Legislator Case Law & Legislation
II AKa 238/20 AI generated

II AKa 238/20 · Sąd powszechny

Case Number II AKa 238/20
Court / Authority
Jurisdiction Poland (PL)
Decision Date
Outcome REASONS

Legislator summary

AI generated

Formularz UK 2 Sygnatura akt II AKa 238/20 Załącznik dołącza się w każdym przypadku. Podać liczbę załączników: 1 1. CZĘŚĆ WSTĘPNA 0.11.1. Oznaczenie wyroku sądu pierwszej instancji Wyrok Sądu Okręgowego w Gorzowie Wlkp. z dnia 23 czerwca 2020 r., sygn. akt II Ko 837/19 0.11.2. Podmiot wnoszący apelację ☐ oskarżyciel publiczny albo prokurator w sprawie o wydanie wyroku łącznego ☐ oskarżyciel posiłkowy ☐ oskarżyciel prywatny ☐ obrońca ☐ oskarżony albo skazany w sprawie o wydanie wyroku łącznego ☒ inny 0.11.3.

Legislator headnote

AI generated

art. 438 pkt 1 k.p.k, art. 438 pkt 2 k.p.k, art. 438 pkt 3 k.p.k, art. 438 pkt 4 k.p.k, art. 439 k.p.k, art. 3 k.p.c; II AKa 238/20 · Sąd powszechny: Tak też postąpił Sąd I instancji zasądzając na rzecz wnioskodawcy zadośćuczynienie za krzywdy wynikłe z wydania wyroku (zasadnie interpretując pojęcie wydania wyroku szeroko i utożsamiając z owym wydaniem także czynności związane z zatrzymaniem i przesłuchaniem wnioskodawcy przed formalnym wydaniem w sprawie orzeczenia). Nie zasługiwał natomiast na uwzględnienie zarzut wskazujący na dopuszczenie się przez Sąd I instancji obrazy przepisów art. 3 k.p.c., art. 232 k.p.c. w zw. z art. 558 k.p.k. poprzez uznanie, że wnioskodawca nie wykazał poniesienia szkody związanej z uiszczeniem kosztów pomocy prawnej adwokata.

Keywords

AI generated
failure to provide evidence failure to state reasons exculpatory evidence unproven judicial bias unlawfully obtained evidence unproven causation

Cited Legislation

AI generated
art. 438 pkt 1 k.p.k
Podniesione zarzuty Zaznaczyć zarzuty wskazane przez strony w apelacji ☒ art. 438 pkt 1 k.p.k.
art. 438 pkt 2 k.p.k
438 pkt 1 k.p.k., chyba że pomimo błędnej podstawy prawnej orzeczenie odpowiada prawu ☒ art. 438 pkt 2 k.p.k.
art. 438 pkt 3 k.p.k
– obraza przepisów postępowania, jeżeli mogła ona mieć wpływ na treść orzeczenia ☐ art. 438 pkt 3 k.p.k.
art. 438 pkt 4 k.p.k
– błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia, jeżeli mógł on mieć wpływ na treść tego orzeczenia ☐ art. 438 pkt 4 k.p.k.
art. 439 k.p.k
– rażąca niewspółmierność kary, środka karnego, nawiązki lub niesłusznego zastosowania albo niezastosowania środka zabezpieczającego, przepadku lub innego środka ☐ art. 439 k.p.k.
art. 3 k.p.c
Nie zasługiwał natomiast na uwzględnienie zarzut wskazujący na dopuszczenie się przez Sąd I instancji obrazy przepisów art. 3 k.p.c., art.
art. 232 k.p.c
3 k.p.c., art. 232 k.p.c.
art. 558 k.p.k
232 KPC w związku z art. 558KPK poprzez uznanie, że nie zostało wykazane ani udowodnione, że P.

Cited Case Law

AI generated
AI generated
II AKa 213/20
art. 438 pkt 1 k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w zakresie kwalifikacji prawnej czynu przypisanego oskarżonemu art. 438 pkt 1a k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w innym wypadku niż wskazany w art. 438 pkt 1 k.p.k., chyba że pomimo błędnej podstawy prawnej orzeczenie odpowiada prawu
II Ka 79/23
Sygn. akt II Ka 79/23 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 17 marca 2023r. Sąd Okręgowy w Siedlcach II Wydział Karny w składzie: Przewodniczący: SSO Grażyna Jaszczuk Protokolant: st.sekr.sądowy Agata Polkowska przy udziale Prokuratora Jolanty Świerczewskiej-Zarzyckiej po rozpoznaniu w dniu 17 marca 2023 r. sprawy J. L. oskarżonego z art. 178a § 4 kk na skutek apelacji, wniesionej przez obrońcę oskarżonego od wyroku Sądu Rejonowego w Łukowie z dnia 29 listopada 2022 r. sygn. akt II K 126/22 I. wyrok w zaskarżonej części utrzymuje w mocy; II. zasądza od Skarbu Państwa na rzecz Kancelarii (...) 516,60 złotych (w tym 96,60 zł podatku VAT) za obronę z urzędu sprawowaną w toku postępowania odwoławczego; III. zwalnia oskarżonego J. L. od kosztów sądowych za II instancję stwierdzając, że wydatki tego postępowania ponosi Skarb Państwa. UZASADNIENIE Formularz UK 2 Sygnatura akt II Ka 79/23 Załącznik dołącza się w każdym przypadku. Podać liczbę załączników: 1 1. CZĘŚĆ WSTĘPNA 1.1. Oznaczenie wyroku sądu pierwszej instancji Wyrok Sądu Rejonowego w Łukowie z dnia 29 listopada 2022 r., sygn. II K 126/22 1.2. Podmiot wnoszący apelację ☐ oskarżyciel publiczny albo prokurator w sprawie o wydanie wyroku łącznego ☐ oskarżyciel posiłkowy ☐ oskarżyciel prywatny ☒ obrońca ☐ oskarżony albo skazany w sprawie o wydanie wyroku łącznego ☐ inny 1.3. Granice zaskarżenia 1.3.1. Kierunek i zakres zaskarżenia ☒ na korzyść ☐ na niekorzyść ☐ w całości ☒ w części ☐ co do winy ☒ co do kary ☒ co do środka karnego lub innego rozstrzygnięcia albo ustalenia 1.3.2. Podniesione zarzuty Zaznaczyć zarzuty wskazane przez strony w apelacji ☐ art. 438 pkt 1 k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w zakresie kwalifikacji prawnej czynu przypisanego oskarżonemu ☐ art. 438 pkt 1a k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w innym wypadku niż wskazany w art. 438 pkt 1 k.p.k., chyba że pomimo błędnej podstawy prawnej orzeczenie odpowiada prawu ☒ art. 438 pkt 2 k.p.k. – obraza przepisów postępowania, jeżeli mogła ona mieć wpływ na treść orzeczenia ☐ art. 438 pkt 3 k.p.k. – błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia, jeżeli mógł on mieć wpływ na treść tego orzeczenia ☒ art. 438 pkt 4 k.p.k. – rażąca niewspółmierność kary, środka karnego, nawiązki lub niesłusznego zastosowania albo niezastosowania środka zabezpieczającego, przepadku lub innego środka ☐ art. 439 k.p.k. ☐ brak zarzutów 1.4. Wnioski ☐ uchylenie ☒ zmiana 2. Ustalenie faktów w związku z dowodami przeprowadzonymi przez sąd odwoławczy 2.1. Ustalenie faktów 2.1.1. Fakty uznane za udowodnione Lp. Oskarżony Fakt oraz czyn, do którego fakt się odnosi Dowód Numer karty ---- ---------------------- ------------------------------------------------------------- -------------- -------------- 2.1.2. Fakty uznane za nieudowodnione Lp. Oskarżony Fakt oraz czyn, do którego fakt się odnosi Dowód Numer karty --------- ---------------------- -------------------------------------------------------------- -------------- -------------- 2.2. Ocena dowodów 2.2.1. Dowody będące podstawą ustalenia faktów Lp. faktu z pkt 2.1.1 Dowód Zwięźle o powodach uznania dowodu ----------------- ------------------------------------ -------------------------------------------------------------------------- 2.2.2. Dowody nieuwzględnione przy ustaleniu faktów(dowody, które sąd uznał za niewiarygodne oraz niemające znaczenia dla ustalenia faktów) Lp. faktu z pkt 2.1.1 albo 2.1.2 Dowód Zwięźle o powodach nieuwzględnienia dowodu ----------------- ------------------------------------ -------------------------------------------------------------------------- 3. STANOWISKO SĄDU ODWOŁAWCZEGO WOBEC ZGŁOSZONYCH ZARZUTÓW i wniosków Lp. Zarzut 1. Rażąca niewspółmierność: - orzeczonej wobec oskarżonego kary pozbawienia wolności, przy wymiarze której Sąd nie uwzględnił okoliczności łagodzących w postaci występujących u oskarżonego zaburzeń osobowości, co w konsekwencji doprowadziło do orzeczenia wobec oskarżonego rażąco niewspółmiernej kary, która nie spełnia dyrektyw kary określonych w art. 53 kk, a których prawidłowe zastosowanie powinno skutkować orzeczeniem kary w dolnych graniach ustawowego zagrożenia; - orzeczonego wobec oskarżonego środka karnego w postaci świadczenia pieniężnego w wysokości 15.000 zł na rzecz Funduszu Pomocy Pokrzywdzonym oraz Pomocy Postpenitencjarnej, przy wymiarze którego Sąd nie uwzględnił możliwości zarobkowych i majątkowych oskarżonego, co w konsekwencji doprowadziło do orzeczenia wobec oskarżonego środka karnego w postaci świadczenia pieniężnego w kwocie rażąco wygórowanej; - obraza art. 624 kpk, przez nie zwolnienie oskarżonego od obowiązku ponoszenia kosztów sądowych w całości, w sytuacji gdy istnieją podstawy do uznania, że uiszczenie ich byłoby dla oskarżonego zbyt uciążliwe z uwagi na jego sytuację majątkową i wysokość osiąganych dochodów. ☐ zasadny ☐ częściowo zasadny ☒ niezasadny Zwięźle o powodach uznania zarzutu za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny Sąd Okręgowy poddając zaskarżony wyrok kontroli instancyjnej nie dostrzegł przesłanek racjonalizujących twierdzenie o wymierzeniu J. L. represji karnej rażąco, niewspółmiernie surowej. Rzeczywiście pozostaje ona surowa, aczkolwiek bez wartościującej cechy surowości „rażącej”. Zarzut rażącej niewspółmierności kary może być uznany za trafny i zasadny wówczas gdy spełnione są łącznie dwa warunki. Pierwszy z nich to istotna, wyraźna "bijąca wręcz po oczach" różnica pomiędzy karą orzeczoną przez Sąd I instancji, a karą jaką należałoby orzec w następstwie prawidłowo zastosowanych dyrektyw wymiaru kary. Drugi z nich to stwierdzenie przez Sąd II instancji naruszenia dyrektyw wymiaru kary, które określa art. 53 kk, co może nastąpić poprzez pominięcie określonych okoliczności w tym wypadku o charakterze łagodzącym lub też gdy wprawdzie tego rodzaju okoliczności formalnie uwzględniono, ale nie nadano im właściwego znaczenia (wyrok Sądu Apelacyjnego w Warszawie z dnia 9.02.2022 r., sygn. II AKa 232/21, LEX nr 3324690). Żeby dyskutować o surowości rozstrzygnięcia o karze, przypomnienia wymaga to, w jakich dokładnie granicach Sąd I instancji ferował wyrok. Zgodnie z Kodeksem Karnym sprawca czynu z art. 178a § 4 kk podlega karze pozbawienia wolności od 3 miesięcy do lat 5. Sąd Okręgowy kontrolując rozstrzygnięcie o karze wymierzone podsądnemu w I instancji oceniał zatem dostosowanie przez Sąd a quo stopnia wykorzystania w/w granic kary do skonkretyzowanej sytuacji oskarżonego J. L.. Sąd Rejonowy w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku (rubryka 4) prawidłowo wymienił okoliczności obciążające i prawidłowo stwierdził brak okoliczności łagodzących. Apelujący próbował przeforsować tezę, że za okoliczność łagodzącą należało przyjąć to, iż u oskarżonego stwierdzono zaburzenia osobowości. Jednakże tego argumentu Sąd Okręgowy nie podzielił. Oskarżony był badany przez lekarzy psychiatrów, którzy w wydanej opinii wskazali, że w dacie czynu oskarżony miał zachowaną zarówno zdolność rozpoznania jego znaczenia, jak również pokierowania swoim postępowaniem. Wniosków tejże opinii sądowo-psychiatrycznej i oparcia na niej wyroku skazującego przez Sąd Rejonowy skarżący nie kwestionował. Wyrazem aktualnej filozofii karania jest systematyka obecnie obowiązującego Kodeksu Karnego, a jej jądro w największym skrócie ująć można następująco: traktuj karę jako środek ostateczny (ultima ratio) i bacz, aby jej dolegliwość nie przekraczała stopnia winy, a po surowszy środek represji karnej sięgaj tylko wtedy, gdy za pomocą łagodniejszego nie da się osiągnąć w stosunku do sprawcy przestępstwa zapobiegawczych i wychowawczych celów kary bądź zadośćuczynić należycie potrzebom w zakresie kształtowania świadomości prawnej społeczeństwa (por. wyrok Sądu Apelacyjnego w Gdańsku z dnia 23.08.2022 r., sygn. II AKa 366/21, LEX nr 3446772). Jak wynika z Karty Karnej dotyczącej oskarżonego, dotychczas stosowane wobec niego kary nie przyniosły rezultatu i nie wdrożyły go w przestrzeganie porządku prawnego. Jego przestępcze czyny pozostają nader zbliżone do siebie rodzajowo, prawidłowym był zatem wniosek Sądu Rejonowego, iż pozytywna prognoza kryminologiczna nie zachodzi i Sąd ten w pełni uprawniony był do sięgnięcia po karę najsurowszą rodzajowo, powyżej dolnej granicy zagrożenia ustawowego czynu przypisanego podsądnemu. Okoliczności przesądzające o sprawstwie, a należące do znamion określonego przestępstwa, mogą być przyjmowane jako okoliczności obciążające tylko wtedy, gdy podlegają stopniowaniu lub nagromadzeniu. W sprawie niniejszej oskarżony kilkukrotnie przekroczył stan uznawany przez ustawodawcę za nietrzeźwość (0,5 promila alkoholu we krwi lub 0,25 mg/l w wydychanym powietrzu) – I próba wynosiła 1,17 mg/l, zaś II próba – 1,19 mg/l. Dodatkowo owo stężenie alkoholu u oskarżonego rosło, a nie malało, co wskazywało na to, że zdecydował się wsiąść do samochodu jako kierowca, krótko po tym, gdy skończył spożywanie alkoholu. Powodem zatrzymania oskarżonego rzeczywiście była rutynowa kontrola funkcjonariuszy Policji, aczkolwiek z ich zeznań wynikało, że oskarżony nie utrzymywał prostego toru jazdy, jechał tzw. wężykiem. Stwarzał zatem realne, a nie abstrakcyjne zagrożenie na drodze. Oskarżony podał zresztą, że w tym samym dniu w ciągu ostatnich 24 godzin, spożywał alkohol w postaci wódki w ilości 1 litra około godziny 5 rano (protokół, k. 2 verte akt sprawy). Zatrzymano go przed godz. 11, przy czym w dniu zdarzenia w ogóle nie powinno być go na drodze publicznej, albowiem miał zatrzymane prawo jazdy. Pouczony o swoich prawach i obowiązkach, po wręczeniu wezwania na przesłuchanie na dzień następny oskarżony wulgarnie oświadczył, że nic go to nie interesuje, a cytatu z tej wypowiedzi Sąd Okręgowy w niniejszym uzasadnieniu nie przytoczy, w dbałości o język pism sądowych, odsyłając do akt sprawy (k. 6 verte). Orzeczona kara musi uwzględniać sposób działania sprawcy, stopień winy oraz stopień społecznej szkodliwości czynu, jego właściwości i warunki osobiste, sposób życia przed popełnieniem przestępstwa, jak też zachowanie po jego dokonaniu, aby można było uznać ją za sprawiedliwą oraz karę, która spełni stawiane przed nią cele wychowawcze oraz zapobiegawcze. W ocenie Sądu Okręgowego, rozstrzygniecie o karze zasadniczej powyższe wektory jak najbardziej uwzględniło. Dodatkowo, wymiar kary pozbawienia wolności (1 rok) orzeczonej w I instancji nie wyklucza złożenia przez oskarżonego wniosku o odbycie tejże kary w systemie dozoru elektronicznego (art. 43la kkw). W przekonaniu Sądu Okręgowego, współmierne były także orzeczone w I instancji środki karne: dożywotni zakaz prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych oraz świadczenie pieniężne na rzecz Funduszu Pomocy Pokrzywdzonym oraz Pomocy Postpenitencjarnej w wysokości 15.000 złotych. Dyrektywy wymiaru kary stosowane są do środków karnych odpowiednio na mocy art. 56 kk, a zatem powyższe rozważania odnoszą się także do orzeczonych w I instancji środków karnych i nie ma potrzeby ich ponownego przytaczania. Co do dożywotniego zakazu prowadzenia pojazdów Sąd I instancji nie miał zresztą luzu decyzyjnego. Zastosowanie przepisu art. 42 § 4 kk było obligatoryjne. Ratio legis świadczenia pieniężnego na rzecz Funduszu Pomocy Pokrzywdzonym oraz Pomoc Postpenitencjarnej jest in concreto potrzeba kształtowania świadomości prawnej społeczeństwa, zwiększenie dolegliwości całości represji karnej oraz pomoc tym osobom, które cierpią skutek przestępstw popełnianych przez nietrzeźwych kierowców. Zła sytuacja materialna sprawcy nie może każdorazowo determinować orzeczenia w/w środka karnego w najniższej możliwej granicy, albowiem de facto oznaczałoby, że wszystkie pozostałe dyrektywy nie mają znaczenia, a do tego doprowadziłoby w istocie podzielenie zasadności zarzutu obrońcy przez Sąd Okręgowy w części dotyczącej w/w świadczenia pieniężnego. Jak już wskazano, w świetle art. 56 kk zasady i dyrektywy sądowego wymiaru kary stosowane powinny być również w odniesieniu do środków karnych, a skoro tak to jest oczywistym, iż muszą łączyć się z konkretnym sprawcą, konkretnego przestępstwa. Sąd Okręgowy nie stwierdził również w zaskarżonym wyroku obrazy przepisu art. 624 kpk. Przepis ten, regulujący zasady zwalniania od zapłaty kosztów sądowych, decyzję w tym zakresie pozostawia uznaniu Sądu. Koszty postępowania pierwszoinstancyjnego w sprawie niniejszej (ponad 2 tys. złotych) wywołane były przestępczym zachowaniem oskarżonego. W postępowaniu wykonawczym będzie możliwe ich rozłożenie na raty, o ile oskarżony złoży tego rodzaju wniosek i dopiero, gdy nie będzie możliwości ich skutecznej egzekucji komorniczej, zostaną one umorzone. Zasadą jest ponoszenie przez podsądnego kosztów postępowania w sytuacji wydania wyroku skazującego, a stosunkowo młody wiek oskarżonego (ur. (...)) pozwalał na przyjęcie, iż poddany resocjalizacji może zmienić swoje życie, a jego stan zdrowia może ulec poprawie w sytuacji, gdy oskarżony będzie o niego dbać. W przekonaniu Sądu Okręgowego prowadzenie przez oskarżonego trybu życia, który po raz kolejny doprowadził go na salę sądową, wymaga zdecydowanych kroków i w całokształcie dolegliwości wymagających ze skazaniem, musi skutkować u J. L. kategorycznym przekonaniem o nieopłacalności łamania prawa pod każdym względem. Wniosek - o wymierzenie oskarżonemu kary w dolnej granicy ustawowego zagrożenia, przewidzianego za przypisane mu przestępstwo; - o obniżenie wymiaru zasądzonego w pkt III świadczenia pieniężnego na rzecz Funduszu Pomocy Pokrzywdzonym oraz Pomocy Postpenitencjarnej; - o zwolnienie w całości oskarżonego J. L. od ponoszenia kosztów sądowych za I instancję; ☐ zasadny ☐ częściowo zasadny ☒ niezasadny Zwięźle o powodach uznania wniosku za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny. Bezzasadność wszystkich podpunktów zarzutu obrońcy determinowała bezzasadność wniosków. 4. OKOLICZNOŚCI PODLEGAJĄCE UWZGLĘDNIENIU Z URZĘDU 1. ----------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------- Zwięźle o powodach uwzględnienia okoliczności ------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------ 5. ROZSTRZYGNIĘCIE SĄDU ODWOŁAWCZEGO 5.1. Utrzymanie w mocy wyroku sądu pierwszej instancji 1. Przedmiot utrzymania w mocy W zaskarżonej części, tj. co do kary i środka karnego oraz obowiązku poniesienia przez oskarżonego kosztów postępowania za I instancję, wyrok Sądu Rejonowego w Łukowie utrzymano w mocy. Zwięźle o powodach utrzymania w mocy Bezzasadność wniesionej apelacji i brak okoliczności podlegających uwzględnieniu z urzędu. 5.2. Zmiana wyroku sądu pierwszej instancji 1. Przedmiot i zakres zmiany -------------------------------------------------------------------------------------------- Zwięźle o powodach zmiany ---------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------- 5.3. Uchylenie wyroku sądu pierwszej instancji 5.3.1. Przyczyna, zakres i podstawa prawna uchylenia 1.1. ---------------------------------------------------------------------------------- ☐ art. 439 k.p.k. Zwięźle o powodach uchylenia ------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------ 2.1. Konieczność przeprowadzenia na nowo przewodu w całości ☐ art. 437 § 2 k.p.k. Zwięźle o powodach uchylenia ------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------ 3.1. Konieczność umorzenia postępowania ☐ art. 437 § 2 k.p.k. Zwięźle o powodach uchylenia i umorzenia ze wskazaniem szczególnej podstawy prawnej umorzenia ------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------ 4.1. ---------------------------------------------------------------------------------- ☐ art. 454 § 1 k.p.k. Zwięźle o powodach uchylenia ----------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------- 5.3.2. Zapatrywania prawne i wskazania co do dalszego postępowania ---------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------- 5.4. Inne rozstrzygnięcia zawarte w wyroku Punkt rozstrzygnięcia z wyroku Przytoczyć okoliczności --------------------- --------------------------------------------------------------------------------------------------------------- 6. Koszty Procesu P unkt rozstrzygnięcia z wyroku Przytoczyć okoliczności II. Wysokość wynagrodzenia dla obrońcy oskarżonego została ustalona na podstawie przepisów § 17 ust. 2 pkt 4 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 3 października 2016 roku w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu (Dz. U. z 2019 roku, poz. 18) przy uwzględnieniu, że wydane orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego z dnia 20 grudnia 2022 roku, SK 78/21 odnosi się do kosztów zastępstwa procesowego w postępowaniu przygotowawczym i przed Sądem I instancji. III. Na podstawie art. 634 kpk w zw. z art. 624 § 1 kpk oraz art. 17 ustawy z dnia 23 czerwca 1973 r. o opłatach w sprawach karnych (tekst jedn. Dz. U. z 1983 r., Nr 49, poz. 223 z późn. zm.), zwolniono oskarżonego od opłaty i wydatków za postępowanie odwoławcze, mając na uwadze jego sytuację materialną oraz dolegliwość finansowych skutków wyroku wydanego w I instancji. 7. PODPIS 1.3. Granice zaskarżenia Kolejny numer załącznika 1 Podmiot wnoszący apelację Obrońca Rozstrzygnięcie, brak rozstrzygnięcia albo ustalenie, którego dotyczy apelacja Rozstrzygnięcie o karze zasadniczej i środku karnym 1.3.1. Kierunek i zakres zaskarżenia ☒ na korzyść ☐ na niekorzyść ☐ w całości ☒ w części ☐ co do winy ☒ co do kary ☒ co do środka karnego lub innego rozstrzygnięcia albo ustalenia 1.3.2. Podniesione zarzuty Zaznaczyć zarzuty wskazane przez strony w apelacji ☐ art. 438 pkt 1 k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w zakresie kwalifikacji prawnej czynu przypisanego oskarżonemu ☐ art. 438 pkt 1a k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w innym wypadku niż wskazany w art. 438 pkt 1 k.p.k., chyba że pomimo błędnej podstawy prawnej orzeczenie odpowiada prawu ☒ art. 438 pkt 2 k.p.k. – obraza przepisów postępowania, jeżeli mogła ona mieć wpływ na treść orzeczenia ☐ art. 438 pkt 3 k.p.k. – błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia, jeżeli mógł on mieć wpływ na treść tego orzeczenia ☒ art. 438 pkt 4 k.p.k. – rażąca niewspółmierność kary, środka karnego, nawiązki lub niesłusznego zastosowania albo niezastosowania środka zabezpieczającego, przepadku lub innego środka ☐ art. 439 k.p.k. ☐ brak zarzutów 1.4. Wnioski ☐ uchylenie ☒ zmiana
II AKa 279/24
Formularz UK 2 Sygnatura akt II AKa 279/24 Załącznik dołącza się w każdym przypadku.
II AKa 340/21
UZASADNIENIE Formularz UK 2 Sygnatura akt II AKa 340/21 Załącznik dołącza się w każdym przypadku.
II Ka 677/21
Sygn. akt II Ka 677/21 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 15 listopada 2021r. Sąd Okręgowy w Siedlcach II Wydział Karny w składzie: Przewodniczący: Sędzia SO Agata Kowalska Protokolant: st. sekr. sąd. Beata Defut-Kołodziejak przy udziale Prokuratora Katarzyny Korneluk-Kowalczyk po rozpoznaniu w dniu 8 listopada 2021 r. sprawy S. S. (1) oskarżonego z art. 284 § 2 kk w zb. z art. 288 § 1 kk w zw. z art. 11 § 2 kk w zw. z art. 31 § 2 kk na skutek apelacji, wniesionej przez obrońcę oskarżonego od wyroku Sądu Rejonowego w Mińsku Mazowieckim z dnia 7 czerwca 2021 r. sygn. akt II K 1125/19 I. utrzymuje w mocy zaskarżony wyrok; II. zasądza od oskarżonego S. S. (1) na rzecz oskarżyciela posiłkowego (...) i Finansów Sp. z o.o. 840 zł tytułem zwrotu kosztów procesu związanych z udziałem ich pełnomocnika w postępowaniu odwoławczym; III. zasądza od oskarżonego S. S. (1) na rzecz Skarbu Państwa 140 zł tytułem kosztów sądowych za postępowanie odwoławcze. UZASADNIENIE Formularz UK 2 Sygnatura akt II Ka 677/21 Załącznik dołącza się w każdym przypadku. Podać liczbę załączników: 1. 1. CZĘŚĆ WSTĘPNA 1.1. Oznaczenie wyroku sądu pierwszej instancji Wyrok Sądu Rejonowego w Mińsku Mazowieckim z dnia 7 czerwca 2021 roku, wydany w sprawie o sygn. akt II K 1125/19. 1.2. Podmiot wnoszący apelację ☐ oskarżyciel publiczny albo prokurator w sprawie o wydanie wyroku łącznego ☐ oskarżyciel posiłkowy ☐ oskarżyciel prywatny ☒ obrońca ☐ oskarżony albo skazany w sprawie o wydanie wyroku łącznego ☐ inny 1.3. Granice zaskarżenia 1.3.1. Kierunek i zakres zaskarżenia ☒ na korzyść ☐ na niekorzyść ☒ w całości ☐ w części ☐ co do winy ☐ co do kary ☐ co do środka karnego lub innego rozstrzygnięcia albo ustalenia 1.3.2. Podniesione zarzuty Zaznaczyć zarzuty wskazane przez strony w apelacji ☐ art. 438 pkt 1 k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w zakresie kwalifikacji prawnej czynu przypisanego oskarżonemu ☐ art. 438 pkt 1a k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w innym wypadku niż wskazany w art. 438 pkt 1 k.p.k., chyba że pomimo błędnej podstawy prawnej orzeczenie odpowiada prawu ☒ art. 438 pkt 2 k.p.k. – obraza przepisów postępowania, jeżeli mogła ona mieć wpływ na treść orzeczenia ☒ art. 438 pkt 3 k.p.k. – błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia, jeżeli mógł on mieć wpływ na treść tego orzeczenia ☐ art. 438 pkt 4 k.p.k. – rażąca niewspółmierność kary, środka karnego, nawiązki lub niesłusznego zastosowania albo niezastosowania środka zabezpieczającego, przepadku lub innego środka ☐ art. 439 k.p.k. ☐ brak zarzutów 1.4. Wnioski ☐ uchylenie ☒ zmiana 2. Ustalenie faktów w związku z dowodami przeprowadzonymi przez sąd odwoławczy 2.1. Ustalenie faktów 2.1.1. Fakty uznane za udowodnione Lp. Oskarżony Fakt oraz czyn, do którego fakt się odnosi Dowód Numer karty ---- ---------------------- -------------------------------------------------------------- -------------- -------------- 2.1.2. Fakty uznane za nieudowodnione Lp. Oskarżony Fakt oraz czyn, do którego fakt się odnosi Dowód Numer karty -------- ---------------------- -------------------------------------------------------------- -------------- -------------- 2.2. Ocena dowodów 2.2.1. Dowody będące podstawą ustalenia faktów Lp. faktu z pkt 2.1.1 Dowód Zwięźle o powodach uznania dowodu ------------------ ------------------------------------- -------------------------------------------------------------------------- 2.2.2. Dowody nieuwzględnione przy ustaleniu faktów(dowody, które sąd uznał za niewiarygodne oraz niemające znaczenia dla ustalenia faktów) Lp. faktu z pkt 2.1.1 albo 2.1.2 Dowód Zwięźle o powodach nieuwzględnienia dowodu ------------------ ------------------------------------- --------------------------------------------------------------------------- 3. STANOWISKO SĄDU ODWOŁAWCZEGO WOBEC ZGŁOSZONYCH ZARZUTÓW i wniosków Lp. Zarzut Obraza przepisów postępowania karnego: 1.) art. 7 kpk, poprzez dokonanie dowolnej a nie swobodnej oceny dowodów i kilkukrotne dopytywanie przez Sąd (po ponad 3 i pół roku od transakcji z firmami (...) i zapłacenie im 5 min zł.) świadka P. G. o to, czy wrak samochodu był częścią transakcji czy też nie - podczas, gdy świadek WYRAŹNIE stwierdził, że celem transakcji było całkowite spłacenie zobowiązań S. S. wobec J. i nie pozostawienie żadnego długu (że nie zgodziłby się na transakcję wiedząc, że S. S. będzie miał jeszcze jakieś zobowiązania wobec J.), a mimo to uznanie przez Sąd, że (...) ma wykazać dokumentami, czy na pewno wrak samochodu był ujęty w dokumentach transakcji z 10 i 11.2017 r., a nie mógł być ujęty, bo załącznik dotyczy wyłącznie pojazdów sprawnych - będących przedmiotem umowy leasingu); podczas gdy świadek w swoich zeznaniach wykazywał się brakiem wiedzy co do szczegółów transakcji (co i za ile), ale podkreślał CEL transakcji (ODDŁUŻENIE S. S. wobec J.) , to Sąd a quo wskazał, że świadek „z racji prowadzenia dużej spółki ma prawo nie pamiętać transakcji sprzed kilku lat”; 2.) art. 7 kpk, poprzez dokonanie dowolnej a nie swobodnej oceny zeznań świadka P. J. (1), polegające na przyjęciu, że świadek i złożone przez niego depozycje świadczą o winie oskarżonego podczas gdy świadek nie miał wiedzy jakie części z auta zostały wymontowane, nie ma wiedzy specjalistycznej z zakresu motoryzacji i jedynie wskazał, że „całkiem inaczej wyglądał pojazd po wypadku, a inaczej później po wymontowaniu części”; 3.) art. 7 kpk, poprzez dokonanie dowolnej a nie swobodnej oceny zeznań świadka M. J. (1) oraz J. J. (1) - zeznawały w trybie on-line we własnym domu, a pomimo wskazania Sądowi przez obrońcę, że w trakcie składania zeznań w pokoju razem ze świadkami przebywa jeszcze jedna osoba i podpowiada (najprawdopodobniej P. J. (1)) - Sąd zezwolił na kontynuowanie zeznań; w konsekwencji polegające na przyjęciu, że powołani świadkowie i złożone przez nich depozycje świadczą o winie oskarżonego podczas gdy świadkowie poza stwierdzeniem Pani J. J. (1), że „S. S. powinien iść siedzieć" nie mieli nic do powiedzenia w sprawie: M. J. (1) składała zeznała co do okoliczności podpisywania oświadczeń przez jej męża w G. w 10 i 11.2017 r. z (...) Sp. z o.o. całkiem odmiennie niż podczas składania zeznań w sprawie cywilnej (tam przyznała, że o wszystkich sprawach 3x spółek decydował jej mąż P. J. (1) a ona była jako członek zarządu de facto „słupem” - podczas, gdy P. J. (1) zeznał, że on nic nie wie o transakcjach realizowanych przez spółki w których on nie pełni funkcji członka zarządu, lub prokurenta; 4.) art. 5 § 2 kpk poprzez jego niezastosowanie i rozstrzygnięcie na niekorzyść oskarżonego niedających się usunąć wątpliwości, w sytuacji, gdy sprawa ma charakter poszlakowy, brak jest dowodów wprost świadczących o winie oskarżonego zaś depozycje świadków nie opierają się na faktycznej wiedzy, lecz swoistych przypuszczeniach Sąd uznał, że zeznania byłych pracowników S. S. są wiarygodne, mimo, że pracownicy ci byli na wyraźnie źli, że nie zostali rozliczeni (nie zostały im zapłacone w 100% wynagrodzenia) przez S. S., brak rozliczenie wynikał z faktu utraty płynności finansowej w 2018 r. i w konsekwencji całkowite przejęcie jego majątku przez wierzyciela (...). z o.o; 5.) art. 7 kpk, poprzez dokonanie dowolnej a nie swobodnej oceny zeznań świadka B. W., P. Z., M. C. polegające na bezpodstawnym uznaniu, że ciągnik siodłowy M. (...) był dawcą części podczas gdy z zeznań ww. świadków wynika jedynie, że nie można kwestii tej zupełnie wykluczyć, świadkowie ci zaś nie wskazali w sposób jednoznaczny, że jakiekolwiek części były z pojazdu wymontowane; 6.) art. 7 kpk, poprzez dokonanie dowolnej a nie swobodnej oceny zeznań świadka M. L., D. P. oraz B. P. polegające na przyjęciu, że wiedzieli jakie dokładnie części zostały z pojazdu wymontowane, podczas gdy z zeznań wynika, że widziano jedynie wymontowany rozrusznik, niemniej z uzasadnienia orzeczenia nie wynika czy powołani świadkowie dysponowali wiedzą by w sposób jednoznaczny ocenić, czy części, które widzieli pochodziły z przedmiotowego pojazdu; 7.) art. 7 kpk, poprzez dokonanie dowolnej a nie swobodnej oceny zeznań świadka D. M., A. P. i J. K. polegające na przyjęciu, że takt, iż pojazd zaparkowany był na parkingu, na którym o wszystkim decydował oskarżony miałby świadczyć o wymontowywaniu części z w/w i uznaniu ww. zeznań za w pełni wiarygodne, podczas gdy zeznania te były mało szczegółowe co do tego, jakie części i w takim czasie byty przekładane; W konsekwencji: błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę wyroku i polegający na błędnym uznaniu, że oskarżony dopuścił się zarzucanego mu czynu podczas gdy z prawidłowo ocenionego zgromadzonego w niniejszej sprawie materiału dowodowego wynikają zgoła odmienne wnioski, a przede wszystkim to, że S. S. nie mógł wyrządzić szkody w swoim własnym majątku (S. S. był i jest przekonany, że wrak jest jego własnością, albowiem za niego zapłacił J. - jeśli zapłacił im 5 min zł (wziął na siebie zobowiązanie w (...) Sp. z o.o., Przecież nie stanowiłoby problemu wziąć 5.010.000 zł pożyczki od (...) Sp. z o.o. zamiast 5.000.000 zł jeśliby J. byli właścicielami tego wraku i rozliczyć wszystko, a to J. ustalali kwotę zapłaty jakiej domagali się od (...) więc, czemu jeszcze nie wnioskowali o tę kwotę, tych 10.000 zł? P. J. (1) w okresie 2015-2018 był WIELOKROTNIE na terenie(...) S. S. i osobiście widział wrak samochodu, w jakim on jest stanie i nie zgłaszał uwag; ☐ zasadny ☐ częściowo zasadny ☒ niezasadny Zwięźle o powodach uznania zarzutu za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny Żaden z tak sformułowanych przez obronę zarzutów nie okazał się zasadny. Tytułem wstępu nadmienić należy, iż konstrukcja wywiedzionej przez obrońcę oskarżonego apelacji niekiedy pozostawała wadliwa. Bezzasadne pozostawało bowiem podnoszenie równoległej obrazy art. 5 kpk i art. 7 kpk. Wskazane zarzuty mają charakter rozłączny i wzajemnie się wykluczają. Zarzut obrazy art. 5 § 2 kpk nie może być podnoszony jednocześnie z zarzutem naruszenia art. 7 kpk, gdyż dotyczy wtórnej do ustaleń faktycznych płaszczyzny procedowania. W orzecznictwie problematyka wzajemnych relacji art. 7 kpk i art. 5 § 2 kpk była wielokrotnie rozważana. Wskazuje się nawet, iż apelacja skonstruowana w ten sposób, podnosząca równocześnie w/w zarzuty, pozostaje w sprzeczności z zasadami racjonalnego rozumowania (wyrok Sądu Apelacyjnego w Białymstoku z dnia 6 października 2015 roku, wydany w sprawie o sygn. II AKa 127/15). Po dokonaniu prawidłowej oceny dowodów nie pozostają w sprawie żadne wątpliwości, w szczególności co do sprawstwa, które należałoby rozstrzygać po myśli art. 5 § 2 kpk, wobec czego Sąd Rejonowy nie musi po tenże przepis sięgać i w konsekwencji nie może dokonać jego obrazy. Tym samym, nawiązując do jedynego rzeczywistego zarzutu skarżącego wskazać należy, iż ustanowiony w art. 7 kpk obowiązek dokonania oceny wiarygodności materiału dowodowego w oparciu o wszechstronną, zgodną z zasadami logicznego rozumowania, wskazaniami wiedzy i doświadczenia życiowego dotyczy nie tylko Sądu orzekającego, bowiem także odwołujący podnoszący ów zarzut nie może ograniczyć się do prostego, subiektywnego zanegowania oceny dowodów przeprowadzonej przez Sąd i arbitralnego stwierdzenia, że walorem wiarygodności nie powinny być obdarzone dowody niekorzystne dla oskarżonego, a wręcz przeciwnie – że na wiarę zasłużyły wyłącznie dowody działające na jego korzyść. Ta metoda kwestionowania trafności zaskarżonego orzeczenia nie mogła zostać uznana za wystarczającą. Obowiązkiem skarżącego jest bowiem skuteczne wykazanie jakich konkretnych uchybień dopuścił się Sąd merytoryczny w kontekście zasad wiedzy, w szczególności logicznego rozumowania oraz doświadczenia życiowego przy ocenie materiału dowodowego. Na względzie mieć bowiem wypada, iż sama tylko okoliczność, że oceniono poszczególne dowody, w aspekcie ich wiarygodności nie w taki sposób, jak życzyłaby sobie tego zainteresowana strona procesowa, nie jest tożsama ze stwierdzeniem, że w procesie ich weryfikacji doszło do naruszenia reguły płynącej z treści art. 7 kpk. Wobec szeregu obiekcji skarżącego w tym zakresie wyraźnie dodać należy, iż Sąd Rejonowy uczynił zadość swej powinności i poddał wszystkie ujawnione w toku procesu dowody wnikliwej ocenie, ważąc je przy tym i konfrontując ze sobą wzajemnie. W wyniku tak nakreślonego schematu organ orzekający doszedł do słusznych wniosków przyznając wiarę zeznaniom niemalże wszystkich wskazanych w treści zarzutów świadków. Co przy tym znamienne – dokonując oceny każdego z przywołanych osobowych źródeł dowodowych Sąd Rejonowy miał na względzie wszystkie okoliczności wyeksponowane w apelacji, które niewątpliwie dość intencjonalnie zostały zaprezentowane na niekorzyść świadków obciążających S. S. (1). Jednakże te w rzeczywistości okazały się niedostateczne, by pozbawić zakwestionowane relacje przymiotu doniosłości i pełnowartościowości. Być może istotnie, każdy z traktowanych dowodów rozpatrywany autonomicznie okazałby się niewystarczający, by na jego podstawie móc przypisać winę oskarżonemu. Nie budzi bowiem wątpliwości, iż niemalże każdy z uczestników niniejszego postępowania był, w większym lub mniejszym stopniu, zainteresowany korzystnym – z własnego punktu widzenia jej rozstrzygnięciem. Jednak fakt ten nie mógł zdyskwalifikować wskazanych świadków i zminimalizować ich wartości procesowej, zwłaszcza, że sytuacja w której strony danego postepowania dzieli swoisty konflikt interesów jest zjawiskiem poniekąd codziennym. Wręcz przeciwnie - zaistniała sytuacja zobligowała Sąd merytoryczny do podejścia z dużą dozą ostrożności do depozycji każdego z uczestników postępowania, porównania przedstawionych przezeń obrazów zajścia i stwierdzenia czy któryś z nich i ewentualnie w jakim stopniu odpowiadał jego rzeczywistej strukturze. Analogicznie zatem uznać należy, iż wskazywane przez skarżącego okoliczności, iż zarówno pokrzywdzeni jak i świadkowie nie posiadali pełnej wiedzy co do każdego, najmniejszego nawet aspektu dotyczącego niniejszej sprawy, absolutnie nie stała na przeszkodzie, by oceniając dowody w ich całokształcie i wzajemnym powiązaniu móc wyprowadzić pozbawione wszelkich wątpliwości konkluzje co do sprawstwa S. S. (1). I tak, nawiązując do depozycji świadka P. G. na wstępie zaznaczyć należy, iż wyrażone w apelacji obiekcje co do sposobu i procedury przesłuchania świadka wyłoniły się u skarżącego dopiero w czasie sporządzania wywiedzionego środka zaskarżenia. Wszak, w stosownym do tego czasie, a zatem w toku rozprawy, podczas której świadek był przesłuchiwany, apelujący tego typu zastrzeżeń (ani de facto żadnych innych) nie sygnalizował. W związku z tym należy konkludować, że gdyby te rzeczywiście były tak kardynalne jak następnie przekonywał, to od samego początku wzbudziłyby u niego wątpliwości. Sąd Okręgowy zapoznał się z protokołem przesłuchania P. G. i nie dostrzegł, by organ procesowy nałożył na świadka sugerowany przez apelującego nacisk. Jednocześnie, w kwestii dotyczącej stricte treści depozycji świadka należy zwrócić uwagę, iż podobnie jak sam skarżący, tak i Sąd pierwszej instancji spostrzegł, iż ze względu na dość znaczny upływ czasu pomiędzy inkryminowanym incydentem stanowiącym przedmiot niniejszego postępowania, a czynnością procesową z udziałem świadka, ten nie był w stanie z precyzją i dbałością o detale odtworzyć konwencji zdarzeń z czasookresu przyjętego w treści zarzutu. To właśnie dlatego, przedstawioną przezeń relację należało rozpatrywać w korelacji z nadesłaną dokumentacją, z której jednoznacznie wynikało, iż sporny pojazd nie został zakupiony przez (...) Sp. z o.o. Zeznania świadka same w sobie nie miały zatem kluczowego znaczenia dla rozstrzygnięcia przedmiotowej sprawy, choć z przyczyn wskazanych w pisemnych motywach do zaskarżonego orzeczenia, nie mogły stanowić dowodu przemawiającego za przyjęciem braku winy po stronie S. S. (1). Z kolei w odniesieniu do dalszych postulatów wskazać należy, iż Sąd pierwszej instancji w uzasadnieniu zaskarżonego orzeczenia poniekąd wyprzedził argumenty obrony rzekomo przemawiające za uznaniem za niewiarygodne zeznań P. J. (1), zaś Sąd Okręgowy w całości podzielił stanowisko Sądu niższego rzędu w tej materii. Nie należy bowiem zapominać, iż świadek jako osoba nieposiadająca specjalistycznej wiedzy z zakresu mechaniki, nie musiał posługiwać się specjalistycznym nazewnictwem oraz znać funkcji, znaczenia i cech charakterystycznych poszczególnych części pojazdów i to na tyle, ażeby dokładanie wykazać, które z nich zostały w spornym aucie podmienione. Tymczasem, rzetelność depozycji P. J. (2) skarżący próbował podważyć w zasadzie jedynie postulatami tej treści, stąd też nie zaistniała potrzeba, ażeby wiarygodność owego dowodu ponownie szerzej omawiać. Odwołując się do dalszych fraz apelacji nadmienić należy, iż rzeczywiście M. i J. J. (2) zostały przesłuchane przez Sąd pierwszej instancji w trybie on-line. Sposób dokonania rzeczonych czynności procesowych z ich udziałem nie mógł zdyskwalifikować wiarygodności wskazanych świadków, skoro procedura karna dopuszcza możliwość, by w uzasadnionych przypadkach przesłuchanie odbyło się na odległość w formie tzw. telekonferencji. Z kolei, przekonanie skarżącego o obecności w pomieszczeniu, w którym znajdowały się zainteresowane, osoby trzeciej, na którą wytypowany został P. J. (2), stanowiły daleko posuniętą insynuację. Zarówno M. J. (2) jak i jej teściowa zeznawały w sposób logiczny i zgodny i to jedynie co do okoliczności, które były im znane. Podobnie zatem jak w przypadku pozostałych osobowych źródeł dowodowych, tak i zeznania wskazanych świadków należało rozpatrywać w odniesieniu do całości zebranego w sprawie materiału dowodowego, zwłaszcza znamiennych w swej wymowie dowodów z dokumentów. Jak już wspomniano bowiem na wstępie, depozycje pokrzywdzonych, choć szczere i rzetelne, najpewniej okazałyby się niewystarczające do ustalenia wszystkich okoliczności sprawy i to ponad wszelką wątpliwość. Jednakże pokreślić należy, iż dany dowód rozpatrywany autonomicznie, w oderwaniu od dowodów pozostałych i tła sytuacyjnego całej sprawy, nie byłby na tyle stygmatyzujący, by na jego postawie móc przypisać sprawcy winę, nie przekreśla to jednak jego wiarygodności. Nie bez powodu bowiem ustawodawca nakazuje badać poszczególne dowody w aspekcie ich rzetelności i przydatności dla danego procesu przez pryzmat pozostałej części ujawnionego materiału dowodowego i dopiero w oparciu o tak nakreślony schemat czynić ustalenia faktyczne. A contrario bowiem rozumieć należy, iż odgórne odrzucenie danego źródła dowodowego tylko dlatego, że w oparciu o płynące z niego treści organ sądowy nie jest w stanie odtworzyć całej konwencji zdarzeń stanowiącej przedmiot postępowania, byłoby zdecydowanie przedwczesne, krzywdzące i nie miałoby nic wspólnego z pojęciami bezstronności, rzetelności i obiektywizmu. W odniesieniu do zeznań M. J. (1) dodać należy, iż jak celnie spostrzegł Sąd Rejonowy, wyrok w sprawie cywilnej nie jest wiążący dla sądu karnego, dlatego też ten argument skarżącego nie mógł znaleźć uznania w oczach Instancji Odwoławczej. Przywoływane przez autora apelacji treści, które rzekomo świadek prezentowała w toku postępowania cywilnego nie były znacząco odmienne od prezentowanych w toku przedmiotowej sprawy. M. J. (1) również przed Sądem Rejonowym wskazała, że nie była związana z firmami należącymi do rodziny (...), a jedynie zaangażowana niektóre ich przedsięwzięcia, przy których udzielała pomocy. W sposób tożsamy ustosunkować należy się do pozostałych kategorii świadków wymienionych przez skarżącego w pkt 5-7 wywiedzionej apelacji. Nie sposób bowiem pominąć, iż każdy z nich składał zeznania co do okoliczności które były (lub powinny być) mu znane. W takiej sytuacji trudno oczekiwać od każdego ze świadków, którzy poniekąd w sposób przypadkowy zostali połączeni z niniejszą sprawą, by znali oni szczegóły dotyczące wszystkich jej okoliczności – a taka była dorozumiana intencja autora apelacji. Zeznania wszystkich wskazanych przezeń świadków słusznie uznano za szczere, logiczne i spójne i na tej podstawie, przyczyniły się one do odtworzenia przez Sąd merytoryczny stanu faktycznego. W tym miejscu jedynie marginalnie dodać należy, iż wiarygodności poszczególnych świadków będących w przeszłości pracownikami oskarżonego nie mógł podważyć fakt, iż rzeczona współpraca zakończyła się w dość kontrowersyjnych okolicznościach. Materia ta stała się już notabene przedmiotem rozważań Sądu Rejonowego, który fakt ten dostrzegł uznając jednakże, iż wobec niebudzącego zastrzeżeń sposobu relacjonowania świadków i przekazywanych przezeń treści, nie ma on większego znaczenia dla oceny owego dowodu. Reasumując całość niniejszych wywodów stwierdzić należy, iż Sąd Okręgowy podzielił stanowisko Sądu pierwszej instancji w zakresie oceny wiarygodności ujawnionego w toku postępowania materiału dowodowego. Skarżący w wywiedzionej apelacji w sposób obiektywny nie wykazał zaś nieprawidłowości procesu pierwszoinstancyjnej oceny dowodów, które skutkowałyby uwzględnieniem przedstawionych zarzutów, nieudolnie próbując podważyć materiał dowodowy obciążający jego klienta, a pomijając milczeniem precyzyjnie przedstawiony w uzasadnieniu do zaskarżonego orzeczenia tok rozumowania Sądu Rejonowego. Twierdzenia skarżącego nakierunkowane na stworzenie rzekomych wątpliwości, które po myśli art. 5 § 2 kpk należałoby rozstrzygnąć w sprawie na korzyść S. S. (1), nie mogły znaleźć uznania w oczach Sądu Odwoławczego. W istocie bowiem na kanwie niniejszej sprawy wątpliwości tego typu obiektywnie nie wystąpiły, a zostały jedynie sztucznie wykreowane na potrzeby apelacji, ażeby ta wybrzmiała bardziej na korzyść samego zainteresowanego. Z kolei wobec faktu, iż zarzut błędu w ustaleniach faktycznych pozostawał wtórny wobec dokładnie omówionego już zarzutu obrazy przepisów postępowania, zaś argumentacja apelującego mająca poprzeć oba podniesione w apelacji zarzuty była tożsama, brak jest konieczności dublowania dotychczasowych rozważań Sądu Okręgowego w kolejnej rubryce tabelarycznego uzasadnienia i odnoszenia się do tego postulatu. Nadmienić należy, że jeżeli Sąd meriti nie naruszył żadnego z przepisów ze sfery gromadzenia i oceny dowodów, to brak jest podstaw do kwestionowania ustaleń faktycznych (wyrok Sądu Apelacyjnego w Warszawie z dnia 30 lipca 2015 roku, wydany w sprawie o sygn. II AKa 171/15). Wniosek - o zmianę zaskarżonego wyroku i uniewinnienie oskarżonego od zarzuconego mu czynu; ☐ zasadny ☐ częściowo zasadny ☒ niezasadny Zwięźle o powodach uznania wniosku za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny. Wobec bezzasadności wywiedzionych zarzutów, na uwzględnienie nie zasłużył tak sformułowany wniosek apelacyjny. 4. OKOLICZNOŚCI PODLEGAJĄCE UWZGLĘDNIENIU Z URZĘDU 1. ------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------ Zwięźle o powodach uwzględnienia okoliczności ------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------ 5. ROZSTRZYGNIĘCIE SĄDU ODWOŁAWCZEGO 5.1. Utrzymanie w mocy wyroku sądu pierwszej instancji 1. Przedmiot utrzymania w mocy Wyrok Sądu Rejonowego w Mińsku Mazowieckim z dnia 7 czerwca 2021 roku, wydany w sprawie o sygn. akt II K 1125/19. Zwięźle o powodach utrzymania w mocy Wobec bezzasadności wywiedzionych zarzutów i przy jednoczesnym braku przesłanek podlegających uwzględnieniu z urzędu Sąd Okręgowy nie znalazł podstaw, by podjąć ingerencję w treść zaskarżonego orzeczenia. 5.2. Zmiana wyroku sądu pierwszej instancji 1. Przedmiot i zakres zmiany ----------------------------------------------------------------------------------------------- Zwięźle o powodach zmiany ------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------ 5.3. Uchylenie wyroku sądu pierwszej instancji 5.3.1. Przyczyna, zakres i podstawa prawna uchylenia 1.1. ----------------------------------------------------------------------------------- ☐ art. 439 k.p.k. Zwięźle o powodach uchylenia ------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------ 2.1. Konieczność przeprowadzenia na nowo przewodu w całości ☐ art. 437 § 2 k.p.k. Zwięźle o powodach uchylenia ------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------ 3.1. Konieczność umorzenia postępowania ☐ art. 437 § 2 k.p.k. Zwięźle o powodach uchylenia i umorzenia ze wskazaniem szczególnej podstawy prawnej umorzenia ------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------ 4.1. ----------------------------------------------------------------------------------- ☐ art. 454 § 1 k.p.k. Zwięźle o powodach uchylenia ------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------ 5.3.2. Zapatrywania prawne i wskazania co do dalszego postępowania ---------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------- 5.4. Inne rozstrzygnięcia zawarte w wyroku Punkt rozstrzygnięcia z wyroku Przytoczyć okoliczności ---------------------- --------------------------------------------------------------------------------------------------------------- 6. Koszty Procesu P unkt rozstrzygnięcia z wyroku Przytoczyć okoliczności II III O kosztach procesu Sąd Okręgowy orzekł na podstawie art. 634 kpk w zw. z art. 627 kpk w zw. z art. 636 kpk. Wobec faktu, iż oskarżyciel posiłkowy w toku niniejszego postępowania był reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika z wyboru, Sąd Okręgowy zasądził od S. S. (1) na ich rzecz kwotę poniesionych przez niego i należycie udokumentowanych kosztów związanych z jego ustanowieniem 7. PODPIS

Need to analyze how this precedent applies to your matter?

Cross-reference this judgment against statutes, commentaries, and subsequent citing case law inside Legislator AI.

Open in Legislator →

Full text

Sygn. akt II AKa 238/20 1 2WYROK 2.1W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 7 stycznia 2021 r. 4Sąd Apelacyjny w Szczecinie II Wydział Karny w składzie: 5 Przewodniczący: SSA Janusz Jaromin 6 Sędziowie: SA Piotr Brodniak 7 SA Maciej Żelazowski (spr.) 8 Protokolant: st. sekr. sądowy Anita Jagielska 9przy udziale prokuratora Prokuratury Okręgowej w Gorzowie Wlkp. Mariusza Nowaka 10po rozpoznaniu w dniu 7 stycznia 2021 r. sprawy 11P. C. 12o odszkodowanie z ustawy z dnia 23 lutego 1991 r. o uznaniu za nieważne orzeczeń wydanych wobec osób represjonowanych za działalność na rzecz niepodległego bytu Państwa Polskiego 13na skutek apelacji wniesionej przez pełnomocnika wnioskodawcy 14od wyroku Sądu Okręgowego w Gorzowie Wielkopolskim 15z dnia 23 czerwca 2020 r. sygn. akt II Ko 837/19 I. utrzymuje w mocy wyrok w zaskarżonej części, II. stwierdza, że koszty postępowania odwoławczego ponosi Skarb Państwa, III. zasądza od Skarbu Państwa na rzecz P. C. kwotę 240 (dwieście czterdzieści) złotych tytułem ustanowienia pełnomocnika w postępowaniu odwoławczym.

SSA Piotr Brodniak SSA Janusz Jaromin SSA Maciej Żelazowski

UZASADNIENIE

Formularz UK 2 Sygnatura akt II AKa 238/20 Załącznik dołącza się w każdym przypadku. Podać liczbę załączników: 1 1. CZĘŚĆ WSTĘPNA 0.11.1. Oznaczenie wyroku sądu pierwszej instancji Wyrok Sądu Okręgowego w Gorzowie Wlkp. z dnia 23 czerwca 2020 r., sygn. akt II Ko 837/19 0.11.2. Podmiot wnoszący apelację ☐ oskarżyciel publiczny albo prokurator w sprawie o wydanie wyroku łącznego ☐ oskarżyciel posiłkowy ☐ oskarżyciel prywatny ☐ obrońca ☐ oskarżony albo skazany w sprawie o wydanie wyroku łącznego ☒ inny 0.11.3.

Granice zaskarżenia 0.11.3.1. Kierunek i zakres zaskarżenia ☒ na korzyść ☐ na niekorzyść ☐ w całości ☒ w części ☐ co do winy ☐ co do kary ☐ co do środka karnego lub innego rozstrzygnięcia albo ustalenia 0.11.3.2. Podniesione zarzuty Zaznaczyć zarzuty wskazane przez strony w apelacji ☒ art. 438 pkt 1 k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w zakresie kwalifikacji prawnej czynu przypisanego oskarżonemu ☐ art. 438 pkt 1a k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w innym wypadku niż wskazany w art. 438 pkt 1 k.p.k., chyba że pomimo błędnej podstawy prawnej orzeczenie odpowiada prawu ☒ art. 438 pkt 2 k.p.k.

– obraza przepisów postępowania, jeżeli mogła ona mieć wpływ na treść orzeczenia ☐ art. 438 pkt 3 k.p.k. – błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia, jeżeli mógł on mieć wpływ na treść tego orzeczenia ☐ art. 438 pkt 4 k.p.k. – rażąca niewspółmierność kary, środka karnego, nawiązki lub niesłusznego zastosowania albo niezastosowania środka zabezpieczającego, przepadku lub innego środka ☐ art. 439 k.p.k. ☐ brak zarzutów 0.11.4. Wnioski ☐ uchylenie ☒ Zmiana 2. Ustalenie faktów w związku z dowodami przeprowadzonymi przez sąd odwoławczy 0.12.1.

Ustalenie faktów 0.12.1.1. Fakty uznane za udowodnione Lp. Oskarżony Fakt oraz czyn, do którego fakt się odnosi Dowód Numer karty 2.1.1.1. 0.12.1.2. Fakty uznane za nieudowodnione Lp. Oskarżony Fakt oraz czyn, do którego fakt się odnosi Dowód Numer karty 2.1.2.1. 0.12.2. Ocena dowodów 0.12.2.1. Dowody będące podstawą ustalenia faktów Lp. faktu z pkt 2.1.1 Dowód Zwięźle o powodach uznania dowodu 0.12.2.2. Dowody nieuwzględnione przy ustaleniu faktów(dowody, które sąd uznał za niewiarygodne oraz niemające znaczenia dla ustalenia faktów) Lp. faktu z pkt 2.1.1 albo 2.1.2 Dowód Zwięźle o powodach nieuwzględnienia dowodu .

STANOWISKO SĄDU ODWOŁAWCZEGO WOBEC ZGŁOSZONYCH ZARZUTÓW i wniosków Lp. Zarzut 3.1.

1. obraza przepisów postępowania, która mogła mieć wpływ na treść orzeczenia, tj. art. 3 KPC oraz art. 232 KPC w związku z art. 558KPK poprzez uznanie, że nie zostało wykazane ani udowodnione, że P. C.: • poniósł szkodę w związku z kosztami pomocy prawnej adwokata, • z powodu swojej działalność początkowo nie dostał się na (...);

2. obraza przepisów prawa materialnego, tj. art. 8 ust. 1 ustawy z dnia 23 lutego 1991 r. o uznaniu za nieważne orzeczeń wydanych wobec osób represjonowanych za działalność na rzecz niepodległego bytu Państwa Polskiego (dalej: ustawa lutowa), poprzez błędne przyjęcie, że działanie władzy podejmowane na skutek wydania wobec P. C. wyroku Sądu Rejonowego w Gorzowie Wielkopolskim Wydział Rodzinny i Nieletnich z dnia 28.12.1982 r., sygn. akt R III Nk 42/82 (nr prok. R III Nds 87/82), takie jak powtarzane przesłuchania, namowy do współpracy, uniemożliwienie podjęcia studiów oraz stres związany z prześladowaniem po wydaniu wyroku, pozostają poza zakresem zastosowania wskazanych wyżej norm prawnych stanowiących podstawę roszczenia;

3. obraza przepisów postępowania, która mogła mieć wpływ na treść orzeczenia, tj. art. 7 KPK poprzez dowolną ocenę dowodów i wyciągnięcie z materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie wniosków sprzecznych z zasadami prawidłowego rozumowania, doświadczenia życiowego i wskazaniami wiedzy, tj. uznanie, że zadośćuczynienie w kwocie 2.000,- zł spełnia cel i wymogi określone art. 8 ust. 1 ustawy lutowej w przypadku krzywd P. C. doznanych na skutek wydania wyroku Sądu Rejonowego w Gorzowie Wielkopolskim Wydział Rodzinny i Nieletnich z dnia 28.12.1982 r., sygn. akt R III Nk 42/82 (nr prok. R III Nds 87/82), w związku z jego działalnością na rzecz niepodległego bytu Państwa Polskiego;

4. obraza przepisów prawa materialnego, tj. art. 445 §1 KC oraz art. 448 KC, w zbiegu z art. 8 ust. 1 ustawy lutowej, poprzez błędne przyjęcie, że kwota zadośćuczynienia w wysokości 2.000,- zł jest kwotą odpowiednią w przypadku krzywd P. C. doznanych na skutek wydania wyroku Sądu Rejonowego w Gorzowie Wielkopolskim Wydział Rodzinny i Nieletnich z dnia 28.12.1982 r., sygn. akt R III Nic 42/82 (nr prok. R III Nds 87/82), w związku z jego działalnością na rzecz niepodległego bytu Państwa Polskiego. ☐ zasadny ☐ częściowo zasadny ☒ niezasadny Zwięźle o powodach uznania zarzutu za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny W pierwszej kolejności stwierdzić należy, że stosownie do treści art. 8 ust. 1 ustawy z dnia 23 lutego 1991 r. o uznaniu za nieważne orzeczeń wydanych wobec osób represjonowanych za działalność na rzecz niepodległego bytu Państwa Polskiego (Dz.U. 2020.1820 j.t.) osobie, wobec której stwierdzono nieważność orzeczenia albo wydano decyzję o internowaniu w związku z wprowadzeniem w dniu 13 grudnia 1981 r. w Polsce stanu wojennego, przysługuje od Skarbu Państwa odszkodowanie za poniesioną szkodę i zadośćuczynienie za doznaną krzywdę wynikłe z wydania lub wykonania orzeczenia albo decyzji.

Oczywiste zatem jest, że przedmiotem zadośćuczynienia i odszkodowania mogą być jedynie te krzywdy i te szkody, które są następstwem wydania lub wykonania wyroku (ewentualnie innego orzeczenia lub decyzji o internowaniu). W orzecznictwie jednocześnie konsekwentnie wskazuje się, że odszkodowanie i zadośćuczynienie na podstawie wymienionego wyżej przepisu przysługuje jedynie za te krzywdy i szkody, które pozostają w bezpośrednim i adekwatnym związku przyczynowym z wydaniem lub wykonaniem wyroku (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 24 kwietnia 2014 r., VKK 52/14, wyrok Sądu Apelacyjnego w Warszawie z dnia 7 grudnia 2018 r., II AKa 300/2018, czy wyrok Sądu Apelacyjnego w Gdańsku z dnia 3 marca 2015 r., II AKa 23/15).

Regulacja ta zatem ogranicza możliwość zasądzenia na podstawie art. 8 ust. 1 wymienionej wyżej ustawy, odszkodowania za poniesioną szkodę i zadośćuczynienia za doznaną krzywdę wyłącznie do skutków wydania lub wykonania orzeczenia albo decyzji. W konsekwencji brak jest podstaw do zasądzenia odszkodowania i zadośćuczynienia za inne, nawet niewątpliwe, przejawy represji, ale bezpośrednio niezwiązane z wydaniem lub wykonaniem orzeczenia lub decyzji. Skoro zatem wobec P. C. wyrokiem Sądu Rejonowego w Gorzowie Wlkp. z dnia 28 grudnia 1982 r., syg. akt R III Nk 42/82, zastosowano środek wychowawczy w postaci dozoru kuratora sądowego, skoro wyrok ten wydany został w związku z działalnością wnioskodawcy na rzecz niepodległego bytu Państwa Polskiego i skoro postanowieniem z dnia 30 października 2019 r. stwierdzono nieważność wymienionego wyżej wyroku, to P. C. należało się odszkodowanie i zadośćuczynienie za szkody i krzywdy wynikłe z wykonania lub wydania owego wyroku.

Tak też postąpił Sąd I instancji zasądzając na rzecz wnioskodawcy zadośćuczynienie za krzywdy wynikłe z wydania wyroku (zasadnie interpretując pojęcie wydania wyroku szeroko i utożsamiając z owym wydaniem także czynności związane z zatrzymaniem i przesłuchaniem wnioskodawcy przed formalnym wydaniem w sprawie orzeczenia). Nie zasługiwał natomiast na uwzględnienie zarzut wskazujący na dopuszczenie się przez Sąd I instancji obrazy przepisów art. 3 k.p.c., art. 232 k.p.c. w zw. z art. 558 k.p.k. poprzez uznanie, że wnioskodawca nie wykazał poniesienia szkody związanej z uiszczeniem kosztów pomocy prawnej adwokata.

Stwierdzić bowiem należy, że Sąd I instancji nie negował, ani faktu zasądzenia w wyroku Sądu Rejonowego w Gorzowie Wlkp. z dnia 28 grudnia 1982 r. od rodziców wnioskodawcy kosztów zastępstwa procesowego, ani faktu, że koszty owe zostały uiszczone. Sąd ten jedynie uznał, że owe koszty zostały zasądzone od rodziców wnioskodawcy (co wprost wynika z wymienionego wyżej wyroku - pkt VI) a tym samym stanowiły szkodę, którą ponieśli rodzice wnioskodawcy, a nie on sam. Takie zaś stanowisko, wbrew wywodom apelującej, zasługiwało na pełną akceptację.

Zauważyć bowiem należy, że zadośćuczynienie lub odszkodowanie, zgodnie z dyspozycją art. 8 ust. 1 ustawy lutowej, odnosi się do krzywdy lub szkody poniesionej przez osobę represjonowaną, a nie jej rodzinę (por. wyrok Sądu Apelacyjnego w Lublinie z dnia 8 listopada 2010 r., II AKa 213/10, LEX nr 785259). Wprawdzie w chwili wydania i wykonania wyroku wnioskodawca pozostawał na utrzymaniu swoich rodziców, ale fakt ten absolutnie nie mógł przesądzić o tym, że również on jest poszkodowanym w zakresie kosztów udziału w sprawie adwokata.

Oczywiście oboje małżonkowie obowiązani są, każdy według swych sił oraz swych możliwości zarobkowych i majątkowych, przyczyniać się do zaspokajania potrzeb rodziny, którą przez swój związek założyli (art. 27 k.r.io.). Czym innym jest jednak przyczynianie się do zaspakajania potrzeb rodziny, a czym innym kwestia poniesienia szkody przez samego wnioskodawcę. Nie do przyjęcia jest bowiem wnioskowanie apelującej, że skoro rodzice uiścili koszty udziału w sprawie obrońcy to niejako automatycznie zmuszeni byli z tego powodu do odmowy synowi jakiś wydatków.

Nie wykazano takiego związku, a wnioskodawca w tym zakresie nie przedstawił jakichkolwiek okoliczności, zwłaszcza nie wykazał, czy i w jakim konkretnie zakresie doszło do zmniejszenia wydatków na jego osobę (nie sposób wykluczyć, że środki przeznaczone na koszty udziału w sprawie adwokata skutkowały zmniejszeniem nakładów na rodziców, a nie na syna). Brak jest zatem jakiegokolwiek przełożenia faktu zapłaty przez rodziców, rozważanych tutaj kosztów, na szkodę jaką miałby ponieść sam wnioskodawca. Zresztą sama apelująca nie do końca była przekonana co do wystąpienia wskazanego wyżej związku skoro stwierdziła, że jeżeli rodzice wnioskodawcy byli zmuszeni do wydatkowania kosztów udziału w sprawie adwokata "to z pewnością w to miejsce musieli odmówić synowi jakiś innych wydatków".

Takie twierdzenie stanowiło bowiem jedynie hipotezę, która w realiach sprawy nie znalazła potwierdzenia zwłaszcza, że i sam wnioskodawca w tym zakresie nie przedstawił jakichkolwiek konkretnych okoliczności. Nie sposób też uznać, aby zasady logiki i doświadczenia życiowego wskazywały na niejako automatyczne przełożenie wydatkowania przez rodziców jakiejś bardzo zresztą niewielkiej kwoty, na pogorszenie sytuacji dziecka, a doświadczenie życiowe raczej wskazuje, że odbyło się to kosztem potrzeb rodziców, niż dziecka. Zasadnie zatem Sąd I instancji nie zasądził na rzecz wnioskodawcy kwoty 159,08 zł stanowiącej równowartość kosztów pomocy prawnej udzielonej przez adwokata i w tym zakresie wniosek oddalił.

O jakiejkolwiek obrazie wymienionych wyżej przepisów nie mogło być mowy. Nie sposób było również podzielić poglądów apelującej jakoby we wskazanym wyżej bezpośrednim i adekwatnym związku przyczynowym z wydaniem lub wykonaniem wyroku Sądu Rejonowego w Gorzowie Wlkp. z dnia 28 grudnia 1982 r., syg. akt R III Nk 42/82, pozostawały krzywdy wynikłe z nakłaniania wnioskodawcy do współpracy z ówczesnymi organami bezpieczeństwa państwa, kilkakrotnych przesłuchań, czy ewentualnego utrudniania kontynuowania nauki. Wszystkie bowiem powyższe zdarzenia miały miejsce jakiś czas po wydaniu wyroku, w żaden sposób nie wynikały z jego treści i na pewno nie były następstwem jego wykonania, skoro wobec wnioskodawcy zastosowano jedynie dozór kuratora sądowego.

Oczywiście nie ma podstaw do negowania prawdziwości twierdzeń wnioskodawcy co do tego, że po wydaniu wyroku był on przez okres dwóch lat około 10 razy przesłuchiwany. Jednocześnie jednak zauważyć należy, że sam wnioskodawca przyznał, iż przesłuchania owe miały miejsce wówczas, gdy zbliżała się ważna rocznica. Oczywiste zatem jest, że rozważane tutaj przesłuchania były działaniem prewencyjnym związanym z prowadzeniem wcześniej przez wnioskodawcę działalności opozycyjnej, a nie bezpośrednim następstwem wydania lub wykonania wyroku.

Podobnie rzecz się miała z nakłanianiem wnioskodawcy do współpracy z organami bezpieczeństwa państwa. Trudno bowiem uznać, aby nakłanianie owo wynikało z wykonania lub wydania wyroku zwłaszcza, że fakt wydania tego ostatniego wręcz związek taki wykluczał. Nie sposób racjonalnie zakładać, że następstwem zastosowania środka poprawczego i to za działalność opozycyjną było nakłanianie do współpracy, która możliwość owej współpracy wręcz przekreślała. Nakłanianie owo wiązać można ewentualnie z liczeniem na wiedzę wnioskodawcy, czy nadzieją, że posiada on takie cechy, że uda się go do współpracy nakłonić (co się nie powiodło), ale na pewno nie z faktem wydania, czy wykonania wyroku poddającego wnioskodawcę dozorowi kuratora sądowego.

Na pewno też nie pozostawał w bezpośrednim i adekwatnym związku przyczynowym z wydaniem lub wykonaniem wyroku ewentualny fakt początkowego niedostania się pokrzywdzonego na studia. Po pierwsze bowiem, tak z zeznań wnioskodawcy, jak i z akt sprawy wynika, że P. C. faktycznie dostał się na studia i to w tym roku, w którym o przyjęcie się starał. Już zatem ten fakt w dużej części przeczył tezie o trudnościach czynionych przez władze komunistyczne w tym zakresie. O ile bowiem rzeczywiście często osoby skazywane za działalność na rzecz niepodległego bytu Państwa Polskiego z tego powodu miały trudności w dostaniu się na studia, czy w znalezieniu pracy, ale wiązało się to z niemożliwością w ogóle rozpoczęcia studiów, czy pracy, a nie z koniecznością zmiany kierunku studiów.

Ponadto, nawet jeżeli wnioskodawca, jak podał, zdał wszystkie egzaminy i nie dostał się na wybrany kierunek studiów, to nie oznacza to automatycznie celowego utrudniania mu tego przez władze komunistyczne i to w efekcie wydania lub wykonania wyroku. Sytuacja wnioskodawcy w tym zakresie mogła wynikać z wielu czynników, takich jak duża liczba chętnych, lepsze wyniki innych osób, które również zdały egzamin itd. Po drugie, i co najważniejsze, sam wnioskodawca wiązał trudności z dostaniem się na wybrany kierunek studiów z odmową współpracy, a konkretnie z wypowiedzią funkcjonariusza, który po owej odmowie zapytał go, czy chce iść na studia i stwierdził "Jak Kuba Bogu, tak Bóg Kubie" a nie z faktem wydania lub wykonania wyroku.

Oczywiste zatem było, że ewentualne trudności w dostaniu się na studia nie były następstwem wydania lub wykonania wyroku, a niechęci wnioskodawcy do współpracy z organami bezpieczeństwa państwa. Po trzecie wnioskodawca nie był pewien wystąpienia związku pomiędzy odmową współpracy, a trudnościami w dostaniu się na wybrany kierunek studiów, albowiem stwierdził "podejrzewam, że mogło to być spowodowane mają działalnością". Nie tylko zatem wnioskodawca nie był pewien związku odmowy współpracy z trudnościami w dostaniu się na wybrany kierunek studiów, ale jeszcze wyraźnie wskazywał, że związku owego upatruje w swojej działalności, a nie w wydaniu lub wykonaniu wyroku.

Trzeba również podkreślić, że ze wskazanych wyżej powodów, także ewentualny stres wynikających z przesłuchań, czy namowy do współpracy nie mógł zostać objęty zasądzonym w przedmiotowej sprawie zadośćuczynieniem, gdyż po prostu był ewentualnym następstwem represjonowania za działalność opozycyjną, a nie wydania lub wykonania wyroku. O jakiejkolwiek obrazie art. 8 ust. 1 ustawy z dnia 23 lutego 1991 r. o uznaniu za nieważne orzeczeń wydanych wobec osób represjonowanych za działalność na rzecz Niepodległego bytu Państwa Polskiego, nie mogło być mowy.

Wreszcie, stwierdzić należy, że nie zasługiwała na uwzględnienie apelacja pełnomocnika wnioskodawcy w tym zakresie, w którym wskazywała na naruszenie przez Sąd I instancji przepisów art. 7 k.p.k. , art. 445 § 1 k.c. i art. 448 k.c. poprzez wadliwe ustalenie, że kwota 2000 zł zadośćuczynienia spełnia cele art. 8 ust. 1 ustawy z dnia 23 lutego 1991 r. oraz jest kwotą adekwatną do poniesionych przez wnioskodawcę krzywd. Oczywiście zgodzić się należało z apelującą, że zadośćuczynienie jako rekompensata za krzywdy i dolegliwości moralne oraz fizyczne winna uwzględniać rzeczywiste dolegliwości wnioskodawcy oraz odpowiadać współczesnym standardom społeczeństwa, by i krzywda została wynagrodzona i pokrzywdzony nie wzbogacił się, co byłoby moralnie niestosowne (postanowienie Sądu Apelacyjnego w Krakowie, II AKz 364/93, KZS 1994/4/44) a wysokość zadośćuczynienia, z jednej strony, powinna służyć złagodzeniu doznanej krzywdy, a z drugiej, nie może być źródłem nieuzasadnionego wzbogacenia. (postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 22 stycznia 2015 r., III KK 252/14, LEX nr 1640256).

Zauważyć jednak należy, że apelująca w ramach rozważanego tutaj zarzutu faktycznie nie kwestionowała okoliczności uwzględnionych przez Sąd Okręgowy, jako istotnych dla ustalenia wysokości zadośćuczynienia za doznaną krzywdę wynikającą z wydania i wykonania wyroku. Wskazała natomiast, że zasądzona kwota zadośćuczynienia jawi się jako nieodpowiednia bo zasądzona na zbyt niskim poziomie i na poparcie owej tezy przywołała błąd proceduralny polegający na naruszeniu art. 7 k.p.k. Ten jednak zarzut jawił się jako nieuzasadniony, albowiem Sąd I instancji wydając orzeczenie w tym zakresie nie naruszył reguł poprawnego rozumowania, a jego oceny nie były sprzeczne z zasadami wiedzy, logiki i doświadczenia życiowego.

Miał bowiem na uwadze wszystkie te okoliczności, które miały znaczenie dla ustalenia wysokości zadośćuczynienia, a to czas zatrzymania wnioskodawcy, poziom stresu związany z izolacją od otoczenia bardzo młodej osoby, stres jaki wywołało pierwsze w życiu zatrzymanie. Z drugiej jednak strony zasadnie wskazał, co apelująca zupełnie pominęła, że wnioskodawca w czasie przesłuchania przebywał cały czas w obecności matki. Sam wnioskodawca przyznał też, że w czasie przesłuchania nie stosowano żadnych represji, jak również, że nie miał w czasie zatrzymania kontaktu z innymi obcymi osobami.

Faktycznie zatem skala stresu związanego z zatrzymaniem i przesłuchaniem oraz poczucia krzywdy, że jest represjonowany i to w tak młodym wieku za czyn, który w demokratycznym państwie nie spotkałby się z represjami, nie była jednak aż tak duża by uzasadniać zasądzenie zadośćuczynienia w wyższej kwocie niż uczynił to Sąd I instancji. Trzeba również dodać, że jak prawidłowo stwierdził Sąd I instancji, negatywny wpływ na psychikę wnioskodawcy, co ten sam stwierdził, miały przede wszystkim przeżycia związane z późniejszymi przesłuchaniami, namową do współpracy, czy zapowiedzią, w jego odczuciu, utrudniania dostania się na studia.

Jak zaś stwierdzono to już wcześniej, okoliczności te nie pozostawały w bezpośrednim i adekwatnym związku przyczynowym z wydaniem lub wykonaniem wyroku, a tym samym także ich ewentualne następstwa nie mogły mieć wpływu na ustalenie stopnia pokrzywdzenia wnioskodawcy. Trzeba również zauważyć, że zadośćuczynienie oparte na treści art. 8 ust. 1 wymienionej wyżej nie służy wynagradzaniu zasług za działalność niepodległościową, lecz ma na celu rekompensatę rzeczywiście poniesionych krzywd i szkód. Nie negując zatem podjęcia się przez wnioskodawcę działalności niepodległościowej, a w zasadzie incydentu w tym zakresie i poczucia krzywdy wynikającego ze skazania za działania, które w demokratycznym państwie nie byłyby karane, jednocześnie zauważyć należy, że zasądzona kwota zadośćuczynienia spełnia wskazane przed nią cele.

Uwzględnia bowiem rzeczywistą skalę krzywdy, uwzględnia, że wydanie i wykonanie wyroku nie wiązało się z nadmiernymi cierpieniami, jak również nie stanowi w realiach sprawy kwoty nieodpowiedniej. O obrazie wymienionych wyżej przepisów również zatem nie mogło być mowy. Żądana zaś we wniosku kwota zadośćuczynienia jawiła się jako wręcz drastycznie wygórowana i oderwana od realiów sprawy. Wniosek „o zmianę zaskarżonego wyroku poprzez zasądzenie na rzecz wnioskodawcy P. C.:

1. dalszej kwoty w wysokości 198.000,- zł, tytułem zadośćuczynienia za krzywdę doznaną wskutek wydania wyroku Sądu Rejonowego w Gorzowie Wielkopolskim Wydział Rodzinny i Nieletnich z dnia 28.12.1982 r., sygn. akt R III Nic 42/82 (nr prok. R III Nds 87/82), w związku z działalnością na rzecz niepodległego bytu Państwa Polskiego, wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie od dnia uprawomocnienia się wyroku do dnia zapłat;

2. kwoty w wysokości 159,08 zł, tytułem odszkodowania za szkodę doznaną wskutek wydania wyroku Sądu Rejonowego w Gorzowie Wielkopolskim Wydział Rodzinny i Nieletnich z dnia 28.12.1982 r., sygn. akt R III Nk 42/82 (nr prok. R III Nds 87/82), w związku z działalnością na rzecz niepodległego bytu Państwa Polskiego, wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie od dnia uprawomocnienia się wyroku do dnia zapłaty;

3. kosztów postępowania apelacyjnego, w tym kosztów zastępstwa procesowego wg norm przepisanych od Skarbu Państwa. ☐ zasadny ☐ częściowo zasadny ☐ niezasadny Zwięźle o powodach uznania wniosku za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny. Patrz wyżej.

4. OKOLICZNOŚCI PODLEGAJĄCE UWZGLĘDNIENIU Z URZĘDU 4.1. Zwięźle o powodach uwzględnienia okoliczności 5. ROZSTRZYGNIĘCIE SĄDU ODWOŁAWCZEGO 0.15.1. Utrzymanie w mocy wyroku sądu pierwszej instancji 0.15.1.1. Przedmiot utrzymania w mocy Wyrok Sądu Okręgowego w Gorzowie Wlkp. sygn. akt II Ko 837/19 na mocy, którego zasądzono na rzecz wnioskodawcy P. C. kwotę 2000 zł tytułem zadośćuczynienia za krzywdy związane z wydaniem i wykonaniem wyroku Sądu Rejonowego w Gorzowie Wlkp. z dnia 28 grudnia 1982 r. sygn. akt R III Nk 42/82, za działalność na rzecz niepodległego bytu Państwa Polskiego wraz z ustawowymi odsetkami od dnia uprawomocnienia się wyroku oraz oddalono żądanie co do kwoty 159,08 zł tytułem odszkodowania i kwoty 198 000 zł tytułem zadośćuczynienia.

Zwięźle o powodach utrzymania w mocy Patrz wyżej punkt 3.1 0.15.2. Zmiana wyroku sądu pierwszej instancji 0.0.15.2.1. Przedmiot i zakres zmiany Zwięźle o powodach zmiany 0.15.3. Uchylenie wyroku sądu pierwszej instancji 0.15.3.1. Przyczyna, zakres i podstawa prawna uchylenia 5.3.1.1.1. ☐ art. 439 k.p.k. Zwięźle o powodach uchylenia 5.3.1.2.1. Konieczność przeprowadzenia na nowo przewodu w całości ☐ art. 437 § 2 k.p.k. Zwięźle o powodach uchylenia 5.3.1.3.1. Konieczność umorzenia postępowania ☐ art. 437 § 2 k.p.k. Zwięźle o powodach uchylenia i umorzenia ze wskazaniem szczególnej podstawy prawnej umorzenia 5.3.1.4.1.

☐ art. 454 § 1 k.p.k. Zwięźle o powodach uchylenia 0.15.3.2. Zapatrywania prawne i wskazania co do dalszego postępowania 0.15.4. Inne rozstrzygnięcia zawarte w wyroku Punkt rozstrzygnięcia z wyroku Przytoczyć okoliczności punkty II oraz III Stosownie do treści art. 13 ustawy z dnia 23 lutego 1991 r. o uznaniu za nieważne orzeczeń wydanych wobec osób represjonowanych za działalność na rzecz niepodległego bytu Państwa Polskiego, koszty postępowania w sprawach objętych ustawą, w tym z tytułu ustanowienia pełnomocnika, ponosi Skarb Państwa.

W tej sytuacji wskazano w punkcie II wyroku, że koszty postępowania odwoławczego ponosi Skarb Państwa, a w punkcie III wyroku zasądzono na rzecz P. C. kwotę 240 zł tytułem ustanowienia pełnomocnika w sprawie i jego udziału w postępowaniu odwoławczym. Wysokość opłaty ustalono natomiast w oparciu o treść § 11 ust. 6 i § 15 ust. 1 i 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz.U.2018.265 z późniejszymi zmianami) uwzględniając niezbyt duży nakład pracy związany ze sporządzeniem środka odwoławczego i udziałem w rozprawie odwoławczej radcy prawnego, które nie uzasadniały podwyższenia stawki minimalnej.

6. Koszty Procesu P unkt rozstrzygnięcia z wyroku Przytoczyć okoliczności 7. PODPIS SSA Piotr Brodniak SSA Janusz Jaromin SSA Maciej Żelazowski 0.11.3. Granice zaskarżenia Kolejny numer załącznika 1 Podmiot wnoszący apelację pełnomocnik wnioskodawcy P. C. Rozstrzygnięcie, brak rozstrzygnięcia albo ustalenie, którego dotyczy apelacja 1. ustalenie, że uiszczone przez rodziców wnioskodawcy koszty pomocy prawnej udzielonej przez adwokata nie stanowiły szkody, którą poniósł sam wnioskodawca, 2. ustalenie, że przesłuchania, próba zwerbowania do współpracy z organami bezpieczeństwa państwa, uniemożliwienie dostania się na wybrany kierunek studiów oraz stres związany z prześladowaniem po wydaniu wyroku nie stanowiły następstw wydania i wykonania wyroku, 3. ustalenie, że kwota 2000 zł zadośćuczynienia uwzględnia cel i wymogi określone w art. 8 ust. 1 ustawy o uznaniu za nieważne orzeczeń wydanych w związku z działalnością na rzecz niepodległego bytu Państwa Polskiego 4. oddalenie wniosku o zasądzenie odszkodowania w kwocie 159,08 zł oraz oddalenie wniosku w zakresie kwoty 198 000 zł zadośćuczynienia. 0.11.3.1.

Kierunek i zakres zaskarżenia ☒ na korzyść ☐ na niekorzyść ☐ w całości ☒ w części ☐ co do winy ☐ co do kary ☐ co do środka karnego lub innego rozstrzygnięcia albo ustalenia 0.11.3.2. Podniesione zarzuty Zaznaczyć zarzuty wskazane przez strony w apelacji ☒ art. 438 pkt 1 k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w zakresie kwalifikacji prawnej czynu przypisanego oskarżonemu ☐ art. 438 pkt 1a k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w innym wypadku niż wskazany w art. 438 pkt 1 k.p.k., chyba że pomimo błędnej podstawy prawnej orzeczenie odpowiada prawu ☒ art. 438 pkt 2 k.p.k.

– obraza przepisów postępowania, jeżeli mogła ona mieć wpływ na treść orzeczenia ☐ art. 438 pkt 3 k.p.k. – błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia, jeżeli mógł on mieć wpływ na treść tego orzeczenia ☐ art. 438 pkt 4 k.p.k. – rażąca niewspółmierność kary, środka karnego, nawiązki lub niesłusznego zastosowania albo niezastosowania środka zabezpieczającego, przepadku lub innego środka ☐ art. 439 k.p.k. ☐ brak zarzutów 0.11.4. Wnioski ☐ uchylenie ☒ zmiana