojcem jej dziecka oskarżonym M. S.. Do stwierdzonej obrazy wskazanych przez prokuratora przepisów Sąd Okręgowy dodałby jeszcze obrazę przepisu art. 8 § 1 kpk i zasady samodzielności jurysdykcyjnej sądu karnego, albowiem Sąd Rejonowy w Łukowie w sposób nieuprawniony oparł swoje rozstrzygnięcie na postanowieniu Prokuratury Rejonowej w Tychach z dnia 24 maja 2021 r. o umorzeniu dochodzenia sygn. akt PR 1 Ds. 1810.2020 i w ten sposób, zdaniem Sądu Okręgowego, należało w istocie zakwalifikować wskazywane przez oskarżyciela publicznego uchybienie. Zgodnie z art. 8 § 1 kpk sąd karny rozstrzyga samodzielnie zagadnienia faktyczne i prawne oraz nie jest związany rozstrzygnięciem innego sądu lub organu. Na krytykę zasługuje teza o prawie sądów do uczynienia częścią swojego uzasadnienia - uzasadnienia w innej sprawie chociażby, tak jak w niniejszej sprawie, dotyczyło to przestępstwa o tożsamej kwalifikacji prawnej z art. 286 § 1 kk. Dokonana ocena dowodów w innej sprawie karnej zakończonej umorzeniem w postępowaniu przygotowawczym nie może mieć żadnego przełożenia na ocenę dowodów w sprawie niniejszej. Sąd co do zasady nie jest związany żadnym wyrokiem wydanym w innej sprawie karnej i tym bardziej nie jest związany orzeczeniem wydanym przez prokuratora. Z faktu wydania w/w postanowienia sygn. akt PR 1 Ds. 1810.2020 Sąd Rejonowy mógł zresztą wyciągnąć zupełnie inne wnioski niż tego dokonał, w sposób nieuprawniony zagłębiając się w jego treść i okoliczności zupełnie innego oszustwa. Przechodząc do meritum, Sąd Rejonowy w Łukowie nie pochylił się w ogóle nad prostą chronologią czasową postępowań prowadzonych przeciwko M. S. i tego jaką świadomość co do ich istnienia, charakteru sprawczych czynności i wykorzystanych oszukańczych zabiegów i sposobów miała K. R.. Postanowienie Prokuratury Rejonowej w Tychach powinno bowiem zostać doręczone oskarżonej na kilka tygodni przed popełnieniem czynu w sprawie niniejszej (a/o – 28 czerwca 2021 r.). Jeszcze wcześniej musiało dojść do postawienia K. R. zarzutów w sprawie PR 1 Ds. 1810.2020 Prokuratury Rejonowej w Tychach o czyn popełniony w dniu 4 listopada 2020 r. A to z kolei wskazuje na doniosłą okoliczność - mianowicie to, że oskarżona w dacie czynu z a/o w tej sprawie zdawała sobie sprawę z przestępczej działalności oskarżonego i mogła zapobiec użyciu przez niego jej rachunku bankowego, który jak wskazał prokurator - założyła na odległość w dniu 7 maja 2021 r. i na który oprócz przelewu od pokrzywdzonego W. S., wpływały także inne przelewy od M. S.. W przekonaniu Sądu Okręgowego, powyższe okoliczności warunkowały konieczność rozważenia przez Sąd Rejonowy przypisania oskarżonej działania w warunkach pomocnictwa do oszustwa. Udostępnienie innej osobie danych dostępowych do rachunku bankowego może bowiem ułatwić sprawcy dokonanie oszustwa poprzez dokonanie wpłaty na ten rachunek przez pokrzywdzonego kwoty wyłudzonej przez sprawcę głównego. Zajęcie komornicze jest tylko jedną z możliwych przyczyn, dla których sprawca główny nie chce korzystać z własnego rachunku. Niewątpliwie korzystanie z rachunku innej osoby w dokonanym oszustwie utrudnia dotarcie do sprawcy głównego. Sąd I instancji nie rozważył, czy oskarżona udostępniając oskarżonemu dane do logowania posiadała świadomość, że może być wykorzystany do celów niezgodnych z prawem, a od tego zdaniem Sądu Okręgowego, należało wyjść oceniając jej deklaracje – nie bezkrytycznie jak dokonał tego Sąd Rejonowy – lecz analizując je przy uwzględnieniu zasad logicznego rozumowania i doświadczenia życiowego, a zatem w sposób zgodny z art. 7 kpk, czego należało od tegoż Sądu oczekiwać. Pamiętać należało także, iż dla przypisania odpowiedzialności za pomocnictwo do przestępstwa oszustwa nie ma znaczenia, czy pomocnik posiadała szczegółową wiedzę na temat planowanego przestępstwa i okoliczności związanych z jego popełnieniem. Istotą działania w tej formie zjawiskowej jest bowiem jedynie ułatwienie innej osobie popełnienia czynu zabronionego przy świadomości, że dokonane przez pomocnika działania, tutaj udostępnienie danych dostępowych do rachunku bankowego, stwarza możliwość jego popełnienia. Sad Najwyższy również prezentuje stanowisko, iż w ramach pomocnictwa do przestępstwa oszustwa możliwe jest działanie z zamiarem ewentualnym (postanowienie SN z dnia 3.11.2021 r., sygn. III KK 320/21, LEX nr 3275322). Odróżniając sytuację procesową oskarżonego M. S. i oskarżonej K. R. dodać można, iż przestępstwo z art. 286 § 1 kk jako charakteryzujące się celem w postaci osiągnięcia korzyści majątkowej należy do tzw. przestępstw kierunkowych i może być popełnione tylko z zamiarem bezpośrednim. Natomiast w przypadku formy zjawiskowej pomocnictwa do tego przestępstwa sprawca może działać również z zamiarem ewentualnym (wyrok Sądu Najwyższego z dnia 27.03.2013 r., III KK 308/12, LEX nr 1308127). Sąd Rejonowy w Łukowie uniewinniając oskarżoną od popełnienia zarzucanego jej czynu, w sposób nieuprawniony, bez wyczerpania inicjatywy dowodowej i z naruszeniem obowiązków Przewodniczącego z art. 366 § 1 kpk, dokonał oceny zebranego w sprawie materiału dowodowego. Prokurator zasadnie wskazał, iż Sąd ten w sposób wybiórczy i tendencyjny ocenił wyjaśnienia oskarżonej i pisemne stanowiska obojga oskarżonych, które dodatkowo w przypadku oskarżonego M. S. uznał za jego pisemne wyjaśnienia, zastępujące ustne wyjaśnienia w tracie czynności przesłuchania, a zatem bez spełnienia standardów przesłuchania w charakterze podejrzanego/oskarżonego. Treść art. 176 § 1 kpk jest jednoznaczna i w ocenie Sądu Okręgowego nie powinna stwarzać jakichkolwiek wątpliwości interpretacyjnych. Zgodnie z tym przepisem, w postępowaniu przygotowawczym oskarżonemu należy, na jego żądanie lub jego obrońcy, umożliwić w toku przesłuchania złożenie wyjaśnień na piśmie. Przesłuchujący podejmie w tym wypadku środki zapobiegające porozumieniu się oskarżonego z innymi osobami w czasie spisywania wyjaśnień. W w/w przepisie wyraźnie mowa zatem o postępowaniu przygotowawczym, a nie o sądowym. W orzecznictwie również kategorycznie wskazuje się, iż wyjątek wskazany w art. 176 kpk nie może zostać rozciągnięty na postępowanie przed sądem (por. wyrok Sądu Apelacyjnego w Warszawie z dnia 15.04.2015 r., sygn. II AKa 78/15, LEX nr 1680076). W świetle powyższej regulacji, podejrzany może złożyć wyjaśnienia na piśmie verba legis „w toku przesłuchania", co oznacza, że winny być one sporządzone w trakcie ustnego przesłuchania. Wówczas wyjaśnienia składane przez podejrzanego w formie pisemnej nie mają samoistnego bytu, ale stanowią załącznik do protokołu przesłuchania podejrzanego (zob. art. 176 § 4 kpk). Nie jest zatem możliwe złożenie pisemnych wyjaśnień bez sporządzenia protokołu przesłuchania. Pisemne stanowisko oskarżonego, czy też oskarżonej, powinno być zatem potraktowane przez Sąd I instancji jako informacja o dowodzie, a nie dowód sensu stricte. Informacja o dowodzie powinna skutkować przesłuchaniem oskarżonego w celu umożliwienia mu złożenia wyjaśnień, w czasie których w sprawach obszernych podsądni mogą korzystać ze wcześniej sporządzonych notatek. Sprawa niniejsza nie należała jednak do obszernych, dotyczyła bowiem sprzedaży 1 przedmiotu - Thermomixa, tj. sprzętu ADG za pośrednictwem internetowej platformy sprzedażowej. Z tego też względu, Sąd Okręgowy nie widział racjonalnych przyczyn, aby odstępować od zasady bezpośredniości. Na zakończenie dodać można, iż obraza art. 399 § 1 kpk ze strony Sądu I instancji wynikała z braku rozważenia możliwości skazania oskarżonej za pomocnictwo do oszustwa. Był to jednak zarzut skutkowy, a zatem Sąd Okręgowy nie czuł się zobligowany do jego omawiania, przy jednoczesnym omówieniu uchybień pierwotnych, z których wynikały dalsze nieprawidłowe decyzje procesowe Sądu Rejonowego w Łukowie. Wniosek - o uchylenie zaskarżonego wyroku w części dotyczącej oskarżonej K. R. i przekazanie w tej części sprawy Sądowi Rejonowemu w Łukowie do ponownego rozpoznania; ☒ zasadny ☐ częściowo zasadny ☐ niezasadny Zwięźle o powodach uznania wniosku za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny. Zasadność zarzutu warunkowała zasadność wniosku. 4. OKOLICZNOŚCI PODLEGAJĄCE UWZGLĘDNIENIU Z URZĘDU 1. ---------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------- Zwięźle o powodach uwzględnienia okoliczności ----------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------- 5. ROZSTRZYGNIĘCIE SĄDU ODWOŁAWCZEGO 5.1. Utrzymanie w mocy wyroku sądu pierwszej instancji 1. Przedmiot utrzymania w mocy ------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------ Zwięźle o powodach utrzymania w mocy ------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------- 5.2. Zmiana wyroku sądu pierwszej instancji 1. Przedmiot i zakres zmiany -------------------------------------------------------------------------------------------- Zwięźle o powodach zmiany ------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------ 5.3. Uchylenie wyroku sądu pierwszej instancji 5.3.1. Przyczyna, zakres i podstawa prawna uchylenia 1.1. ----------------------------------------------------------------------------------- ☐ art. 439 k.p.k. Zwięźle o powodach uchylenia ------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------ 2.1. Konieczność przeprowadzenia na nowo przewodu w całości ☐ art. 437 § 2 k.p.k. Zwięźle o powodach uchylenia ----------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------- 3.1. Konieczność umorzenia postępowania ☐ art. 437 § 2 k.p.k. Zwięźle o powodach uchylenia i umorzenia ze wskazaniem szczególnej podstawy prawnej umorzenia ----------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------- 4.1. Zakaz orzekania na niekorzyść ☒ art. 454 § 1 k.p.k. Zwięźle o powodach uchylenia Zgodnie z regułą ne peuis z art. 454 § 1 kpk, sąd odwoławczy nie może skazać oskarżonego, który został uniewinniony w pierwszej instancji lub co do którego w pierwszej instancji umorzono postępowanie. 5.3.2. Zapatrywania prawne i wskazania co do dalszego postępowania Rozpoznając przedmiotową sprawę po raz kolejny, Sąd Rejonowy w Łukowie przeprowadzi postępowanie w sposób pozbawiony wyżej opisanych uchybień, dogłębnie analizując kwestie wskazane przez Sąd Odwoławczy, a pominięte lub niedostrzeżone poprzednio. Sąd Rejonowy zażąda również akt dochodzenia sygn. PR 1 Ds. 1810.2020 Prokuratury Rejonowej w Tychach lub akt sprawy sądowej, celem zapoznania się z zebranym w sprawie materiałem dowodowym, w szczególności wyjaśnieniami obojga oskarżonych oraz protokołami tychże czynności, a także w razie potrzeby zażąda od Prokuratury Rejonowej w Tychach kopii elektronicznego dowodu doręczenia K. R. odpisu postanowienia o umorzeniu dochodzenia i także w oparciu o powyższe dokumenty, przy rozważeniu prostej chronologii zdarzeń, wyciągnie wnioski dotyczące działania lub zaniechania oskarżonej, tj. strony podmiotowej. 5.4. Inne rozstrzygnięcia zawarte w wyroku Punkt rozstrzygnięcia z wyroku Przytoczyć okoliczności --------------------- --------------------------------------------------------------------------------------------------------------- 6. Koszty Procesu P unkt rozstrzygnięcia z wyroku Przytoczyć okoliczności -------------------- ------------------------------------------------------------------------------------------------------------- 7. PODPIS 1.3. Granice zaskarżenia Kolejny numer załącznika 1 Podmiot wnoszący apelację Prokurator Rozstrzygnięcie, brak rozstrzygnięcia albo ustalenie, którego dotyczy apelacja Cały wyrok w części dotyczącej K. R. 1.3.1. Kierunek i zakres zaskarżenia ☐ na korzyść ☒ na niekorzyść ☒ w całości ☐ w części ☐ co do winy ☐ co do kary ☐ co do środka karnego lub innego rozstrzygnięcia albo ustalenia 1.3.2. Podniesione zarzuty Zaznaczyć zarzuty wskazane przez strony w apelacji ☐ art. 438 pkt 1 k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w zakresie kwalifikacji prawnej czynu przypisanego oskarżonemu ☐ art. 438 pkt 1a k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w innym wypadku niż wskazany w art. 438 pkt 1 k.p.k., chyba że pomimo błędnej podstawy prawnej orzeczenie odpowiada prawu ☒ art. 438 pkt 2 k.p.k. – obraza przepisów postępowania, jeżeli mogła ona mieć wpływ na treść orzeczenia ☐ art. 438 pkt 3 k.p.k. – błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia, jeżeli mógł on mieć wpływ na treść tego orzeczenia ☐ art. 438 pkt 4 k.p.k. – rażąca niewspółmierność kary, środka karnego, nawiązki lub niesłusznego zastosowania albo niezastosowania środka zabezpieczającego, przepadku lub innego środka ☐ art. 439 k.p.k. ☐ brak zarzutów 1.4. Wnioski ☒ uchylenie ☐ zmiana
II Ka 822/23
Sygn. akt II Ka 822/23 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 5 marca 2024 r. Sąd Okręgowy w Siedlcach II Wydział Karny w składzie: Przewodniczący: Sędzia SO Grażyna Jaszczuk Sędziowie: SO Agnieszka Karłowicz SO Karol Troć (spr.) Protokolant: st. sekr. sądowy Beata Defut-Kołodziejak przy udziale Prokuratora Tomasza Pniewskiego po rozpoznaniu w dniu 5 marca 2024 r. sprawy Ł. R. (1) oskarżonego z art. 62 ust. 1 Ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o przeciwdziałaniu narkomanii i in. na skutek apelacji, wniesionej przez obrońcę oskarżonego od wyroku Sądu Rejonowego w Siedlcach z dnia 18 sierpnia 2023 r. sygn. akt II K 899/22 I. zaskarżony wyrok utrzymuje w mocy; II. zasądza od oskarżonego Ł. R. (1) na rzecz Skarbu Państwa 420 zł tytułem kosztów sądowych za II instancję. UZASADNIENIE Formularz UK 2 Sygnatura akt II Ka 822/23 Załącznik dołącza się w każdym przypadku. Podać liczbę załączników: 1 1. CZĘŚĆ WSTĘPNA 1.1. Oznaczenie wyroku sądu pierwszej instancji wyrok Sądu Rejonowego w Siedlcach z dnia 18 sierpnia 2023 r. w sprawie II K 899/22 1.2. Podmiot wnoszący apelację ☐ oskarżyciel publiczny albo prokurator w sprawie o wydanie wyroku łącznego ☐ oskarżyciel posiłkowy ☐ oskarżyciel prywatny ☒ obrońca ☐ oskarżony albo skazany w sprawie o wydanie wyroku łącznego ☐ inny 1.3. Granice zaskarżenia 1.3.1. Kierunek i zakres zaskarżenia ☒ na korzyść ☐ na niekorzyść ☒ w całości ☐ w części ☐ co do winy ☐ co do kary ☐ co do środka karnego lub innego rozstrzygnięcia albo ustalenia 1.3.2. Podniesione zarzuty Zaznaczyć zarzuty wskazane przez strony w apelacji ☐ art. 438 pkt 1 k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w zakresie kwalifikacji prawnej czynu przypisanego oskarżonemu ☒ art. 438 pkt 1a k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w innym wypadku niż wskazany w art. 438 pkt 1 k.p.k., chyba że pomimo błędnej podstawy prawnej orzeczenie odpowiada prawu ☒ art. 438 pkt 2 k.p.k. – obraza przepisów postępowania, jeżeli mogła ona mieć wpływ na treść orzeczenia ☒ art. 438 pkt 3 k.p.k. – błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia, jeżeli mógł on mieć wpływ na treść tego orzeczenia ☒ art. 438 pkt 4 k.p.k. – rażąca niewspółmierność kary, środka karnego, nawiązki lub niesłusznego zastosowania albo niezastosowania środka zabezpieczającego, przepadku lub innego środka ☐ art. 439 k.p.k. ☐ brak zarzutów 1.4. Wnioski ☐ uchylenie ☒ zmiana 2. Ustalenie faktów w związku z dowodami przeprowadzonymi przez sąd odwoławczy 2.1. Ustalenie faktów 2.1.1. Fakty uznane za udowodnione Lp. Oskarżony Fakt oraz czyn, do którego fakt się odnosi Dowód Numer karty ---- --------------------- -------------------------------------------------------------- -------------- -------------- 2.1.2. Fakty uznane za nieudowodnione Lp. Oskarżony Fakt oraz czyn, do którego fakt się odnosi Dowód Numer karty --------- ---------------------- -------------------------------------------------------------- -------------- -------------- 2.2. Ocena dowodów 2.2.1. Dowody będące podstawą ustalenia faktów Lp. faktu z pkt 2.1.1 Dowód Zwięźle o powodach uznania dowodu ------------------ ------------------------------------- --------------------------------------------------------------------------- 2.2.2. Dowody nieuwzględnione przy ustaleniu faktów(dowody, które sąd uznał za niewiarygodne oraz niemające znaczenia dla ustalenia faktów) Lp. faktu z pkt 2.1.1 albo 2.1.2 Dowód Zwięźle o powodach nieuwzględnienia dowodu ------------------ ------------------------------------- --------------------------------------------------------------------------- . STANOWISKO SĄDU ODWOŁAWCZEGO WOBEC ZGŁOSZONYCH ZARZUTÓW i wniosków Lp. Zarzut 1. w zakresie czynu z punktu I wyroku: obrazy przepisów postępowania, który miał wpływ na treść orzeczenia: - art. 7 kpk dowolną, a nie swobodną ocenę wyjaśnień oskarżonego i odebranie wyjaśnieniom waloru wiarygodności w zakresie w jakim oskarżony wskazał, że w dniu 7 maja 2022r. w Ł. nie posiadał amfetaminy w ilości 7,51 grama i konsekwentnie i logicznie wyjaśnił, że we wskazanym dniu podróżował wraz z S. V., który na widok funkcjonariuszy policji oddalił się z miejsca zdarzenia pozostawiając w samochodzie Ł. R. (1) amfetaminę w ilości 7,51 grama; - art. 7 kpk poprzez dowolną, a nie swobodną ocenę zeznań świadka S. V. i obdarzenie ich walorem pełnej wiarygodności, w sytuacji gdy świadek na rozprawie w dniu 4 sierpnia 2023r. na szczegółowe pytania Sądu i obrony zasłaniał się niepamięcią, podawał odmienne okoliczności niż na etapie postępowania przygotowawczego i nie potrafił logicznie wytłumaczyć przyczyn dla których zeznawał odmiennie niż uprzednio oraz składał depozycje mające na celu uniknięcie odpowiedzialności karnej, co winno skutkować pozbawieniem zeznań S. V. waloru wiarygodności; Z daleko idącej ostrożności procesowej w zakresie czynu z punktu I wyroku obrazy prawa materialnego, tj. art. 62 ust. 2 ustawy z dnia 29 lipca 2005 roku o przeciwdziałaniu narkomanii poprzez błędną wykładnię znamienia „znaczna ilość substancji psychotropowej" skutkującą dowolnym przyjęciem, iż 7,51 grama amfetaminy w realiach przedmiotowej sprawy stanowi znaczną ilość substancji psychotropowej, podczas gdy taką ilością jest ilość substancji psychotropowych, która mogłaby jednorazowo zaspokoić potrzeby co najmniej kilkudziesięciu osób uzależnionych, a w orzecznictwie sądowym dominuje pogląd, iż poza kryterium ilościowo- jakościowym (uzależnionym od zdatności konkretnego narkotyku, posiadanego przez sprawcę, do odurzenia kilkudziesięciu osób uzależnionych), wyznaczają również takie kryteria, jak cel, w jakim sprawca owe substancje posiada oraz ściśle z nim powiązana kwestia stopnia uzależnienia sprawcy od tych substancji; 2. w zakresie czynu z punktu II Wyroku (zarzut VI aktu oskarżenia) obrazy przepisów postępowania, który miał wpływ na treść orzeczenia tj.: - art. 7 kpk poprzez dowolną, a nie swobodną ocenę zeznań świadka S. V., który wskazywał, że w grudniu 2021r. w Ł. w okolicach Świąt Bożego Narodzenia, Ł. R. (1) przyjechał na miejsce spotkania samochodem marki A. (...), podczas gdy z żadnych zeznań świadka S. V. nie wynikało, że oskarżony Ł. R. (1) osobiście kierował pojazdem marki A. (...) i okoliczność ta nie została potwierdzona innym dowodem; - art. 7 kpk poprzez dowolną, a nie swobodną ocenę wyjaśnień oskarżonego Ł. R. (1), który konsekwentnie nie przyznawał się do zarzucanego mu czynu i wyjaśnił, że nie przyznaje się do jego popełnienia, ponieważ nigdy nie posiadał samochodu marki A. (...), a jest właścicielem O. (...) co winno skutkować uniewinnieniem oskarżonego od stawianego mu w punkcie VI zarzutu; 3. w zakresie czynu z punktu III wyroku obrazy przepisów postępowania, który miał wpływ na treść orzeczenia: - art. 7 kpk dowolną, a nie swobodną ocenę wyjaśnień oskarżonego oraz dowodu z opinii biegłego z dnia 31 maja 2022r. poprzez zupełnie dowolne przyjęcie, że oskarżony dwukrotnie w toku postępowania przygotowawczego przyznał się, że uprawiał 3 sztuki krzaków konopi innych niż włókniste, podczas gdy z jego wyjaśnień rozwiniętych bezpośrednio przed Sądem jednoznacznie wynikało, że fakt hodowania miał miejsce natomiast nie miał świadomości jaka forma konopi to będzie co znajduje oparcie w treści opinii z zakresu badań fizykochemicznych wskazującej kategorycznie, że nie jest możliwe ustalenie czy zabezpieczone rośliny stanowią konopie inne niż włókniste czy też konopie włókniste (k. 116); błędu w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę wyroku, a wyrażający się wadliwym ustaleniem, iż oskarżony swoim zachowaniem usiłował uprawiać 3 sztuki krzaków konopi innych niż włókniste, podczas gdy prawidłowa ocena dowodów w postaci wyjaśnień oskarżonego i opinii biegłego winna prowadzić do ustalenia, że Ł. R. (1) swoim zachowaniem nie wypełnił znamion zarzucanego mu czynu; 4. w zakresie czynu z punktu IV i V wyroku: obrazy przepisów postępowania, który miał wpływ na treść orzeczenia tj.: - art. 7 kpk dowolną, a nie swobodną ocenę wyjaśnień oskarżonego, który od samego początku konsekwentnie wskazywał, że S. V. przekonany, iż został zatrzymany na skutek donosu Ł. R. (1) pod oknem oskarżonego w konsekwencji czego złożył zeznania obciążające jego osobę, a ponadto Ł. R. (1) wskazywał, że amfetaminę celem wspólnego zażycia z S. V. nabywał i przywoził celem konsumpcji świadek; - art. 7 kpk poprzez dowolną, a nie swobodną ocenę zeznań świadka S. V., którego zeznania były chwiejne, miejscami wewnętrznie sprzeczne i świadek na rozprawie wielokrotnie zasłaniał się niepamięcią co wskazywało, że jego zeznania zostały ukierunkowane na zmniejszenie bądź uniknięcie odpowiedzialności karnej; Z daleko idącej ostrożności procesowej obrazy prawa materialnego, tj. art. 57b kk w zw. z art. 4 § 1 kk w zw. z art. 6 § 1 kk poprzez zastosowanie w podstawie prawnej skazania zaostrzającego odpowiedzialność karną art. 57b kk, który obowiązuje od dnia 24 czerwca 2020r., podczas gdy w sytuacji czynu ciągłego czasem popełnienia czynu nie jest ostatnie zachowanie, ale cały okres czynu; 5. W zakresie czynu z punktu IV i V wyroku: obrazy prawa materialnego, tj. art. 11 § 2 kk poprzez jego niezastosowanie, w sytuacji gdy czyn z art. 58 ust. 1 ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii i czyn z art. 59 ust. 1 ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii winny zostać zakwalifikowane jako jeden czyn biorąc pod uwagę, że kilkurazowe nieodpłatne udzielenie narkotyku należy oceniać w kategoriach „utrzymania przy sobie" stałego odbiorcy narkotyków; 6. w zakresie czynów z punktu I, IV, V i VI aktu oskarżenia: obrazy przepisów postępowania, który miał wpływ na treść orzeczenia tj. art. 170 § 1 pkt 3 kpk w zw. z art. 192 § 2 kpk poprzez oddalenie wniosku o przesłuchanie świadka S. V. w obecności biegłego psychologa jako dowodu nieprzydatnego do stwierdzenia danej okoliczności, podczas gdy zeznania świadka złożone na rozprawie były chwiejne, wewnętrznie sprzeczne, świadek notorycznie zasłaniał się niepamięcią, nie potrafił odtworzyć szczegółów zdarzeń z udziałem oskarżonego Ł. R. (1), a przede wszystkim ujawnił w toku zeznań, że w 2007r. przeszedł operację głowy połączoną z trepanacją, co winno skutkować przerwaniem czynności i ponownym wezwaniem świadka celem jego przesłuchania w obecności biegłego celem weryfikacji jego zdolności do zapamiętywania i odtwarzania wobec istnienia wątpliwości co do jego stanu psychicznego; ☐ zasadny ☐ częściowo zasadny ☒ niezasadny Zwięźle o powodach uznania zarzutu za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny Kontrola instancyjna zaskarżonego wyroku nie wykazała, żeby postępowanie dowodowe zostało przeprowadzone wadliwie, na co wskazywał obrońca oskarżonego. W ocenie Sądu Okręgowego, Sąd Rejonowy w sposób prawidłowy przeprowadził postępowanie dowodowe, poczynił ustalenia w oparciu o całokształt zebranego materiału dowodowego, a ocena materiału dowodowego pozostaje w zgodzie z zasadami prawidłowego rozumowania oraz wskazaniami wiedzy i doświadczenia życiowego. Sąd pierwszej instancji również prawidłowo uzasadnił swoje stanowisko. Nie sposób tym samym podzielić stanowiska obrońcy o wybiórczej, jednostronnej ocenie materiału dowodowego. Sąd Rejonowy słusznie uznał wyjaśnienia oskarżonego Ł. R. (1) za wiarygodne jedynie w części, a mianowicie w zakresie w jakim wskazywał, że został zatrzymany w dniu 7 maja 2022 r. w Ł. w samochodzie O. nr rej (...), że zabezpieczono u niego w mieszkaniu (...) sztuki krzaków konopi i że on je posadził i „hodował” (uprawiał) i że zna S. V.. Wyjaśnienia oskarżonego w pozostałym zakresie pozostają w sprzeczności z innymi wiarygodnymi dowodami, a w szczególności zeznaniami świadków D. B. oraz S. V.. Analiza wyjaśnień Ł. R. (1) prowadzi do wniosku, że oskarżony celowo chciał przerzucić odpowiedzialność za postawione mu zarzuty na S. V., na co wskazują m.in. jego wyjaśnienia dotyczące chociażby posiadania amfetaminy. Oskarżony wskazywał, że środki znalezione w jego samochodzie w boczku pasażera, należały do S. V., któremu udało się uciec. Tymczasem z niebudzących wątpliwości zeznań D. B. wynika, że oskarżony w pojeździe był sam, natomiast substancję psychotropową w postaci amfetaminy funkcjonariusze ujawnili w podsufitce samochodu, a nie jak próbował wykazywać oskarżony w boczku pasażera. Także co do uprawy krzaków konopi nie zasługuje na uwzględnienie przedstawiona przez oskarżonego wersja. Przesłuchany dwukrotnie w toku postępowania przygotowawczego oskarżony przyznał się do popełnienia tego czynu. Na brak wiedzy co wyrośnie z „pestek” powoływał się dopiero przed Sądem, znając wnioski opinii nie rozstrzygającej o charakterze roślin. Zaprezentowana wcześniej postawa wskazuje, że oskarżony doskonale wiedział jakie rośliny uprawia i jakie chciał uzyskać. Z uwagi na wnioski tej opinii słusznie Sąd I instancji przyjąć, że oskarżony jedynie usiłował uprawiać 3 sztuki konopi innych niż włókniste, bo niewątpliwie tego właśnie chciał – nie chciał uprawiać krzewów np., pomidorów, ale właśnie uzyskać marihuanę i co najwyżej godził się z niepowodzeniem. Należy w tym miejscu przypomnieć, że sąd może obdarzyć przymiotem wiarygodności depozycje osobowe w części, bądź w całości (postanowienie SN z 26.03.2021 r., II KK 94/21, LEX nr 3232190). Sąd nie jest zobowiązany do dawania wiary takim dowodom w całości, a ocena ta zawsze musi zostać dokonywana w zestawieniu z pozostałym materiałem sprawy. Z samego zaś niezadowolenia obrońcy oskarżonego co do wyników tej oceny nie można upatrywać jej nietrafności. Decyzja Sądu Rejonowego o niedaniu wiary wyjaśnieniom oskarżonego w zakresie wskazanym w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku na k. 219, była zasadną, wobec sprzeczności z materiałem dowodowym, któremu Sąd I instancji dał wiarę. Odnosząc się natomiast do zarzutu obrońcy dotyczącego oceny zeznań świadka S. V. wskazać należy, iż dowód z wyjaśnień, względnie z zeznań sprawcy przestępstwa, który obciąża innego sprawcę przestępstwa należy oceniać ze szczególną wnikliwością, mając na uwadze, to czy świadek obciążający innego sprawcę dąży jedynie do „przerzucenia” odpowiedzialności na tę osobę, czy wyjaśnienia, zeznania takiej osoby są konsekwentne i logiczne, czy mają one przynajmniej częściowe potwierdzenia w pozostałym materiale dowodowym, czy świadek miałby interes w bezpodstawnym obciążaniu innej osoby. W tym miejscu odnieść się można do zarzutu, dotyczącego braku generalnej weryfikacji osoby świadka i jego zdolności do postrzegania, zapamiętywania i odtwarzania spostrzeżeń za pomocą opinii biegłego psychologa. Zdaniem Sądu Okręgowego Sąd Rejonowy nie dopuścił się tu obrazy przepisów art. 170 § 1 pkt 3 kpk w zw. z art. 192 § 2 kpk oddalając na tej podstawie wniosek dowodowy obrońcy o ponowne przesłuchanie świadka S. V. z udziałem psychologa, albowiem nie zaistniały ustawowe przesłanki określone w art. 192 § 2 kpk Podkreślić w tym miejscu należy, że przepis art. 192 § 2 kpk nie ma charakteru obligatoryjnego. Nie wynika z niego obowiązek powołania biegłego lekarza lub biegłego psychologa do udziału w czynności przesłuchania, a tylko możliwość zarządzenia przesłuchania świadka z udziałem wymienionych biegłych, jeśli spełnione będą ku temu przesłanki. Uruchomienie tej instytucji procesowej następuje jednak dopiero wtedy, gdy w realiach konkretnej sprawy powstaną rozsądne, w świetle doświadczenia życiowego i wskazań wiedzy, wątpliwości co do stanu psychicznego świadka, jego stanu rozwoju umysłowego, zdolności postrzegania lub odtwarzania przez niego postrzeżeń (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia z dnia 5 lutego 2021 r., II KK 394/20, LEX nr 3181401). Sąd I instancji słusznie nie dostrzegł wątpliwości co do stanu psychicznego świadka, jego stanu umysłowego, zdolności do postrzegania lub odtwarzania postrzeżeń. Tego rodzaju mankamentów co do stanu psychicznego i umysłowego nie wykazał również skarżący. Obrońca w tym zakresie wskazuje jedynie, że świadek nie potrafił odtworzyć zdarzeń z udziałem oskarżonego, zasłaniał się niepamięcią, a w 2007 r. przeszedł operację głowy. Operacja sama w sobie nie pogarsza z założenia funkcji poznawczych. Koniecznym byłoby tu zauważenie atypowych, a nie przeciętnych, objawów trudności z odtwarzaniem wspomnień, braku wspomnień co do rzeczy ewidentnych, wypaczania wspomnień w sposób ewidentnie zniekształcający rzeczywistość. Naturalną rzeczą jest, że z upływem czasu pewne zdarzenia i szczegóły pamięta się generalnie mniej, mniej dokładnie, a niektóre elementy całkowicie z pamięci ulatują. Nie jest to jednak jednoznaczne z brakiem od początku czy utratą przez świadka zdolności do postrzegania lub odtwarzania spostrzeżeń. Świadek zeznając podczas kolejnych przesłuchań w różnym charakterze wbrew zarzutom apelacji opisywał zdarzenia w sposób tożsamy, nie wskazywał, że niczego nie pamięta, w naturalny sposób sygnalizował, że pewnych informacji nie jest w stanie przekazać precyzyjnie (podobnie jak nie będzie tego w stanie uczynić większość ludzi, gdyby ich spytać np. ile razy w ciągu pół roku jedli na śniadanie jajecznicę i nie oznacza to, że winni oni być odsunięci od odpowiedzialnych stanowisk i zadań). W ocenie Sądu Okręgowego Sąd Rejonowy ocenił zeznania świadka S. V. wnikliwie, z należytą starannością, uwzględniając i właściwie oceniając przyczyny pojawiających się w jego depozycjach różnic, także przez pryzmat wyżej wskazanych kryteriów oceny tego dowodu. Sąd Okręgowy podzielając ocenę zaprezentowaną w tym zakresie przez Sąd Rejonowy pragnie dodatkowo wskazać, że świadek S. V. przesłuchiwany podczas postępowania przygotowawczego w charakterze podejrzanego (k. 14-15) konsekwentnie wskazywał, że to oskarżony udzielał mu amfetaminy oraz że, kiedy spotkał się z oskarżonym przed świętami Bożego Narodzenia w 2021 r. to oskarżony przyjechał samochodem marki A. (...) koloru niebieskiego. Świadek co prawda nie potrafił precyzyjnie określić okresu, od kiedy Ł. R. (1) udzielał mu amfetaminy, jednak jego zeznania są spójne co do zasadniczych faktów, nie można w nich dostrzec wewnętrznych sprzeczności, wzajemnie się uzupełniają. Obrońca oskarżonego nie wskazał żadnych okoliczności, które by skutecznie podważyły ocenę zeznań świadka i wskazały na ich nieprawdziwość. Nie mogą takiej przeciwwagi stanowić twierdzenia oskarżonego, że nigdy nie posiadał samochodu A. (...), więc nie mógł nim przyjechać – skoro wg treści wyroku z k. 120 był on prawomocnie skazany za jazdę takim właśnie pojazdem w 2021 r. Brak jest jakichkolwiek podstaw do przyjęcia, aby S. V.bezpodstawnie pomawiał oskarżonego Ł. R. (2) o zachowania, które nie miały miejsca w rzeczywistości, w tym z zemsty za rzekome przekonanie o przyczynieniu się oskarżonego do zatrzymania świadka. Wskazał on bowiem przekonująco, że żadnych pretensji do Ł. R. (1) nie miał i nie podejrzewał go o denuncjację. Bynajmniej nie próbował on też uniknąć odpowiedzialności za popełnione czyny, szeroko i szczegółowo opisywał swoje czyny, tak popełnione we współdziałaniu z innymi osobami, jak i indywidualnie, co trudno uznać za próbę zrzucenia z siebie na inne osoby odpowiedzialności karnej. Podsumowując należy stwierdzić, że obrońca nie zdołał logicznie, skutecznie podważyć oceny zebranych dowodów, zwłaszcza zeznań świadka S. V. czy wyjaśnień oskarżonego. Ocena zgromadzonego materiału dowodowego przeprowadzona przez Sąd Rejonowy jest pełna, wszechstronna, pozostaje w zgodzie z zasadami logiki i doświadczenia życiowego, korzysta zatem z ochrony przepisu art. 7 kpk. Sąd Okręgowy nie podzielił również zapatrywania obrońcy, iż przypisana oskarżonemu ilość środków odurzających nie może być uznana za znaczną ilość w rozumieniu przepisu art. 62 ust. 2 ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii. Sąd Okręgowy aprobuje bowiem prezentowane w orzecznictwie konsekwentnie stanowisko, że po pierwsze miarą znaczności może być stosunek ilości określonych środków do potrzeb jednego człowieka uzależnionego od tych środków (vide: wyrok SA w Lublinie z dnia 17.12.2002 II Aka 282/02), po drugie znaczna ilość środków odurzających to ilość wystarczająca do jednorazowego zaspokojenia potrzeb kilkudziesięciu osób. Mając to na względzie trafnie Sąd I instancji przyjął, że znaleziona u oskarżonego ilość amfetaminy jest "znaczna" w rozumieniu przepisu art. 62 ust. 2 ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii. Aktualne jest orzecznictwo w którym przyjmuje się, że znaczna ilość to taka która wystarcza dla jednorazowego odurzenia kilkudziesięciu osób uzależnionych (por. postanowienie SN z dnia 23 lutego 2017 r. IV KK 19/17, wyrok SA we Wrocławiu z dnia 30 kwietnia 2015 r. II AK 79/15, wyrok SN z dnia 1 marca 2016 r. IIKK 47/05). Przenosząc powyższe na kanwę niniejszej sprawy wskazać należy, że oskarżony posiadał amfetaminę w ilości 7,51 grama netto. Z ilości tej można było sporządzić od 62 do 93 pełnowartościowych porcji handlowych narkotyku, zaś 76 pełnowartościowych porcji odurzających narkotyku. Amfetamina to narkotyk twardy (zresztą wskazuje się, że określenie „narkotyki miękkie” obecnie traci rację bytu, bowiem odnosi się raczej historycznie do czasów, gdy były one albo bardzo „rozcieńczane”, albo bardzo niskiej jakości, obecnie zaś wysoka jakość produkowanych laboratoryjnie środków czy uprawianych wysokojakościowych roślin konopi czyni to pojęcie bezprzedmiotowym, bo obecnie praktycznie wszystkie środki odurzające czy psychotropowe mają na tyle silne działanie, by ich nie bagatelizować, nie rozwadniać ich znaczenia przez używanie familiarnych, przyjaznych określeń. Sąd Okręgowy nie dopatrzył się również naruszenia przepisów art. 57b kk. Wskazać należy, że w razie zmiany ustawy w trakcie realizacji czynu ciągłego w sytuacji, gdy pierwsze zachowanie objęte tym czynem popełnione zostało w trakcie obowiązywania ustawy starej, a ostatnie zachowanie popełnione zostało po zmianie ustawy, należy uznać, że cały czyn ciągły popełniony został pod rządami ustawy nowej (por. wyrok SN z 28.12.2021 r., II KK 595/21, LEX nr 3322305). Skoro zatem czyn oskarżonego „trwał” od kwietnia 2020 r. do dnia 12 lutego 2022 r. Sąd Rejonowy słusznie zastosował w podstawie prawnej skazania art. 57b kk, zaostrzający odpowiedzialność karną. Tym samym ten zarzut obrońcy należało uznać za niezasadny. Idąc za logiką skarżącego nie było też podstaw, by przyjąć, że cały czyn został popełniony w okresie obowiązywania starej ustawy. Konsekwencją byłaby konieczność przyjęcia, że oskarżony popełnił dwa odrębne czyny i skazania go w ramach tego zarzutu za dwa, a nie jedno przestępstwo – a to nie byłoby działanie na korzyść oskarżonego. Odnosząc się natomiast do zarzutu obrazy przepisów prawa materialnego, a mianowicie art. 11 § 2 kk wskazać należy, że żaden dowód nie potwierdza tezy apelacji co do zamiaru, przyczyny udzielania przez oskarżonego narkotyków S. V.. Budowanie więc ustaleń, że udziewlanie nieodpłatne miało na celu związanie, utrzymanie klienta, obarczone byłoby wadą całkowitej bezpodstawności. Z zeznań S. V. wynikało zaś, że nabywał (odpłatnie) od oskarżonego narkotyki regularnie i nie było sytuacji, by oskarżony musiał w przypadku jego osoby „walczyć o rynek”. Nie było więc podstaw do ustalenia, że owe „prawie jednorazowe” poczęstunki prawie jednorazowymi porcjami były działaniem celowym, marketingowym, a nie zwykłym poczęstunkiem, porównywalnym z poczęstowaniem znajomego papierosem podczas przypadkowego spotkania. Brak było zatem przede wszystkim dowodowych, ale i logicznych podstaw do zastosowania art. 11 § 2 kk i przyjęcia, że przypisane oskarżonemu czyny z art. 58 ust. 1 oraz art. 59 ust. 1 ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii stanowiły jeden czyn zabroniony, popełniony ze z góry powziętym zamiarem, którego nie można przecież domniemywać. Niezasadny okazał się również zarzut błędu w ustaleniach faktycznych, który ma charakter wtórny wobec zarzutów natury prawa procesowego. Tym samym niezasadność zarzutów związanych z oceną zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego implikuje niezasadność zarzutu błędu w ustaleniach faktycznych. Sąd Okręgowy w Siedlcach dokonując kontroli instancyjnej uznał, iż ustalenia faktyczne dokonane w niniejszej sprawie przez Sąd I instancji są pozbawione jakiegokolwiek błędu, trafne, prawidłowe oraz mające pełne oraz logiczne oparcie w wiarygodnym materiale dowodowym, a zatem nie mogą być uznane za błędne. Wniosek 1. w odniesieniu do czynu z punktu I wyroku: - zmianę zaskarżonego orzeczenia i odmienne orzeczenie co do istoty sprawy poprzez uniewinnienie oskarżonego od stawianego mu zarzutu ewentualnie - zmianę zaskarżonego Wyroku poprzez przyjęcie, że oskarżony Ł. R. (1) swoim zachowaniem wypełnił znamiona występku określonego w art. 62 ust. 1 ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii i wydatne złagodzenie orzeczonej w stosunku do oskarżonego kary wobec zmiany kwalifikacji prawnej czynu 2. w odniesieniu do czynu z punktu II wyroku - zmianę zaskarżonego Wyroku poprzez uniewinnienie oskarżonego od zarzutu opisanego w punkcie VI aktu oskarżenia i jednocześnie uznanie oskarżonego winnym czynu z punktu II aktu oskarżenia i wymierzenie Ł. R. (1) kary 5 miesięcy pozbawienia wolności 3. w odniesieniu do czynu z punktu III wyroku - zmianę zaskarżonego Wyroku poprzez odmienne orzeczenie co do istoty sprawy i uniewinnienie oskarżonego od stawianego mu zarzutu 4. w odniesieniu do czynu z punktu IV i V wyroku - zmianę skarżonego orzeczenia i uniewinnienie oskarżonego od stawianych zarzutów 5. gdyby Sąd nie podzielił argumentacji w zakresie czynów z punktu IV i V, w zakresie czynu z punktu IV wnoszę o zmianę zaskarżonego orzeczenia i wyeliminowanie z podstawy skazania art. 57b i wydatne złagodzenie orzeczonej kary; ☐ zasadny ☐ częściowo zasadny ☒ niezasadny Zwięźle o powodach uznania wniosku za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny. Bezzasadność podniesionych zarzutów warunkowała bezzasadność wniosków. Lp. Zarzut rażącej niewspółmierności orzeczonej wobec oskarżonego Ł. R. (1) łącznej kary pozbawienia wolności w wymiarze 4 lat zbliżonej do kumulacji, podczas gdy Sąd pominął lub nienależycie ocenił szereg istniejących okoliczności łagodzących dotyczących osoby oskarżonego, takich jak częściowe przyznanie się do winy, autentyczna skrucha i żal, młody wiek oskarżonego, autentyczna przemiana, co doprowadziło błędnie do orzeczenia rażąco surowej kary w stosunku do oskarżonego ☐ zasadny ☐ częściowo zasadny ☒ niezasadny Zwięźle o powodach uznania zarzutu za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny Zarzut podniesiony przez obrońcę oskarżonego uznać należy za całkowicie niezasadny. Zdaniem Sądu odwoławczego, orzeczenie wobec oskarżonego kary łącznej 4 lat pozbawienia wolności w żadnym razie nie można uznać za noszące cechy rażącej surowości, a tylko tego rodzaju surowość mogłaby powodować, w myśl art. 438 pkt 4 kpk, wydanie orzeczenia reformatoryjnego. Nie było też w świetle całokształtu okoliczności sprawy podstaw do ingerowania w wymiar orzeczonych wobec oskarżonego kar jednostkowych. Podnoszone przez skarżącego, a mające wskazywać na potrzebę złagodzenia kar czynniki albo są całkowicie sprzeczne z treścią akt sprawy i w żaden sposób nie są wykazane, albo nie są na tyle istotne, by mieć na wymiar kary szczególny wpływ (jak wiek oskarżonego. Trudno mówić o okolicznościach łagodzących w postaci autentycznej skruchy oskarżonego i jego przyznania się do zarzutów, podczas gdy jego wyjaśnienia (po „sprecyzowaniu” w toku rozprawy głównej to było w zasadzie nieprzyznanie się do zarzutów i zrzucanie całej odpowiedzialności za część z nich na S. V.. Żaden dowód nie wskazuje przy tym ani na autentyczną, ani na jakąkolwiek przemianę oskarżonego w kierunku, który nakazywałby jego zdecydowanie łagodniejsze, jak tego chce skarżący, potraktowanie. W tym miejscu pokreślenia wymaga, iż na wymiar kary łącznej nie ma wpływu stopień zawinienia związany z jego funkcją limitującą ani też stopień społecznej szkodliwości poszczególnych przestępstw, który został uwzględniony już w poszczególnych, rozstrzygnięciach o wymiarach kar jednostkowych. Bazę dla określenia granic kary łącznej stanowią jednostkowe kary wymierzone za zbiegające się przestępstwa. Dolną granicę kary łącznej wyznacza najwyższa z kar orzeczonych, a górną granicę suma orzeczonych kar. W przedmiotowej sprawie Sąd I instancji mógł wymierzyć skazanemu karę łączną w graniach „widełek” od roku i 10 miesięcy pozbawienia wolności do 4 lat i 10 miesięcy pozbawienia wolności. Wskazać należy, że skarżący zarzucił rażącą niewspółmierność orzeczonej wobec oskarżonego kary 4 lat pozbawienia wolności, jednakże tak ukształtowane rozstrzygnięcie spotkało się z pełną aprobatą Sądu Odwoławczego. Zauważyć należy, że rażąca niewspółmierność kary występuje wtedy, gdy kara orzeczona nie uwzględnia w należyty sposób stopnia społecznej szkodliwości przypisanego czynu oraz nie realizuje wystarczająco celów kary, ze szczególnym uwzględnieniem celów zapobiegawczych. Pojęcie niewspółmierności rażącej oznacza znaczną, wyraźną i oczywistą, a więc niedającą się zaakceptować dysproporcję między karą wymierzoną a karą sprawiedliwą (zasłużoną). Przesłanka rażącej niewspółmierności kary jest spełniona tylko wtedy, gdy na podstawie ustalonych okoliczności sprawy, które powinny mieć decydujące znaczenie dla wymiaru kary, można przyjąć, że występuje wyraźna różnica między karą wymierzoną a karą, która powinna zostać wymierzona w wyniku prawidłowego zastosowania dyrektyw wymiaru kary oraz zasad ukształtowanych przez orzecznictwo (por. wyrok Sądu Apelacyjnego we Wrocławiu z dnia 19 grudnia 2022 r., II AKa 306/22). W niniejszym postępowaniu Sąd Rejonowy zastosował się do dyrektyw wymiaru kary z art. 53 kk, orzekając karę adekwatnie do okoliczności sprawy. Sąd I instancji właściwie zastosował wszelkie okoliczności łagodzące i obciążające, a w szczególności, że uprzednią wielokrotną karalność oskarżonego, za co została orzeczona wobec oskarżonego kara 4 lat pozbawienia wolności, która nie może być uznana za rażąco niewspółmierną. Spełnienie postulatów obrońcy w zakresie wymiaru kary łącznej w wymiarze roku i 10 miesięcy pozbawienia wolności, a zatem zbliżonej do najniższej możliwej w skonkretyzowanej sytuacji podsądnego Ł. R. (1), wiązałoby się z quasi darowaniem oskarżonemu wykonania pozostałych kar, podlegających łączeniu. Sąd Okręgowy stoi na stanowisku, iż skoro kara łączna stanowi syntetyczną, całościową ocenę zachowań skazanego, to winna być także racjonalną z prewencyjnego punktu widzenia reakcją za popełnione przestępstwa, nie zaś przejawem bliżej nieuzasadnionej i wręcz niezrozumiałej, ze społecznego punktu widzenia, pobłażliwości. W tym stanie sprawy, wniosek obrońcy o wymierzenie skazanemu kary łącznej pozbawienia wolności przy zastosowaniu zasady zbliżonej do pełnej absorpcji, zgodnie z którą wobec niego orzeczona zostałaby kara łączna w wymiarze roku i 10 miesięcy pozbawienia wolności, w sposób nieusprawiedliwiony premiowałoby oskarżonego, pochłaniając kary orzeczone za pozostałe popełnione przez niego czyny. Należy podkreślić, że popełnianie większej ilości przestępstw jest istotnym czynnikiem prognostycznym, przemawiającym za orzekaniem kary łącznej surowszej niż wynikającej z zasady absorpcji, gdyż wskazuje na daleko posunięty stopień demoralizacji oskarżonego, dla którego wejście w konflikt z prawem nie ma jednorazowego, przypadkowego charakteru, a niekiedy wręcz przeciwnie stanowi swego rodzaju codzienność. Jak już wskazano, instytucja kary łącznej nie polega w istocie na automatycznym zmniejszeniu dolegliwości za popełnione przestępstwa, ale służy racjonalizacji wykonania kar pochodzących z różnych skazań. W ocenie Sądu Okręgowego zaproponowana na łamach wywiedzionego środka zaskarżenia łagodniejsza kara nie jest adekwatna do rangi popełnionych przez oskarżonego czynów oraz nie spełni swoich celów zapobiegawczych w stosunku do niego. Wniosek O zmianę zaskarżonego wyroku i wymierzenie Ł. R. (1) kary pozbawienia wolności z uwzględnieniem zasad absorbcji ☐ zasadny ☐ częściowo zasadny ☒ niezasadny Zwięźle o powodach uznania wniosku za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny. Bezzasadność podniesionego zarzutu warunkowała bezzasadność wniosku. 4. (...) Z (...) 1. ------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------ Zwięźle o powodach uwzględnienia okoliczności ------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------ 5. ROZSTRZYGNIĘCIE SĄDU ODWOŁAWCZEGO 5.1. Utrzymanie w mocy wyroku sądu pierwszej instancji 1. Przedmiot utrzymania w mocy Zaskarżony wyrok utrzymano w mocy w całości. Zwięźle o powodach utrzymania w mocy Bezzasadność wniesionej apelacji i brak okoliczności podlegających uwzględnieniu z urzędu. 5.2. Zmiana wyroku sądu pierwszej instancji 1. Przedmiot i zakres zmiany ----------------------------------------------------------------------------------------------- Zwięźle o powodach zmiany ------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------ 5.3. Uchylenie wyroku sądu pierwszej instancji 5.3.1. Przyczyna, zakres i podstawa prawna uchylenia 1.1. ----------------------------------------------------------------------------------- ☐ art. 439 k.p.k. Zwięźle o powodach uchylenia ------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------ 2.1. Konieczność przeprowadzenia na nowo przewodu w całości ☐ art. 437 § 2 k.p.k. Zwięźle o powodach uchylenia ------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------ 3.1. Konieczność umorzenia postępowania ☐ art. 437 § 2 k.p.k. Zwięźle o powodach uchylenia i umorzenia ze wskazaniem szczególnej podstawy prawnej umorzenia ------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------ 4.1. ----------------------------------------------------------------------------------- ☐ art. 454 § 1 k.p.k. Zwięźle o powodach uchylenia ------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------ 5.3.2. Zapatrywania prawne i wskazania co do dalszego postępowania ---------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------- 5.4. Inne rozstrzygnięcia zawarte w wyroku Punkt rozstrzygnięcia z wyroku Przytoczyć okoliczności ---------------------- --------------------------------------------------------------------------------------------------------------- 6. Koszty Procesu P unkt rozstrzygnięcia z wyroku Przytoczyć okoliczności II. Na podstawie art. 634 kpk w zw. z art. 636 § 1 kpk w zw. z art. 627 kpk oraz art. 8 w zw. z art. 2 ust. 1 pkt 5 ustawy z dnia 23 czerwca 1973 r. o opłatach w sprawach karnych (Dz. U. z 2023 r. poz. 123 z późń. z.m.) obciążono oskarżonego kosztami sądowymi za postępowanie odwoławcze w wysokości 420 zł. 7. PODPIS 1.3. Granice zaskarżenia Kolejny numer załącznika 1 Podmiot wnoszący apelację Obrońca oskarżonego Rozstrzygnięcie, brak rozstrzygnięcia albo ustalenie, którego dotyczy apelacja Cały wyrok 1.3.1. Kierunek i zakres zaskarżenia ☒ na korzyść ☐ na niekorzyść ☒ w całości ☐ w części ☐ co do winy ☐ co do kary ☐ co do środka karnego lub innego rozstrzygnięcia albo ustalenia 1.3.2. Podniesione zarzuty Zaznaczyć zarzuty wskazane przez strony w apelacji ☐ art. 438 pkt 1 k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w zakresie kwalifikacji prawnej czynu przypisanego oskarżonemu ☒ art. 438 pkt 1a k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w innym wypadku niż wskazany w art. 438 pkt 1 k.p.k., chyba że pomimo błędnej podstawy prawnej orzeczenie odpowiada prawu ☒ art. 438 pkt 2 k.p.k. – obraza przepisów postępowania, jeżeli mogła ona mieć wpływ na treść orzeczenia ☒ art. 438 pkt 3 k.p.k. – błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia, jeżeli mógł on mieć wpływ na treść tego orzeczenia ☒ art. 438 pkt 4 k.p.k. – rażąca niewspółmierność kary, środka karnego, nawiązki lub niesłusznego zastosowania albo niezastosowania środka zabezpieczającego, przepadku lub innego środka ☐ art. 439 k.p.k. ☐ brak zarzutów 1.4. Wnioski ☐ uchylenie ☒ zmiana
II Ka 342/20
art. 438 pkt 1 k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w zakresie kwalifikacji prawnej czynu przypisanego oskarżonemu art. 438 pkt 1a k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w innym wypadku niż wskazany w art. 438 pkt 1 k.p.k., chyba że pomimo błędnej podstawy prawnej orzeczenie odpowiada prawu
II AKa 49/25
UZASADNIENIE Formularz UK 2 Sygnatura akt IIAKa 49/25 Załącznik dołącza się w każdym przypadku.

Need to analyze how this precedent applies to your matter?

Cross-reference this judgment against statutes, commentaries, and subsequent citing case law inside Legislator AI.

Open in Legislator →

Full text