V U 1407/13 · Sąd powszechny

Sygn. akt V U 1407/13

WYROK W IMIENIU

RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 7 marca 2014 r. Sąd Okręgowy w Kaliszu V Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w składzie : Przewodniczący SSO Romuald Kompanowski Protokolant Anna Werner-Dudek po rozpoznaniu w dniu 7 marca 2014 r. w Kaliszu odwołania G. T. od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w O. z dnia 18 września 2013 r. i z dnia 24 października 2013 r. Nr (...) w sprawie G. T. przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddział w O. o emeryturę zmienia zaskarżone decyzje Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w O.: z dnia 18 września 2013 r. i z dnia 24 października 2013 r. znak (...) w ten sposób, że przyznaje odwołującej G. T. prawo do emerytury poczynając od dnia 1 sierpnia 2013 r.

UZASADNIENIE

Decyzjami z dnia 18 września 2013 r. i z dnia 24 października 2013 r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych, Oddział w O., odmówił G. T.prawa do emerytury dla pracowników zatrudnionych w szczególnych, albowiem wnioskodawczyni nie osiągnęła wymaganego okresu takiej pracy. Tym samym organ rentowy nie uwzględnił wnioskodawczyni do okresu pracy w warunkach szczególnych, zatrudnienia w latach 1985–86 w (...) w K.. Odwołania od powyższych decyzji złożyła G. T., wnosząc o zmianę decyzji i przyznanie prawa do emerytury, przy zaliczeniu pracy w latach 1985-86 jako okresu pracy w warunkach szczególnych.

Organ rentowy wniósł o oddalenie odwołania. Sąd ustalił co następuje: Odwołująca G. T., urodzona dnia (...), w okresie 01.10.1985 r. – 31.10.1986 r. była pracownikiem (...) w K., zatrudnionym na stanowisko technik fizykoterapii (dowód: świadectwo pracy w aktach ZUS). Odwołująca, jako technik fizykoterapii, pracowała we wskazanych firmach każdego dnia roboczego, w pełnym wymiarze czasu pracy. Praca odwołującej polegała na obsługiwaniu urządzeń stosowanych w rehabilitacji leczniczej, wykorzystujących do zabiegów pole elektromagnetyczne.

Wyposażenie pomieszczeń, w których odwołująca wykonywała pracę, w aparaturę działającą w oparciu o promieniowanie jonizujące i pole elektromagnetyczne wysokich częstotliwości, w tym okresie nie różniło się od wyposażenia innych placówek służby zdrowia wykonujących zabiegi fizykoterapeutyczne (dowód: zeznania świadka D. J., zeznania odwołującej). Organ rentowy uznał odwołującej na dzień 1 stycznia 1999 r. okres ubezpieczenia wynoszący 20 lat, 3 miesiące i 14 dni. Uznany przez ZUS okres pracy w warunkach szczególnych to 14 lat, 3 miesiące i 5 dni przypadający poza badanym okresem.

Odwołująca nie jest członkiem otwartego funduszu emerytalnego. /bezsporne/

Sąd zważył co następuje:

Zgodnie z przepisem 32 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 17.12. 1998 r. o emeryturach i rentach (Dz. U. nr 162 poz.1118 z póz. zm.) ubezpieczonym urodzonym przed dniem 1 stycznia 1949 r., będącymi pracownikami, o których mowa w ust. 2-3, zatrudnionymi w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze, przysługuje emerytura w wieku niższym niż określony w art. 27 ustawy. Osoby urodzone po dniu 31 grudnia 1949 r. w myśl uregulowania zawartego w przepisie art. 184 ust. 1 cytowanej ustawy mogą nabyć prawo do emerytury na powyższych warunkach po osiągnięciu wieku określonego w art.32 ustawy, jeżeli w dniu wejścia w życie ustawy tj. w dniu 1 stycznia 1999 r. osiągnęli: - okres zatrudnienia w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze wynoszący co najmniej 15 lat; oraz - okres składkowy i nieskładkowy wynoszący w przypadku mężczyzn co najmniej 25 lat.

Dla celów ustalenia uprawnień, o których mowa wyżej, za pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach uważa się pracowników zatrudnionych przy pracach o znacznej szkodliwości dla zdrowia oraz o znacznym stopniu uciążliwości lub wymagających wysokiej sprawności psychofizycznej ze względu na bezpieczeństwo własne lub otoczenia w podmiotach, w których obowiązują wykazy stanowisk ustalone na podstawie przepisów dotychczasowych. Wiek emerytalny, o którym mowa w ust. 1, rodzaje prac lub stanowisk oraz warunki, na podstawie, których osobom wymienionym wyżej przysługuje prawo do emerytury, ustala się na podstawie przepisów dotychczasowych.

Zgodnie z przepisem § 3 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 07.02.1983 r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach (Dz. U. nr 8 poz. 43 z póz. zm.) za okres zatrudnienia wymagany do uzyskania emerytury, zwany dalej „wymaganym okresem zatrudnienia”, uważa się okres wynoszący 20 lat dla kobiet i 25 lat dla mężczyzn, liczony łącznie z okresami składkowymi, okresami nieskładkowymi oraz ewentualnie okresami uzupełniającymi (okresy ubezpieczenia rolniczego, okresy pracy w gospodarstwie rolnym).

W myśl § 4 ust.1 cytowanego rozporządzenia pracownik, który wykonywał prace w szczególnych warunkach, wymienione w wykazie A, nabywa prawo do emerytury, jeżeli spełnia łącznie następujące warunki: - osiągnął wiek emerytalny wynoszący: 55 lat dla kobiet i 60 lat dla mężczyzn, - ma wymagany okres zatrudnienia, w tym co najmniej 15 lat pracy w szczególnych warunkach. Zebrany w sprawie materiał dowodowy wskazuje jednoznacznie, iż odwołująca legitymuje się wymaganym okresem pracy w warunkach szczególnych. Od dnia 01.10.1985 r. do dnia 31.10.1986 r. odwołująca wykonywała pracę jako technik fizykoterapii w miejscu działania promieniowania jonizującego oraz w miejscu działania pola elektromagnetycznego w zakresie 0,1 do 300 000 MHz.

Wyposażenie gabinetu zabiegowego, w którym odwołująca w badanym okresie wykonywała pracę, nie różniło się od wyposażenia innych gabinetów publicznej służby zdrowia. Odwołująca za okres zatrudnienia u kolejnego pracodawcy, mającego taki sam status co jednostka zatrudniająca odwołującą w badanym okresie, uzyskała potwierdzenie zatrudnienia w warunkach szczególnych. Załącznik do cytowanego wyżej rozporządzenia wśród prac uznanych za prace w warunkach szczególnych wymienia także prace narażające na działanie promieniowania jonizującego oraz prace narażające na działanie pól elektromagnetycznych w zakresie 0,1 – 300 000 MHz w strefie zagrożenia.

Stanowi o tym pkt. 4 Działu XIV wykazu A. Rozwinięcie wskazanych wyżej uregulowań zawiera załącznik do zarządzenia Ministra Zdrowia i Opieki Społecznej z dnia 12 lipca 1983 r. w sprawie stanowisk pracy, na których wykonywane są prace w warunkach szczególnych lub w szczególnym charakterze. Wśród prac tam wymienionych są prace technika fizjoterapii. Prace takie odwołująca wykonywała codziennie i w pełnym wymiarze czasu pracy w okresie badanego zatrudnienia. Wykonywanie takich prac po doliczeniu badanego okresu do okresu uznanego przez ZUS, sprawiło o łącznym ponad 15-letnim okresie pracy w warunkach szczególnych.

Ubocznie należało stwierdzić, iż nie podlegał wyłączeniu z okresu pracy w warunkach szczególnych okres nieobecności w pracy, za który odwołująca w latach 1992 – 98 uzyskała świadczenia z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa. W sumie okresy takie według zestawienia na karcie 95 akt emerytalnych wynoszą 1 rok i 14 dni. W orzecznictwie Sądu Najwyższego wyrażony został pogląd, że wykazanie w dniu 1 stycznia 1999 r. określonego w art. 184 ustawy o emeryturach i rentach z FUS okresu wykonywania pracy w szczególnych warunkach wyłącza ponowne ustalenie tego okresu po osiągnięciu wieku emerytalnego, według zasad wynikających z art. 32 ust. 1a pkt. 1 obowiązujących po dniu 1 lipca 2004 r. (por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 23 kwietnia 2010 r., II UK 313/09, OSNAP 2011, nr 19-20, poz. 260).

Inaczej mówiąc, skoro ubezpieczona na dzień wejścia w życie ustawy o emeryturach i rentach z FUS posiadała wymagany do uzyskania prawa do emerytury w wieku obniżonym ogólny staż ubezpieczeniowy (okres składkowy i nieskładkowy) w wymiarze co najmniej 20 lat oraz minimalny wymagany co najmniej 15 letni okres pracy w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze, a nie spełniała jedynie warunku wieku, to okres pracy w warunkach szczególnych musiał być rozumiany w sposób, jaki był ukształtowany przed wprowadzeniem ust. 1a pkt. 1 do treści art. 32 ustawy o emeryturach i rentach z FUS, gdyż wymaga tego zasada ochrony ekspektatywy prawa do emerytury.

Uwzględniając powyższe rozważania należało uznać, że okresy pobierania świadczeń z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa w okresach zatrudnienia w szczególnych warunkach – tj. łącznie 1 rok i 14 dni – nie wpłynęły na omawiany staż pracy w warunkach szczególnych. Odwołująca legitymowała się zatem na dzień 1 stycznia 1999 r. – niezależnie od objętego badaniem w postępowaniu sądowym okresu – ponad 15-letnim okresem pracy w warunkach szczególnych. Pozostałe przesłanki prowadzące do przyznania emerytury z tytułu pracy w warunkach szczególnych nie były kwestionowane.

Odwołująca bowiem na dzień 1 stycznia 1999 r. miała ponad 20-letni okres ubezpieczenia i w chwili złożenia wniosku miała ukończony 55- y rok życia. Zaskarżona decyzja podlegała więc zmianie jak w sentencji.