III AUa 756/21 · Sąd powszechny

Odmowa przyznania emerytury przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych na podstawie art. 184 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (Dz. U. 2020.53 j.t.), z powodu uznania, że staż pracy wnioskodawcy w warunkach szczególnych jest krótszy niż wymagane 15 lat, nie musi oznaczać utraty możliwości nabycia emerytury w rozumieniu art. 2 pkt 5 ustawy o emeryturach pomostowych (t. j. Dz. U. 2018.1924 ze zm.), w sytuacji kiedy w postępowaniu o rekompensatę ustalono, że spełniał tę przesłankę.

Można argumentować, że przecież Zakład Ubezpieczeń Społecznych odmówił przyznania prawa do emerytury wcześniejszej, co konsekwencji oznacza, że mimo przysługiwania prawa (in abctracto) nie zostało ono zrealizowane. Mówiąc inaczej: co z tego, że prawo przysługuje skoro nie dano możliwości skorzystania z tego prawa. Ten argument nie jest uzasadniony w sytaucji kiedy odmowa przyznania emerytury wcześniejszej nie leżała po stronie błędnego działania organu rentowego, lecz wynikała z niewykorzystania możliwości procesowych i dowodowych przez ubezpieczonego.

W takiej sytuacji nie można uznawać, że odmowa przyznania prawa do emerytury wcześniejszej jest równoznaczna z „utratą możliwości nabycia prawa do wcześniejszej emerytury z tytułu pracy w szczególnych warunkach” w rozumieniu art. 2 pkt 5 ustawy. Należy wziąć okoliczności sprawy o prawo do emerytury z tytułu pracy w szczególnych warunkach: - do wniosku o emeryturę wcześniejszą wnioskodawca dołączył świadectwo pracy, które dotyczyło okresów pracy w szczególnych warunkach przypadających jedynie po 16 września 1991 r. - decyzja ZUS z 9 kwietnia 2018 r. oparta była na stwierdzeniu, że ubezpieczony udowodnił jedynie 6 lat 3 miesięcy i 16 dni pracy w szczególnych warunkach przed 1 stycznia 1999 r.