Legislator Case Law & Legislation
IX Ka 379/20 AI generated

IX Ka 379/20 · Sąd powszechny

Case Number IX Ka 379/20
Court / Authority
Jurisdiction Poland (PL)
Decision Date
Outcome SENTENCE

Legislator summary

AI generated

Formularz UK 2 Sygnatura akt IX Ka 379/20 Załącznik dołącza się w każdym przypadku. Podać liczbę załączników: 3 CZĘŚĆ WSTĘPNA Oznaczenie wyroku sądu pierwszej instancji Wyrok Sądu Rejonowego w B. (...)z dnia 19 lutego 2020 r., sygn. akt (...) Podmiot wnoszący apelację ☒ oskarżyciel publiczny albo prokurator w sprawie o wydanie wyroku łącznego ☐ oskarżyciel posiłkowy ☐ oskarżyciel prywatny ☐ obrońca ☐ oskarżony albo skazany w sprawie o wydanie wyroku łącznego ☐ inny Granice zaskarżenia Kierunek i zakres zaskarżenia ☐ na korzyść ☒ na niekorzyść ☐ w całości ☒ w części ☐ co do winy ☒ co do kary ☒ co do środka karnego lub innego rozstrzygnięcia albo ustalenia Podniesione zarzuty Zaznaczyć zarzuty wskazane przez strony w apelacji ☐ art. 438 pkt 1 k.p.k.

Legislator headnote

AI generated

art. 438 pkt 1 k.p.k, art. 438 pkt 2 k.p.k, art. 438 pkt 3 k.p.k, art. 438 pkt 4 k.p.k, art. 439 k.p.k, art. 437 § 2 k.p.k; IX Ka 379/20 · Sąd powszechny: Prokurator wywodził naruszenie art. 42 § 3 kk. W myśl tegoż przepisu sąd orzeka zakaz prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych dożywotnio w razie popełnienia przestępstwa określonego w art. 178a § 4 lub jeżeli sprawca w czasie popełnienia przestępstwa określonego w art. 173, którego następstwem jest śmierć innej osoby lub ciężki uszczerbek na jej zdrowiu, albo w czasie popełnienia przestępstwa określonego w art. 177 § 2 lub w art. 355 § 2 był w stanie nietrzeźwości lub pod wpływem środka odurzającego lub zbiegł z miejsca zdarzenia, chyba że zachodzi wyjątkowy wypadek, uzasadniony szczególnymi okolicznościami.

Keywords

AI generated
failure to provide evidence inadequate factual investigation non-contestation of the facts implausible account of facts fabricated evidence unproven judicial bias

Cited Legislation

AI generated
art. 438 pkt 1 k.p.k
– obraza przepisów prawa materialnego w innym wypadku niż wskazany w art. 438 pkt 1 k.p.k., chyba że pomimo błędnej podstawy prawnej orzeczenie odpowiada prawu ☒ art.
art. 438 pkt 2 k.p.k
438 pkt 1 k.p.k., chyba że pomimo błędnej podstawy prawnej orzeczenie odpowiada prawu ☒ art. 438 pkt 2 k.p.k.
art. 438 pkt 3 k.p.k
– obraza przepisów postępowania, jeżeli mogła ona mieć wpływ na treść orzeczenia ☐ art. 438 pkt 3 k.p.k.
art. 438 pkt 4 k.p.k
– błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia, jeżeli mógł on mieć wpływ na treść tego orzeczenia ☒ art. 438 pkt 4 k.p.k.
art. 439 k.p.k
– rażąca niewspółmierność kary, środka karnego, nawiązki lub niesłusznego zastosowania albo niezastosowania środka zabezpieczającego, przepadku lub innego środka ☐ art. 439 k.p.k.
art. 437 § 2 k.p.k
Konieczność przeprowadzenia na nowo przewodu w całości ☐ art. 437 § 2 k.p.k.
art. 454 § 1 k.p.k

Cited Case Law

AI generated
II KK 75/12
AI generated
II AKa 208/19
Wyrok Sądu Okręgowego w Poznaniu z dnia 6 września 2019 r., sygn.
II AKa 287/23
UZASADNIENIE Formularz UK 2 Sygnatura akt II AKa 287/23 Załącznik dołącza się w każdym przypadku.
II Ka 190/22
Wyrok Sądu Rejonowego w Kole z dnia 23 marca 2022 r., sygn.
II Ka 884/23
Sygn. akt II Ka 884/23 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 31 stycznia 2024r. Sąd Okręgowy w Siedlcach II Wydział Karny w składzie: Przewodniczący: SSO Agata Kowalska Protokolant: st. sekr. sąd. Anna Sieczkiewicz przy udziale prokuratora Marka Kempki po rozpoznaniu w dniu 31 stycznia 2024 r. sprawy T. M. oskarżonego z art. 178a §1 k.k. na skutek apelacji, wniesionej przez obrońcę oskarżonego od wyroku Sądu Rejonowego w Garwolinie z dnia 26 września 2023 r. sygn. akt II K 599/21 I. utrzymuje w mocy zaskarżony wyrok; II. zasądza od oskarżonego T. M. na rzecz Skarbu Państwa 245 zł tytułem kosztów sądowych za postępowanie odwoławcze. UZASADNIENIE Formularz UK 2 Sygnatura akt II Ka 884/23 Załącznik dołącza się w każdym przypadku. Podać liczbę załączników: 1 1. CZĘŚĆ WSTĘPNA 1.1. Oznaczenie wyroku sądu pierwszej instancji wyrok Sądu Rejonowego w Garwolinie z dnia 26 września 2023 r. w sprawie II K 599/21 1.2. Podmiot wnoszący apelację ☐ oskarżyciel publiczny albo prokurator w sprawie o wydanie wyroku łącznego ☐ oskarżyciel posiłkowy ☐ oskarżyciel prywatny ☒ obrońca ☐ oskarżony albo skazany w sprawie o wydanie wyroku łącznego ☐ inny 1.3. Granice zaskarżenia 1.3.1. Kierunek i zakres zaskarżenia ☒ na korzyść ☐ na niekorzyść ☒ w całości ☐ w części ☐ co do winy ☐ co do kary ☐ co do środka karnego lub innego rozstrzygnięcia albo ustalenia 1.3.2. Podniesione zarzuty Zaznaczyć zarzuty wskazane przez strony w apelacji ☐ art. 438 pkt 1 k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w zakresie kwalifikacji prawnej czynu przypisanego oskarżonemu ☐ art. 438 pkt 1a k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w innym wypadku niż wskazany w art. 438 pkt 1 k.p.k., chyba że pomimo błędnej podstawy prawnej orzeczenie odpowiada prawu ☒ art. 438 pkt 2 k.p.k. – obraza przepisów postępowania, jeżeli mogła ona mieć wpływ na treść orzeczenia ☒ art. 438 pkt 3 k.p.k. – błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia, jeżeli mógł on mieć wpływ na treść tego orzeczenia ☐ art. 438 pkt 4 k.p.k. – rażąca niewspółmierność kary, środka karnego, nawiązki lub niesłusznego zastosowania albo niezastosowania środka zabezpieczającego, przepadku lub innego środka ☐ art. 439 k.p.k. ☐ brak zarzutów 1.4. Wnioski ☒ uchylenie ☒ zmiana 2. Ustalenie faktów w związku z dowodami przeprowadzonymi przez sąd odwoławczy 2.1. Ustalenie faktów 2.1.1. Fakty uznane za udowodnione Lp. Oskarżony Fakt oraz czyn, do którego fakt się odnosi Dowód Numer karty ---- ---------------------- -------------------------------------------------------------- -------------- -------------- 2.1.2. Fakty uznane za nieudowodnione Lp. Oskarżony Fakt oraz czyn, do którego fakt się odnosi Dowód Numer karty --------- ---------------------- -------------------------------------------------------------- -------------- -------------- 2.2. Ocena dowodów 2.2.1. Dowody będące podstawą ustalenia faktów Lp. faktu z pkt 2.1.1 Dowód Zwięźle o powodach uznania dowodu ------------------ ------------------------------------- --------------------------------------------------------------------------- 2.2.2. Dowody nieuwzględnione przy ustaleniu faktów(dowody, które sąd uznał za niewiarygodne oraz niemające znaczenia dla ustalenia faktów) Lp. faktu z pkt 2.1.1 albo 2.1.2 Dowód Zwięźle o powodach nieuwzględnienia dowodu ------------------ ------------------------------------- --------------------------------------------------------------------------- 3. STANOWISKO SĄDU ODWOŁAWCZEGO WOBEC ZGŁOSZONYCH ZARZUTÓW i wniosków Lp. Zarzut 1. 1/ błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę zaskarżonego wyroku w stopniu mającym wpływ na jego treść: - poprzez zdeprecjonowanie pod względem wiarygodności spójnych, logicznych i uzupełniających się wzajemnie dowodów z wyjaśnień oskarżonego T. M. oraz potwierdzających te wyjaśnienia zeznań licznych świadków w osobach: S. M., A. P., J. Z., M. Z., G. M. i M. M. co do przebiegu zdarzenia z dnia 9 lutego 2021r., z których wynika jednoznacznie, że w czasie przedmiotowego zdarzenia kierowcą samochodu osobowego marki S. był świadek S. M., a oskarżony T. M., tak jak również świadek A. P., byli pasażerami tego auta, - poprzez dowolne przyjęcie wiarygodności zeznań świadków: Ł. M., którego zeznania jedynie z rozprawy zostały przez Sąd Rejonowy uznane za częściowo niewiarygodne w zakresie w jakim świadek ten zeznał, że nie widział czy oskarżony przyjechał sam, czy towarzyszył mu w charakterze kierowcy jego brat S. M., a były to jedyne zeznania tego świadka, które składał, nie będąc pod działaniem alkoholu oraz skonfliktowanego z oskarżonym świadka T. O. z pominięciem przez Sąd Rejonowy zeznań tego świadka z k. 202v-203, które, jak wynika z uzasadnienia zaskarżonego wyroku...", nie stanowiły podstawy ustaleń faktycznych Sądu bowiem świadek zeznając na rozprawie w tym dniu znajdował się pod wyraźnym działaniem alkoholu, będąc karany karami porządkowymi za naruszenie powagi Sądu składając wówczas częściowo zeznania niezgodne ze swymi zeznaniami z dochodzenia"..., podczas gdy obydwaj ww. świadkowie przesłuchiwani w postępowaniu przygotowawczym w dniu zdarzenia, tj. 9 lutego 2021r. znajdowali się także, co bezspornie wynika z materiału dowodowego sprawy, pod znacznym wpływem alkoholu, stanowiąc brak konsekwencji w ocenie wiarygodności zeznań tych świadków, które z uwagi na powyższe jaskrawe sprzeczności nie powinny stanowić dla Sądu podstawy ustaleń faktycznych albowiem wprawienie się przez świadka w stan nietrzeźwości jest przeszkodą wykluczającą przesłuchanie go w okresie pozostawania pod działaniem alkoholu, co w ogóle nie zostało przez Sąd Rejonowy rozważone w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku, -poprzez przyjęcie przez Sąd Rejonowy zeznań ww. świadków za wiarygodne, podczas gdy z opinii wydanych w sprawie przez biegłą sądową psycholog mgr A. Z. wynika, że Ł. M. i T. O. uzależnieni są od alkoholu, zeznania świadka Ł. M. nie spełniają zdaniem biegłej kryteriów psychologicznej wiarygodności zeznań, zakres jego zdolności odtwarzania zdarzeń i ich wydobywania z magazynów pamięci jest znacznie zaburzony z uwagi na zaburzenia pamięci trwałej, a treści zapomniane uzupełnia on za pomocą konfabulacji, natomiast u świadka T. O. proces odtwarzania zdarzeń i ich interpretacja są zależne od jego subiektywnych potrzeb czy oczekiwanych korzyści i ma on skłonności do posługiwania się manipulacją i kłamstwem pospolitym, a treści zapomniane uzupełnia za pomocą konfabulacji, co w ogóle nie zostało przez Sąd Rejonowy rozważone w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku, -poprzez ustalenie przebiegu zdarzenia z dnia 9 lutego 2021r. wyłącznie w oparciu o wybiórcze zeznania świadków Ł. M. i T. O., które nie zostały potwierdzone żadnymi innymi dowodami przeprowadzonymi w niniejszej sprawie, 2/ mająca wpływ na treść zaskarżonego wyroku obraza przepisów prawa procesowego: - art. 4 kpk wobec naruszenia zasady obiektywizmu przez to, że dokonując sądowej oceny zdarzenia z dnia 9 lutego 2021r. Sąd nie uwzględnił, że świadkowie Ł. M. i T. O. składając swoje zeznania w dniu zdarzenia byli pod znacznym wpływem alkoholu, - art. 5 § 2 kpk poprzez niewystarczające rozważenie całokształtu materiału dowodowego, a w konsekwencji- nie uwzględnienie nie dających się usunąć wszystkich powyższych wątpliwości, co przemawia na korzyść osk. T. M., - art. 7 kpk poprzez niewystarczającą ocenę wzajemnych sprzeczności zeznań świadków: Ł. M. i T. O., a także ich sprzeczności z pozostałym materiałem dowodowym zgromadzonym w sprawie, - art. 410 kpk, gdyż całokształt okoliczności ujawnionych w toku rozprawy głównej nie potwierdza z samych faktów popełnienia przez oskarżonego T. M. zarzucanego mu czynu. ☐ zasadny ☐ częściowo zasadny ☒ niezasadny Zwięźle o powodach uznania zarzutu za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny - na wstępie niniejszych rozważań podnieść trzeba, że ustanowiony w art. 7 kpk obowiązek dokonania oceny wiarygodności materiału dowodowego w oparciu o wszechstronną, zgodną z zasadami logicznego rozumowania, wskazaniami wiedzy i doświadczenia życiowego dotyczy nie tylko Sądu merytorycznie rozpoznającego sprawę, ale także odwołującego się, który podnosząc taki zarzut, nie może ograniczyć się wyłącznie do subiektywnego zanegowania oceny dowodów przeprowadzonej przez ten Sąd i arbitralnego stwierdzenia, że walorem wiarygodności powinny być obdarzone jedynie dowody o korzystnej wymowie dla oskarżonego. Obowiązkiem skarżącego jest bowiem każdorazowo skuteczne wskazanie, jakich konkretnych uchybień dopuścił się ów Sąd w kontekście zasad wiedzy, w szczególności logicznego rozumowania oraz doświadczenia życiowego przy ocenie zgromadzonego materiału dowodowego. Uwiarygodnienie zarzutu dowolnej oceny dowodów wymaga zatem wykazania, w oparciu o fakty i ich pogłębioną logiczną analizę, że rzeczywiście Sąd pominął dowody istotne (a więc nie jakiekolwiek) dla rozstrzygnięcia o sprawstwie i winie, że włączył do podstawy ustaleń dowody nieujawnione, że uchybił regułom prawidłowego logicznego rozumowania lub wskazaniom wiedzy lub życiowego doświadczenia (wyrok SA we Wrocławiu z 19.04.2012 r., II AKa 67/12, LEX nr 1710164). - wbrew twierdzeniom obrońcy zawartym w apelacji, ustalenia faktyczne poczynione przez Sąd I instancji dotyczące sprawstwa i winy oskarżonego w zakresie przypisanego mu zaskarżonym wyrokiem czynu są prawidłowe, gdyż stanowią rezultat właściwie przeprowadzonego postępowania dowodowego, oceny zgromadzonych w sprawie dowodów mieszczącej się w granicach zakreślonych poprzez art. 7 kpk, której to wyniki w sposób wyczerpujący zostały wyeksponowane w uzasadnieniu tegoż wyroku. Nie można jednak tego samego powiedzieć o ocenie dowodów przedstawionej na łamach wywiedzionego środka zaskarżenia przez obrońcę, subiektywnej i wybiórczej, a przez to nie respektującej wymogu uwzględnienia całokształtu ujawnionych w sprawie okoliczności, określonego w art. 410 kpk, który, co już zaznaczono, obowiązuje nie tylko sąd przy rozstrzyganiu konkretnej sprawy, ale także skarżącego, zobowiązanego do jego przestrzegania w środku odwoławczym. Bez uwzględnienia tej powinności zawarte w nim rozważania zawsze będą oceniane jako nieuprawnione, a więc i dowolne. - w wyjaśnieniach oskarżonego oraz zeznaniach świadków S. M., A. P., J. Z., M. Z., G. M. i M. M. oraz jak wynika z treści wywiedzionej apelacji, również deskrypcjach świadka Ł. M. z postępowania sądowego w części uznanej za niewiarygodną, obrona upatruje niewinności oskarżonego. Odnośnie zaś do dowodów, które zostały przyjęte za podstawę skazania, a uszczegółowiając - zeznań świadków Ł. M. (zarówno z postępowania przygotowawczego jak i przed Sądem I instancji w części uznanej za wiarygodną) i T. O., stawia tezę, iż z uwagi na to, że depozycje owych osób zostały według skarżącego złożone w stanie nietrzeźwości (z wyłączeniem zeznań świadka Ł. M. złożonych przed Sądem I instancji na rozprawie w dniu 29 kwietnia 2022 r., wskazujących, iż nie widział kto kierował samochodem w dniu zdarzenia), niezasadne było uznanie ich za wiarygodne i uniemożliwiało oparcie się o ich treść przez Sąd I instancji przy konstruowaniu stanu faktycznego przedmiotowej sprawy, w szczególności w świetle wniosków wyłaniających się z opinii biegłej psycholog. Z takimi stwierdzeniami nie sposób się zgodzić. Na marginesie stwierdzić należy, że obrońca popada w sprzeczność, gdy jednocześnie podnosi, iż wyszczególnione przez niego depozycje świadków nie mogą stanowić dowodu w sprawie, po czym zarazem stawia zarzut błędnej ich oceny. Zanim Sąd Okręgowy odniesie się do podniesionych zarzutów w kontekście zaistniałych w sprawie okoliczności, za słuszne uznać należy odwołanie się do dorobku judykatury. Zgodnie z przyjętym w orzecznictwie poglądem, samo wprawienie się przez osobę przesłuchiwaną w stan nietrzeźwości nie stanowi okoliczności wyłączającej swobodę wypowiedzi, o której mowa w art. 171 § 7 kpk, bowiem wówczas wypowiedzi procesowe osoby przesłuchiwanej podlegają także, jak pozostałe dowody, ocenie, która winna być dokonana zgodnie z treścią art. 7 kpk (wyrok SA w Szczecinie z 5.07.2018 r., II AKa 80/18, LEX nr 2544932). Wprawdzie zaprezentowana przez Sąd Rejonowy ocena depozycji świadków Ł. M. i T. O. nie zawiera rozważań w zakresie stanu nietrzeźwości tych osób, jednakże nie miało to żadnego wpływu na treść wydanego wyroku, chociażby z uwagi na to, że Sąd podjął się weryfikacji relacji świadków poprzez ich konfrontację z pozostałym materiałem dowodowym sprawy, czego właśnie wynikiem jest odmówienie wiary w części zeznaniom Ł. M.. Należy wpierw podkreślić, że jak zauważa sam skarżący, relacji świadka T. O. z rozprawy z dnia 31 października 2022 r. Sąd Rejonowy nie włączał do podstawy dowodowej. W świetle takiego stanowiska procesowego strony skarżącej, a także pisemnych motywów zaskarżonego wyroku, kwestia ta zatem nie budziła żadnych wątpliwości. Obrona podważa jednakże ocenę zeznań omawianych świadków z fazy przygotowawczej, a konkretnie z dnia zdarzenia, będącego przedmiotem osądu w niniejszym postępowaniu, tj. z 9 lutego 2021 r., twierdząc, iż zostały złożone w stanie nietrzeźwości, co powoduje, iż nie mogą stanowić dowodu w sprawie. Dodatkowo, z uwagi na nieuwzględnienie zeznań świadka T. O. z rozprawy z dnia 31 października 2022 r., zarzuca Sądowi niekonsekwencję w zaprezentowanej w pisemnym uzasadnieniu zaskarżonego wyroku ocenie zeznań świadków T. O. i Ł. M.. Po dokonaniu analizy okoliczności zaistniałych w czasie zdarzenia, będącego przedmiotem osądu w niniejszej sprawie, a także podczas przesłuchania omawianych świadków w postępowaniu przygotowawczym, zdaniem Sądu Okręgowego nie ma podstaw by przyjąć, że relacje te złożyli w warunkach wyłączających swobodę wypowiedzi. Przesłuchujący funkcjonariusze Policji nie stwierdzili występowania u nich zaburzeń w swobodzie składania zeznań, a sama treść ujętych procesowo wypowiedzi – pod kątem logiki i złożoności – wskazuje, że nie wystąpiły warunki wyłączające swobodę ich przekazania. Zaznaczenia wymaga, że zdarzenie miało miejsce około godz. 10:00, zaś świadkowie zostali przesłuchani o godz. 14:30 i 13:35. Z doświadczenia życiowego wiadomo, że stopień intoksykacji alkoholu wraz z upływem czasu maleje. Świadek T. O. w toku całego postępowania konsekwentnie podnosił, że samochodem osobowym marki S. kierował oskarżony, wskazywał też na jego stan nietrzeźwości (wyczuł od niego woń alkoholu, podnosił, iż miał bełkotliwą mowę). W czasie kiedy oskarżony wyjeżdżał z terenu sklepu zrobił mu zdjęcie (k. 17, 123v akt sprawy). Kategorycznie zaprzeczał też, aby wyżej wspomnianym samochodem kierował wówczas brat oskarżonego, który był mu osobą wcześniej znaną. Obserwował samochód oskarżonego z bliskiej odległości. Swoim przekazem nie starał się obciążać oskarżonego. Nie zasługują zatem na uwzględnienie twierdzenia obrońcy, iż świadek ten był skonfliktowany z oskarżonym i przez to chciał go bezpodstawnie obciążyć winą za jazdę w stanie nietrzeźwości samochodem osobowym w ruchu lądowym. O obiektywizmie świadka świadczy chociażby fragment jego zeznań, gdy twierdził, że gdy oskarżony przyjechał za pierwszym razem do sklepu to był trzeźwy. Nadto, gdyby przyjąć, jak twierdzi obrona, że świadek znajdował się w stanie upojenia alkoholowego, to zapewne nie zdołałby powtórzyć swojej relacji podczas kolejnych przesłuchań. Akta sprawy wskazują natomiast, że jego przekaz był cały czas spójny i korelował z pozostałymi obdarzonymi wiarą dowodami osobowymi, jak chociażby z zeznaniami A. W. z postępowania przygotowawczego, czy też Ł. M. oraz policjantów A. M. i S. B.. Na marginesie należy podnieść, że przepis art. 171 § 7 kpk nie znajduje zastosowania w wypadku pozostawania przesłuchiwanego pod wpływem niewielkiej dawki alkoholu lub innego środka, nie powodującej zaburzenia zdolności do w pełni kontrolowanego wysławiania się oraz podejmowania decyzji (wyrok SA w Gdańsku z 23 września 2021 r., II AKa 215/21, LEX nr 3398671). Odnosząc się z kolei do zarzutu dowolności w ocenie zeznań Ł. M., Sąd Okręgowy uznał, że Sąd meriti słusznie obdarzył ten dowód wiarą częściowo. Samo stwierdzenie, że deskrypcje procesowe świadka są w większym lub mniejszym stopniu wewnętrznie sprzeczne oraz sprzeczne z częścią materiału dowodowego sprawy nie wystarczy, aby je na tej podstawie odrzucić jako niewiarygodne. Sprzeczności niekoniecznie przecież muszą mieć związek z próbą świadomego zafałszowania przez te osoby rzeczywistości, lecz równie dobrze mogą być spowodowane innymi okolicznościami, w tym wynikać mogą z niedostatków ludzkiej pamięci. Zauważenia wymaga, że pierwsze zeznania świadek składał w dniu zdarzenia, kolejne po upływie około roku od tej daty. Naturalnym jest, że w tej sytuacji odtworzenie okoliczności zdarzenia mogło sprawiać mu pewne trudności, co też ukazuje treść jego zeznań. Niemniej jednak należy podkreślić, że świadek ten podczas rozprawy w dniu 29 kwietnia 2022 r. potwierdził zeznania z fazy przygotowawczej, stwierdzając, że „skoro tak zeznałem poprzednio, to potwierdzam te zeznania. To była prawda” (k. 168 akt sprawy), przy czym ostatecznie podniósł, że tego dnia wypił tylko colę lub oranżadę, zaś alkohol spożywał do godz. 03:00 w nocy. Nie twierdził, aby alkohol pił bezpośrednio przed dotarciem do sklepu. Wartość dowodowa zeznań z fazy przygotowawczej jest taka sama jak z fazy sądowej, jednakże gdy zachodzą sprzeczności pomiędzy nimi decyzja, którą z nich uznać za wiarygodną należy do sądu. Obdarzenie przymiotem wiarygodności depozycji z fazy przygotowawczej przez Sąd Rejonowy stanowiło efekt analizy całości materiału dowodowego, a Sąd Okręgowy tą ocenę podziela. Świadek wówczas konsekwentnie twierdził, że widział samochód jadący wężykiem, co koresponduje z depozycjami świadka A. W. (z postępowania przygotowawczego), jak też świadka A. M. /k. 168v/), a przede wszystkim T. O., który wskazywał, że oskarżony wyszedł ze sklepu, wsiadł do samochodu i odjechał, przy czym dostarczył również zdjęcie odjeżdżającego samochodu, które sam wykonał. Ta z kolei okoliczność znalazła odzwierciedlenie w zeznaniach A. W.. Odnosząc się do opinii biegłego psychologa w zakresie prawidłowości spostrzegania, zapamiętywania i odtwarzania spostrzeżeń stwierdzić należy, że miały one charakter pomocniczy, a nie kluczowy w sprawie. Ocena wiarygodności zeznań świadków nie należy do kompetencji biegłych, którzy mogą jedynie dokonywać ustaleń co do rozwoju umysłowego świadka oraz zdolności spostrzegania lub odtwarzania przez niego spostrzeżeń, a zatem czynników, które mają wpływ na ocenę jego prawdomówności. Tylko i wyłącznie sąd, zgodnie z art. 7 kpk, jest uprawniony, aby mając na uwadze treść zeznań świadka w zestawieniu z treścią opinii i wypływających z niej wiadomości specjalnych oraz wymową pozostałego materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie ocenić, czy zeznania świadka są wiarygodne. Sąd ponadto ma bezpośredni kontakt z taką osobą w toku realizacji czynności dowodowych, ocenia złożone zeznania, kierując się zarówno ich treścią, jak też własnymi spostrzeżeniami i wrażeniami wynikającymi z zachowania się osoby przesłuchiwanej, jej reakcji mentalnych na zadawane pytania, postawy w toku realizowanej czynności przesłuchania i stosunku do tej czynności. To właśnie ten bezpośredni kontakt z osobami przesłuchanymi w niniejszej sprawie (oskarżonym, świadkami) stwarzał właściwe warunki dla oceny wiarygodności składanych przez nich relacji. Sąd Okręgowy, po przeprowadzeniu kontroli odwoławczej zaskarżonego wyroku, nie miał zastrzeżeń co do oceny zeznań świadka Ł. M., której Sąd Rejonowy dokonał w odniesieniu nie tylko do wybranych dowodów, ale mając na względzie całokształt okoliczności sprawy (art. 410 kpk). - Sąd Rejonowy słusznie uznał, iż wyjaśnienia oskarżonego i zeznania świadków S. M., A. P., J. Z., M. Z., G. M. i M. M., zasługują na wiarę w części bądź są całkowicie niewiarygodne (zeznania świadka A. P.), przedstawiając logiczne powody, które skłoniły go do podjęcia takiej decyzji procesowej. Bliscy oskarżonego oraz jego znajomi mieli interes w tym, aby procesowo pomóc oskarżonemu. Nie sposób oprzeć się wrażeniu, że wersja, którą próbował wykreować oskarżony przeczy zasadom doświadczenia życiowego. Wtrącić należy, że w świetle chociażby fotografii z akt sprawy, które wykonał świadek T. O. twierdzenia oskarżonego, że nikt nie wychodził na zewnątrz w momencie gdy odjeżdżał, nie można było uznać za wiarygodne. W relacjach wymienionych świadków można dostrzec również liczne sprzeczności, chociażby w zakresie czasu jaki spędził oskarżony w sklepie, tego co się w nim stało i w jakich okolicznościach świadek S. M. posiadł wiedzę w tym zakresie, czy też kiedy wsiadł do samochodu A. P., czy było to na podwórku oskarżonego, czy też na drodze (zeznania J. Z.) i jakim samochodem odjechali do sklepu. Nie jest więc tak jak przekonuje obrońca, że dowody te stanowią przekonującą, logiczną, pokrywającą się ze sobą całość. - podsumowując powyższe rozważania wskazać należy, iż ocena poszczególnych dowodów poczyniona przez Sąd I instancji jest oceną kompletną i wszechstronną, pozostającą w zgodzie z zasadami wiedzy, logiki i doświadczenia życiowego, a zatem wbrew twierdzeniom skarżącego, nie przekracza granic swobodnej oceny dowodów określonej w art. 7 kpk. - skoro w przedmiotowej sprawie Sąd Rejonowy ujawnił na rozprawie wszystkie dowody i poddał je prawidłowej ocenie, to nie mogło być mowy o obrazie przez ten organ dyspozycji art. 410 kpk. - nie doszło też do obrazy art. 5 § 2 kpk Dla oceny czy nie została naruszona zasada in dubio pro reo nie są miarodajne wątpliwości zgłoszone przez apelującego, ale to, czy orzekający w sprawie sąd rzeczywiście powziął lub powinien powziąć wątpliwości co do treści ustaleń faktycznych, a wobec braku możliwości ich wyjaśnienia rozstrzygnął je na niekorzyść oskarżonego (postanowienie SN z dnia 26 lipca 2007 r., IV KK 175/07, OSNKW 2007 nr.1, poz. 1738). W niniejszej sprawie, nie można mówić o obrazie art. 5 § 2 kpk, gdyż Sąd Rejonowy poczynił kategoryczne ustalenia faktyczne, a zatem ewentualne zastrzeżenia mogą być rozstrzygane na płaszczyźnie respektowania przez Sąd Rejonowy dyrektywy swobodnej oceny dowodów wynikającej z art. 7 kpk. W świetle realiów dowodowych, wersja forsowana przez podsądnego została w sposób skuteczny zakwestionowana. Nie sposób zatem odpowiedzialnie twierdzić o występowaniu dwóch konkurujących i nierozstrzygalnych wersji zdarzeń, co miałoby obligować organ orzekający do postąpienia wedle reguły z art. 5 § 2 kpk. - aby zasadnie, tym samym skutecznie, podnieść zarzut obrazy art. 4 kpk nie wystarczy ogólne stwierdzenie o jego naruszeniu, które oparte jest na wyłącznie subiektywnym odczuciu strony wynikającym niejednokrotnie z odmiennej oceny materiału dowodowego, skupiającej się tylko na korzystnych dowodach. O braku obiektywizmu Sądu można natomiast mówić wtedy, gdy zostały naruszone określone przepisy zawierające normy nakazujące lub zakazujące działań na niekorzyść określonej strony postępowania lub gdy w sposób wyraźny i udokumentowany Sąd faworyzuje jedną ze stron. W niniejszej sprawie do takich sytuacji nie doszło, a zatem zarzut ten nie mógł zostać uwzględniony (wyrok SA w Warszawie z 18.10.2018 r., II AKa 402/17, LEX nr 2581120). - za bezzasadny uznać należało zarzut obrazy art. 7 kpk połączony z następczym zarzutem poczynienia błędnych ustaleń faktycznych polegających na bezpodstawnym przyjęciu, że oskarżony T. M. popełnił zarzucany mu czyn z art. 178a § 1a kk. Wniosek 1/ o zmianę zaskarżonego wyroku w całości poprzez uniewinnienie oskarżonego T. M. od popełnienia zarzuconego mu czynu, ewentualnie 2/ o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi Rejonowemu. ☐ zasadny ☐ częściowo zasadny ☒ niezasadny Zwięźle o powodach uznania wniosku za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny. niezasadność wywiedzionych zarzutów warunkowała decyzję o utrzymaniu w mocy zaskarżonego wyroku. 4. OKOLICZNOŚCI PODLEGAJĄCE UWZGLĘDNIENIU Z URZĘDU 1. ------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------ Zwięźle o powodach uwzględnienia okoliczności ------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------ 5. ROZSTRZYGNIĘCIE SĄDU ODWOŁAWCZEGO 5.1. Utrzymanie w mocy wyroku sądu pierwszej instancji 1. Przedmiot utrzymania w mocy wyrok Sądu Rejonowego w Garwolinie z dnia 26 września 2023 r. w sprawie II K 599/21 – w całości Zwięźle o powodach utrzymania w mocy zarzuty apelacji okazały się w całości bezzasadne, zaś Sąd Okręgowy nie dostrzegł, ażeby w sprawie zachodziły podstawy do zmiany wyroku na podstawie okoliczności podlegających uwzględnieniu z urzędu. 5.2. Zmiana wyroku sądu pierwszej instancji 1. Przedmiot i zakres zmiany ------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------ Zwięźle o powodach zmiany ------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------ 5.3. Uchylenie wyroku sądu pierwszej instancji 5.3.1. Przyczyna, zakres i podstawa prawna uchylenia 1.1. ----------------------------------------------------------------------------------- ☐ art. 439 k.p.k. Zwięźle o powodach uchylenia ------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------ 2.1. Konieczność przeprowadzenia na nowo przewodu w całości ☐ art. 437 § 2 k.p.k. Zwięźle o powodach uchylenia ------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------ 3.1. Konieczność umorzenia postępowania ☐ art. 437 § 2 k.p.k. Zwięźle o powodach uchylenia i umorzenia ze wskazaniem szczególnej podstawy prawnej umorzenia ------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------ 4.1. ----------------------------------------------------------------------------------- ☐ art. 454 § 1 k.p.k. Zwięźle o powodach uchylenia ------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------ 5.3.2. Zapatrywania prawne i wskazania co do dalszego postępowania ---------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------- 5.4. Inne rozstrzygnięcia zawarte w wyroku Punkt rozstrzygnięcia z wyroku Przytoczyć okoliczności ---------------------- --------------------------------------------------------------------------------------------------------------- 6. Koszty Procesu Punkt rozstrzygnięcia z wyroku Przytoczyć okoliczności II. - apelacja obrońcy oskarżonego okazała się całkowicie bezzasadna, zatem zgodnie z art. 636 § 1 kpk oskarżony ponosi koszty sądowe postępowania odwoławczego w całości. Warto podkreślić, że z przepisu art. 636 kpk wynika zasada obciążenia osób skazanych kosztami sądowymi, zaś odstępstwo od niej winno mieć wyjątkowy charakter, uwarunkowany istnieniem przesłanek z art. 624 § 1 kpk (wyrok SA we Wrocławiu z 18.06.2019 r., II AKa 92/19, LEX nr 2718331). W stosunku do osoby oskarżonego takich przesłanek Sąd Okręgowy nie dostrzegł. - z tych względów na podstawie art. 3 ust. 1 w zw. z art. 8 ustawy z dnia 23 czerwca 1973 r. o opłatach w sprawach karnych (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 123 z późn. zm.) oraz art. 618 § 1 pkt 1 kpk w zw. z § 1 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 18 czerwca 2003 r. w sprawie wysokości i sposobu obliczania wydatków Skarbu Państwa w postępowaniu karnym (t.j. Dz. U. z 2013 r. poz. 663 z późn. zm.) zasądzono od oskarżonego na rzecz Skarbu Państwa kwotę 245 zł (opłata w kwocie 225 zł i kwota 20 zł za ryczałt za doręczenie wezwań i innych pism w postępowaniu odwoławczym). 7. PODPIS 1.3. Granice zaskarżenia Kolejny numer załącznika 1 Podmiot wnoszący apelację obrońca Rozstrzygnięcie, brak rozstrzygnięcia albo ustalenie, którego dotyczy apelacja cały wyrok 1.3.1. Kierunek i zakres zaskarżenia ☒ na korzyść ☐ na niekorzyść ☒ w całości ☐ w części ☐ co do winy ☐ co do kary ☐ co do środka karnego lub innego rozstrzygnięcia albo ustalenia 1.3.2. Podniesione zarzuty Zaznaczyć zarzuty wskazane przez strony w apelacji ☐ art. 438 pkt 1 k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w zakresie kwalifikacji prawnej czynu przypisanego oskarżonemu ☐ art. 438 pkt 1a k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w innym wypadku niż wskazany w art. 438 pkt 1 k.p.k., chyba że pomimo błędnej podstawy prawnej orzeczenie odpowiada prawu ☒ art. 438 pkt 2 k.p.k. – obraza przepisów postępowania, jeżeli mogła ona mieć wpływ na treść orzeczenia ☒ art. 438 pkt 3 k.p.k. – błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia, jeżeli mógł on mieć wpływ na treść tego orzeczenia ☐ art. 438 pkt 4 k.p.k. – rażąca niewspółmierność kary, środka karnego, nawiązki lub niesłusznego zastosowania albo niezastosowania środka zabezpieczającego, przepadku lub innego środka ☐ art. 439 k.p.k. ☐ brak zarzutów 1.4. Wnioski ☒ uchylenie ☒ zmiana
II Ka 564/22
Sygn. akt II Ka 564/22 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 8 września 2022 r. Sąd Okręgowy w Siedlcach II Wydział Karny w składzie: Przewodniczący: Sędzia SO Agata Kowalska Protokolant: st. sekr. sąd. Beata Defut-Kołodziejak przy udziale Prokuratora Marka Sęktasa po rozpoznaniu w dniu 8 września 2022 r. sprawy A. N. oskarżonego z art. 178a § 1 kk i art. 288 § 1 kk na skutek apelacji, wniesionej przez prokuratora od wyroku Sądu Rejonowego w Mińsku Mazowieckim z dnia 16 maja 2022 r. sygn. akt II K 966/20 uchyla zaskarżony wyrok i sprawę przekazuje Sądowi Rejonowemu w Mińsku Mazowieckim do ponownego rozpoznania. UZASADNIENIE Formularz UK 2 Sygnatura akt II Ka 564/22 Załącznik dołącza się w każdym przypadku. Podać liczbę załączników: 1. 1. CZĘŚĆ WSTĘPNA 1.1. Oznaczenie wyroku sądu pierwszej instancji Wyrok Sądu Rejonowego w Mińsku Mazowieckim z dnia 16 maja 2022 roku, wydany w sprawie o sygn. akt II K 966/20; 1.2. Podmiot wnoszący apelację ☒ oskarżyciel publiczny albo prokurator w sprawie o wydanie wyroku łącznego ☐ oskarżyciel posiłkowy ☐ oskarżyciel prywatny ☐ obrońca ☐ oskarżony albo skazany w sprawie o wydanie wyroku łącznego ☐ inny 1.3. Granice zaskarżenia 1.3.1. Kierunek i zakres zaskarżenia ☐ na korzyść ☒ na niekorzyść ☒ w całości ☐ w części ☐ co do winy ☐ co do kary ☐ co do środka karnego lub innego rozstrzygnięcia albo ustalenia 1.3.2. Podniesione zarzuty Zaznaczyć zarzuty wskazane przez strony w apelacji ☐ art. 438 pkt 1 k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w zakresie kwalifikacji prawnej czynu przypisanego oskarżonemu ☐ art. 438 pkt 1a k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w innym wypadku niż wskazany w art. 438 pkt 1 k.p.k., chyba że pomimo błędnej podstawy prawnej orzeczenie odpowiada prawu ☒ art. 438 pkt 2 k.p.k. – obraza przepisów postępowania, jeżeli mogła ona mieć wpływ na treść orzeczenia ☐ art. 438 pkt 3 k.p.k. – błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia, jeżeli mógł on mieć wpływ na treść tego orzeczenia ☒ art. 438 pkt 4 k.p.k. – rażąca niewspółmierność kary, środka karnego, nawiązki lub niesłusznego zastosowania albo niezastosowania środka zabezpieczającego, przepadku lub innego środka ☐ art. 439 k.p.k. ☐ brak zarzutów 1.4. Wnioski ☒ uchylenie ☐ zmiana 2. Ustalenie faktów w związku z dowodami przeprowadzonymi przez sąd odwoławczy 2.1. Ustalenie faktów 2.1.1. Fakty uznane za udowodnione Lp. Oskarżony Fakt oraz czyn, do którego fakt się odnosi Dowód Numer karty --- ------------------- ------------------------------------------------------ ------------- ------------- 2.1.2. Fakty uznane za nieudowodnione Lp. Oskarżony Fakt oraz czyn, do którego fakt się odnosi Dowód Numer karty -------- ------------------- ------------------------------------------------------- ------------- ------------- 2.2. Ocena dowodów 2.2.1. Dowody będące podstawą ustalenia faktów Lp. faktu z pkt 2.1.1 Dowód Zwięźle o powodach uznania dowodu ---------------- --------------------------------- ------------------------------------------------------------------- 2.2.2. Dowody nieuwzględnione przy ustaleniu faktów(dowody, które sąd uznał za niewiarygodne oraz niemające znaczenia dla ustalenia faktów) Lp. faktu z pkt 2.1.1 albo 2.1.2 Dowód Zwięźle o powodach nieuwzględnienia dowodu ---------------- --------------------------------- ------------------------------------------------------------------- 3. STANOWISKO SĄDU ODWOŁAWCZEGO WOBEC ZGŁOSZONYCH ZARZUTÓW i wniosków Lp. Zarzut 1) Obraza przepisów prawa procesowego, a mianowicie artykułu 387 § 1 kpk, poprzez uwzględnienie wniosku obrońcy i wydanie wyroku przeciwko A. N. w oparciu o w/w przepis w sytuacji, gdy etap postępowania jurysdykcyjnego polegający na możliwości złożenia wniosku o dobrowolne poddanie się karze został już definitywnie zakończony, co miało wpływ na treść orzeczenia; 2) Obraza przepisów prawa karnego procesowego mającą wpływ na treść orzeczenia w postaci art. 333 § l kpk. art. 352 kpk, art. 366 kpk, oraz art. 368 kpk, poprzez całkowite zaniechanie przeprowadzenia w toku rozprawy wszystkich dowodów zawnioskowanych aktem oskarżenia, a mianowicie bezzasadne odstąpienie od przesłuchania wezwanych przez Sąd świadków J. N., P. D. (poprzednio T.) i M. D. i odczytania ich zeznań; 3) rażące i mające wpływ na treść wyroku naruszenia prawa materialnego, to jest art. 42 § 2 kk, polegające na błędnej wykładni tego przepisu, co doprowadziło w konsekwencji do zaniechania orzeczenia wobec oskarżonego A. N. zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych kategorii ”C"; 4) Rażąca niewspółmierność środka karnego określonego w art. 42 § 2 kk w postaci zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych orzeczonej wobec oskarżonego A. N. wyrażającą się w wymierzeniu mu tego środka na okres 3 lat z wyjątkiem tych pojazdów mechanicznych, do których prowadzenia nie jest wymagane posiadanie uprawnień oraz za wyjątkiem tych pojazdów do których prowadzenia wymagana jest kategoria „A”, „B” oraz „C” prawa jazdy w sytuacji, gdy zgromadzony materiał dowodowy oraz ustalone na jego podstawie okoliczności sprawy, przede wszystkim zaś wysoki stopień winy i stopień społecznej szkodliwości czynu, świadome lekceważenie przez oskarżonego porządku prawnego, nagminność tego typu przestępstw, a także wzgląd na cele kary w zakresie jej oddziaływania społecznego z jednoczesnym uwzględnieniem celów zapobiegawczych i wychowawczych, jakie ma osiągnąć w stosunku do oskarżonego oraz poczucie sprawiedliwości społecznej przemawiają za orzeczeniem wobec oskarżonego środka karnego zakazu prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych bez wyłączania kategorii na okres 4 lat; ☒ zasadny ☐ częściowo zasadny ☐ niezasadny Zwięźle o powodach uznania zarzutu za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny Zarzut apelującego okazał się zasadny. Pierwszoinstancyjne orzeczenie zapadło z obrazą przepisów postępowania, która niewątpliwie miała wpływ na treść zaskarżonego wyroku. Jednocześnie ranga i charakter wyartykułowanych przez apelującego uchybień zobligowały Sąd Okręgowy do wydania orzeczenia kasatoryjnego. Na gruncie niniejszej sprawy, Sąd pierwszej instancji niezasadnie sięgnął po regulację, o której mowa w treści art. 387 § 1 kpk. Zgodnie z tym przepisem, ujmując problem w znacznym uproszczeniu, do chwili zakończenia pierwszego przesłuchania wszystkich oskarżonych na rozprawie głównej oskarżony, któremu zarzucono przestępstwo zagrożone karą nieprzekraczającą 15 lat pozbawienia wolności, może złożyć wniosek o wydanie wyroku skazującego i wymierzenie mu określonej kary lub środka karnego (…) bez przeprowadzania postępowania dowodowego. Przez powyższe rozumieć zatem należy, iż organ sądowy może posłużyć się przywołaną instytucją wyłącznie w dokładnie nakreślonych przez ustawę warunkach, tj. po rozpoczęciu przewodu sądowego, ale przed przystąpieniem do postępowania dowodowego, a nie kiedy uzna to za pożądane, na co wskazuje już chociażby umiejscowienie jej przez ustawodawcę w określonej części Kodeksu postępowania karnego. Tymczasem, jak słusznie spostrzegł skarżący rozpoczęcie przewodu sądowego w niniejszym procesie nastąpiło na rozprawie w dniu 10 stycznia 2022 roku, na którą wezwane zostały wszystkie strony postępowania, w tym oskarżony, który pomimo prawidłowo doręczonego wezwania, nie pojawił się przed Sądem. W jego imieniu natomiast stawił się obrońca, który nie złożył żadnych wniosków procesowych związanych z nieobecnością A. N., ani też nie wyraził swoich zapatrywań co do potencjalnego skazania swojego klienta w warunkach art. 387 § 1 kpk. W tej sytuacji, słusznie zresztą, Sąd pierwszej instancji uznał obecność oskarżonego A. N. za nieobowiązkową i postanowił rozprawę prowadzić pod nieobecność tego oskarżonego. Następnie, przewodniczący odczytał akt oskarżenia, a w ślad za nim wyjaśnienia oskarżonego złożone w uprzednim stadium postępowania i odroczył rozprawę wzywając na nią świadków wskazanych przez oskarżenie. W dniu 14 marca 2022 roku organ procesowy, pomimo dalszej nieobecności oskarżonego, zarządził postępowanie dowodowe i przesłuchał 6 świadków. Dopiero przy kolejnym, trzecim już terminie rozprawy, Sąd odebrał od obrońcy wniosek o poddanie się karze przez oskarżonego w trybie art. 387 kpk, odstępując od kontynuowania postępowania dowodowego. Tym samym uwzględnił tenże wniosek, do którego przyłączył się oskarżony, który nie złożył wyjaśnień co do okoliczności zarzucanego mu czynu. Sąd odstąpił od dalszych czynności dowodowych i wydał wyrok zgodny z wnioskiem. W ocenie Sądu Okręgowego wniosek, o którym mowa powyżej był nieadekwatny co do etapu postępowania, na jakim został złożony. Bez wątpienia, już sama redakcyjna forma art. 387 § 1 kpk wyraźnie wskazuje na to, że możliwość skorzystania z dobrodziejstwa tejże instytucji jest ściśle obwarowana terminem, co stanowi warunek formalny pozwalający na jego uwzględnienie. Ustawodawca dobitnie bowiem zaznaczył, iż to może mieć miejsce jedynie, gdy uprawniony z postulatem tego rodzaju wystąpi do czasu zakończenia pierwszego przesłuchania wszystkich oskarżonych na rozprawie głównej. Następuje to zatem z momentem udzielenia odpowiedzi na ostatnie z pytań zadanych ostatniemu oskarżonemu w fazie odbierania od niego wyjaśnień. Analogicznie zatem, jeżeli przesłuchanie uległo zakończeniu, to przejście do kolejnej czynności, którą powinno być pouczenie oskarżonych o przysługującym im prawie do zadawania pytań osobom przesłuchiwanym oraz składania wyjaśnień co do każdego dowodu, oznacza wygaśnięcie tego uprawnienia. Zaznaczenia wymaga, że w doktrynie zagadnienie to bywało dość problematyczne i teoretycy niekiedy pojmowali je w odmienny sposób, jednakże w ocenie Sądu Okręgowego to argumenty zaprezentowane powyżej są logiczne i słuszne. Pomimo zaistniałych obiekcji, zdaniem Sądu Odwoławczego, zamysł prawodawcy został przezeń wyrażony na tyle jasno, że zastosowana forma redakcyjna przepisu nie powinna pozostawiać miejsca na jakąkolwiek odmienną, dowolną interpretację. Jednakże, wobec wszelkich ewentualnych wątpliwości dodać nadto należy, iż w wypadku niestawiennictwa oskarżonego i ujawnienia jego wyjaśnień w trybie art. 389 § 1 kpk to właśnie taka czynność stanowi pierwsze przesłuchanie, co wyłącza z kolei opcję zastosowania wobec niego przywileju, o jakim mowa w treści art. 387 § 1 kpk. Tak też było na kanwie przedmiotowej sprawy. Sąd meriti w trybie art. 389 § 1 kpk, ujawnił wyjaśnienia A. N., w związku z czym na kolejnym terminie rozprawy podsądny nie mógł już skutecznie złożyć wniosku o zastosowanie trybu z art. 387 § 1 kpk. W tej sytuacji, organ ten nie powinien uwzględniać wniosku obrońcy, lecz w zamian kontynuować rozprawę na zasadach ogólnych i dokonać przesłuchania kolejnych świadków, zwłaszcza że ci stawili się przed Sądem. Finalnie, nie sposób odmówić słuszności przekonaniom skarżącego, iż określony w art. 387 § 1 kpk, termin ma charakter prekluzyjny, a co za tym idzie - po jego upływie uprawnienie podsądnego ostatecznie wygasa, gdyż nie jest on ani przywracalny ani nie odżywa wskutek podjęcia pewnych działań czy dokonania określonych czynności. Co więcej – nie sposób pominąć, iż wykładnia funkcjonalna przywołanego przepisu wskazuje, że instytucja dobrowolnego poddania się karze na rozprawie ma na celu ograniczenie dowodów tylko do wyjaśnień oskarżonego, co podyktowane zostało postulatami szybkości i ekonomiki procesowej. Chodzi tu zatem o zaniechanie przeprowadzenia postępowania dowodowego w szerszym kształcie niż sprowadzające się właśnie do tego, jedynego źródła dowodowego i jest motywowane właśnie określonymi względami. Zaprezentowany przez Sąd Rejonowy sposób procedowania nie tylko był nieuprawniony, ale jednocześnie w żaden sposób nie przyczynił się do usprawnienia postępowania. Chociaż wadliwa procedura nie pozwoliła skarżącemu zaskarżyć pierwszoinstancyjnego rozstrzygnięcia w zakresie sankcji karnej, to i na ten aspekt należy zwrócić uwagę Sądu merytorycznego. Rację miał bowiem skarżący przekonując, iż już na tzw. pierwszy rzut oka wyrok wydany w części dotyczącej orzeczenia o środku karnym w postaci zakazu prowadzenia pojazdów raził niewspółmiernością. Pozornie organ procesowy orzekł wobec sprawcy zakaz prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych, co wydawać by się mogło uzasadnione, jednak jednocześnie wyłączył spod niego pojazdy kategorii A, B i C, jednocześnie nakreślając czas jego trwania jako jedynie 3 lata . Nie tracąc z pola widzenia okoliczności przedmiotowej sprawy, które celnie przywołał prokurator, trudno racjonalnie wytłumaczyć jakie pobudki kierowały Sądem niższego rzędu. Oskarżony w chwili popełnienia czynu znajdował się w stanie nietrzeźwości (z wynikiem badania 0.86 mg/1 alkoholu), zaś czynność sprawcza sprowadzała się do prowadzenia samochodu ciężarowego z naczepą. Pozostawienie mu zatem uprawnień do kierowania pojazdami w tak szerokim zakresie poddaje w wątpliwość nie tylko słuszność i sprawiedliwość, lecz nadto celowość takiego a nie innego rozstrzygnięcia. Z praktycznego punktu widzenia bowiem Sąd Rejonowy pozbawił A. N. wyłącznie uprawnień do kierowania samymi naczepami, a pozostałymi pojazdami oskarżony mógłby nadal jeździć - co wynika z ustawy o kierujących pojazdami z dnia 5 stycznia 2011 roku, gdzie w art. 6 zostały określone kategorie prawa jazdy i to do kierowania jakimi pojazdami uprawniają. Sąd Okręgowy przychyla się do postulatów oskarżyciela publicznego co do konieczności ponownego zweryfikowania przez Sąd meriti czy orzeczone rozstrzygnięcie odpowiada ustawowym postulatom sprawiedliwości i współmierności oraz czy spełni postawione przed nim cele. Orzeczenie danego środka karnego, zwłaszcza tyczy się to zakazu prowadzenia pojazdów, ma na celu zadanie sprawcy realnych dolegliwości, stanowiących dla niego poniekąd przestrogę na przyszłość. Jednocześnie ten winien choćby czasowo lecz w sposób rzeczywisty wyeliminować danego stwarzającego zagrożenie kierowcę z przestrzeni dróg publicznych. Nie należy też pomijać kontekstu sytuacyjnego niniejszej sprawy. Prowadzenie pojazdu w stanie nietrzeźwości, niejako już samo z siebie, wiąże się z wystąpieniem wysokiego stopnia zawinienia sprawcy oraz tożsamego stopnia społecznej szkodliwości zarzucanego mu czynu. Jednocześnie, stężenie alkoholu w organizmie oskarżonego przekraczało dopuszczalną normę aż czterokrotnie, a pomimo to kierował on pojazdem ciężarowym, o dużym gabarycie, a zatem potencjalnie stwarzającym poważne niebezpieczeństwo dla pozostałych uczestników ruchu drogowego. Jak słusznie wskazał skarżący, nie należy pomijać związku między rodzajem pojazdu, który sprawca prowadził w chwili popełnienia czynu, a zakresem orzeczonego przez Sąd zakazu. Z zakresu orzeczenia zakazu prowadzenia pojazdów nie mogą być bowiem wyłączone uprawnienia do prowadzenia pojazdu takiego rodzaju, który sprawca prowadził, dopuszczając się przestępstwa przeciwko bezpieczeństwu w komunikacji (wyrok Sądu Najwyższego z dnia wyrok z dnia 7 stycznia 2008 roku, wydany w sprawie o sygn. akt II KK 225/07). Wniosek - o uchylenie zaskarżonego orzeczenia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez Sąd Rejonowy w Mińsku Mazowieckim; ☒ zasadny ☐ częściowo zasadny ☐ niezasadny Zwięźle o powodach uznania wniosku za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny. Wobec zasadności wywiedzionego zarzutu, na uwzględnienie zasłużył także sformułowany przez oskarżyciela wniosek apelacyjny. 4. OKOLICZNOŚCI PODLEGAJĄCE UWZGLĘDNIENIU Z URZĘDU 1. ---------------------------------------------------------------------------------------------------------------- Zwięźle o powodach uwzględnienia okoliczności ---------------------------------------------------------------------------------------------------------------- 5. ROZSTRZYGNIĘCIE SĄDU ODWOŁAWCZEGO 5.1. Utrzymanie w mocy wyroku sądu pierwszej instancji 1. Przedmiot utrzymania w mocy ----------------------------------------------------------------------------------------- Zwięźle o powodach utrzymania w mocy ---------------------------------------------------------------------------------------------------------------- 5.2. Zmiana wyroku sądu pierwszej instancji 1. Przedmiot i zakres zmiany --------------------------------------------------------------------------------------------- Zwięźle o powodach zmiany ---------------------------------------------------------------------------------------------------------------- 5.3. Uchylenie wyroku sądu pierwszej instancji 5.3.1. Przyczyna, zakres i podstawa prawna uchylenia 1.1. -------------------------------------------------------------------------- ☐ art. 439 k.p.k. Zwięźle o powodach uchylenia ---------------------------------------------------------------------------------------------------------------- 2.1. Konieczność przeprowadzenia na nowo przewodu w całości ☒ art. 437 § 2 k.p.k. Zwięźle o powodach uchylenia Kwestia ta została szerzej skomentowana w części stanowiącej odpowiedź na zarzuty apelacji. 3.1. Konieczność umorzenia postępowania ☐ art. 437 § 2 k.p.k. Zwięźle o powodach uchylenia i umorzenia ze wskazaniem szczególnej podstawy prawnej umorzenia ---------------------------------------------------------------------------------------------------------------- 4.1. -------------------------------------------------------------------------- ☐ art. 454 § 1 k.p.k. Zwięźle o powodach uchylenia ---------------------------------------------------------------------------------------------------------------- 5.3.2. Zapatrywania prawne i wskazania co do dalszego postępowania Procedując po raz kolejny, Sąd pierwszej instancji przeprowadzi postepowanie dowodowe w sposób pozbawiony wyżej opisanych uchybień, dogłębnie analizując kwestie wskazane przez Sąd Okręgowy. 5.4. Inne rozstrzygnięcia zawarte w wyroku Punkt rozstrzygnięcia z wyroku Przytoczyć okoliczności ------------------ --------------------------------------------------------------------------------------------------- 6. Koszty Procesu Punkt rozstrzygnięcia z wyroku Przytoczyć okoliczności ----------------- ---------------------------------------------------------------------------------------------------- 7. PODPIS 1.3. Granice zaskarżenia Kolejny numer załącznika Podmiot wnoszący apelację Oskarżyciel publiczny; Rozstrzygnięcie, brak rozstrzygnięcia albo ustalenie, którego dotyczy apelacja Wyrok Sądu Rejonowego w Mińsku Mazowieckim z dnia 16 maja 2022 roku, wydany w sprawie o sygn. akt II K 966/20; 1.3.1. Kierunek i zakres zaskarżenia ☐ na korzyść ☒ na niekorzyść ☒ w całości ☐ w części ☐ co do winy ☐ co do kary ☐ co do środka karnego lub innego rozstrzygnięcia albo ustalenia 1.3.2. Podniesione zarzuty Zaznaczyć zarzuty wskazane przez strony w apelacji ☐ art. 438 pkt 1 k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w zakresie kwalifikacji prawnej czynu przypisanego oskarżonemu ☐ art. 438 pkt 1a k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w innym wypadku niż wskazany w art. 438 pkt 1 k.p.k., chyba że pomimo błędnej podstawy prawnej orzeczenie odpowiada prawu ☒ art. 438 pkt 2 k.p.k. – obraza przepisów postępowania, jeżeli mogła ona mieć wpływ na treść orzeczenia ☐ art. 438 pkt 3 k.p.k. – błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia, jeżeli mógł on mieć wpływ na treść tego orzeczenia ☒ art. 438 pkt 4 k.p.k. – rażąca niewspółmierność kary, środka karnego, nawiązki lub niesłusznego zastosowania albo niezastosowania środka zabezpieczającego, przepadku lub innego środka ☐ art. 439 k.p.k. ☐ brak zarzutów 1.4. Wnioski ☒ uchylenie ☐ zmiana

Need to analyze how this precedent applies to your matter?

Cross-reference this judgment against statutes, commentaries, and subsequent citing case law inside Legislator AI.

Open in Legislator →

Full text

IX Ka 379/20

WYROK W IMIENIU

RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 21 sierpnia 2020 r. Sąd Okręgowy w Toruniu w Wydziale IX Karnym Odwoławczym w składzie: Przewodniczący – Sędzia S.O. Aleksandra Nowicka Sędziowie: S.O. Rafał Sadowski S.O. Lech Gutkowski Protokolant st. sekr. sąd. Magdalena Kaiser przy udziale Prokuratora Prokuratury Rejonowej w B. (...) D. P. po rozpoznaniu w dniu 19 sierpnia 2020r. sprawy R. B. oskarżonego z art. 177 § 1 i 2 kk w zw. z art. 178§1 kk i in. oraz sprawy D. R. oskarżonego z art. 162§1 kk i z art. 239§1 kk na skutek apelacji wniesionej przez prokuratora, obrońców obu oskarżonych i oskarżonego D. R. od wyroku Sądu Rejonowego w B. (...)z dnia 19 lutego 2020r. sygn. akt (...) I. zmienia zaskarżony wyrok w ten sposób, że : - w odniesieniu do R. B.:

1. z pkt II i VIII eliminuje zapis” w ruchu lądowym”, 2. uniewinnia oskarżonego od zarzutu czynu przypisanego w pkt VI tj. czynu z art. 162§1 kk, 3. uchyla pkt VII, 4. na mocy art. 85§1 i 2 kk, art. 85a kk, art. 86§1 kk w miejsce orzeczonych w pkt I i III zaskarżonego wyroku kar pozbawienia wolności wymierza karę łączną pozbawienia wolności 10 (dziesięciu) lat, 5. na mocy art. 47§3 kk zasądza od oskarżonego nawiązkę w kwocie 10.000 (dziesięć tysięcy) złotych na rzecz Funduszu Pomocy Pokrzywdzonym oraz Pomocy Postpenitencjarnej, - w odniesieniu do oskarżonego D. R.:

6. uniewinnia oskarżonego od zarzutu popełnienia czynu przypisanego mu w pkt X tj. czynu z art. 162§1 kk, 7. uchyla pkt XII, 8. łagodzi orzeczoną w pkt XI za czyn z art. 239§1 kk karę pozbawienia wolności z 3 (trzech) do 2 (dwóch) lat;

9. uchyla pkt XV co do obu oskarżonych II. w pozostałym zakresie zaskarżony wyrok utrzymuje w mocy; III. zwalnia oskarżonych od obowiązku uiszczenia opłaty za obie instancje, a wydatkami od chwili wszczęcia postępowania obciąża Skarb Państwa; IV. zasądza od Skarbu Państwa (Sądu Rejonowego w B. (...)) na rzecz adw. H. R. kwotę 516,60 (pięćset szesnaście złotych i sześćdziesiąt groszy) złotych brutto oraz koszty dojazdu na rozprawę w kwocie 117,01 (sto siedemnaście złotych i jeden grosz) zł tytułem zwrotu nieopłaconych kosztów obrony z urzędu udzielonej oskarżonemu D. R. w postępowaniu odwoławczym.

UZASADNIENIE

Formularz UK 2 Sygnatura akt IX Ka 379/20 Załącznik dołącza się w każdym przypadku. Podać liczbę załączników: 3 CZĘŚĆ WSTĘPNA Oznaczenie wyroku sądu pierwszej instancji Wyrok Sądu Rejonowego w B. (...)z dnia 19 lutego 2020 r., sygn. akt (...) Podmiot wnoszący apelację ☒ oskarżyciel publiczny albo prokurator w sprawie o wydanie wyroku łącznego ☐ oskarżyciel posiłkowy ☐ oskarżyciel prywatny ☐ obrońca ☐ oskarżony albo skazany w sprawie o wydanie wyroku łącznego ☐ inny Granice zaskarżenia Kierunek i zakres zaskarżenia ☐ na korzyść ☒ na niekorzyść ☐ w całości ☒ w części ☐ co do winy ☒ co do kary ☒ co do środka karnego lub innego rozstrzygnięcia albo ustalenia Podniesione zarzuty Zaznaczyć zarzuty wskazane przez strony w apelacji ☐ art. 438 pkt 1 k.p.k.

– obraza przepisów prawa materialnego w zakresie kwalifikacji prawnej czynu przypisanego oskarżonemu ☒ art. 438 pkt 1a k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w innym wypadku niż wskazany w art. 438 pkt 1 k.p.k., chyba że pomimo błędnej podstawy prawnej orzeczenie odpowiada prawu ☒ art. 438 pkt 2 k.p.k. – obraza przepisów postępowania, jeżeli mogła ona mieć wpływ na treść orzeczenia ☐ art. 438 pkt 3 k.p.k. – błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia, jeżeli mógł on mieć wpływ na treść tego orzeczenia ☒ art. 438 pkt 4 k.p.k.

– rażąca niewspółmierność kary, środka karnego, nawiązki lub niesłusznego zastosowania albo niezastosowania środka zabezpieczającego, przepadku lub innego środka ☐ art. 439 k.p.k. ☐ brak zarzutów Wnioski ☐ uchylenie ☒ zmiana Ustalenie faktów w związku z dowodami przeprowadzonymi przez sąd odwoławczy Ustalenie faktów Fakty uznane za udowodnione Lp. Oskarżony Fakt oraz czyn, do którego fakt się odnosi Dowód Numer karty 2.1.1.1. Fakty uznane za nieudowodnione Lp. Oskarżony Fakt oraz czyn, do którego fakt się odnosi Dowód Numer karty 2.1.2.1.

Ocena dowodów Dowody będące podstawą ustalenia faktów Lp. faktu z pkt 2.1.1 Dowód Zwięźle o powodach uznania dowodu Dowody nieuwzględnione przy ustaleniu faktów(dowody, które sąd uznał za niewiarygodne oraz niemające znaczenia dla ustalenia faktów) Lp. faktu z pkt 2.1.1 albo 2.1.2 Dowód Zwięźle o powodach nieuwzględnienia dowodu STANOWISKO SĄDU ODWOŁAWCZEGO WOBEC ZGŁOSZONYCH ZARZUTÓW i wniosków Lp. Zarzut 3.1. Apelacja prokuratora - orzeczenie o karze, o środku karnym oraz brak orzeczenia środka kompensacyjnego wobec R.

B. i brak orzeczenia środka kompensacyjnego wobec D. R. ☐ zasadny ☒ częściowo zasadny ☐ niezasadny Zwięźle o powodach uznania zarzutu za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny Wywiedziony przez oskarżyciela środek odwoławczy koncentrował się na kształcie zastosowanych względem oskarżonych reakcji karnych. Prokurator aprobując poczynione przez Sąd Rejonowy ustalenia stanu faktycznego sprawy skierował względem zapadłego wyroku następujące zastrzeżenia, które - stosownie do niżej zaprezentowanej argumentacji – częściowo okazały się zasadne.

Prokurator wywodził naruszenie art. 42 § 3 kk. W myśl tegoż przepisu sąd orzeka zakaz prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych dożywotnio w razie popełnienia przestępstwa określonego w art. 178a § 4 lub jeżeli sprawca w czasie popełnienia przestępstwa określonego w art. 173, którego następstwem jest śmierć innej osoby lub ciężki uszczerbek na jej zdrowiu, albo w czasie popełnienia przestępstwa określonego w art. 177 § 2 lub w art. 355 § 2 był w stanie nietrzeźwości lub pod wpływem środka odurzającego lub zbiegł z miejsca zdarzenia, chyba że zachodzi wyjątkowy wypadek, uzasadniony szczególnymi okolicznościami.

Wobec oskarżonego R. B. za przestępstwo z art. 177 § 1 i 2 kk w zw. z art. 178 § 1 kk został natomiast orzeczony środek karny w postaci zakazu prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych w ruchu lądowym. Kwestionujące taki stan rzeczy twierdzenia prokuratora i jego stanowisko co do naruszenia art. 42 § 3 kk i w konsekwencji art. 90 § 2 kk były słuszne. Trafnie podał on, że w art. 42 § 3 kk nie określono rodzaju pojazdów, wobec czego dotyczyć on może różnych ich rodzajów i w konsekwencji przy orzekaniu tegoż zakazu nie jest możliwe jego różnicowanie co do danej strefy ruchu (lądowego, wodnego, powietrznego).

Trzeba się zgodzić, że tenże obligatoryjny zakaz obejmuje wszelkie pojazdy mechaniczne i wobec tego dotyczy wszystkich stref ruchu i nie jest możliwe wyłączenie jakiegokolwiek rodzaju pojazdu mechanicznego. Także racją jest, że w sprawie nie zaistniał wyjątkowy wypadek, uzasadniony szczególnymi okolicznościami pozwalający na ograniczenie czasowego i przedmiotowego zakresu obowiązywania zakazu do granic określonych przez art. 42 § 2 kk, bynajmniej na taki nie wskazywał też w pisemnych motywach zaskarżonego orzeczenia Sąd I instancji.

Sąd Okręgowy uwzględniając zapatrywania prokuratora zmienił zaskarżony wyrok w ten sposób, że w odniesieniu do R. B. z punktu II i VIII sentencji wyroku wyeliminował zapis „w ruchu lądowym”. Autor apelacji twierdził, iż doszło do obrazy art. 47 § 3 kk, w myśl którego w razie skazania sprawcy za przestępstwo określone w art. 173, art. 174, art. 177 lub w art. 355, jeżeli sprawca był w stanie nietrzeźwości lub pod wpływem środka odurzającego lub zbiegł z miejsca zdarzenia, sąd orzeka nawiązkę na rzecz pokrzywdzonego, a w razie jego śmierci w wyniku popełnionego przez skazanego przestępstwa nawiązkę na rzecz osoby najbliższej, której sytuacja życiowa wskutek śmierci pokrzywdzonego uległa znacznemu pogorszeniu.

W razie gdy ustalono więcej niż jedną taką osobę, nawiązki orzeka się na rzecz każdej z nich. Jeśli ustalenie takiej osoby nie jest możliwe, sąd orzeka nawiązkę na rzecz Funduszu Pomocy Pokrzywdzonym oraz Pomocy Postpenitencjarnej. Sąd orzeka nawiązkę w wysokości co najmniej 10 000 złotych. Zastrzeżenia prokuratora co do braku orzeczenia środka kompensacyjnego w postaci nawiązki w związku ze skazaniem R. B. za przestępstwo z art. 177 § 1 i 2 kk w zw. z art. 178 § 1 kk były zasadne. Przytoczony wyżej przepis stanowi o obligatoryjnym przypadku orzeczenia względem sprawcy wymienionych w nim przestępstw nawiązki.

W dyspozycję tegoż przepisu wpisało się natomiast przestępstwo przypisane oskarżonemu R. B. w punkcie I. sentencji wyroku. Zważywszy na to Sąd Okręgowy zmienił zaskarżony wyrok w ten sposób, że na mocy art. 47 § 3 kk zasądził od oskarżonego R. B. nawiązkę w kwocie 10.000 zł na rzecz Funduszu Pomocy Pokrzywdzonym oraz Pomocy Postpenitencjarnej. Jeżeli chodzi o wysokość środka kompensacyjnego to Sąd Okręgowy przyjął najniższą przewidzianą przez ustawodawcę wartość, gdyż w ocenie sądu spełni ona funkcję kompensacyjną oraz przystaje do sytuacji finansowej oskarżonego, którego obecne możliwości zarobkowe będą istotnie ograniczone z uwagi na orzeczoną względem niego kare o charakterze izolacyjnym.

W ocenie Sądu II instancji wskutek śmierci M. T. nie doszło do znacznego pogorszenia sytuacji życiowej osób jej najbliższych. Z akt sprawy nie wynika, by na jej utrzymaniu pozostawał ktokolwiek spośród jej najbliższych. Sąd Okręgowy przeanalizował sytuację materialną córki pokrzywdzonej – K. S., lecz z jej zeznań (k. 594) wynika, że pokrzywdzona za życia nie wspomagała jej finansowo, ani życiowo i K. S. jej także nie wspomagała. Z kolei J. S. (matka) podała, że córka pozostawała wręcz na jej utrzymaniu, a przynajmniej matka żywiła ją i wspomagała finansowo (k. 284).

Ojciec zaś K. B. nie przekazywał żadnych informacji by śmierć córki wpłynęła niekorzystnie na jego sytuację finansową, co jest zrozumiałe w kontekście okoliczności opisywanych przez córkę i matkę pokrzywdzonej. W takim stanie rzeczy Sąd II instancji był zobligowany do orzeczenia omawianej nawiązki na rzecz Funduszu Pomocy Pokrzywdzonym oraz Pomocy Postpenitencjarnej. Nie miał racji skarżący, który twierdził, iż Sąd Rejonowy niesłusznie nie zastosował środka kompensacyjnego w postaci zadośćuczynienia z tytułu śmierci pokrzywdzonej na rzecz K.

S., J. S. i K. B., będących osobami najbliższymi. Istotna dla oceny przedmiotowej kwestii jest treść art. 49a kpk, zgodnie z którym pokrzywdzony, a także prokurator, może aż do zamknięcia przewodu sądowego na rozprawie głównej złożyć wniosek, o którym mowa w art. 46 § 1 Kodeksu karnego. Natomiast zgodnie z art. 46 § 1 kk - w razie skazania sąd może orzec, a na wniosek pokrzywdzonego lub innej osoby uprawnionej orzeka, stosując przepisy prawa cywilnego, obowiązek naprawienia, w całości albo w części, wyrządzonej przestępstwem szkody lub zadośćuczynienia za doznaną krzywdę, przy czym przepisów prawa cywilnego o możliwości zasądzenia renty nie stosuje się.

W przedmiotowej sprawie prokurator złożył wniosek o orzeczenie zadośćuczynienia na rzecz wymienionych osób już po zamknięciu przewodu sądowego. Sąd meriti nie był zobligowany do orzeczenia wskazanego środka kompensacyjnego. W ocenie Sądu Odwoławczego, skoro decyzja w przedmiocie orzeczenia środka kompensacyjnego pozostała do uznania Sądu Rejonowego, a nadto ze strony osób uprawnionych brak było inicjatywy w tym kierunku, to decyzji Sądu I instancji o odstąpieniu od orzeczenia takiego środka nie można uznać za stanowiącą naruszenie przepisu prawa materialnego.

Nie był zasadny zarzut prokuratora wskazujący na obrazę art. 63 § 1 kk z uwagi na niezaliczenie pełnego okresu rzeczywistego pozbawienia wolności w sprawie na poczet kary łącznej pozbawienia wolności orzeczonej wobec R. B. w punkcie IX sentencji wyroku. W ramach wskazanego rozstrzygnięcia Sąd I instancji zaliczył oskarżonemu R. B. okres tymczasowego aresztowania od dnia 14 sierpnia 2019 r. godziny 01:00 do dnia 17 września 2019 r. godziny 01:00 oraz od dnia 1 stycznia 2020 roku godziny 01:00. Jeżeli chodzi o początkową datę to tak jak sugerował skarżący tak samo Sąd Rejonowy w zaskarżonym wyroku przyjął datę zatrzymania R.

B., tj. 14 sierpnia 2019 r. godzina 01:00. Prokurator uważał natomiast, że sąd powinien zaliczyć jego stosowanie od momentu zatrzymania do daty wydania wyroku. Abstrahując od tego, że skarżący mylnie wskazał, że Sąd Rejonowy uczynił tak w przypadku D. R. to stwierdzić należy, że podnosząc omawiany zarzut skarżący stracił z pola widzenia, iż w okresie od 17 września 2019 r. godziny 01:00 do dnia 1 stycznia 2020 r. godziny 01:00 była względem R. B. wykonywana kara pozbawienia wolności orzeczona wyrokiem Sądu Rejonowego w B. (...)w sprawie o sygnaturze (...) (k. 272).

W orzecznictwie utrwalony natomiast jest pogląd, iż nie podlega zaliczeniu okres tymczasowego aresztowania zbiegający się w czasie z odbywaniem przez sprawcę kary pozbawienia wolności (wyrok SN z dnia 28 lutego 1996 r., III KRN 188/95, Prok. i Pr.-wkł. 1996, nr 9, poz. 3; postanowienie SA w Katowicach z dnia 7 sierpnia 2013 r., II AKz 422/13, LEX nr 1400325). Sąd Okręgowy w pełni podziela stanowisko Sądu Najwyższego, że trudno mówić o rzeczywistym pozbawieniu wolności w rozpoznawanej sprawie przez cały okres stosowania tymczasowego aresztowania, skoro w okresie jego trwania wprowadzono do wykonania karę pozbawienia wolności orzeczoną w innej sprawie.

Odmienny punkt widzenia musiałby doprowadzić do zaliczenia tego samego okresu izolacji na poczet dwóch kar orzeczonych w różnych sprawach, co pozostawałoby w jaskrawej sprzeczności z celem omawianego przepisu i prowadziłoby do całkowicie nieuprawnionego premiowania oskarżonego(postanowienie SN z dnia 12 czerwca 2012 r., II KK 75/12, niepubl.). W konsekwencji uznać należało, że sposób zaliczenia przez Sąd Rejonowy okresu tymczasowego aresztowania R. B. na poczet orzeczonej mu kary pozbawienia wolności był prawidłowy. Wniosek ☐ zasadny ☐ częściowo zasadny ☐ niezasadny Zwięźle o powodach uznania wniosku za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny. 3.2.

Apelacja oskarżonego D. R. Apelacja obrońcy oskarżonego D. R. Błąd w ustaleniach faktycznych, rażąca niewspółmierność kary ☐ zasadny ☒ częściowo zasadny ☐ niezasadny Zwięźle o powodach uznania zarzutu za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny Obaj skarżący kwestionowali przeprowadzoną przez Sąd Rejonowy analizę zachowania D. R. i w konsekwencji poczynione przez ten sąd ustalenia stanu faktycznego zawarte w pisemnych motywach zaskarżonego orzeczenia. Ich argumentacja koncentrowała się na wykreowanej przez D. R. w toku procesu linii obrony polegającej na założeniu, że ten czynności polegających na przeniesieniu ciała M.

T. w miejsce oddalone od samochodu podjął pod wpływem strachu przed drugim oskarżonym - R. B.. W ocenie Sądu Okręgowego zgromadzone w sprawie dowody ocenione przy uwzględnieniu dyrektyw wynikających z art. 7 kpk pozwalają na kategoryczne stwierdzenie, iż D. R. swoim zachowaniem wyczerpał znamiona przestępstwa unormowanego w art. 239 § 1 kk, zaś argumenty podawane przez apelujących w tym aspekcie uznać należało za bezzasadne. Zarówno oskarżony, jak również jego obrońca wywodzili, iż D. R. przystąpił do przeniesienia ciała M.

T. wespół z R. B. pod wpływem strachu przed nim. Takie stanowisko nie znajduje jednak ani potwierdzenia w materiale dowodnym sprawy, ani też nie przystaje do zasad logiki i doświadczenia życiowego. Sąd Okręgowy nie podważa tego, że D. R. po zaistniałym zdarzeniu sugerował R. B. wezwanie pomocy, a ten nie uczynił tego z obawy przed grożącą mu odpowiedzialnością ( kategorycznie, szczerze i konsekwentnie wskazywał na to D. R. a także pośrednio przyznał to R. B.), lecz w ostatecznej postaci działania D. R. polegały na pomocy R.

B. w przeniesieniu ciała pokrzywdzonej, a w następstwie tego doszło do oddalenia się przez obu oskarżonych z miejsca zdarzenia. Twierdzenia D. R. co do kierowania przez R. B. względem niego gróźb są niewiarygodne. W pierwszym rzędzie odnotować należy, że tak ukształtowana linia obrony oskarżonego D. R. została przez niego wykreowana dopiero w dalszym toku procesu. Składając wszak na jego początku wyjaśnienia nie powoływał się on takie zachowanie ze strony kierowcy, lecz podawał że ten krzyczał, aby mu pomógł w przeniesieniu M.

T. i on to uczynił. W wyjaśnieniach tych oskarżony D. R. przyznając się do popełnienia zarzucanych mu czynów nie wspominał, by zachowanie R. B. stanowiło względem niego zagrożenie oraz, by ten używał względem niego groźby naruszenia zdrowia oraz, by obawiał się on o własne życie. Wbrew wywodom apelacji oskarżonego zgodzić należy się z tezą Sądu Rejonowego, iż D. R. kreując taką wersję zdarzeń próbował umniejszyć swój udział zrzucając winę na współoskarżonego. Dodatkowo wskazać trzeba, że prowadzona przez D.

R. linia obrony nie przystaje do dalszego toku zaistniałego zdarzenia, a mianowicie opuszczenia przez niego miejsca zdarzenia oraz udania się do własnego miejsca zamieszkania i zaniechania wezwania pomocy. Każdy z oskarżonych z miejsca zdarzenia oddalił się w innym kierunku i po opuszczeniu tegoż miejsca D. R. bez obecności R. B. mógł podjąć działania polegające na zawiadomieniu odpowiednich służb, a jednak tego nie uczynił. Nie sposób także przyjąć za zasadne stanowiska oskarżonego, że jego udział w omawianych czynnościach był znikomy, wszak jego zachowanie stanowiło istotne ułatwienie dla działania R.

B. zmierzającego do przeniesienia ciała pokrzywdzonej M. T., która straciła życie wskutek spowodowanego przez niego wypadku komunikacyjnego. Dodatkowo stwierdzić trzeba, że D. R. w tworzeniu swej linii obrony był niekonsekwentny, gdyż wyjaśniając w toku sprawy (zaznaczyć jeszcze raz trzeba dopiero na dalszym jego etapie) mówił o obawie o własne zdrowie i życie, a natomiast w apelacji wskazywał iż R. B. groził mu również, że całą winę za spowodowanie wypadku zrzuci na niego. Niedorzeczność takiego tłumaczenia wobec zawartego w aktach sprawy materiału dowodowego stanowiska jest oczywista i w żadnym razie nie zasługuje ono na uwzględnienie.

Tożsamy w swej istocie kierunek obrała apelacja obrońcy oskarżonego. Uzupełnił on twierdzenia oskarżonego o argumenty, które nie obaliły trafnej oceny Sądu I instancji przedmiotowego zachowania D. R.. Obrońca podnosił, że nie wyjaśniono jaki był charakter znajomości obu oskarżonych, „czy opierała się na partnerstwie, czy tez dominacji jednego z nich, gdyż w jego ocenie ustalenie tychże relacji między oskarżonymi pozwoliłoby na zweryfikowanie standingu psychicznego D. R. po zdarzeniu. Także wywodził on, że nie wyjaśniono, czy okoliczności zdarzenia oraz osobowość R.

B. były determinantem anormalnych zachowań R. oraz nie odniesiono się do kwestii jego zamiaru powrotu na miejsce zdarzenia”. Tak sformułowana przez obrońcę argumentacja stanowi polemikę z poczynioną przez Sąd Rejonowy analizą dowodową akt sprawy i w żadnym razie nie podważa wyprowadzonych przez tenże sąd wniosków. Analiza akt sprawy nie nasuwa cienia wątpliwości co do tego, że relacje między oboma oskarżonymi były dobre, a spotkanie w dniu zdarzenia dobrowolne, w tym także uczestniczenie przez D. R. w jeździe pojazdem kierowanym przez pozostającego pod wpływem alkoholu kierowcą - R.

B.. Dowody sprawy, a zwłaszcza wyjaśnienia oskarżonych nie sugerują, by między nimi występowały relacje o charakterze dominacji, czy zależności. Jeżeli chodzi natomiast o proces decyzyjny D. R. i jego postępowanie po zaistniałym wypadku drogowym to Sąd Okręgowy – wobec zaprezentowanej wyżej argumentacji – nie uznaje zapatrywania obrony, by jego zachowanie było podyktowane obawą przed sprawcą wypadku. W kwestii zaś wspomnianego przez obrońcę zamiaru ze strony D. R. powrotu na miejsce zdarzenia wskazać ponownie trzeba, iż do niego nie doszło, a oskarżony – jak sam podał – „pomógł R.

B. wziąć M. T. i zanieść kawałek na pole, a następnie powiedział, że idzie już do siebie, po czym odszedł i poszedł do domu, gdzie siedział i pił trochę” (zob. k. 52-54). W ocenie Sądu II instancji nie sposób przyjąć, by osoba nosząca się z zamiarem powrotu na miejsce zdarzenia w taki sposób się zachowywała. Jeżeli zaś chodzi o zarzut o przestępstwo z art. 162 § 1 kk to szerzej o nim mowa w punkcie 5.2.1. niniejszego uzasadnienia. Oskarżony D. R. słusznie podkreślał w wywiedzionym środku odwoławczym, iż od razu po kolizji sprawdził tętno M.

T., które było niewyczuwalne, a to w sposób istotny rzutuje na ocenę możności przypisania jemu oraz drugiemu z oskarżonych przestępstwa nieudzielenia pomocy. Oskarżony D. R. w wywiedzionym środku odwoławczym wnosił o złagodzenie wymierzonych mu za przypisane czyny kar jednostkowych i w konsekwencji orzeczonej na ich podstawie kary łącznej. Z uwagi na zmiany dokonane przez Sąd Okręgowy w zaskarżonym wyroku (o których szerzej mowa poniżej) w tym miejscu odnieść należy się tylko do orzeczonej wobec D. R. za przypisane mu przestępstwo z art. 239 § 1 kk kary pozbawienia wolności w wymiarze 3 lat.

W ocenie Sądu Okręgowego, uwzględniwszy dyrektywy wymiaru kary unormowane w art. 53 kk, stwierdzić należy iż karą adekwatną względem występku oskarżonego D. R. jest kara pozbawienia wolności w wymiarze 2 lat. Czyn zabroniony D. R. w postaci poplecznictwa cechuje się wysokim stopniem społecznej szkodliwości, a przy tym stopień winy oskarżonego był także wysoki. Sąd I instancji trafnie także ocenił okoliczności przedmiotowego zdarzenia, w tym to, że pokrzywdzona – M. T. była dla oskarżonego osobą bliską, natomiast jej ciało zostało przy pomocy D.

R. oddalone od miejsca zdarzenia i pozostawione w stanie daleko odbiegającym od poszanowania ludzkiego ciała. Taki sposób popełnienia przestępstwa poplecznictwa wymaga odpowiednio surowej kary. Z drugiej jednak strony w ocenie Sądu II instancji Sąd Rejonowy nie nadał należytej wagi okolicznościom łagodzącym. Zważyć należy, że D. R. nie był uprzednio karany, przyznał się do zarzucanych mu czynów i złożył bądź co bądź wyczerpujące wyjaśnienia co do czynności podejmowanych przez obu oskarżonych w inkryminowanym czasie.

Jego relacje przyczyniły się w znaczącym stopniu do ustalenia stanu faktycznego. Trzeba też dostrzec, że nie z własnej inicjatywy, lecz na skutek skierowania względem niego prośby przystąpił do zachowania wyczerpującego znamiona poplecznictwa. Nie bez znaczenia pozostaje także to, że wyraził on skruchę na rozprawie, a w jego postawie dostrzegalna była negatywna refleksja względem własnego zachowania. Wniosek ☐ zasadny ☐ częściowo zasadny ☐ niezasadny Zwięźle o powodach uznania wniosku za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny. 3.3.

Apelacja obrońcy oskarżonego R. B. Obraza przepisów postępowania, błąd w ustaleniach faktycznych, rażąca niewspółmierność kary ☐ zasadny ☒ częściowo zasadny ☐ niezasadny Zwięźle o powodach uznania zarzutu za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny Apelacja obrońcy oskarżonego sprowadzająca się do kwestionowania uznania winy R. B. za czyn spowodowania wypadku komunikacyjnego była bezzasadna. Wbrew wywodom środka odwoławczego Sąd Rejonowy w B. (...)prawidłowo przeprowadził przewód sądowy gromadząc materiał dowodowy pozwalający na merytoryczne rozstrzygnięcie sprawy.

Ustalenia faktyczne poczynione przez Sąd I instancji nie wykraczają poza granice swobodnej oceny dowodów, poczynione zostały na podstawie wszechstronnej analizy przeprowadzonych dowodów, ocena których nie wykazała błędów natury logicznej i faktycznej, była zgodna ze wskazaniami wiedzy i doświadczenia życiowego, znajdując swoje odzwierciedlenie w uzasadnieniu zaskarżonego orzeczenia. Przeprowadzona kontrola odwoławcza nie potwierdziła, by Sąd I instancji dopuścił się obrazy przepisów procesowych w zakresie postępowania dowodowego, czy też zarzucanego błędu w ustaleniach faktycznych.

Tezy apelacji mijają się z dowodami zgromadzonymi w aktach sprawy, a zwłaszcza z opiniami biegłych. Należy odnotować, że w sprawie zostały przeprowadzone dwie opinie biegłych, tj. opinia sądowo – lekarska (k. 199-201) oraz opinia sądowo - lekarska oraz z zakresu badań wypadków drogowych (k. 303 – 327). I tak, nie jest zasadny zarzut, iż z uwagi na nieustalenie przez Sąd Rejonowy, kiedy M. T. zmarła, doszło do naruszenia przepisów postępowania. Trzeba bowiem stwierdzić, iż Sąd zapytanie o wspominaną kwestię skierował do biegłych, którzy posiadając wiedzę specjalną stwierdzili (k. 199-201), że ustalenie w sposób precyzyjny czasu zgonu M.

T. nie jest możliwe. Jeżeli zaś chodzi o przyczynę zaistniałego zdarzenia, to dysponujący zawartym w aktach sprawy materiałem dowodowym biegli stwierdzili kategorycznie, że przyczyną zaistnienia przedmiotowego wypadku drogowego było nieprawidłowe postępowanie kierującego samochodem A. – R. B., polegające na niezachowaniu należytej ostrożności oraz kierowaniu pojazdem w stanie nietrzeźwości, co skutkowało zjazdem poza jezdnię i uderzeniem w pień rosnącego drzewa. Nie jest słuszne stanowisko obrońcy, by pokrzywdzona przyczyniła się do zaistniałego zdarzenia.

Z taką tezą trafnie rozprawił się Sąd Rejonowy konstatując, że niezależnie od tego, kto był inicjatorem zachowania polegającego na całowaniu się R. B. i M. T. (czy oskarżony czy pokrzywdzona) wskazać trzeba, że to R. B. prowadził pojazd i to on odpowiadał za bezpieczeństwo. Rację ma Sąd I instancji wywodząc, że jeżeli takie zachowanie pasażerki kierowcy przeszkadzało to były różne sposoby zareagowania od zwrócenia jej uwagi do zatrzymania pojazdu włącznie. Na zasadność przypisania popełnienia przez R. B. zarzuconego mu czynu spowodowania wypadku komunikacyjnego nie wpływa to, że M.

T. podróżowała bez zapiętych pasów bezpieczeństwa. Przedmiotowy wypadek drogowy był następstwem umyślnego naruszenia przez R. B. zasad bezpieczeństwa w ruchu drogowym. W wyniku takiego postępowania oskarżonego doszło do uderzenia samochodu w drzewo i w konsekwencji tego M. T. poniosła śmierć. Nietrzeźwość M. T. będącej pasażerem prowadzonego przez R. B. pojazdu pozostawała natomiast bez znaczenia dla zaistnienia wypadku drogowego. Z relacji D. R., a także R. B. (którzy zresztą także pozostawali pod wpływem alkoholu) nie wynika, by z uwagi na taki stan postępowała ona w sposób, względem którego R.

B. wyraziłby jako kierowca kategoryczny sprzeciw. Nie do przyjęcia jest podawana przez obrońcę sugestia, iż R. B. przenosząc ciało pokrzywdzonej z dala od miejsca zdarzenia podejmował czynności ratunkowe. W pierwszym rzędzie odnotować trzeba wyprowadzony w zawartej w aktach sprawy opinii (k. 303 – 327) wniosek, iż w analizowanym przypadku stan techniczny samochodu A. w tym jego instalacji gazowej po uderzeniu tego pojazdu w pień drzewa, nie stanowił zagrożenia dla życia lub zdrowia M. T.. Poza tym trudno jest mówić tu o czynnościach ratunkowych, skoro w następstwie omawianego zachowania opuścił on miejsce zdarzenia i pozostawił pokrzywdzoną na polu nie wzywając odpowiednich służb.

Skarżący niesłusznie negował stwierdzenie przez Sąd Rejonowy, że zachowanie R. B. bezpośrednio po zdarzeniu miało charakter przemyślany i było obliczone na skutek w postaci uniknięcia lub przynajmniej złagodzenia grożących mu konsekwencji. Autor apelacji usprawiedliwienia dla postępowania oskarżonego próbował doszukać się w pozostawaniu przez niego w stanie nietrzeźwości. W ocenie Sądu Okręgowego taki stan rzeczy nie dezawuuje stwierdzenia, że R. B. działał świadomie, choć jego zachowanie rzeczywiście nie było ani racjonalne ani rozsądne ani przyzwoite.

Niemniej jednak nie było takie nie z uwagi na wpływ alkoholu, lecz z uwagi na przyświecające R. B. założenie uniknięcia odpowiedzialności za popełniony przez niego czyn. Dodatkowo stwierdzić trzeba, że pozostawanie w stanie nietrzeźwości nie jest w polskim prawie karnym okolicznością o charakterze ekskulpującym. Sąd Rejonowy słusznie stwierdził, że postępowanie oskarżonych stanowiły czynności przemyślane ukierunkowane na złagodzenie grożących konsekwencji, a nie spowodowane szokiem, co – jak trafnie sąd ten dostrzega - sam oskarżony R.

B. przyznał w śledztwie (k. 57v-58). Zasadnie natomiast skarżący kwestionował przypisanie R. B. przestępstwa z art. 162 § 1 kk, o czym szerzej w punkcie 5.2.1. niniejszego uzasadnienia. Antycypując rozważania w zakresie wymierzonej oskarżonemu kary stwierdzić należy, że z uwagi na uniewinnienie R. B. od zarzutu popełnienia przestępstwa z art. 162 § 1 kk Sąd Okręgowy zmienił wymiar orzeczonej względem niego kary łącznej. Brak było podstaw do kwestionowania zapadłych w sprawie rozstrzygnięć o karach jednostkowych wymierzonych R.

B. za popełnienie przestępstw spowodowania wypadku komunikacyjnego, w wyniku którego śmierć poniosła M. T. oraz prowadzenia pojazdu mechanicznego w stanie nietrzeźwości. Wymierzone za te przestępstwa kary wynosiły odpowiednio 10 lat pozbawienia wolności oraz 2 lata pozbawienia wolności. W ocenie Sądu Okręgowego uwzględniały one stopień winy R. B., a także odpowiednio bardzo wysoki oraz wysoki stopień społecznej szkodliwości tychże czynów zabronionych. R. B. umyślnie i w sposób rażący naruszył zasady bezpieczeństwa w ruchu drogowym.

Prowadził on pojazd mechaniczny pozostając pod wpływem alkoholu, którego stężenie wynosiło co najmniej 2,37 ‰. Jest to stężenie przekraczające kilkukrotnie dopuszczalną prawem normę. Postąpił on w sposób wyjątkowo nieodpowiedzialny i jego zachowanie doprowadziło do tragicznego skutku – śmierci M. T.. Negatywny wydźwięk ma także jego zachowanie po popełnieniu przestępstwa, to jest zbiegnięcie z miejsca zdarzenia. Dodatkowo Sąd Okręgowy zważył na uprzednią karalność oskarżonego (k. 288-290), stanowiącą okoliczność obciążającą.

Mimo bliskich relacji z pokrzywdzoną był on skoncentrowany na działaniach zmierzających na uchronieniu się przed odpowiedzialnością za popełniony czyn. W żadnym razie nie sposób łagodnie spojrzeć na pozostawienie przez niego ciała pokrzywdzonej (będącej bliską mu osobą - narzeczoną) na polu w stanie utrwalonym na fotografiach zawartych w aktach sprawy, nie wspomniawszy już o zawiadomieniu odpowiednich służb, nawet jeżeli M. T. już nie żyła. Jako okoliczność łagodzącą Sąd Rejonowy słusznie uznał przyznanie się do popełnienia zarzucanych mu czynów, lecz to nie deprecjonuje negatywnej wymowy jego postępowania i w żadnym razie nie uzasadnia ukształtowania rozstrzygnięcia o karze w sposób sugerowany przez obrońcę, to jest by była ona orzeczona w jej dolnych granicach ustawowego zagrożenia.

W konsekwencji Sąd Okręgowy zmieniając zaskarżony wyrok na mocy art. 85 § 1 i 2 kk, art. 85a kk, art. 86 § 1 kk w miejsce orzeczonych w punktach I. i III. zaskarżonego wyroku kar pozbawienia wolności wymierzył karę łączną pozbawienia wolności 10 lat. Zastosowana została tu zasada pełnej absorpcji podyktowana łącznością przedmiotowo – podmiotową przypisanych R. B. czynów. Jest to możliwie najkorzystniejszy dla oskarżonego kształt kary łącznej. Pozostając w kwestii rozstrzygnięcia o reakcji karnej względem popełnionych przez R.

B. przestępstw Sąd II instancji w pełni zaaprobował orzeczenie względem niego środka karnego w postaci zakazu prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych odpowiednio za czyn z punktu I. sentencji wyroku – dożywotnio, zaś za czyn z punktu III. sentencji wyroku na okres 5 lat i w konsekwencji na podstawie art. 90 § 2 kk łącznie tenże środek karny dożywotnio. Należy podkreślić, że omawiany środek karny ma za zadanie zapewnić ochronę bezpieczeństwa w komunikacji. Jest on instrumentem, który służy do wykluczenie z ruchu drogowego takich kierowców, którzy wykazali, że zagrażają bezpieczeństwu w komunikacji.

Umyślne naruszenie przez R. B. zasad bezpieczeństwa w ruchu drogowym, wskazuje na poważne niebezpieczeństwo jakie dla innych użytkowników dróg stwarza oskarżony. Jeśli do tego dodać, że naruszenie przez niego zasad bezpieczeństwa ruchu drogowego doprowadziło do wypadku drogowego, w wyniku którego śmierć poniosła M. T., to waga naruszenia zasad bezpieczeństwa w ruchu jawi się niezwykle poważnie. Tragiczne skutki nagannego zachowania oskarżonego uzasadniają twierdzenie, że jest on osobą stwarzającą realne, poważne zagrożenie dla bezpieczeństwa uczestników ruchu drogowego.

W konsekwencji za słuszne należy uznać pozbawienie go możności uczestniczenia w ruchu drogowym w charakterze kierowcy pojazdu mechanicznego dożywotnio. Prawidłowo Sąd Rejonowy w oparciu o art. 43a § 2 kk zasądził od R. B. kwotę 5000 zł tytułem świadczenia pieniężnego na rzecz Funduszu Pomocy Pokrzywdzonym oraz Pomocy Postpenitencjarnej. Było to rozstrzygnięcie obligatoryjne z uwagi na skazanie go za przestępstwo z art. 178a § 1 kk. Wniosek ☐ zasadny ☐ częściowo zasadny ☐ niezasadny Zwięźle o powodach uznania wniosku za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny.

OKOLICZNOŚCI PODLEGAJĄCE UWZGLĘDNIENIU Z URZĘDU 4.1. Zwięźle o powodach uwzględnienia okoliczności ROZSTRZYGNIĘCIE SĄDU ODWOŁAWCZEGO Utrzymanie w mocy wyroku sądu pierwszej instancji 5.1.1. Przedmiot utrzymania w mocy Wyrok Sądu Rejonowego w B. (...)z dnia 19 lutego 2020 r., sygn. akt (...) Zwięźle o powodach utrzymania w mocy Sąd odwoławczy nie dopatrzył się w zaskarżonym orzeczeniu żadnych uchybień mogących stanowić bezwzględne przyczyny odwoławcze, będących podstawą do uchylenia wyroku z urzędu, stąd – poza zmianami omówionymi poniżej – został on utrzymany w mocy.

Zmiana wyroku sądu pierwszej instancji 5.2.1. Przedmiot i zakres zmiany Wyrok Sądu Rejonowego w B. (...)z dnia 19 lutego 2020 r., sygn. akt(...) Zwięźle o powodach zmiany Zaskarżony wyrok Sąd Okręgowy zmienił w sposób następujący. Uwzględniwszy zarzut prokuratora w zakresie orzeczonego względem R. B. środka karnego Sąd odwoławczy wyeliminował z pkt II i VIII zapis” w ruchu lądowym”, a także zarzut obligatoryjnego orzeczenia nawiązki na mocy art. 47§3 kk zasądził od oskarżonego nawiązkę w kwocie 10.000 złotych na rzecz Funduszu Pomocy Pokrzywdzonym oraz Pomocy Postpenitencjarnej.

Uznawszy za zasadny postulat D. R. co do złagodzenia orzeczonej względem niego kary Sąd Okręgowy złagodził orzeczoną w pkt XI za czyn z art. 239 § 1 kk karę pozbawienia wolności z 3 do 2 lat. Wskazane wyżej zmiany zostały omówione w treści niniejszego uzasadnienia, zaś w tym miejscu szerzej odnieść należy się do zmiany zaskarżonego wyroku w odniesieniu do R. B. oraz D. R., która polegała na uniewinnieniu ich od zarzutu popełnienia czynu z art. 162 § 1 kk. Zgromadzone w sprawie dowody pozostają w opozycji z możnością przypisania oskarżonym popełnienia przestępstwa nieudzielenia pomocy.

Zasadny w tej mierze był zarzut podniesiony przez obrońcę oskarżonego R. B., a przeprowadzona kontrola instancyjna wykazała że w omawianym zakresie zaskarżone orzeczenie względem obu oskarżonych było wadliwe. W wydanej w sprawie opinii sądowo – lekarskiej (k. 199-201) wskazano, że przyczyną zgonu M. T. było pourazowe uszkodzenie centralnego układu nerwowego, zaś ustalenie w sposób precyzyjny czasu zgonu nie jest możliwe. Charakter zmian pourazowych głowy pozwala na wnioskowanie, iż do zgonu nie musiało dojść natychmiast (w ciągu kilku sekund) po ich doznaniu, jakkolwiek określenie jaki czas upłynął od urazu do zgonu nie jest możliwe.

Sąd Okręgowy zważył także na treść zawartej w aktach sprawy na kartach 303 – 327 opinii sądowo - lekarskiej oraz z zakresu badań wypadków drogowych, w której na karcie 326 zawarte jest stwierdzenie, iż sekcja zwłok M. T. wykazała obecność niewielkiej ilości płynnej krwi w oskrzelach głównych i obecność krwi w dużych oskrzelach znalazła także odzwierciedlenie w badaniu mikroskopowym płuc. Biegli dalej wyjaśnili, że krew w drogach oddechowych może prowadzić do tzw. zachłyśnięcia, którego skutkiem jest obecność krwi w pęcherzykach płucnych oraz cechy ostrego rozdęcia płuc.

W przypadku M. T. stwierdzono co prawda cechy rozdęcia płuc, ale krew znajdowała się jedynie w świetle dużych oskrzeli. Na tej podstawie biegli wywnioskowali, że M. T. żyła przez bardzo krótki czas po doznaniu obrażeń głowy bowiem krew nie została zaaspirowana do pęcherzyków płucnych. I dalej stwierdzili, że przeniesienie M. T. i ułożenie jej twarzą do podłoża, które to czynności musiały trwać pewien czas pozostawało bez wpływu na jej zgon. W tym miejscu natomiast odwołać należy się do wyjaśnień oskarżonych, by ustalić ich świadomości co do tego, czy w chwili pozostawienia pokrzywdzonej sądzili oni, że jeszcze żyła, czy już nie.

Ustalenie tej okoliczności ma kluczowe znaczenie dla możliwości przypinania im przestępstwa z art. 162 kk. R. B. podawał, że pokrzywdzona nie reagowała na kierowana przez niego w jej kierunku słowa. Warto przywołać relacje D. R., który w samochodzie podróżował na miejscu usytuowanym bezpośrednio za miejscem, gdzie znajdowała się pokrzywdzona. D. R. w toku procesu szczerze i konsekwentnie podawał, że pamięta on moment uderzenia w drzewo, a także że on i R. się ocknęli, natomiast M. nie. „R. krzyczał; Żyjecie, żyjecie?”.

Krzyczał „wyciągamy M.” Dalej świadek podawał, że R. próbował ją ocucić, ale się nie dało oraz, że M. T. nic nie mówiła i nie dawała znaków życia. Oskarżony wyznał, że gdy jeszcze pozostawał w samochodzie i ona siedziała przed nim, to sprawdzał puls na szyi – przykładał palec i nie było pulsu. „Nie było słychać, ani widać, żeby oddychała. Jeszcze w samochodzie próbowaliśmy, ale nie dawało rady”. R. „ustał na boku pojazdu i krzyczał, abym mu pomógł odnieść ciało M.” (k. 590v). Uznać zatem należy, że oskarżeni pozostawali w przekonaniu, że wynoszą z samochodu zwłoki M.

T.. Czy było to obiektywnie słuszne przekonanie, czy błędne nie można w sposób pewny, w świetle opinii medyka, tego ustalić. Przy tym uwzględnić należy trafną uwagę obrońcy R. B., że w uzasadnieniu wyroku Sąd Rejonowy wskazywał na pokrzywdzoną jako ofiarę, innym zaś razem w odniesieniu do tej samej sytuacji jako jej zwłoki (k. 15 i 20 uzasadnienia). Słusznie bowiem stwierdza autor apelacji, że jeśli sąd ustalił, że doszło do wyniesienia zwłok przez oskarżonego, to nie można w tym zakresie stawiać zarzutu nieudzielenia pomocy ofierze.

W ocenie Sądu Okręgowego przedstawiony materiał dowodowy nie pozwala na wysnucie kategorycznego wniosku, iż M. T. w momencie podejmowania przez oskarżonych działań zmierzających do przeniesienia jej ciała od miejsca zdarzenia już nie żyła, ani że jeszcze żyła. Biegła nie była w stanie tego jednoznacznie stwierdzić, ale oskarżeni pozostawali w przekonaniu, że przemieszczają zwłoki (świadomość, zamiar) i nie sposób wykluczyć, ze tak w istocie było. W takim zaś stanie rzeczy uznać należało, że R. B. oraz D. R. nie wyczerpali swoim zachowaniem znamion przestępstwa nieudzielenia pomocy.

Zważywszy na treść art. 10 ustawy z dnia 23 czerwca 1973 r. o opłatach w sprawach karnych (t.j. Dz. U. z 1983 r. Nr 49, poz. 223 z późn. zm.) Sąd Okręgowy uchyla pkt XV zaskarżonego wyroku co do obu oskarżonych. Uchylenie wyroku sądu pierwszej instancji Przyczyna, zakres i podstawa prawna uchylenia 5.3.1.1.1. ☐ art. 439 k.p.k. Zwięźle o powodach uchylenia 5.3.1.2.1. Konieczność przeprowadzenia na nowo przewodu w całości ☐ art. 437 § 2 k.p.k. Zwięźle o powodach uchylenia 5.3.1.3.1. Konieczność umorzenia postępowania ☐ art. 437 § 2 k.p.k.

Zwięźle o powodach uchylenia i umorzenia ze wskazaniem szczególnej podstawy prawnej umorzenia 5.3.1.4.1. ☐ art. 454 § 1 k.p.k. Zwięźle o powodach uchylenia Zapatrywania prawne i wskazania co do dalszego postępowania Inne rozstrzygnięcia zawarte w wyroku Punkt rozstrzygnięcia z wyroku Przytoczyć okoliczności Koszty Procesu Punkt rozstrzygnięcia z wyroku Przytoczyć okoliczności III. Na podstawie art. 624 § 1 kpk w zw. z art. 634 kpk oraz art. 10 ustawy z dnia 23 czerwca 1973 r. o opłatach w sprawach karnych (t.j. Dz. U. z 1983 r.

Nr 49, poz. 223 z późn. zm.) Sąd Odwoławczy zwolnił oskarżonych od obowiązku uiszczenia opłaty za obie instancje, a wydatkami od chwili wszczęcia postępowania obciążył Skarb Państwa. IV. Oskarżony korzystał z pomocy obrońcy udzielonej mu z urzędu, stąd Sąd Odwoławczy na podstawie § 17 ust. 2 pkt 4 i § 4 ust. 1 i 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 3 października 2016 roku w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu (Dz.U.2019.18 t.j.) zasądził od Skarbu Państwa na rzecz adwokata H.

R. kwotę 516,60 zł brutto tytułem zwrotu kosztów obrony udzielonej oskarżonemu w postępowaniu odwoławczym oraz koszty dojazdu na rozprawę w kwocie 117,01 zł. PODPIS Granice zaskarżenia Kolejny numer załącznika 1 Podmiot wnoszący apelację oskarżony D. R. Rozstrzygnięcie, brak rozstrzygnięcia albo ustalenie, którego dotyczy apelacja Wyrok Sądu Rejonowego w B. (...)z dnia 19 lutego 2020 r., sygn. akt (...) 1.3.1. Kierunek i zakres zaskarżenia ☒ na korzyść ☐ na niekorzyść ☒ w całości ☐ w części ☐ co do winy ☐ co do kary ☐ co do środka karnego lub innego rozstrzygnięcia albo ustalenia 1.3.2.

Podniesione zarzuty Zaznaczyć zarzuty wskazane przez strony w apelacji ☐ art. 438 pkt 1 k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w zakresie kwalifikacji prawnej czynu przypisanego oskarżonemu ☐ art. 438 pkt 1a k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w innym wypadku niż wskazany w art. 438 pkt 1 k.p.k., chyba że pomimo błędnej podstawy prawnej orzeczenie odpowiada prawu ☐ art. 438 pkt 2 k.p.k. – obraza przepisów postępowania, jeżeli mogła ona mieć wpływ na treść orzeczenia ☐ art. 438 pkt 3 k.p.k. – błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia, jeżeli mógł on mieć wpływ na treść tego orzeczenia ☐ art. 438 pkt 4 k.p.k.

– rażąca niewspółmierność kary, środka karnego, nawiązki lub niesłusznego zastosowania albo niezastosowania środka zabezpieczającego, przepadku lub innego środka ☐ art. 439 k.p.k. ☒ brak zarzutów 1.4. Wnioski ☐ uchylenie ☒ zmiana Granice zaskarżenia Kolejny numer załącznika 2 Podmiot wnoszący apelację apelacja obrońca D. R. Rozstrzygnięcie, brak rozstrzygnięcia albo ustalenie, którego dotyczy apelacja Wyrok Sądu Rejonowego w B. (...)z dnia 19 lutego 2020 r., sygn. akt(...) 1.3.1. Kierunek i zakres zaskarżenia ☒ na korzyść ☐ na niekorzyść ☒ w całości ☐ w części ☐ co do winy ☐ co do kary ☐ co do środka karnego lub innego rozstrzygnięcia albo ustalenia 1.3.2.

Podniesione zarzuty Zaznaczyć zarzuty wskazane przez strony w apelacji ☐ art. 438 pkt 1 k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w zakresie kwalifikacji prawnej czynu przypisanego oskarżonemu ☐ art. 438 pkt 1a k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w innym wypadku niż wskazany w art. 438 pkt 1 k.p.k., chyba że pomimo błędnej podstawy prawnej orzeczenie odpowiada prawu ☐ art. 438 pkt 2 k.p.k. – obraza przepisów postępowania, jeżeli mogła ona mieć wpływ na treść orzeczenia ☒ art. 438 pkt 3 k.p.k. – błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia, jeżeli mógł on mieć wpływ na treść tego orzeczenia ☐ art. 438 pkt 4 k.p.k.

– rażąca niewspółmierność kary, środka karnego, nawiązki lub niesłusznego zastosowania albo niezastosowania środka zabezpieczającego, przepadku lub innego środka ☐ art. 439 k.p.k. ☐ brak zarzutów 1.4. Wnioski ☒ uchylenie ☐ zmiana Granice zaskarżenia Kolejny numer załącznika 3 Podmiot wnoszący apelację obrońca oskarżonego R. B. Rozstrzygnięcie, brak rozstrzygnięcia albo ustalenie, którego dotyczy apelacja Wyrok Sądu Rejonowego w B. (...)z dnia 19 lutego 2020 r., sygn. akt (...) 1.3.1. Kierunek i zakres zaskarżenia ☒ na korzyść ☐ na niekorzyść ☐ w całości ☒ w części ☒ co do winy ☒ co do kary ☐ co do środka karnego lub innego rozstrzygnięcia albo ustalenia 1.3.2.

Podniesione zarzuty Zaznaczyć zarzuty wskazane przez strony w apelacji ☐ art. 438 pkt 1 k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w zakresie kwalifikacji prawnej czynu przypisanego oskarżonemu ☐ art. 438 pkt 1a k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w innym wypadku niż wskazany w art. 438 pkt 1 k.p.k., chyba że pomimo błędnej podstawy prawnej orzeczenie odpowiada prawu ☒ art. 438 pkt 2 k.p.k. – obraza przepisów postępowania, jeżeli mogła ona mieć wpływ na treść orzeczenia ☒ art. 438 pkt 3 k.p.k. – błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia, jeżeli mógł on mieć wpływ na treść tego orzeczenia ☐ art. 438 pkt 4 k.p.k.

– rażąca niewspółmierność kary, środka karnego, nawiązki lub niesłusznego zastosowania albo niezastosowania środka zabezpieczającego, przepadku lub innego środka ☐ art. 439 k.p.k. ☐ brak zarzutów 1.4. Wnioski ☐ uchylenie ☒ zmiana