Legislator Case Law & Legislation
II Ka 677/21 AI generated

II Ka 677/21 · Sąd powszechny

Case Number II Ka 677/21
Court / Authority
Jurisdiction Poland (PL)
Decision Date
Outcome SENTENCE

Legislator summary

AI generated

Sygn. akt II Ka 677/21 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 15 listopada 2021r. Sąd Okręgowy w Siedlcach II Wydział Karny w składzie: Przewodniczący: Sędzia SO Agata Kowalska Protokolant: st. sekr. sąd. Beata Defut-Kołodziejak przy udziale Prokuratora Katarzyny Korneluk-Kowalczyk po rozpoznaniu w dniu 8 listopada 2021 r. sprawy S. S. (1) oskarżonego z art. 284 § 2 kk w zb. z art. 288 § 1 kk w zw. z art. 11 § 2 kk w zw. z art. 31 § 2 kk na skutek apelacji, wniesionej przez obrońcę oskarżonego od wyroku Sądu Rejonowego w Mińsku Mazowieckim z dnia 7 czerwca 2021 r. sygn. akt II K 1125/19 I. utrzymuje w mocy zaskarżony wyrok; II. zasądza od oskarżonego S. S. (1) na rzecz oskarżyciela posiłkowego (...) i Finansów Sp. z o.o. 840 zł tytułem zwrotu kosztów procesu związanych z udziałem ich pełnomocnika w postępowaniu odwoławczym; III. zasądza od oskarżonego S. S. (1) na rzecz Skarbu Państwa 140 zł tytułem kosztów sądowych za postępowanie odwoławcze. UZASADNIENIE Formularz UK 2 Sygnatura akt II Ka 677/21 Załącznik dołącza się w każdym przypadku. Podać liczbę załączników: 1. 1. CZĘŚĆ WSTĘPNA 1.1. Oznaczenie wyroku sądu pierwszej instancji Wyrok Sądu Rejonowego w Mińsku Mazowieckim z dnia 7 czerwca 2021 roku, wydany w sprawie o sygn. akt II K 1125/19. 1.2. Podmiot wnoszący apelację ☐ oskarżyciel publiczny albo prokurator w sprawie o wydanie wyroku łącznego ☐ oskarżyciel posiłkowy ☐ oskarżyciel prywatny ☒ obrońca ☐ oskarżony albo skazany w sprawie o wydanie wyroku łącznego ☐ inny 1.3. Granice zaskarżenia 1.3.1. Kierunek i zakres zaskarżenia ☒ na korzyść ☐ na niekorzyść ☒ w całości ☐ w części ☐ co do winy ☐ co do kary ☐ co do środka karnego lub innego rozstrzygnięcia albo ustalenia 1.3.2. Podniesione zarzuty Zaznaczyć zarzuty wskazane przez strony w apelacji ☐ art. 438 pkt 1 k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w zakresie kwalifikacji prawnej czynu przypisanego oskarżonemu ☐ art. 438 pkt 1a k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w innym wypadku niż wskazany w art. 438 pkt 1 k.p.k., chyba że pomimo błędnej podstawy prawnej orzeczenie odpowiada prawu ☒ art. 438 pkt 2 k.p.k. – obraza przepisów postępowania, jeżeli mogła ona mieć wpływ na treść orzeczenia ☒ art. 438 pkt 3 k.p.k. – błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia, jeżeli mógł on mieć wpływ na treść tego orzeczenia ☐ art. 438 pkt 4 k.p.k. – rażąca niewspółmierność kary, środka karnego, nawiązki lub niesłusznego zastosowania albo niezastosowania środka zabezpieczającego, przepadku lub innego środka ☐ art. 439 k.p.k. ☐ brak zarzutów 1.4. Wnioski ☐ uchylenie ☒ zmiana 2. Ustalenie faktów w związku z dowodami przeprowadzonymi przez sąd odwoławczy 2.1. Ustalenie faktów 2.1.1. Fakty uznane za udowodnione Lp. Oskarżony Fakt oraz czyn, do którego fakt się odnosi Dowód Numer karty ---- ---------------------- -------------------------------------------------------------- -------------- -------------- 2.1.2. Fakty uznane za nieudowodnione Lp. Oskarżony Fakt oraz czyn, do którego fakt się odnosi Dowód Numer karty -------- ---------------------- -------------------------------------------------------------- -------------- -------------- 2.2. Ocena dowodów 2.2.1. Dowody będące podstawą ustalenia faktów Lp. faktu z pkt 2.1.1 Dowód Zwięźle o powodach uznania dowodu ------------------ ------------------------------------- -------------------------------------------------------------------------- 2.2.2. Dowody nieuwzględnione przy ustaleniu faktów(dowody, które sąd uznał za niewiarygodne oraz niemające znaczenia dla ustalenia faktów) Lp. faktu z pkt 2.1.1 albo 2.1.2 Dowód Zwięźle o powodach nieuwzględnienia dowodu ------------------ ------------------------------------- --------------------------------------------------------------------------- 3. STANOWISKO SĄDU ODWOŁAWCZEGO WOBEC ZGŁOSZONYCH ZARZUTÓW i wniosków Lp. Zarzut Obraza przepisów postępowania karnego: 1.) art. 7 kpk, poprzez dokonanie dowolnej a nie swobodnej oceny dowodów i kilkukrotne dopytywanie przez Sąd (po ponad 3 i pół roku od transakcji z firmami (...) i zapłacenie im 5 min zł.) świadka P. G. o to, czy wrak samochodu był częścią transakcji czy też nie - podczas, gdy świadek WYRAŹNIE stwierdził, że celem transakcji było całkowite spłacenie zobowiązań S. S. wobec J. i nie pozostawienie żadnego długu (że nie zgodziłby się na transakcję wiedząc, że S. S. będzie miał jeszcze jakieś zobowiązania wobec J.), a mimo to uznanie przez Sąd, że (...) ma wykazać dokumentami, czy na pewno wrak samochodu był ujęty w dokumentach transakcji z 10 i 11.2017 r., a nie mógł być ujęty, bo załącznik dotyczy wyłącznie pojazdów sprawnych - będących przedmiotem umowy leasingu); podczas gdy świadek w swoich zeznaniach wykazywał się brakiem wiedzy co do szczegółów transakcji (co i za ile), ale podkreślał CEL transakcji (ODDŁUŻENIE S. S. wobec J.) , to Sąd a quo wskazał, że świadek „z racji prowadzenia dużej spółki ma prawo nie pamiętać transakcji sprzed kilku lat”; 2.) art. 7 kpk, poprzez dokonanie dowolnej a nie swobodnej oceny zeznań świadka P. J. (1), polegające na przyjęciu, że świadek i złożone przez niego depozycje świadczą o winie oskarżonego podczas gdy świadek nie miał wiedzy jakie części z auta zostały wymontowane, nie ma wiedzy specjalistycznej z zakresu motoryzacji i jedynie wskazał, że „całkiem inaczej wyglądał pojazd po wypadku, a inaczej później po wymontowaniu części”; 3.) art. 7 kpk, poprzez dokonanie dowolnej a nie swobodnej oceny zeznań świadka M. J. (1) oraz J. J. (1) - zeznawały w trybie on-line we własnym domu, a pomimo wskazania Sądowi przez obrońcę, że w trakcie składania zeznań w pokoju razem ze świadkami przebywa jeszcze jedna osoba i podpowiada (najprawdopodobniej P. J. (1)) - Sąd zezwolił na kontynuowanie zeznań; w konsekwencji polegające na przyjęciu, że powołani świadkowie i złożone przez nich depozycje świadczą o winie oskarżonego podczas gdy świadkowie poza stwierdzeniem Pani J. J. (1), że „S. S. powinien iść siedzieć" nie mieli nic do powiedzenia w sprawie: M. J. (1) składała zeznała co do okoliczności podpisywania oświadczeń przez jej męża w G. w 10 i 11.2017 r. z (...) Sp. z o.o. całkiem odmiennie niż podczas składania zeznań w sprawie cywilnej (tam przyznała, że o wszystkich sprawach 3x spółek decydował jej mąż P. J. (1) a ona była jako członek zarządu de facto „słupem” - podczas, gdy P. J. (1) zeznał, że on nic nie wie o transakcjach realizowanych przez spółki w których on nie pełni funkcji członka zarządu, lub prokurenta; 4.) art. 5 § 2 kpk poprzez jego niezastosowanie i rozstrzygnięcie na niekorzyść oskarżonego niedających się usunąć wątpliwości, w sytuacji, gdy sprawa ma charakter poszlakowy, brak jest dowodów wprost świadczących o winie oskarżonego zaś depozycje świadków nie opierają się na faktycznej wiedzy, lecz swoistych przypuszczeniach Sąd uznał, że zeznania byłych pracowników S. S. są wiarygodne, mimo, że pracownicy ci byli na wyraźnie źli, że nie zostali rozliczeni (nie zostały im zapłacone w 100% wynagrodzenia) przez S. S., brak rozliczenie wynikał z faktu utraty płynności finansowej w 2018 r. i w konsekwencji całkowite przejęcie jego majątku przez wierzyciela (...). z o.o; 5.) art. 7 kpk, poprzez dokonanie dowolnej a nie swobodnej oceny zeznań świadka B. W., P. Z., M. C. polegające na bezpodstawnym uznaniu, że ciągnik siodłowy M. (...) był dawcą części podczas gdy z zeznań ww. świadków wynika jedynie, że nie można kwestii tej zupełnie wykluczyć, świadkowie ci zaś nie wskazali w sposób jednoznaczny, że jakiekolwiek części były z pojazdu wymontowane; 6.) art. 7 kpk, poprzez dokonanie dowolnej a nie swobodnej oceny zeznań świadka M. L., D. P. oraz B. P. polegające na przyjęciu, że wiedzieli jakie dokładnie części zostały z pojazdu wymontowane, podczas gdy z zeznań wynika, że widziano jedynie wymontowany rozrusznik, niemniej z uzasadnienia orzeczenia nie wynika czy powołani świadkowie dysponowali wiedzą by w sposób jednoznaczny ocenić, czy części, które widzieli pochodziły z przedmiotowego pojazdu; 7.) art. 7 kpk, poprzez dokonanie dowolnej a nie swobodnej oceny zeznań świadka D. M., A. P. i J. K. polegające na przyjęciu, że takt, iż pojazd zaparkowany był na parkingu, na którym o wszystkim decydował oskarżony miałby świadczyć o wymontowywaniu części z w/w i uznaniu ww. zeznań za w pełni wiarygodne, podczas gdy zeznania te były mało szczegółowe co do tego, jakie części i w takim czasie byty przekładane; W konsekwencji: błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę wyroku i polegający na błędnym uznaniu, że oskarżony dopuścił się zarzucanego mu czynu podczas gdy z prawidłowo ocenionego zgromadzonego w niniejszej sprawie materiału dowodowego wynikają zgoła odmienne wnioski, a przede wszystkim to, że S. S. nie mógł wyrządzić szkody w swoim własnym majątku (S. S. był i jest przekonany, że wrak jest jego własnością, albowiem za niego zapłacił J. - jeśli zapłacił im 5 min zł (wziął na siebie zobowiązanie w (...) Sp. z o.o., Przecież nie stanowiłoby problemu wziąć 5.010.000 zł pożyczki od (...) Sp. z o.o. zamiast 5.000.000 zł jeśliby J. byli właścicielami tego wraku i rozliczyć wszystko, a to J. ustalali kwotę zapłaty jakiej domagali się od (...) więc, czemu jeszcze nie wnioskowali o tę kwotę, tych 10.000 zł? P. J. (1) w okresie 2015-2018 był WIELOKROTNIE na terenie(...) S. S. i osobiście widział wrak samochodu, w jakim on jest stanie i nie zgłaszał uwag; ☐ zasadny ☐ częściowo zasadny ☒ niezasadny Zwięźle o powodach uznania zarzutu za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny Żaden z tak sformułowanych przez obronę zarzutów nie okazał się zasadny. Tytułem wstępu nadmienić należy, iż konstrukcja wywiedzionej przez obrońcę oskarżonego apelacji niekiedy pozostawała wadliwa. Bezzasadne pozostawało bowiem podnoszenie równoległej obrazy art. 5 kpk i art. 7 kpk. Wskazane zarzuty mają charakter rozłączny i wzajemnie się wykluczają. Zarzut obrazy art. 5 § 2 kpk nie może być podnoszony jednocześnie z zarzutem naruszenia art. 7 kpk, gdyż dotyczy wtórnej do ustaleń faktycznych płaszczyzny procedowania. W orzecznictwie problematyka wzajemnych relacji art. 7 kpk i art. 5 § 2 kpk była wielokrotnie rozważana. Wskazuje się nawet, iż apelacja skonstruowana w ten sposób, podnosząca równocześnie w/w zarzuty, pozostaje w sprzeczności z zasadami racjonalnego rozumowania (wyrok Sądu Apelacyjnego w Białymstoku z dnia 6 października 2015 roku, wydany w sprawie o sygn. II AKa 127/15). Po dokonaniu prawidłowej oceny dowodów nie pozostają w sprawie żadne wątpliwości, w szczególności co do sprawstwa, które należałoby rozstrzygać po myśli art. 5 § 2 kpk, wobec czego Sąd Rejonowy nie musi po tenże przepis sięgać i w konsekwencji nie może dokonać jego obrazy. Tym samym, nawiązując do jedynego rzeczywistego zarzutu skarżącego wskazać należy, iż ustanowiony w art. 7 kpk obowiązek dokonania oceny wiarygodności materiału dowodowego w oparciu o wszechstronną, zgodną z zasadami logicznego rozumowania, wskazaniami wiedzy i doświadczenia życiowego dotyczy nie tylko Sądu orzekającego, bowiem także odwołujący podnoszący ów zarzut nie może ograniczyć się do prostego, subiektywnego zanegowania oceny dowodów przeprowadzonej przez Sąd i arbitralnego stwierdzenia, że walorem wiarygodności nie powinny być obdarzone dowody niekorzystne dla oskarżonego, a wręcz przeciwnie – że na wiarę zasłużyły wyłącznie dowody działające na jego korzyść. Ta metoda kwestionowania trafności zaskarżonego orzeczenia nie mogła zostać uznana za wystarczającą. Obowiązkiem skarżącego jest bowiem skuteczne wykazanie jakich konkretnych uchybień dopuścił się Sąd merytoryczny w kontekście zasad wiedzy, w szczególności logicznego rozumowania oraz doświadczenia życiowego przy ocenie materiału dowodowego. Na względzie mieć bowiem wypada, iż sama tylko okoliczność, że oceniono poszczególne dowody, w aspekcie ich wiarygodności nie w taki sposób, jak życzyłaby sobie tego zainteresowana strona procesowa, nie jest tożsama ze stwierdzeniem, że w procesie ich weryfikacji doszło do naruszenia reguły płynącej z treści art. 7 kpk. Wobec szeregu obiekcji skarżącego w tym zakresie wyraźnie dodać należy, iż Sąd Rejonowy uczynił zadość swej powinności i poddał wszystkie ujawnione w toku procesu dowody wnikliwej ocenie, ważąc je przy tym i konfrontując ze sobą wzajemnie. W wyniku tak nakreślonego schematu organ orzekający doszedł do słusznych wniosków przyznając wiarę zeznaniom niemalże wszystkich wskazanych w treści zarzutów świadków. Co przy tym znamienne – dokonując oceny każdego z przywołanych osobowych źródeł dowodowych Sąd Rejonowy miał na względzie wszystkie okoliczności wyeksponowane w apelacji, które niewątpliwie dość intencjonalnie zostały zaprezentowane na niekorzyść świadków obciążających S. S. (1). Jednakże te w rzeczywistości okazały się niedostateczne, by pozbawić zakwestionowane relacje przymiotu doniosłości i pełnowartościowości. Być może istotnie, każdy z traktowanych dowodów rozpatrywany autonomicznie okazałby się niewystarczający, by na jego podstawie móc przypisać winę oskarżonemu. Nie budzi bowiem wątpliwości, iż niemalże każdy z uczestników niniejszego postępowania był, w większym lub mniejszym stopniu, zainteresowany korzystnym – z własnego punktu widzenia jej rozstrzygnięciem. Jednak fakt ten nie mógł zdyskwalifikować wskazanych świadków i zminimalizować ich wartości procesowej, zwłaszcza, że sytuacja w której strony danego postepowania dzieli swoisty konflikt interesów jest zjawiskiem poniekąd codziennym. Wręcz przeciwnie - zaistniała sytuacja zobligowała Sąd merytoryczny do podejścia z dużą dozą ostrożności do depozycji każdego z uczestników postępowania, porównania przedstawionych przezeń obrazów zajścia i stwierdzenia czy któryś z nich i ewentualnie w jakim stopniu odpowiadał jego rzeczywistej strukturze. Analogicznie zatem uznać należy, iż wskazywane przez skarżącego okoliczności, iż zarówno pokrzywdzeni jak i świadkowie nie posiadali pełnej wiedzy co do każdego, najmniejszego nawet aspektu dotyczącego niniejszej sprawy, absolutnie nie stała na przeszkodzie, by oceniając dowody w ich całokształcie i wzajemnym powiązaniu móc wyprowadzić pozbawione wszelkich wątpliwości konkluzje co do sprawstwa S. S. (1). I tak, nawiązując do depozycji świadka P. G. na wstępie zaznaczyć należy, iż wyrażone w apelacji obiekcje co do sposobu i procedury przesłuchania świadka wyłoniły się u skarżącego dopiero w czasie sporządzania wywiedzionego środka zaskarżenia. Wszak, w stosownym do tego czasie, a zatem w toku rozprawy, podczas której świadek był przesłuchiwany, apelujący tego typu zastrzeżeń (ani de facto żadnych innych) nie sygnalizował. W związku z tym należy konkludować, że gdyby te rzeczywiście były tak kardynalne jak następnie przekonywał, to od samego początku wzbudziłyby u niego wątpliwości. Sąd Okręgowy zapoznał się z protokołem przesłuchania P. G. i nie dostrzegł, by organ procesowy nałożył na świadka sugerowany przez apelującego nacisk. Jednocześnie, w kwestii dotyczącej stricte treści depozycji świadka należy zwrócić uwagę, iż podobnie jak sam skarżący, tak i Sąd pierwszej instancji spostrzegł, iż ze względu na dość znaczny upływ czasu pomiędzy inkryminowanym incydentem stanowiącym przedmiot niniejszego postępowania, a czynnością procesową z udziałem świadka, ten nie był w stanie z precyzją i dbałością o detale odtworzyć konwencji zdarzeń z czasookresu przyjętego w treści zarzutu. To właśnie dlatego, przedstawioną przezeń relację należało rozpatrywać w korelacji z nadesłaną dokumentacją, z której jednoznacznie wynikało, iż sporny pojazd nie został zakupiony przez (...) Sp. z o.o. Zeznania świadka same w sobie nie miały zatem kluczowego znaczenia dla rozstrzygnięcia przedmiotowej sprawy, choć z przyczyn wskazanych w pisemnych motywach do zaskarżonego orzeczenia, nie mogły stanowić dowodu przemawiającego za przyjęciem braku winy po stronie S. S. (1). Z kolei w odniesieniu do dalszych postulatów wskazać należy, iż Sąd pierwszej instancji w uzasadnieniu zaskarżonego orzeczenia poniekąd wyprzedził argumenty obrony rzekomo przemawiające za uznaniem za niewiarygodne zeznań P. J. (1), zaś Sąd Okręgowy w całości podzielił stanowisko Sądu niższego rzędu w tej materii. Nie należy bowiem zapominać, iż świadek jako osoba nieposiadająca specjalistycznej wiedzy z zakresu mechaniki, nie musiał posługiwać się specjalistycznym nazewnictwem oraz znać funkcji, znaczenia i cech charakterystycznych poszczególnych części pojazdów i to na tyle, ażeby dokładanie wykazać, które z nich zostały w spornym aucie podmienione. Tymczasem, rzetelność depozycji P. J. (2) skarżący próbował podważyć w zasadzie jedynie postulatami tej treści, stąd też nie zaistniała potrzeba, ażeby wiarygodność owego dowodu ponownie szerzej omawiać. Odwołując się do dalszych fraz apelacji nadmienić należy, iż rzeczywiście M. i J. J. (2) zostały przesłuchane przez Sąd pierwszej instancji w trybie on-line. Sposób dokonania rzeczonych czynności procesowych z ich udziałem nie mógł zdyskwalifikować wiarygodności wskazanych świadków, skoro procedura karna dopuszcza możliwość, by w uzasadnionych przypadkach przesłuchanie odbyło się na odległość w formie tzw. telekonferencji. Z kolei, przekonanie skarżącego o obecności w pomieszczeniu, w którym znajdowały się zainteresowane, osoby trzeciej, na którą wytypowany został P. J. (2), stanowiły daleko posuniętą insynuację. Zarówno M. J. (2) jak i jej teściowa zeznawały w sposób logiczny i zgodny i to jedynie co do okoliczności, które były im znane. Podobnie zatem jak w przypadku pozostałych osobowych źródeł dowodowych, tak i zeznania wskazanych świadków należało rozpatrywać w odniesieniu do całości zebranego w sprawie materiału dowodowego, zwłaszcza znamiennych w swej wymowie dowodów z dokumentów. Jak już wspomniano bowiem na wstępie, depozycje pokrzywdzonych, choć szczere i rzetelne, najpewniej okazałyby się niewystarczające do ustalenia wszystkich okoliczności sprawy i to ponad wszelką wątpliwość. Jednakże pokreślić należy, iż dany dowód rozpatrywany autonomicznie, w oderwaniu od dowodów pozostałych i tła sytuacyjnego całej sprawy, nie byłby na tyle stygmatyzujący, by na jego postawie móc przypisać sprawcy winę, nie przekreśla to jednak jego wiarygodności. Nie bez powodu bowiem ustawodawca nakazuje badać poszczególne dowody w aspekcie ich rzetelności i przydatności dla danego procesu przez pryzmat pozostałej części ujawnionego materiału dowodowego i dopiero w oparciu o tak nakreślony schemat czynić ustalenia faktyczne. A contrario bowiem rozumieć należy, iż odgórne odrzucenie danego źródła dowodowego tylko dlatego, że w oparciu o płynące z niego treści organ sądowy nie jest w stanie odtworzyć całej konwencji zdarzeń stanowiącej przedmiot postępowania, byłoby zdecydowanie przedwczesne, krzywdzące i nie miałoby nic wspólnego z pojęciami bezstronności, rzetelności i obiektywizmu. W odniesieniu do zeznań M. J. (1) dodać należy, iż jak celnie spostrzegł Sąd Rejonowy, wyrok w sprawie cywilnej nie jest wiążący dla sądu karnego, dlatego też ten argument skarżącego nie mógł znaleźć uznania w oczach Instancji Odwoławczej. Przywoływane przez autora apelacji treści, które rzekomo świadek prezentowała w toku postępowania cywilnego nie były znacząco odmienne od prezentowanych w toku przedmiotowej sprawy. M. J. (1) również przed Sądem Rejonowym wskazała, że nie była związana z firmami należącymi do rodziny (...), a jedynie zaangażowana niektóre ich przedsięwzięcia, przy których udzielała pomocy. W sposób tożsamy ustosunkować należy się do pozostałych kategorii świadków wymienionych przez skarżącego w pkt 5-7 wywiedzionej apelacji. Nie sposób bowiem pominąć, iż każdy z nich składał zeznania co do okoliczności które były (lub powinny być) mu znane. W takiej sytuacji trudno oczekiwać od każdego ze świadków, którzy poniekąd w sposób przypadkowy zostali połączeni z niniejszą sprawą, by znali oni szczegóły dotyczące wszystkich jej okoliczności – a taka była dorozumiana intencja autora apelacji. Zeznania wszystkich wskazanych przezeń świadków słusznie uznano za szczere, logiczne i spójne i na tej podstawie, przyczyniły się one do odtworzenia przez Sąd merytoryczny stanu faktycznego. W tym miejscu jedynie marginalnie dodać należy, iż wiarygodności poszczególnych świadków będących w przeszłości pracownikami oskarżonego nie mógł podważyć fakt, iż rzeczona współpraca zakończyła się w dość kontrowersyjnych okolicznościach. Materia ta stała się już notabene przedmiotem rozważań Sądu Rejonowego, który fakt ten dostrzegł uznając jednakże, iż wobec niebudzącego zastrzeżeń sposobu relacjonowania świadków i przekazywanych przezeń treści, nie ma on większego znaczenia dla oceny owego dowodu. Reasumując całość niniejszych wywodów stwierdzić należy, iż Sąd Okręgowy podzielił stanowisko Sądu pierwszej instancji w zakresie oceny wiarygodności ujawnionego w toku postępowania materiału dowodowego. Skarżący w wywiedzionej apelacji w sposób obiektywny nie wykazał zaś nieprawidłowości procesu pierwszoinstancyjnej oceny dowodów, które skutkowałyby uwzględnieniem przedstawionych zarzutów, nieudolnie próbując podważyć materiał dowodowy obciążający jego klienta, a pomijając milczeniem precyzyjnie przedstawiony w uzasadnieniu do zaskarżonego orzeczenia tok rozumowania Sądu Rejonowego. Twierdzenia skarżącego nakierunkowane na stworzenie rzekomych wątpliwości, które po myśli art. 5 § 2 kpk należałoby rozstrzygnąć w sprawie na korzyść S. S. (1), nie mogły znaleźć uznania w oczach Sądu Odwoławczego. W istocie bowiem na kanwie niniejszej sprawy wątpliwości tego typu obiektywnie nie wystąpiły, a zostały jedynie sztucznie wykreowane na potrzeby apelacji, ażeby ta wybrzmiała bardziej na korzyść samego zainteresowanego. Z kolei wobec faktu, iż zarzut błędu w ustaleniach faktycznych pozostawał wtórny wobec dokładnie omówionego już zarzutu obrazy przepisów postępowania, zaś argumentacja apelującego mająca poprzeć oba podniesione w apelacji zarzuty była tożsama, brak jest konieczności dublowania dotychczasowych rozważań Sądu Okręgowego w kolejnej rubryce tabelarycznego uzasadnienia i odnoszenia się do tego postulatu. Nadmienić należy, że jeżeli Sąd meriti nie naruszył żadnego z przepisów ze sfery gromadzenia i oceny dowodów, to brak jest podstaw do kwestionowania ustaleń faktycznych (wyrok Sądu Apelacyjnego w Warszawie z dnia 30 lipca 2015 roku, wydany w sprawie o sygn. II AKa 171/15). Wniosek - o zmianę zaskarżonego wyroku i uniewinnienie oskarżonego od zarzuconego mu czynu; ☐ zasadny ☐ częściowo zasadny ☒ niezasadny Zwięźle o powodach uznania wniosku za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny. Wobec bezzasadności wywiedzionych zarzutów, na uwzględnienie nie zasłużył tak sformułowany wniosek apelacyjny. 4. OKOLICZNOŚCI PODLEGAJĄCE UWZGLĘDNIENIU Z URZĘDU 1. ------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------ Zwięźle o powodach uwzględnienia okoliczności ------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------ 5. ROZSTRZYGNIĘCIE SĄDU ODWOŁAWCZEGO 5.1. Utrzymanie w mocy wyroku sądu pierwszej instancji 1. Przedmiot utrzymania w mocy Wyrok Sądu Rejonowego w Mińsku Mazowieckim z dnia 7 czerwca 2021 roku, wydany w sprawie o sygn. akt II K 1125/19. Zwięźle o powodach utrzymania w mocy Wobec bezzasadności wywiedzionych zarzutów i przy jednoczesnym braku przesłanek podlegających uwzględnieniu z urzędu Sąd Okręgowy nie znalazł podstaw, by podjąć ingerencję w treść zaskarżonego orzeczenia. 5.2. Zmiana wyroku sądu pierwszej instancji 1. Przedmiot i zakres zmiany ----------------------------------------------------------------------------------------------- Zwięźle o powodach zmiany ------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------ 5.3. Uchylenie wyroku sądu pierwszej instancji 5.3.1. Przyczyna, zakres i podstawa prawna uchylenia 1.1. ----------------------------------------------------------------------------------- ☐ art. 439 k.p.k. Zwięźle o powodach uchylenia ------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------ 2.1. Konieczność przeprowadzenia na nowo przewodu w całości ☐ art. 437 § 2 k.p.k. Zwięźle o powodach uchylenia ------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------ 3.1. Konieczność umorzenia postępowania ☐ art. 437 § 2 k.p.k. Zwięźle o powodach uchylenia i umorzenia ze wskazaniem szczególnej podstawy prawnej umorzenia ------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------ 4.1. ----------------------------------------------------------------------------------- ☐ art. 454 § 1 k.p.k. Zwięźle o powodach uchylenia ------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------ 5.3.2. Zapatrywania prawne i wskazania co do dalszego postępowania ---------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------- 5.4. Inne rozstrzygnięcia zawarte w wyroku Punkt rozstrzygnięcia z wyroku Przytoczyć okoliczności ---------------------- --------------------------------------------------------------------------------------------------------------- 6. Koszty Procesu P unkt rozstrzygnięcia z wyroku Przytoczyć okoliczności II III O kosztach procesu Sąd Okręgowy orzekł na podstawie art. 634 kpk w zw. z art. 627 kpk w zw. z art. 636 kpk. Wobec faktu, iż oskarżyciel posiłkowy w toku niniejszego postępowania był reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika z wyboru, Sąd Okręgowy zasądził od S. S. (1) na ich rzecz kwotę poniesionych przez niego i należycie udokumentowanych kosztów związanych z jego ustanowieniem 7. PODPIS

Legislator headnote

AI generated

art. 438 pkt 1 k.p.k, art. 438 pkt 2 k.p.k, art. 438 pkt 3 k.p.k, art. 438 pkt 4 k.p.k, art. 439 k.p.k, art. 437 § 2 k.p.k; II Ka 677/21 · Sąd powszechny: Sygn. akt II Ka 677/21 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 15 listopada 2021r. Sąd Okręgowy w Siedlcach II Wydział Karny w składzie: Przewodniczący: Sędzia SO Agata Kowalska Protokolant: st. sekr. sąd. Beata Defut-Kołodziejak przy udziale Prokuratora Katarzyny Korneluk-Kowalczyk po rozpoznaniu w dniu 8 listopada 2021 r. sprawy S. S. (1) oskarżonego z art. 284 § 2 kk w zb. z art. 288 § 1 kk w zw. z art. 11 § 2 kk w zw. z art. 31 § 2 kk na skutek apelacji, wniesionej przez obrońcę oskarżonego od wyroku Sądu Rejonowego w Mińsku Mazowieckim z dnia 7 czerwca 2021 r. sygn. akt II K 1125/19 I. utrzymuje w mocy zaskarżony wyrok; II. zasądza od oskarżonego S. S. (1) na rzecz oskarżyciela posiłkowego (...) i Finansów Sp. z o.o. 840 zł tytułem zwrotu kosztów procesu związanych z udziałem ich pełnomocnika w postępowaniu odwoławczym; III. zasądza od oskarżonego S. S. (1) na rzecz Skarbu Państwa 140 zł tytułem kosztów sądowych za postępowanie odwoławcze. UZASADNIENIE Formularz UK 2 Sygnatura akt II Ka 677/21 Załącznik dołącza się w każdym przypadku. Podać liczbę załączników: 1. 1. CZĘŚĆ WSTĘPNA 1.1. Oznaczenie wyroku sądu pierwszej instancji Wyrok Sądu Rejonowego w Mińsku Mazowieckim z dnia 7 czerwca 2021 roku, wydany w sprawie o sygn. akt II K 1125/19. 1.2. Podmiot wnoszący apelację ☐ oskarżyciel publiczny albo prokurator w sprawie o wydanie wyroku łącznego ☐ oskarżyciel posiłkowy ☐ oskarżyciel prywatny ☒ obrońca ☐ oskarżony albo skazany w sprawie o wydanie wyroku łącznego ☐ inny 1.3. Granice zaskarżenia 1.3.1. Kierunek i zakres zaskarżenia ☒ na korzyść ☐ na niekorzyść ☒ w całości ☐ w części ☐ co do winy ☐ co do kary ☐ co do środka karnego lub innego rozstrzygnięcia albo ustalenia 1.3.2. Podniesione zarzuty Zaznaczyć zarzuty wskazane przez strony w apelacji ☐ art. 438 pkt 1 k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w zakresie kwalifikacji prawnej czynu przypisanego oskarżonemu ☐ art. 438 pkt 1a k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w innym wypadku niż wskazany w art. 438 pkt 1 k.p.k., chyba że pomimo błędnej podstawy prawnej orzeczenie odpowiada prawu ☒ art. 438 pkt 2 k.p.k. – obraza przepisów postępowania, jeżeli mogła ona mieć wpływ na treść orzeczenia ☒ art. 438 pkt 3 k.p.k. – błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia, jeżeli mógł on mieć wpływ na treść tego orzeczenia ☐ art. 438 pkt 4 k.p.k. – rażąca niewspółmierność kary, środka karnego, nawiązki lub niesłusznego zastosowania albo niezastosowania środka zabezpieczającego, przepadku lub innego środka ☐ art. 439 k.p.k. ☐ brak zarzutów 1.4. Wnioski ☐ uchylenie ☒ zmiana 2. Ustalenie faktów w związku z dowodami przeprowadzonymi przez sąd odwoławczy 2.1. Ustalenie faktów 2.1.1. Fakty uznane za udowodnione Lp. Oskarżony Fakt oraz czyn, do którego fakt się odnosi Dowód Numer karty ---- ---------------------- -------------------------------------------------------------- -------------- -------------- 2.1.2. Fakty uznane za nieudowodnione Lp. Oskarżony Fakt oraz czyn, do którego fakt się odnosi Dowód Numer karty -------- ---------------------- -------------------------------------------------------------- -------------- -------------- 2.2. Ocena dowodów 2.2.1. Dowody będące podstawą ustalenia faktów Lp. faktu z pkt 2.1.1 Dowód Zwięźle o powodach uznania dowodu ------------------ ------------------------------------- -------------------------------------------------------------------------- 2.2.2. Dowody nieuwzględnione przy ustaleniu faktów(dowody, które sąd uznał za niewiarygodne oraz niemające znaczenia dla ustalenia faktów) Lp. faktu z pkt 2.1.1 albo 2.1.2 Dowód Zwięźle o powodach nieuwzględnienia dowodu ------------------ ------------------------------------- --------------------------------------------------------------------------- 3. STANOWISKO SĄDU ODWOŁAWCZEGO WOBEC ZGŁOSZONYCH ZARZUTÓW i wniosków Lp. Zarzut Obraza przepisów postępowania karnego: 1.) art. 7 kpk, poprzez dokonanie dowolnej a nie swobodnej oceny dowodów i kilkukrotne dopytywanie przez Sąd (po ponad 3 i pół roku od transakcji z firmami (...) i zapłacenie im 5 min zł.) świadka P. G. o to, czy wrak samochodu był częścią transakcji czy też nie - podczas, gdy świadek WYRAŹNIE stwierdził, że celem transakcji było całkowite spłacenie zobowiązań S. S. wobec J. i nie pozostawienie żadnego długu (że nie zgodziłby się na transakcję wiedząc, że S. S. będzie miał jeszcze jakieś zobowiązania wobec J.), a mimo to uznanie przez Sąd, że (...) ma wykazać dokumentami, czy na pewno wrak samochodu był ujęty w dokumentach transakcji z 10 i 11.2017 r., a nie mógł być ujęty, bo załącznik dotyczy wyłącznie pojazdów sprawnych - będących przedmiotem umowy leasingu); podczas gdy świadek w swoich zeznaniach wykazywał się brakiem wiedzy co do szczegółów transakcji (co i za ile), ale podkreślał CEL transakcji (ODDŁUŻENIE S. S. wobec J.) , to Sąd a quo wskazał, że świadek „z racji prowadzenia dużej spółki ma prawo nie pamiętać transakcji sprzed kilku lat”; 2.) art. 7 kpk, poprzez dokonanie dowolnej a nie swobodnej oceny zeznań świadka P. J. (1), polegające na przyjęciu, że świadek i złożone przez niego depozycje świadczą o winie oskarżonego podczas gdy świadek nie miał wiedzy jakie części z auta zostały wymontowane, nie ma wiedzy specjalistycznej z zakresu motoryzacji i jedynie wskazał, że „całkiem inaczej wyglądał pojazd po wypadku, a inaczej później po wymontowaniu części”; 3.) art. 7 kpk, poprzez dokonanie dowolnej a nie swobodnej oceny zeznań świadka M. J. (1) oraz J. J. (1) - zeznawały w trybie on-line we własnym domu, a pomimo wskazania Sądowi przez obrońcę, że w trakcie składania zeznań w pokoju razem ze świadkami przebywa jeszcze jedna osoba i podpowiada (najprawdopodobniej P. J. (1)) - Sąd zezwolił na kontynuowanie zeznań; w konsekwencji polegające na przyjęciu, że powołani świadkowie i złożone przez nich depozycje świadczą o winie oskarżonego podczas gdy świadkowie poza stwierdzeniem Pani J. J. (1), że „S. S. powinien iść siedzieć" nie mieli nic do powiedzenia w sprawie: M. J. (1) składała zeznała co do okoliczności podpisywania oświadczeń przez jej męża w G. w 10 i 11.2017 r. z (...) Sp. z o.o. całkiem odmiennie niż podczas składania zeznań w sprawie cywilnej (tam przyznała, że o wszystkich sprawach 3x spółek decydował jej mąż P. J. (1) a ona była jako członek zarządu de facto „słupem” - podczas, gdy P. J. (1) zeznał, że on nic nie wie o transakcjach realizowanych przez spółki w których on nie pełni funkcji członka zarządu, lub prokurenta; 4.) art. 5 § 2 kpk poprzez jego niezastosowanie i rozstrzygnięcie na niekorzyść oskarżonego niedających się usunąć wątpliwości, w sytuacji, gdy sprawa ma charakter poszlakowy, brak jest dowodów wprost świadczących o winie oskarżonego zaś depozycje świadków nie opierają się na faktycznej wiedzy, lecz swoistych przypuszczeniach Sąd uznał, że zeznania byłych pracowników S. S. są wiarygodne, mimo, że pracownicy ci byli na wyraźnie źli, że nie zostali rozliczeni (nie zostały im zapłacone w 100% wynagrodzenia) przez S. S., brak rozliczenie wynikał z faktu utraty płynności finansowej w 2018 r. i w konsekwencji całkowite przejęcie jego majątku przez wierzyciela (...). z o.o; 5.) art. 7 kpk, poprzez dokonanie dowolnej a nie swobodnej oceny zeznań świadka B. W., P. Z., M. C. polegające na bezpodstawnym uznaniu, że ciągnik siodłowy M. (...) był dawcą części podczas gdy z zeznań ww. świadków wynika jedynie, że nie można kwestii tej zupełnie wykluczyć, świadkowie ci zaś nie wskazali w sposób jednoznaczny, że jakiekolwiek części były z pojazdu wymontowane; 6.) art. 7 kpk, poprzez dokonanie dowolnej a nie swobodnej oceny zeznań świadka M. L., D. P. oraz B. P. polegające na przyjęciu, że wiedzieli jakie dokładnie części zostały z pojazdu wymontowane, podczas gdy z zeznań wynika, że widziano jedynie wymontowany rozrusznik, niemniej z uzasadnienia orzeczenia nie wynika czy powołani świadkowie dysponowali wiedzą by w sposób jednoznaczny ocenić, czy części, które widzieli pochodziły z przedmiotowego pojazdu; 7.) art. 7 kpk, poprzez dokonanie dowolnej a nie swobodnej oceny zeznań świadka D. M., A. P. i J. K. polegające na przyjęciu, że takt, iż pojazd zaparkowany był na parkingu, na którym o wszystkim decydował oskarżony miałby świadczyć o wymontowywaniu części z w/w i uznaniu ww. zeznań za w pełni wiarygodne, podczas gdy zeznania te były mało szczegółowe co do tego, jakie części i w takim czasie byty przekładane; W konsekwencji: błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę wyroku i polegający na błędnym uznaniu, że oskarżony dopuścił się zarzucanego mu czynu podczas gdy z prawidłowo ocenionego zgromadzonego w niniejszej sprawie materiału dowodowego wynikają zgoła odmienne wnioski, a przede wszystkim to, że S. S. nie mógł wyrządzić szkody w swoim własnym majątku (S. S. był i jest przekonany, że wrak jest jego własnością, albowiem za niego zapłacił J. - jeśli zapłacił im 5 min zł (wziął na siebie zobowiązanie w (...) Sp. z o.o., Przecież nie stanowiłoby problemu wziąć 5.010.000 zł pożyczki od (...) Sp. z o.o. zamiast 5.000.000 zł jeśliby J. byli właścicielami tego wraku i rozliczyć wszystko, a to J. ustalali kwotę zapłaty jakiej domagali się od (...) więc, czemu jeszcze nie wnioskowali o tę kwotę, tych 10.000 zł? P. J. (1) w okresie 2015-2018 był WIELOKROTNIE na terenie(...) S. S. i osobiście widział wrak samochodu, w jakim on jest stanie i nie zgłaszał uwag; ☐ zasadny ☐ częściowo zasadny ☒ niezasadny Zwięźle o powodach uznania zarzutu za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny Żaden z tak sformułowanych przez obronę zarzutów nie okazał się zasadny. Tytułem wstępu nadmienić należy, iż konstrukcja wywiedzionej przez obrońcę oskarżonego apelacji niekiedy pozostawała wadliwa. Bezzasadne pozostawało bowiem podnoszenie równoległej obrazy art. 5 kpk i art. 7 kpk. Wskazane zarzuty mają charakter rozłączny i wzajemnie się wykluczają. Zarzut obrazy art. 5 § 2 kpk nie może być podnoszony jednocześnie z zarzutem naruszenia art. 7 kpk, gdyż dotyczy wtórnej do ustaleń faktycznych płaszczyzny procedowania. W orzecznictwie problematyka wzajemnych relacji art. 7 kpk i art. 5 § 2 kpk była wielokrotnie rozważana. Wskazuje się nawet, iż apelacja skonstruowana w ten sposób, podnosząca równocześnie w/w zarzuty, pozostaje w sprzeczności z zasadami racjonalnego rozumowania (wyrok Sądu Apelacyjnego w Białymstoku z dnia 6 października 2015 roku, wydany w sprawie o sygn. II AKa 127/15). Po dokonaniu prawidłowej oceny dowodów nie pozostają w sprawie żadne wątpliwości, w szczególności co do sprawstwa, które należałoby rozstrzygać po myśli art. 5 § 2 kpk, wobec czego Sąd Rejonowy nie musi po tenże przepis sięgać i w konsekwencji nie może dokonać jego obrazy. Tym samym, nawiązując do jedynego rzeczywistego zarzutu skarżącego wskazać należy, iż ustanowiony w art. 7 kpk obowiązek dokonania oceny wiarygodności materiału dowodowego w oparciu o wszechstronną, zgodną z zasadami logicznego rozumowania, wskazaniami wiedzy i doświadczenia życiowego dotyczy nie tylko Sądu orzekającego, bowiem także odwołujący podnoszący ów zarzut nie może ograniczyć się do prostego, subiektywnego zanegowania oceny dowodów przeprowadzonej przez Sąd i arbitralnego stwierdzenia, że walorem wiarygodności nie powinny być obdarzone dowody niekorzystne dla oskarżonego, a wręcz przeciwnie – że na wiarę zasłużyły wyłącznie dowody działające na jego korzyść. Ta metoda kwestionowania trafności zaskarżonego orzeczenia nie mogła zostać uznana za wystarczającą. Obowiązkiem skarżącego jest bowiem skuteczne wykazanie jakich konkretnych uchybień dopuścił się Sąd merytoryczny w kontekście zasad wiedzy, w szczególności logicznego rozumowania oraz doświadczenia życiowego przy ocenie materiału dowodowego. Na względzie mieć bowiem wypada, iż sama tylko okoliczność, że oceniono poszczególne dowody, w aspekcie ich wiarygodności nie w taki sposób, jak życzyłaby sobie tego zainteresowana strona procesowa, nie jest tożsama ze stwierdzeniem, że w procesie ich weryfikacji doszło do naruszenia reguły płynącej z treści art. 7 kpk. Wobec szeregu obiekcji skarżącego w tym zakresie wyraźnie dodać należy, iż Sąd Rejonowy uczynił zadość swej powinności i poddał wszystkie ujawnione w toku procesu dowody wnikliwej ocenie, ważąc je przy tym i konfrontując ze sobą wzajemnie. W wyniku tak nakreślonego schematu organ orzekający doszedł do słusznych wniosków przyznając wiarę zeznaniom niemalże wszystkich wskazanych w treści zarzutów świadków. Co przy tym znamienne – dokonując oceny każdego z przywołanych osobowych źródeł dowodowych Sąd Rejonowy miał na względzie wszystkie okoliczności wyeksponowane w apelacji, które niewątpliwie dość intencjonalnie zostały zaprezentowane na niekorzyść świadków obciążających S. S. (1). Jednakże te w rzeczywistości okazały się niedostateczne, by pozbawić zakwestionowane relacje przymiotu doniosłości i pełnowartościowości. Być może istotnie, każdy z traktowanych dowodów rozpatrywany autonomicznie okazałby się niewystarczający, by na jego podstawie móc przypisać winę oskarżonemu. Nie budzi bowiem wątpliwości, iż niemalże każdy z uczestników niniejszego postępowania był, w większym lub mniejszym stopniu, zainteresowany korzystnym – z własnego punktu widzenia jej rozstrzygnięciem. Jednak fakt ten nie mógł zdyskwalifikować wskazanych świadków i zminimalizować ich wartości procesowej, zwłaszcza, że sytuacja w której strony danego postepowania dzieli swoisty konflikt interesów jest zjawiskiem poniekąd codziennym. Wręcz przeciwnie - zaistniała sytuacja zobligowała Sąd merytoryczny do podejścia z dużą dozą ostrożności do depozycji każdego z uczestników postępowania, porównania przedstawionych przezeń obrazów zajścia i stwierdzenia czy któryś z nich i ewentualnie w jakim stopniu odpowiadał jego rzeczywistej strukturze. Analogicznie zatem uznać należy, iż wskazywane przez skarżącego okoliczności, iż zarówno pokrzywdzeni jak i świadkowie nie posiadali pełnej wiedzy co do każdego, najmniejszego nawet aspektu dotyczącego niniejszej sprawy, absolutnie nie stała na przeszkodzie, by oceniając dowody w ich całokształcie i wzajemnym powiązaniu móc wyprowadzić pozbawione wszelkich wątpliwości konkluzje co do sprawstwa S. S. (1). I tak, nawiązując do depozycji świadka P. G. na wstępie zaznaczyć należy, iż wyrażone w apelacji obiekcje co do sposobu i procedury przesłuchania świadka wyłoniły się u skarżącego dopiero w czasie sporządzania wywiedzionego środka zaskarżenia. Wszak, w stosownym do tego czasie, a zatem w toku rozprawy, podczas której świadek był przesłuchiwany, apelujący tego typu zastrzeżeń (ani de facto żadnych innych) nie sygnalizował. W związku z tym należy konkludować, że gdyby te rzeczywiście były tak kardynalne jak następnie przekonywał, to od samego początku wzbudziłyby u niego wątpliwości. Sąd Okręgowy zapoznał się z protokołem przesłuchania P. G. i nie dostrzegł, by organ procesowy nałożył na świadka sugerowany przez apelującego nacisk. Jednocześnie, w kwestii dotyczącej stricte treści depozycji świadka należy zwrócić uwagę, iż podobnie jak sam skarżący, tak i Sąd pierwszej instancji spostrzegł, iż ze względu na dość znaczny upływ czasu pomiędzy inkryminowanym incydentem stanowiącym przedmiot niniejszego postępowania, a czynnością procesową z udziałem świadka, ten nie był w stanie z precyzją i dbałością o detale odtworzyć konwencji zdarzeń z czasookresu przyjętego w treści zarzutu. To właśnie dlatego, przedstawioną przezeń relację należało rozpatrywać w korelacji z nadesłaną dokumentacją, z której jednoznacznie wynikało, iż sporny pojazd nie został zakupiony przez (...) Sp. z o.o. Zeznania świadka same w sobie nie miały zatem kluczowego znaczenia dla rozstrzygnięcia przedmiotowej sprawy, choć z przyczyn wskazanych w pisemnych motywach do zaskarżonego orzeczenia, nie mogły stanowić dowodu przemawiającego za przyjęciem braku winy po stronie S. S. (1). Z kolei w odniesieniu do dalszych postulatów wskazać należy, iż Sąd pierwszej instancji w uzasadnieniu zaskarżonego orzeczenia poniekąd wyprzedził argumenty obrony rzekomo przemawiające za uznaniem za niewiarygodne zeznań P. J. (1), zaś Sąd Okręgowy w całości podzielił stanowisko Sądu niższego rzędu w tej materii. Nie należy bowiem zapominać, iż świadek jako osoba nieposiadająca specjalistycznej wiedzy z zakresu mechaniki, nie musiał posługiwać się specjalistycznym nazewnictwem oraz znać funkcji, znaczenia i cech charakterystycznych poszczególnych części pojazdów i to na tyle, ażeby dokładanie wykazać, które z nich zostały w spornym aucie podmienione. Tymczasem, rzetelność depozycji P. J. (2) skarżący próbował podważyć w zasadzie jedynie postulatami tej treści, stąd też nie zaistniała potrzeba, ażeby wiarygodność owego dowodu ponownie szerzej omawiać. Odwołując się do dalszych fraz apelacji nadmienić należy, iż rzeczywiście M. i J. J. (2) zostały przesłuchane przez Sąd pierwszej instancji w trybie on-line. Sposób dokonania rzeczonych czynności procesowych z ich udziałem nie mógł zdyskwalifikować wiarygodności wskazanych świadków, skoro procedura karna dopuszcza możliwość, by w uzasadnionych przypadkach przesłuchanie odbyło się na odległość w formie tzw. telekonferencji. Z kolei, przekonanie skarżącego o obecności w pomieszczeniu, w którym znajdowały się zainteresowane, osoby trzeciej, na którą wytypowany został P. J. (2), stanowiły daleko posuniętą insynuację. Zarówno M. J. (2) jak i jej teściowa zeznawały w sposób logiczny i zgodny i to jedynie co do okoliczności, które były im znane. Podobnie zatem jak w przypadku pozostałych osobowych źródeł dowodowych, tak i zeznania wskazanych świadków należało rozpatrywać w odniesieniu do całości zebranego w sprawie materiału dowodowego, zwłaszcza znamiennych w swej wymowie dowodów z dokumentów. Jak już wspomniano bowiem na wstępie, depozycje pokrzywdzonych, choć szczere i rzetelne, najpewniej okazałyby się niewystarczające do ustalenia wszystkich okoliczności sprawy i to ponad wszelką wątpliwość. Jednakże pokreślić należy, iż dany dowód rozpatrywany autonomicznie, w oderwaniu od dowodów pozostałych i tła sytuacyjnego całej sprawy, nie byłby na tyle stygmatyzujący, by na jego postawie móc przypisać sprawcy winę, nie przekreśla to jednak jego wiarygodności. Nie bez powodu bowiem ustawodawca nakazuje badać poszczególne dowody w aspekcie ich rzetelności i przydatności dla danego procesu przez pryzmat pozostałej części ujawnionego materiału dowodowego i dopiero w oparciu o tak nakreślony schemat czynić ustalenia faktyczne. A contrario bowiem rozumieć należy, iż odgórne odrzucenie danego źródła dowodowego tylko dlatego, że w oparciu o płynące z niego treści organ sądowy nie jest w stanie odtworzyć całej konwencji zdarzeń stanowiącej przedmiot postępowania, byłoby zdecydowanie przedwczesne, krzywdzące i nie miałoby nic wspólnego z pojęciami bezstronności, rzetelności i obiektywizmu. W odniesieniu do zeznań M. J. (1) dodać należy, iż jak celnie spostrzegł Sąd Rejonowy, wyrok w sprawie cywilnej nie jest wiążący dla sądu karnego, dlatego też ten argument skarżącego nie mógł znaleźć uznania w oczach Instancji Odwoławczej. Przywoływane przez autora apelacji treści, które rzekomo świadek prezentowała w toku postępowania cywilnego nie były znacząco odmienne od prezentowanych w toku przedmiotowej sprawy. M. J. (1) również przed Sądem Rejonowym wskazała, że nie była związana z firmami należącymi do rodziny (...), a jedynie zaangażowana niektóre ich przedsięwzięcia, przy których udzielała pomocy. W sposób tożsamy ustosunkować należy się do pozostałych kategorii świadków wymienionych przez skarżącego w pkt 5-7 wywiedzionej apelacji. Nie sposób bowiem pominąć, iż każdy z nich składał zeznania co do okoliczności które były (lub powinny być) mu znane. W takiej sytuacji trudno oczekiwać od każdego ze świadków, którzy poniekąd w sposób przypadkowy zostali połączeni z niniejszą sprawą, by znali oni szczegóły dotyczące wszystkich jej okoliczności – a taka była dorozumiana intencja autora apelacji. Zeznania wszystkich wskazanych przezeń świadków słusznie uznano za szczere, logiczne i spójne i na tej podstawie, przyczyniły się one do odtworzenia przez Sąd merytoryczny stanu faktycznego. W tym miejscu jedynie marginalnie dodać należy, iż wiarygodności poszczególnych świadków będących w przeszłości pracownikami oskarżonego nie mógł podważyć fakt, iż rzeczona współpraca zakończyła się w dość kontrowersyjnych okolicznościach. Materia ta stała się już notabene przedmiotem rozważań Sądu Rejonowego, który fakt ten dostrzegł uznając jednakże, iż wobec niebudzącego zastrzeżeń sposobu relacjonowania świadków i przekazywanych przezeń treści, nie ma on większego znaczenia dla oceny owego dowodu. Reasumując całość niniejszych wywodów stwierdzić należy, iż Sąd Okręgowy podzielił stanowisko Sądu pierwszej instancji w zakresie oceny wiarygodności ujawnionego w toku postępowania materiału dowodowego. Skarżący w wywiedzionej apelacji w sposób obiektywny nie wykazał zaś nieprawidłowości procesu pierwszoinstancyjnej oceny dowodów, które skutkowałyby uwzględnieniem przedstawionych zarzutów, nieudolnie próbując podważyć materiał dowodowy obciążający jego klienta, a pomijając milczeniem precyzyjnie przedstawiony w uzasadnieniu do zaskarżonego orzeczenia tok rozumowania Sądu Rejonowego. Twierdzenia skarżącego nakierunkowane na stworzenie rzekomych wątpliwości, które po myśli art. 5 § 2 kpk należałoby rozstrzygnąć w sprawie na korzyść S. S. (1), nie mogły znaleźć uznania w oczach Sądu Odwoławczego. W istocie bowiem na kanwie niniejszej sprawy wątpliwości tego typu obiektywnie nie wystąpiły, a zostały jedynie sztucznie wykreowane na potrzeby apelacji, ażeby ta wybrzmiała bardziej na korzyść samego zainteresowanego. Z kolei wobec faktu, iż zarzut błędu w ustaleniach faktycznych pozostawał wtórny wobec dokładnie omówionego już zarzutu obrazy przepisów postępowania, zaś argumentacja apelującego mająca poprzeć oba podniesione w apelacji zarzuty była tożsama, brak jest konieczności dublowania dotychczasowych rozważań Sądu Okręgowego w kolejnej rubryce tabelarycznego uzasadnienia i odnoszenia się do tego postulatu. Nadmienić należy, że jeżeli Sąd meriti nie naruszył żadnego z przepisów ze sfery gromadzenia i oceny dowodów, to brak jest podstaw do kwestionowania ustaleń faktycznych (wyrok Sądu Apelacyjnego w Warszawie z dnia 30 lipca 2015 roku, wydany w sprawie o sygn. II AKa 171/15). Wniosek - o zmianę zaskarżonego wyroku i uniewinnienie oskarżonego od zarzuconego mu czynu; ☐ zasadny ☐ częściowo zasadny ☒ niezasadny Zwięźle o powodach uznania wniosku za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny. Wobec bezzasadności wywiedzionych zarzutów, na uwzględnienie nie zasłużył tak sformułowany wniosek apelacyjny. 4. OKOLICZNOŚCI PODLEGAJĄCE UWZGLĘDNIENIU Z URZĘDU 1. ------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------ Zwięźle o powodach uwzględnienia okoliczności ------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------ 5. ROZSTRZYGNIĘCIE SĄDU ODWOŁAWCZEGO 5.1. Utrzymanie w mocy wyroku sądu pierwszej instancji 1. Przedmiot utrzymania w mocy Wyrok Sądu Rejonowego w Mińsku Mazowieckim z dnia 7 czerwca 2021 roku, wydany w sprawie o sygn. akt II K 1125/19. Zwięźle o powodach utrzymania w mocy Wobec bezzasadności wywiedzionych zarzutów i przy jednoczesnym braku przesłanek podlegających uwzględnieniu z urzędu Sąd Okręgowy nie znalazł podstaw, by podjąć ingerencję w treść zaskarżonego orzeczenia. 5.2. Zmiana wyroku sądu pierwszej instancji 1. Przedmiot i zakres zmiany ----------------------------------------------------------------------------------------------- Zwięźle o powodach zmiany ------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------ 5.3. Uchylenie wyroku sądu pierwszej instancji 5.3.1. Przyczyna, zakres i podstawa prawna uchylenia 1.1. ----------------------------------------------------------------------------------- ☐ art. 439 k.p.k. Zwięźle o powodach uchylenia ------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------ 2.1. Konieczność przeprowadzenia na nowo przewodu w całości ☐ art. 437 § 2 k.p.k. Zwięźle o powodach uchylenia ------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------ 3.1. Konieczność umorzenia postępowania ☐ art. 437 § 2 k.p.k. Zwięźle o powodach uchylenia i umorzenia ze wskazaniem szczególnej podstawy prawnej umorzenia ------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------ 4.1. ----------------------------------------------------------------------------------- ☐ art. 454 § 1 k.p.k. Zwięźle o powodach uchylenia ------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------ 5.3.2. Zapatrywania prawne i wskazania co do dalszego postępowania ---------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------- 5.4. Inne rozstrzygnięcia zawarte w wyroku Punkt rozstrzygnięcia z wyroku Przytoczyć okoliczności ---------------------- --------------------------------------------------------------------------------------------------------------- 6. Koszty Procesu P unkt rozstrzygnięcia z wyroku Przytoczyć okoliczności II III O kosztach procesu Sąd Okręgowy orzekł na podstawie art. 634 kpk w zw. z art. 627 kpk w zw. z art. 636 kpk. Wobec faktu, iż oskarżyciel posiłkowy w toku niniejszego postępowania był reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika z wyboru, Sąd Okręgowy zasądził od S. S. (1) na ich rzecz kwotę poniesionych przez niego i należycie udokumentowanych kosztów związanych z jego ustanowieniem 7. PODPIS

Keywords

AI generated
failure to provide evidence failure to state reasons unproven causation unproven judicial bias false unsworn testimony alibi

Cited Legislation

AI generated
art. 438 pkt 1 k.p.k
art. 438 pkt 2 k.p.k
art. 438 pkt 3 k.p.k
art. 438 pkt 4 k.p.k
art. 439 k.p.k
art. 437 § 2 k.p.k
art. 454 § 1 k.p.k
AI generated
II AKa 213/20
art. 438 pkt 1 k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w zakresie kwalifikacji prawnej czynu przypisanego oskarżonemu art. 438 pkt 1a k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w innym wypadku niż wskazany w art. 438 pkt 1 k.p.k., chyba że pomimo błędnej podstawy prawnej orzeczenie odpowiada prawu
II Ka 883/24
Sygn. akt II Ka 883/24 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 31 marca 2025r. Sąd Okręgowy w Siedlcach II Wydział Karny w składzie: Przewodniczący: SSO Paweł Mądry Protokolant: p.o. sekr. sąd. Anita Lemisiewicz-Pszczel przy udziale prokuratora Joanny Zaniewicz po rozpoznaniu w dniu 17 marca 2025 r. sprawy I. M. oskarżonego z art. 178a § 1 kk na skutek apelacji wniesionej przez prokuratora od wyroku Sądu Rejonowego w Siedlcach z dnia 30 października 2024 r. sygn. akt II K 1327/23 I. zaskarżony wyrok zmienia w ten sposób, że: 1. ustalając, iż oskarżony popełnił zarzucony mu aktem oskarżenia czyn wyczerpujący dyspozycję art. 178a § 1 kk, na podstawie art. 66 § 1 kk i art. 67 § 1 kk warunkowo umarza postępowanie karne wobec I. M. na okres jednego roku tytułem próby, 2. na podstawie art. 67 § 3 kk w zw. z art. 43a § 1 kk orzeka wobec oskarżonego świadczenie pieniężne na rzecz Funduszu Pomocy Pokrzywdzonym oraz Pomocy Postpenitencjarnej w kwocie 3.000 (trzy tysiące) zł, 3. na podstawie art. 67 § 3 kk orzeka wobec oskarżonego środek karny w postaci zakazu prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych na okres 2 lat, 4. na podstawie art. 63 § 4 kk na poczet orzeczonego środka karnego w postaci zakazu prowadzenia pojazdów zalicza oskarżonemu okres zatrzymania prawa jazdy od 20 września 2023r. do 31 marca 2025r.; II. zasądza od oskarżonego na rzecz Skarbu Państwa kwotę 100 złotych tytułem opłaty za obie instancje oraz kwotę 20 złotych tytułem wydatków za postępowanie odwoławcze. UZASADNIENIE Formularz UK 2 Sygnatura akt II Ka 883/24 Załącznik dołącza się w każdym przypadku. Podać liczbę załączników: 1 1. CZĘŚĆ WSTĘPNA 1.1. Oznaczenie wyroku sądu pierwszej instancji wyrok Sądu Rejonowego w Siedlcach z dnia 30 października 2024 r., sygn. akt II K 1327/23 1.2. Podmiot wnoszący apelację ☒ oskarżyciel publiczny albo prokurator w sprawie o wydanie wyroku łącznego ☐ oskarżyciel posiłkowy ☐ oskarżyciel prywatny ☐ obrońca ☐ oskarżony albo skazany w sprawie o wydanie wyroku łącznego ☐ inny 1.3. Granice zaskarżenia 1.3.1. Kierunek i zakres zaskarżenia ☐ na korzyść ☒ na niekorzyść ☒ w całości ☐ w części ☐ co do winy ☐ co do kary ☐ co do środka karnego lub innego rozstrzygnięcia albo ustalenia 1.3.2. Podniesione zarzuty Zaznaczyć zarzuty wskazane przez strony w apelacji ☐ art. 438 pkt 1 k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w zakresie kwalifikacji prawnej czynu przypisanego oskarżonemu ☐ art. 438 pkt 1a k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w innym wypadku niż wskazany w art. 438 pkt 1 k.p.k., chyba że pomimo błędnej podstawy prawnej orzeczenie odpowiada prawu ☒ art. 438 pkt 2 k.p.k. – obraza przepisów postępowania, jeżeli mogła ona mieć wpływ na treść orzeczenia ☒ art. 438 pkt 3 k.p.k. – błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia, jeżeli mógł on mieć wpływ na treść tego orzeczenia ☐ art. 438 pkt 4 k.p.k. – rażąca niewspółmierność kary, środka karnego, nawiązki lub niesłusznego zastosowania albo niezastosowania środka zabezpieczającego, przepadku lub innego środka ☐ art. 439 k.p.k. ☐ brak zarzutów 1.4. Wnioski ☒ uchylenie ☐ zmiana 2. Ustalenie faktów w związku z dowodami przeprowadzonymi przez sąd odwoławczy 2.1. Ustalenie faktów 2.1.1. Fakty uznane za udowodnione Lp. Oskarżony Fakt oraz czyn, do którego fakt się odnosi Dowód Numer karty ---- -- ---------------------- ------------------------------------------------------------- ------------- -------------- 2.1.2. Fakty uznane za nieudowodnione Lp. Oskarżony Fakt oraz czyn, do którego fakt się odnosi Dowód Numer karty ------- --------------------- -------------------------------------------------------------- ------------- ------------- 2.2. Ocena dowodów 2.2.1. Dowody będące podstawą ustalenia faktów Lp. faktu z pkt 2.1.1 Dowód Zwięźle o powodach uznania dowodu ----------------- ----------------------------------- ------------------------------------------------------------------------- 2.2.2. Dowody nieuwzględnione przy ustaleniu faktów(dowody, które sąd uznał za niewiarygodne oraz niemające znaczenia dla ustalenia faktów) Lp. faktu z pkt 2.1.1 albo 2.1.2 Dowód Zwięźle o powodach nieuwzględnienia dowodu ---------------- ---------------------------------- ------------------------------------------------------------------------ . STANOWISKO SĄDU ODWOŁAWCZEGO WOBEC ZGŁOSZONYCH ZARZUTÓW i wniosków Lp. Zarzut 1. zarzut obrazy przepisów postępowania, która mogła mieć wpływ na treść orzeczenia w postaci art. 4 kpk, art. 7 kpk, art. 410 kpk oraz art. 424 § 1 pkt 1 kpk, polegającej na dokonaniu oceny zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego w sposób dowolny, z przekroczeniem zasad prawidłowego rozumowania oraz wskazań wiedzy i doświadczenia życiowego, poprzez bezkrytyczne danie wiary zeznaniom A. J. i Z. B. złożonych w toku rozprawy, które odbiegały w swej treści od ich zeznań złożonych w postępowaniu przygotowawczym jak również odbiegały od ich relacji co do przebiegu zdarzenia, jaką przedstawili przybyłym na miejsce zdarzenia funkcjonariuszom Policji a także jaką Z. B. przedstawił w czasie telefonicznego zgłoszenia, bez rozważenia motywacji świadków do złożenia odmiennej treści zeznań; nadto bezzasadną odmowę uznania za wiarygodne zeznań świadków J. S. oraz T. K., mimo iż z ich zeznań jak również z zapisów w ich notatnikach służbowych wynika, że relacje świadków zdarzenia tj. A. J. i Z. B. przedstawione na miejscu zdarzenia co do faktu, że oskarżony prowadził pojazd po drodze gruntowej jak również sama relacja co do tej kwestii oskarżonego były zgodne i stanowcze, a nadto świadkowie ci widzieli ślady świadczące o kierowaniu pojazdem po drodze gruntowej; wadliwą ocenę wyjaśnień oskarżonego, który nie zaprzeczył, że jeździł po drodze gruntowej w dacie czynu, a jedynie podnosił, że stanowi ona jego własność i może jeździć po niej jako po trawniku; nadto zaś wadliwą ocenę okoliczności braku możliwości wjazdu pojazdem z drogi głównej na gruntową drogę dojazdową, polegającą na błędnym uznaniu, że brak możliwości wjazdu pojazdem na przedmiotową drogę wyklucza uznanie, iż mógł odbywać się na niej ruch lądowy w sytuacji, gdy drogą tą mogły się poruszać pojazdy, choćby pojazd oskarżonego, jak również mogli się nią poruszać inni uczestnicy ruchu, co doprowadziło do błędnych ustaleń, iż oskarżony nie kierował w czasie czynu pojazdem w ruchu lądowym a w konsekwencji skutkowało uznaniem braku winy po stronie oskarżonego, ☒ zasadny ☐ częściowo zasadny ☐ niezasadny Zwięźle o powodach uznania zarzutu za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny - zarzuty sformułowane przez oskarżyciela publicznego jako zasadne zasługiwały na uwzględnienie. Sąd Okręgowy poddając skarżony wyrok kontroli instancyjnej stwierdził obrazę przepisów postępowania przez Sąd Rejonowy, która miała wpływ na treść orzeczenia. - należy zgodzić się ze skarżącym, że ocena zgromadzonego materiału dowodowego została dokonana przez Sąd meriti w sposób dowolny, z przekroczeniem zasad prawidłowego rozumowania oraz wskazań wiedzy i doświadczenia życiowego. Nie ulega wątpliwości, że wadliwą oceną zostały obarczone zeznania A. J. i Z. B. złożone w toku rozprawy, którym Sąd Rejonowy bezkrytycznie dał wiarę nie zestawiając ich z treścią depozycji tych świadków złożonych w toku postępowania przygotowawczego. Sąd Rejonowy ponadto błędnie ocenił zeznania funkcjonariuszy policji – J. S. i T. K., dowolnie stwierdzając, że depozycje te nie mogły stanowić podstawy ustaleń faktycznych w sprawie. - jak wynika z materiału dowodowego, świadek A. J. oświadczyła przybyłym na miejsce policjantom, że widziała jak oskarżony jeździł samochodem po drodze gruntowej, będącej częścią posesji oskarżonego, na której ustanowiona jest służebność, a swoim zachowaniem stwarzał zagrożenie. Droga po której z relacji świadka oskarżony poruszał się samochodem, stanowi drogę dojazdową dla innych mieszkańców dalej położonej nieruchomości. Dodatkowo jak wynika z notatki urzędowej (k. 1), treści notatnika służbowego (k. 145) oraz zeznań świadka J. S., oskarżony na miejscu zdarzenia oświadczył, że spożywał alkohol i kierował samochodem po drodze gruntowej, lecz tłumaczył, że ma do tego prawo, ponieważ jest to jego własność. Oskarżony w toku rozprawy konsekwentnie wyrażał się w sposób świadczący o tym, że traktuje pas drogi gruntowej jako część swojej posesji, a nie jako drogę wewnętrzną stanowiącą dojazd do posesji znajdujących się wgłębi miejscowości. O nastawieniu oskarżonego do statusu drogi świadczy treść jego wyjaśnień złożonych na rozprawie głównej w dniu 19 kwietnia 2024 r., w trakcie których powiedział: „nie było możliwości fizycznej wjechania ani wyjechania na teren mojej posesji. Policjanci uznali mój trawnik za drogę publiczną, a sami radiowozem nie mogli wjechać, a sami twierdzą, że ja wyjeżdżałem, wjeżdżałem bo jestem oskarżony o udział w ruchu co nie miało miejsca”, „przed wjazdem na mogą działkę były prowadzone roboty budowlane”. Treść tych depozycji jednoznacznie świadczy o tym, że oskarżony traktuje cały obszar swej działki jako swoje podwórko nie bacząc, że jak wynika z treści aktu notarialnego (k. 38-40; 44-46), wzdłuż wschodniej granicy działki nr (...) zajmowanej przez oskarżonego, na pasie gruntu szerokości 3,5 metra przez całą jej długość ustanowiona została służebność gruntowa polegająca na prawie przejazdu, przechodu i przegonu. Również gdy Przewodniczący Sądu na rozprawie okazał oskarżonemu zdjęcie nr 2 (k. 89v) podpisane „droga gruntowa”, oskarżony stwierdził, że: „na fotografii nr 2 to jest mój trawnik”. Ponadto w toku wyjaśnień oskarżony zapytany o to, jak dojeżdżał pod swój dom powiedział, że zjeżdżał ulicą bezpośrednio na swoje podwórko. Analizując treść wyjaśnień oskarżonego jasnym jest, że w jego ocenie, droga gruntowa biegnąca wzdłuż jego działki jest jego własnością i może się po niej poruszać dowolnie. Oskarżony tym samym neguje, że po jego posesji odbywa się także ruch lądowy. W tym zakresie jednocześnie wyjaśnienia I. M. zdają się być wewnętrznie sprzeczne, ponieważ w jednym zdaniu stwierdza, że droga gruntowa nie jest drogą publiczną, a chwilę później w toku wyjaśnień przyznaje, że za jego działką znajduje się inna działka, na którą ktoś dojeżdża. - świadek A. J. w toku postępowania przygotowawczego zeznała, że słyszała wycie silnika samochodu na drodze dojazdowej prowadzącej do posesji oskarżonego. Następnie na pierwszym terminie rozprawy, świadek wskazała, że idąc chodnikiem przy drodze głównej usłyszała ryk silnika, następnie spojrzała w tamtą stronę i widziała jak samochód, który jeździł do przodu i do tyłu. W dalszych depozycjach świadek mówiła, że ruch pojazdu prowadzonego przez oskarżonego był nieznaczny i odbywał się przed domkiem holenderskim oskarżonego. Przewodnicząca okazała świadkowi fotografię nr 4, na której świadek wskazała, gdzie poruszał się samochód oskarżonego. Z tej czynności wynika, że oskarżony, zgodnie z relacją świadka, miał poruszać się jedynie wzdłuż domku, co jest sprzeczne z pierwszymi jej depozycjami. Wersja świadka A. J., w której wskazuje, że pojazd oskarżonego poruszał się tylko nieznacznie wzdłuż domku jest również wątpliwa mając na uwadze miejsce, z którego świadek obserwowała całe zdarzenie. Jak wynika z fotografii, przyjmując, iż świadek stała na chodniku, nie miała ona możliwości dostrzeżenia, że oskarżony jeździ wzdłuż domku, bowiem z perspektywy początku drogi dojazdowej, domek ten nie jest dobrze widoczny ze względu na rosnące tam drzewa i krzewy, zwłaszcza we wrześniu, ok. godziny 19:00. Natomiast świadek stojąc w opisanym miejscu miałaby bardzo dobry widok na całą długość drogi dojazdowej, po której – jak oświadczyła policjantom – oskarżony poruszał się pojazdem. Wobec powyższego, w ocenie Sądu Okręgowego, depozycje świadka składane w toku rozprawy były niewiarygodne, sprzeczne z pozostałym materiałem dowodowym, w szczególności zeznaniami funkcjonariuszy policji oraz wyjaśnieniami samego oskarżonego i miały na celu umniejszenie jego odpowiedzialności. - stanowisko Sądu Okręgowego o niewiarygodności depozycji świadka A. J. złożonych w toku rozprawy świadczy ponadto dokładna analiza zeznań jej ojca – Z. B.. Świadek ten, dzwoniąc na numer alarmowy (nagranie na płycie CD – k. 153), powiedział operatorowi, że jego sąsiad jeździ pijany samochodem, wyjeżdża na ulicę. Precyzując swoje zgłoszenie świadek wskazał, że pomimo złego stanu technicznego samochodu, oskarżony jeździ nim po podwórku i wyjeżdża na szosę. Oczywistym jest, że jako szosę należy rozumieć drogę o twardej nawierzchni przeznaczoną dla pojazdów, a nie drogę piaskową biegnącą wzdłuż posesji oskarżonego na której ustanowiona została służebność gruntowa. Ponadto, świadek w toku postępowania przygotowawczego zeznał, że widział, jak oskarżony jeździ samochodem po swojej posesji, wyjeżdża do drogi, a następnie cofa się i stwierdził, że była to szybka jazda. W toku postępowania sądowego, na rozprawie głównej świadek opisał ponownie całe zdarzenie wskazując, że gdy po raz drugi podszedł do oskarżonego, to spuścił mu powietrze z kół z jednej strony samochodu, „żeby nie mógł już tak szaleć” (k. 121). Jednocześnie świadek ten w toku rozprawy głównej zeznał, że oskarżony jeździł tylko do dróżki i z powrotem, co w ocenie Sądu Rejonowego, jest wiarygodne i koresponduje z zeznaniami świadka A. J. z postępowania sądowego. Zdaniem Sądu Okręgowego, taka ocena jest błędna jako niezgodna z zasadami logicznego rozumowania oraz wiedzy i doświadczenia życiowego. Sąd Okręgowy zważył, że sposób opisywania zdarzenia przez świadka, w szczególności używanie słów, że „ była to szybka jazda” (k. 12v), „ żeby nie mógł już tak szaleć” (k. 121), wskazują na większą dynamikę i dłuższy tor jazdy niż tylko „ do dróżki i z powrotem” (k.121v). Sposób w jaki opisuje to zdarzenie świadek bardziej korespondują z jego pierwszymi depozycjami oraz relacją przekazaną operatorowi, z której wynika, że oskarżony poruszał się samochodem z większą prędkością przemierzając odcinek drogi gruntowej od swojego domku holenderskiego do drogi głównej i z powrotem. Wobec powyższego, zeznania z postępowania przygotowawczego jako korespondujące z relacją przekazaną operatorowi numeru alarmowego należało ocenić jako szczere i wiarygodne. Natomiast w toku postępowania sądowego, świadek Z. B., podobnie jak świadek A. J. zaczął umniejszać całemu zdarzeniu, zeznając odmiennie. Ponadto, świadek w toku postępowania sądowego, będąc skonfrontowanym z nagraniem uzyskanym od operatora numeru alarmowego stwierdził, że przejęzyczył się mówiąc w zgłoszeniu, że oskarżony wyjeżdża na ulicę. - w ocenie Sądu Okręgowego, zeznania świadka są niewiarygodne w części, w której stwierdza, że w rozmowie telefonicznej z operatorem przejęzyczył się, a oskarżony w dniu zdarzenia jeździł tylko przed domkiem holenderskim, od drogi dojazdowej w kierunku ogrodzenia działki (tak jak oznaczone na rozprawie przez Przewodniczącego kropką na fotografii 4 k. 90). Twierdzenia o przejęzyczeniu się są nielogiczne i nie korespondują z treścią nagrania rozmowy, z której wynika, że świadek od początku do końca mówi bardzo spokojnie i wyraźnie, rzeczowo opisując zachowanie oskarżonego, które wcześniej zaobserwował oraz wygląd jego pojazdu i szczegóły takie jak brak tablic rejestracyjnych w pojeździe i zasłonięte szyby. - należy zgodzić się ze skarżącym, że Sąd Rejonowy dopuścił się zarzucanych mu naruszeń także w odniesieniu do oceny zeznań funkcjonariuszy policji – J. S. i T. K.. Świadek J. S. w toku postępowania zeznał, że w dniu zdarzenia pełnił służbę wraz z T. K., z którym odpowiedział na zgłoszenie operatora i z polecenia dyżurnego KMP w S. udali się pod adres zgłaszającego. Na miejscu rozmawiali ze świadkiem A. J.. W rozmowie z nią ustalono, że oskarżony kierował samochodem na drodze gruntowej stanowiącej jego własność, na której to drodze ustanowiona jest służebność gruntowa przejazdu. Ponadto, zgodnie z relacją funkcjonariuszy, oskarżony w rozmowie z nimi przyznał, że kierował pojazdem tłumacząc, że może tam jeździć, bo jest właścicielem całej posesji. Świadek T. K. ponadto zeznał, że świadkowie spotkani na miejscu zdarzenia wskazali, że tego dnia oskarżony jeździł od chodnika i z powrotem pod swój dom. Funkcjonariusz ponadto zeznał, że świadek Z. B. stwierdził, że „kierowca szalał”, co jest spójne z relacją przekazaną przez samego świadka w toku całego postępowania i świadczy o dynamice całego zdarzenia. Niezależnie od relacji ustnej przekazywanej świadkowi T. K. jako funkcjonariuszowi przez innych świadków zdarzenia, na drodze gruntowej biegnącej wzdłuż działki oskarżonego ujawniono świeże ślady pojazdu ciągnące się aż do nasypu ziemi przy krawężniku. Biorąc pod uwagę, że tego dnia ruch na drodze gruntowej ze względu na roboty budowlane był ograniczony dla samochodów wjeżdżających od strony ulicy, zgodnym z zasadami logicznego rozumowania oraz wiedzy i doświadczenia życiowego jest wniosek, że ślady te utworzył oskarżony dynamicznie jeżdżąc po tej drodze samochodem. Niezrozumiały dla Sądu Okręgowego jest zatem tok rozumowania Sądu meriti, który stwierdził, że depozycje świadków J. S. i T. K. nie mogą stanowić podstawy ustaleń faktycznych w sprawie tylko dlatego, że wiedzę na temat zdarzenia powzięli w oparciu o treść zgłoszenia oraz informacji pozyskanych na miejscu od osób rozpytywanych. W ocenie Sądu Okręgowego, funkcjonariusze w sposób dokładny i metodyczny ustalili przebieg zdarzenia, co skutkowało zatrzymaniem oskarżonego i wszczęciem dochodzenia w sprawie. O rzetelności postępowania i prawidłowości ustaleń poczynionych na miejscu zdarzenia świadczy ponadto fakt, że gdy funkcjonariusze po rozpytaniu świadków dowiedzieli się, że droga po której jeździł oskarżony jest drogą dojazdową do innych posesji, do której dostęp mają wszyscy mieszkańcy, skonsultowali się w tej sprawie z dyżurnym KMP, który podjął decyzję, że należy kontynuować interwencję. - błędna ocena materiału dowodowego dokonana przez Sąd Rejonowy skutkowała błędnymi ustaleniami faktycznymi, a w konsekwencji niesłusznym uniewinnieniem oskarżonego. Nie ulega wątpliwości, że prawidłowa ocena materiału dowodowego doprowadziłaby Sąd meriti do prawdziwego i słusznego ustalenia, że oskarżony prowadził pojazd mechaniczny w ruchu lądowym znajdując się w stanie nietrzeźwości. - przestępstwo określone w art. 178a § 1 kk może być popełnione w każdym miejscu gdzie odbywa się ruch pojazdów, gdyż kryterium „ruchu lądowego” należy wiązać, nie z formalnym statusem konkretnej drogi, czy określonego miejsca, lecz faktyczną dostępnością i rzeczywistym jego wykorzystaniem dla ruchu pojazdów. Dlatego sąd powinien dokonać analizy, czy na konkretnym podwórku taki ruch lądowy rzeczywiście się odbywał. W przedmiotowej sprawie, na drodze, po której poruszał się oskarżony ustanowiona jest służebność gruntowa polegająca na prawie przejazdu, przechodu i przegonu. Zdaniem oskarżonego, ruch lądowy tego dnia nie mógł się odbywać, ponieważ rozstawione były sprzęty i materiały do robót budowlanych prowadzonych na chodniku drogi publicznej, jednak jak wynika z wiarygodnej części wyjaśnień oskarżonego i zeznań świadków, droga po której poruszał się oskarżony jest drogą dojazdową do kolejnych posesji. Ponadto, o tym, że w dniu zdarzenia odbywał się ruch lądowy na odcinku drogi po którym jeździł oskarżony świadczą bezpośrednio depozycje świadka D. O., która wprost powiedziała na rozprawie, że tego dnia, około godziny 15:00 poruszała się rowerem, tj. pojechała z posesji oskarżonego rowerem do swoich znajomych do J., a potem została odwieziona przez znajomych na posesję. Fakt ten nie jest istotny z punktu widzenia samego ustalenia, gdzie dokładnie oskarżony poruszał się prowadzonym pojazdem, bowiem to wynika z pozostałego poprawnie ocenionego materiału dowodowego, jednakże depozycje świadka D. O. w zakresie, w których wskazała, że poruszała się tego dnia rowerem jednoznacznie wskazują, że na posesji należącej do oskarżonego, na odcinku obciążonym służebnością gruntową ruch lądowy rzeczywiście się odbywał i nie musiał być to ruch samochodów, który tego dnia mógł być uniemożliwiony ze względu na roboty budowlane. Pojęcie ruchu lądowego obejmuje nie tylko ruch na drogach publicznych, w strefach zamieszkania, lecz także ruch w miejscach dostępnych dla powszechnego użytku (zob. wyrok SN z 5.05.2009 r., IV KK 432/08, LEX nr 598142; wyrok SN z 2.03.2012 r., V KK 358/11, LEX nr 1157593; postanowienie SN z 30.07.2015 r., IV KK 201/15, LEX nr 1765994; postanowienie SN z 22.05.2019 r., IV KK 567/18, LEX nr 2671520). Jednocześnie należy wskazać, że pojęcia ruchu lądowego nie można rozumieć wyłącznie jako ruch samochodów, bowiem do ruchu lądowego zalicza się także ruch pieszy i rowerów. - mając powyższe na uwadze, w ocenie Sądu Okręgowego nie ulega wątpliwości, że oskarżony dopuścił się zarzuconego mu czynu, tj. tego, że w dniu 20 września 2023 roku w S., gmina S., woj. (...), prowadził w ruchu lądowym pojazd mechaniczny marki H. o nr rej. (...) znajdując się w stanie nietrzeźwości to jest mając 2,08 promila alkoholu we krwi prowadzące do stężenia 2,23 promila alkoholu we krwi. Swoim zachowaniem oskarżony wypełnił znamiona przestępstwa z art. 178a § 1 kk. - całościowa kontrola zaskarżonego wyroku pozwoliła jednak Sądowi Odwoławczemu na rozważania odnośnie zasadności zastosowania wobec oskarżonego warunkowego umorzenia postępowania karnego. W przekonaniu Sądu II instancji, I. M. w pełni zasługuje na zastosowanie wobec niego tej instytucji. Zgodnie z dyspozycją art. 66 § 1 kk, sąd może warunkowo umorzyć postępowanie karne, jeżeli wina i społeczna szkodliwość czynu nie są znaczne, okoliczności jego popełnienia nie budzą wątpliwości, a postawa sprawcy niekaranego za przestępstwo umyślne, jego właściwości i warunki osobiste oraz dotychczasowy sposób życia uzasadniają przypuszczenie, że pomimo umorzenia postępowania będzie on przestrzegał porządku prawnego, w szczególności nie popełni przestępstwa. Przechodząc do meritum, w realiach sprawy spełnione zostały wszystkie przesłanki określone w art. 66 § 1 kk determinujące dopuszczalność warunkowego umorzenia postępowania karnego wobec oskarżonego. Bez wątpienia okoliczności popełnienia czynu nie budzą wątpliwości. Również postawa oskarżonego, jego właściwości i warunki osobiste oraz dotychczasowy, ustabilizowany sposób życia oraz uprzednia niekaralność, uzasadniają przypuszczenie, że będzie on przestrzegał porządku prawnego, a w szczególności nie popełni w przyszłości przestępstwa. - jednocześnie Sąd odwoławczy ma pełną świadomość charakterystyki przestępstwa z art. 178a § 1 kk i skutków jakie ze sobą może nieść, lecz generalizowanie, iż każdy taki czyn charakteryzuje się znacznym stopniem społecznej szkodliwości czynu, przy nieuwzględnieniu zasady indywidualizacji odpowiedzialności karnej (art. 21 kk), doprowadziłoby do wyeliminowania tego przestępstwa z możliwości zastosowania warunkowego umorzenia postępowania, co przeczyłoby celowi tej regulacji. Stanowisko niniejsze Sądu znajduje potwierdzenie m.in. w postanowieniu SN z 18 września 2020 roku, sygn. akt V KK 365/19, LEX nr 3126964. - kluczowe znacznie ma jednak to, iż zdaniem Sądu Okręgowego zarówno wina, jak i społeczna szkodliwość czynu rozpatrywane in concreto nie były znaczne. O ile pamiętać należy, iż dobrem chronionym przez przepis art. 178a § 1 kk jest nie tylko bezpieczeństwo w komunikacji, ale też życie i zdrowie innych uczestników ruchu drogowego, a oskarżony I. M. naruszył jedną z podstawowych zasada bezpieczeństwa w ruchu drogowym, tj. zasadę trzeźwości, o tyle okoliczności niniejszej sprawy należące do znamion przypisanego mu czynu podlegające stopniowaniu przemawiają na jego korzyść. - dostrzec w tym miejscu należy, iż oskarżony kierował samochodem znajdując się w stanie nietrzeźwości, niemniej jednak w ocenie Sądu Okręgowego, oskarżony swoim czynem nie spowodował wysokiego stopnia niebezpieczeństwa w ruchu drogowym, a stwarzane przez niego zagrożenie miało charakter ograniczony, bowiem oskarżony poruszał się po drodze gruntowej, do której dostęp innych samochodów był tego dnia uniemożliwiony ze względu na roboty drogowe. Zdarzenie miało ponadto miejsce w godzinach wieczornych, już po godzinach szczytu, w miejscowości niezbyt gęsto zaludnionej, na odcinku drogi publicznej, na której ruch pieszych i rowerów jest mniejszy. Zdaniem Sądu Okręgowego, analiza całokształtu okoliczności sprawy wskazuje, iż popełnione przez oskarżonego przestępstwo z art. 178a § 1 kk miało charakter incydentalny. - rozstrzygając o warunkowym umorzeniu postępowania wobec oskarżonego I. M. Sąd orzekł również o zakazie prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych na okres 2 lat, a także świadczeniu pieniężnym w wysokości 3.000 złotych na rzecz Funduszu Pomocy Pokrzywdzonym oraz Pomocy Postpenitencjarnej. Środki te, co należy uwidocznić jako fakultatywne przy takim rozstrzygnięciu jakie zapadło, mają uzmysłowić oskarżonemu bezprawność swego czynu, a także zapobiec popełnianiu przez niego kolejnych przestępstw oraz umocnić w nim poszanowanie prawa i zasad współżycia społecznego. Sąd Okręgowy oddał oskarżonego na okres jednego roku próby, a więc najniższy przewidziany ustawą. Wniosek wniosek o uchylenie skarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy Sądowi I instancji do ponownego rozpoznania. ☐ zasadny ☐ częściowo zasadny ☒ niezasadny Zwięźle o powodach uznania wniosku za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny. zasadność zarzutów apelacji skutkowała trafnością konkluzji o konieczności zmiany sposobu zakończenia przedmiotowej sprawy. Niezasadny był jednakże wniosek o uchylenie wyroku i przekazanie sprawy Sądowi I instancji do ponownego rozpoznania. Zgodnie z treścią art. 437 § 2 kpk, uchylenie orzeczenia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania może nastąpić wyłącznie w wypadkach wskazanych w art. 439 § 1 kpk (zaistnienie bezwzględnej przesłanki odwoławczej), art. 454 kpk (przy potrzebie kasacji wyroku uniewinniającego lub umarzającego postępowanie) lub jeżeli jest konieczne przeprowadzenie na nowo przewodu w całości. Kasacja wyroku uniewinniającego możliwa jest jednakże wyłącznie wówczas, gdy zachodzą podstawy do skazania oskarżonego (art. 454 kpk), ale nie jest możliwa, jeżeli zachodzą podstawy do innego niż skazanie rozstrzygnięcia. Tymczasem w ocenie Sądu odwoławczego zaistniały przesłanki do tego, by postępowanie wobec oskarżonego warunkowo umorzyć, bo takie rozstrzygnięcie pozwoli w pełni osiągnąć cele postępowania karnego. 4. OKOLICZNOŚCI PODLEGAJĄCE UWZGLĘDNIENIU Z URZĘDU 1. ----------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------- Zwięźle o powodach uwzględnienia okoliczności ----------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------- 5. ROZSTRZYGNIĘCIE SĄDU ODWOŁAWCZEGO 5.1. Utrzymanie w mocy wyroku sądu pierwszej instancji 1. Przedmiot utrzymania w mocy -------------------------------------------------------------------------------------------------------------- Zwięźle o powodach utrzymania w mocy ----------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------- 5.2. Zmiana wyroku sądu pierwszej instancji 1. Przedmiot i zakres zmiany wyrok Sądu Rejonowego w Siedlcach z dnia 30 października 2024 r., sygn. akt II K 1327/23 został zmieniony w ten sposób, że w pkt I.1. ustalono, iż oskarżony popełnił zarzucony mu aktem oskarżenia czyn wyczerpujący dyspozycję art. 178a § 1 kk i na podstawie art. 66 § 1 kk i art. 67 § 1 kk warunkowo umorzono postępowanie karne wobec I. M. na okres jednego roku tytułem próby, w pkt. I.2. na podstawie art. 67 § 3 kk w zw. z art. 43a § 1 kk orzeczono wobec oskarżonego świadczenie pieniężne na rzecz Funduszy Pomocy Pokrzywdzonym oraz Pomocy Postpenitencjarnej w kwocie 3.000 złotych, w pkt. I.3. na podstawie art. 67 § 3 kk orzeczono wobec oskarżonego środek karny w postaci zakazu prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych na okres 2 lat, w pkt. I.4. na podstawie art. 63 § 4 kk na poczet orzeczonego środka karnego w postaci zakazu prowadzenia pojazdów zaliczono oskarżonemu okres zatrzymania prawa jazdy od 20 września 2023 r. do 31 marca 2025 r. Zwięźle o powodach zmiany wobec zasadności zarzutu podniesionego w apelacji oskarżyciela publicznego koniecznym było dokonanie zmiany wyroku, o czym szerzej w rubryce 3.1. 5.3. Uchylenie wyroku sądu pierwszej instancji 5.3.1. Przyczyna, zakres i podstawa prawna uchylenia 1.1. ----------------------------------------------------------------------------------------- ☐ art. 439 k.p.k. Zwięźle o powodach uchylenia ----------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------- 2.1. Konieczność przeprowadzenia na nowo przewodu w całości ☐ art. 437 § 2 k.p.k. Zwięźle o powodach uchylenia ----------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------- 3.1. Konieczność umorzenia postępowania ☐ art. 437 § 2 k.p.k. Zwięźle o powodach uchylenia i umorzenia ze wskazaniem szczególnej podstawy prawnej umorzenia ----------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------- 4.1. ------------------------------------------------------------------------------------------- ☐ art. 454 § 1 k.p.k. Zwięźle o powodach uchylenia ----------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------- 5.3.2. Zapatrywania prawne i wskazania co do dalszego postępowania ---------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------- 5.4. Inne rozstrzygnięcia zawarte w wyroku Punkt rozstrzygnięcia z wyroku Przytoczyć okoliczności ----------------------- ------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------- 6. Koszty Procesu Punkt rozstrzygnięcia z wyroku Przytoczyć okoliczności II. Sąd Okręgowy na podstawie art. 7 ustawy z dnia 23 czerwca 1973 r. o opłatach w sprawach karnych (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 123 z późn. zm.) zasądził od oskarżonego I. M. na rzecz Skarbu Państwa kwotę 100 zł tytułem opłaty za obie instancje i na podstawie art. 627, art. 629 kpk oraz § 1 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 18 czerwca 2003 r. w sprawie wysokości i sposobu obliczania wydatków Skarbu Państwa w postępowaniu karnym (t.j. Dz. U. z 2013 r. poz. 663) 20 zł tytułem ryczałtu za doręczenie wezwań i innych pism w sprawie. 7. PODPIS 1.3. Granice zaskarżenia Kolejny numer załącznika 1 Podmiot wnoszący apelację prokurator Rozstrzygnięcie, brak rozstrzygnięcia albo ustalenie, którego dotyczy apelacja cały wyrok 1.3.1. Kierunek i zakres zaskarżenia ☐ na korzyść ☒ na niekorzyść ☒ w całości ☐ w części ☐ co do winy ☐ co do kary ☐ co do środka karnego lub innego rozstrzygnięcia albo ustalenia 1.3.2. Podniesione zarzuty Zaznaczyć zarzuty wskazane przez strony w apelacji ☐ art. 438 pkt 1 k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w zakresie kwalifikacji prawnej czynu przypisanego oskarżonemu ☐ art. 438 pkt 1a k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w innym wypadku niż wskazany w art. 438 pkt 1 k.p.k., chyba że pomimo błędnej podstawy prawnej orzeczenie odpowiada prawu ☒ art. 438 pkt 2 k.p.k. – obraza przepisów postępowania, jeżeli mogła ona mieć wpływ na treść orzeczenia ☒ art. 438 pkt 3 k.p.k. – błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia, jeżeli mógł on mieć wpływ na treść tego orzeczenia ☐ art. 438 pkt 4 k.p.k. – rażąca niewspółmierność kary, środka karnego, nawiązki lub niesłusznego zastosowania albo niezastosowania środka zabezpieczającego, przepadku lub innego środka ☐ art. 439 k.p.k. ☐ brak zarzutów 1.4. Wnioski ☒ uchylenie ☐ zmiana
II Ka 79/23
Sygn. akt II Ka 79/23 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 17 marca 2023r. Sąd Okręgowy w Siedlcach II Wydział Karny w składzie: Przewodniczący: SSO Grażyna Jaszczuk Protokolant: st.sekr.sądowy Agata Polkowska przy udziale Prokuratora Jolanty Świerczewskiej-Zarzyckiej po rozpoznaniu w dniu 17 marca 2023 r. sprawy J. L. oskarżonego z art. 178a § 4 kk na skutek apelacji, wniesionej przez obrońcę oskarżonego od wyroku Sądu Rejonowego w Łukowie z dnia 29 listopada 2022 r. sygn. akt II K 126/22 I. wyrok w zaskarżonej części utrzymuje w mocy; II. zasądza od Skarbu Państwa na rzecz Kancelarii (...) 516,60 złotych (w tym 96,60 zł podatku VAT) za obronę z urzędu sprawowaną w toku postępowania odwoławczego; III. zwalnia oskarżonego J. L. od kosztów sądowych za II instancję stwierdzając, że wydatki tego postępowania ponosi Skarb Państwa. UZASADNIENIE Formularz UK 2 Sygnatura akt II Ka 79/23 Załącznik dołącza się w każdym przypadku. Podać liczbę załączników: 1 1. CZĘŚĆ WSTĘPNA 1.1. Oznaczenie wyroku sądu pierwszej instancji Wyrok Sądu Rejonowego w Łukowie z dnia 29 listopada 2022 r., sygn. II K 126/22 1.2. Podmiot wnoszący apelację ☐ oskarżyciel publiczny albo prokurator w sprawie o wydanie wyroku łącznego ☐ oskarżyciel posiłkowy ☐ oskarżyciel prywatny ☒ obrońca ☐ oskarżony albo skazany w sprawie o wydanie wyroku łącznego ☐ inny 1.3. Granice zaskarżenia 1.3.1. Kierunek i zakres zaskarżenia ☒ na korzyść ☐ na niekorzyść ☐ w całości ☒ w części ☐ co do winy ☒ co do kary ☒ co do środka karnego lub innego rozstrzygnięcia albo ustalenia 1.3.2. Podniesione zarzuty Zaznaczyć zarzuty wskazane przez strony w apelacji ☐ art. 438 pkt 1 k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w zakresie kwalifikacji prawnej czynu przypisanego oskarżonemu ☐ art. 438 pkt 1a k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w innym wypadku niż wskazany w art. 438 pkt 1 k.p.k., chyba że pomimo błędnej podstawy prawnej orzeczenie odpowiada prawu ☒ art. 438 pkt 2 k.p.k. – obraza przepisów postępowania, jeżeli mogła ona mieć wpływ na treść orzeczenia ☐ art. 438 pkt 3 k.p.k. – błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia, jeżeli mógł on mieć wpływ na treść tego orzeczenia ☒ art. 438 pkt 4 k.p.k. – rażąca niewspółmierność kary, środka karnego, nawiązki lub niesłusznego zastosowania albo niezastosowania środka zabezpieczającego, przepadku lub innego środka ☐ art. 439 k.p.k. ☐ brak zarzutów 1.4. Wnioski ☐ uchylenie ☒ zmiana 2. Ustalenie faktów w związku z dowodami przeprowadzonymi przez sąd odwoławczy 2.1. Ustalenie faktów 2.1.1. Fakty uznane za udowodnione Lp. Oskarżony Fakt oraz czyn, do którego fakt się odnosi Dowód Numer karty ---- ---------------------- ------------------------------------------------------------- -------------- -------------- 2.1.2. Fakty uznane za nieudowodnione Lp. Oskarżony Fakt oraz czyn, do którego fakt się odnosi Dowód Numer karty --------- ---------------------- -------------------------------------------------------------- -------------- -------------- 2.2. Ocena dowodów 2.2.1. Dowody będące podstawą ustalenia faktów Lp. faktu z pkt 2.1.1 Dowód Zwięźle o powodach uznania dowodu ----------------- ------------------------------------ -------------------------------------------------------------------------- 2.2.2. Dowody nieuwzględnione przy ustaleniu faktów(dowody, które sąd uznał za niewiarygodne oraz niemające znaczenia dla ustalenia faktów) Lp. faktu z pkt 2.1.1 albo 2.1.2 Dowód Zwięźle o powodach nieuwzględnienia dowodu ----------------- ------------------------------------ -------------------------------------------------------------------------- 3. STANOWISKO SĄDU ODWOŁAWCZEGO WOBEC ZGŁOSZONYCH ZARZUTÓW i wniosków Lp. Zarzut 1. Rażąca niewspółmierność: - orzeczonej wobec oskarżonego kary pozbawienia wolności, przy wymiarze której Sąd nie uwzględnił okoliczności łagodzących w postaci występujących u oskarżonego zaburzeń osobowości, co w konsekwencji doprowadziło do orzeczenia wobec oskarżonego rażąco niewspółmiernej kary, która nie spełnia dyrektyw kary określonych w art. 53 kk, a których prawidłowe zastosowanie powinno skutkować orzeczeniem kary w dolnych graniach ustawowego zagrożenia; - orzeczonego wobec oskarżonego środka karnego w postaci świadczenia pieniężnego w wysokości 15.000 zł na rzecz Funduszu Pomocy Pokrzywdzonym oraz Pomocy Postpenitencjarnej, przy wymiarze którego Sąd nie uwzględnił możliwości zarobkowych i majątkowych oskarżonego, co w konsekwencji doprowadziło do orzeczenia wobec oskarżonego środka karnego w postaci świadczenia pieniężnego w kwocie rażąco wygórowanej; - obraza art. 624 kpk, przez nie zwolnienie oskarżonego od obowiązku ponoszenia kosztów sądowych w całości, w sytuacji gdy istnieją podstawy do uznania, że uiszczenie ich byłoby dla oskarżonego zbyt uciążliwe z uwagi na jego sytuację majątkową i wysokość osiąganych dochodów. ☐ zasadny ☐ częściowo zasadny ☒ niezasadny Zwięźle o powodach uznania zarzutu za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny Sąd Okręgowy poddając zaskarżony wyrok kontroli instancyjnej nie dostrzegł przesłanek racjonalizujących twierdzenie o wymierzeniu J. L. represji karnej rażąco, niewspółmiernie surowej. Rzeczywiście pozostaje ona surowa, aczkolwiek bez wartościującej cechy surowości „rażącej”. Zarzut rażącej niewspółmierności kary może być uznany za trafny i zasadny wówczas gdy spełnione są łącznie dwa warunki. Pierwszy z nich to istotna, wyraźna "bijąca wręcz po oczach" różnica pomiędzy karą orzeczoną przez Sąd I instancji, a karą jaką należałoby orzec w następstwie prawidłowo zastosowanych dyrektyw wymiaru kary. Drugi z nich to stwierdzenie przez Sąd II instancji naruszenia dyrektyw wymiaru kary, które określa art. 53 kk, co może nastąpić poprzez pominięcie określonych okoliczności w tym wypadku o charakterze łagodzącym lub też gdy wprawdzie tego rodzaju okoliczności formalnie uwzględniono, ale nie nadano im właściwego znaczenia (wyrok Sądu Apelacyjnego w Warszawie z dnia 9.02.2022 r., sygn. II AKa 232/21, LEX nr 3324690). Żeby dyskutować o surowości rozstrzygnięcia o karze, przypomnienia wymaga to, w jakich dokładnie granicach Sąd I instancji ferował wyrok. Zgodnie z Kodeksem Karnym sprawca czynu z art. 178a § 4 kk podlega karze pozbawienia wolności od 3 miesięcy do lat 5. Sąd Okręgowy kontrolując rozstrzygnięcie o karze wymierzone podsądnemu w I instancji oceniał zatem dostosowanie przez Sąd a quo stopnia wykorzystania w/w granic kary do skonkretyzowanej sytuacji oskarżonego J. L.. Sąd Rejonowy w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku (rubryka 4) prawidłowo wymienił okoliczności obciążające i prawidłowo stwierdził brak okoliczności łagodzących. Apelujący próbował przeforsować tezę, że za okoliczność łagodzącą należało przyjąć to, iż u oskarżonego stwierdzono zaburzenia osobowości. Jednakże tego argumentu Sąd Okręgowy nie podzielił. Oskarżony był badany przez lekarzy psychiatrów, którzy w wydanej opinii wskazali, że w dacie czynu oskarżony miał zachowaną zarówno zdolność rozpoznania jego znaczenia, jak również pokierowania swoim postępowaniem. Wniosków tejże opinii sądowo-psychiatrycznej i oparcia na niej wyroku skazującego przez Sąd Rejonowy skarżący nie kwestionował. Wyrazem aktualnej filozofii karania jest systematyka obecnie obowiązującego Kodeksu Karnego, a jej jądro w największym skrócie ująć można następująco: traktuj karę jako środek ostateczny (ultima ratio) i bacz, aby jej dolegliwość nie przekraczała stopnia winy, a po surowszy środek represji karnej sięgaj tylko wtedy, gdy za pomocą łagodniejszego nie da się osiągnąć w stosunku do sprawcy przestępstwa zapobiegawczych i wychowawczych celów kary bądź zadośćuczynić należycie potrzebom w zakresie kształtowania świadomości prawnej społeczeństwa (por. wyrok Sądu Apelacyjnego w Gdańsku z dnia 23.08.2022 r., sygn. II AKa 366/21, LEX nr 3446772). Jak wynika z Karty Karnej dotyczącej oskarżonego, dotychczas stosowane wobec niego kary nie przyniosły rezultatu i nie wdrożyły go w przestrzeganie porządku prawnego. Jego przestępcze czyny pozostają nader zbliżone do siebie rodzajowo, prawidłowym był zatem wniosek Sądu Rejonowego, iż pozytywna prognoza kryminologiczna nie zachodzi i Sąd ten w pełni uprawniony był do sięgnięcia po karę najsurowszą rodzajowo, powyżej dolnej granicy zagrożenia ustawowego czynu przypisanego podsądnemu. Okoliczności przesądzające o sprawstwie, a należące do znamion określonego przestępstwa, mogą być przyjmowane jako okoliczności obciążające tylko wtedy, gdy podlegają stopniowaniu lub nagromadzeniu. W sprawie niniejszej oskarżony kilkukrotnie przekroczył stan uznawany przez ustawodawcę za nietrzeźwość (0,5 promila alkoholu we krwi lub 0,25 mg/l w wydychanym powietrzu) – I próba wynosiła 1,17 mg/l, zaś II próba – 1,19 mg/l. Dodatkowo owo stężenie alkoholu u oskarżonego rosło, a nie malało, co wskazywało na to, że zdecydował się wsiąść do samochodu jako kierowca, krótko po tym, gdy skończył spożywanie alkoholu. Powodem zatrzymania oskarżonego rzeczywiście była rutynowa kontrola funkcjonariuszy Policji, aczkolwiek z ich zeznań wynikało, że oskarżony nie utrzymywał prostego toru jazdy, jechał tzw. wężykiem. Stwarzał zatem realne, a nie abstrakcyjne zagrożenie na drodze. Oskarżony podał zresztą, że w tym samym dniu w ciągu ostatnich 24 godzin, spożywał alkohol w postaci wódki w ilości 1 litra około godziny 5 rano (protokół, k. 2 verte akt sprawy). Zatrzymano go przed godz. 11, przy czym w dniu zdarzenia w ogóle nie powinno być go na drodze publicznej, albowiem miał zatrzymane prawo jazdy. Pouczony o swoich prawach i obowiązkach, po wręczeniu wezwania na przesłuchanie na dzień następny oskarżony wulgarnie oświadczył, że nic go to nie interesuje, a cytatu z tej wypowiedzi Sąd Okręgowy w niniejszym uzasadnieniu nie przytoczy, w dbałości o język pism sądowych, odsyłając do akt sprawy (k. 6 verte). Orzeczona kara musi uwzględniać sposób działania sprawcy, stopień winy oraz stopień społecznej szkodliwości czynu, jego właściwości i warunki osobiste, sposób życia przed popełnieniem przestępstwa, jak też zachowanie po jego dokonaniu, aby można było uznać ją za sprawiedliwą oraz karę, która spełni stawiane przed nią cele wychowawcze oraz zapobiegawcze. W ocenie Sądu Okręgowego, rozstrzygniecie o karze zasadniczej powyższe wektory jak najbardziej uwzględniło. Dodatkowo, wymiar kary pozbawienia wolności (1 rok) orzeczonej w I instancji nie wyklucza złożenia przez oskarżonego wniosku o odbycie tejże kary w systemie dozoru elektronicznego (art. 43la kkw). W przekonaniu Sądu Okręgowego, współmierne były także orzeczone w I instancji środki karne: dożywotni zakaz prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych oraz świadczenie pieniężne na rzecz Funduszu Pomocy Pokrzywdzonym oraz Pomocy Postpenitencjarnej w wysokości 15.000 złotych. Dyrektywy wymiaru kary stosowane są do środków karnych odpowiednio na mocy art. 56 kk, a zatem powyższe rozważania odnoszą się także do orzeczonych w I instancji środków karnych i nie ma potrzeby ich ponownego przytaczania. Co do dożywotniego zakazu prowadzenia pojazdów Sąd I instancji nie miał zresztą luzu decyzyjnego. Zastosowanie przepisu art. 42 § 4 kk było obligatoryjne. Ratio legis świadczenia pieniężnego na rzecz Funduszu Pomocy Pokrzywdzonym oraz Pomoc Postpenitencjarnej jest in concreto potrzeba kształtowania świadomości prawnej społeczeństwa, zwiększenie dolegliwości całości represji karnej oraz pomoc tym osobom, które cierpią skutek przestępstw popełnianych przez nietrzeźwych kierowców. Zła sytuacja materialna sprawcy nie może każdorazowo determinować orzeczenia w/w środka karnego w najniższej możliwej granicy, albowiem de facto oznaczałoby, że wszystkie pozostałe dyrektywy nie mają znaczenia, a do tego doprowadziłoby w istocie podzielenie zasadności zarzutu obrońcy przez Sąd Okręgowy w części dotyczącej w/w świadczenia pieniężnego. Jak już wskazano, w świetle art. 56 kk zasady i dyrektywy sądowego wymiaru kary stosowane powinny być również w odniesieniu do środków karnych, a skoro tak to jest oczywistym, iż muszą łączyć się z konkretnym sprawcą, konkretnego przestępstwa. Sąd Okręgowy nie stwierdził również w zaskarżonym wyroku obrazy przepisu art. 624 kpk. Przepis ten, regulujący zasady zwalniania od zapłaty kosztów sądowych, decyzję w tym zakresie pozostawia uznaniu Sądu. Koszty postępowania pierwszoinstancyjnego w sprawie niniejszej (ponad 2 tys. złotych) wywołane były przestępczym zachowaniem oskarżonego. W postępowaniu wykonawczym będzie możliwe ich rozłożenie na raty, o ile oskarżony złoży tego rodzaju wniosek i dopiero, gdy nie będzie możliwości ich skutecznej egzekucji komorniczej, zostaną one umorzone. Zasadą jest ponoszenie przez podsądnego kosztów postępowania w sytuacji wydania wyroku skazującego, a stosunkowo młody wiek oskarżonego (ur. (...)) pozwalał na przyjęcie, iż poddany resocjalizacji może zmienić swoje życie, a jego stan zdrowia może ulec poprawie w sytuacji, gdy oskarżony będzie o niego dbać. W przekonaniu Sądu Okręgowego prowadzenie przez oskarżonego trybu życia, który po raz kolejny doprowadził go na salę sądową, wymaga zdecydowanych kroków i w całokształcie dolegliwości wymagających ze skazaniem, musi skutkować u J. L. kategorycznym przekonaniem o nieopłacalności łamania prawa pod każdym względem. Wniosek - o wymierzenie oskarżonemu kary w dolnej granicy ustawowego zagrożenia, przewidzianego za przypisane mu przestępstwo; - o obniżenie wymiaru zasądzonego w pkt III świadczenia pieniężnego na rzecz Funduszu Pomocy Pokrzywdzonym oraz Pomocy Postpenitencjarnej; - o zwolnienie w całości oskarżonego J. L. od ponoszenia kosztów sądowych za I instancję; ☐ zasadny ☐ częściowo zasadny ☒ niezasadny Zwięźle o powodach uznania wniosku za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny. Bezzasadność wszystkich podpunktów zarzutu obrońcy determinowała bezzasadność wniosków. 4. OKOLICZNOŚCI PODLEGAJĄCE UWZGLĘDNIENIU Z URZĘDU 1. ----------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------- Zwięźle o powodach uwzględnienia okoliczności ------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------ 5. ROZSTRZYGNIĘCIE SĄDU ODWOŁAWCZEGO 5.1. Utrzymanie w mocy wyroku sądu pierwszej instancji 1. Przedmiot utrzymania w mocy W zaskarżonej części, tj. co do kary i środka karnego oraz obowiązku poniesienia przez oskarżonego kosztów postępowania za I instancję, wyrok Sądu Rejonowego w Łukowie utrzymano w mocy. Zwięźle o powodach utrzymania w mocy Bezzasadność wniesionej apelacji i brak okoliczności podlegających uwzględnieniu z urzędu. 5.2. Zmiana wyroku sądu pierwszej instancji 1. Przedmiot i zakres zmiany -------------------------------------------------------------------------------------------- Zwięźle o powodach zmiany ---------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------- 5.3. Uchylenie wyroku sądu pierwszej instancji 5.3.1. Przyczyna, zakres i podstawa prawna uchylenia 1.1. ---------------------------------------------------------------------------------- ☐ art. 439 k.p.k. Zwięźle o powodach uchylenia ------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------ 2.1. Konieczność przeprowadzenia na nowo przewodu w całości ☐ art. 437 § 2 k.p.k. Zwięźle o powodach uchylenia ------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------ 3.1. Konieczność umorzenia postępowania ☐ art. 437 § 2 k.p.k. Zwięźle o powodach uchylenia i umorzenia ze wskazaniem szczególnej podstawy prawnej umorzenia ------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------ 4.1. ---------------------------------------------------------------------------------- ☐ art. 454 § 1 k.p.k. Zwięźle o powodach uchylenia ----------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------- 5.3.2. Zapatrywania prawne i wskazania co do dalszego postępowania ---------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------- 5.4. Inne rozstrzygnięcia zawarte w wyroku Punkt rozstrzygnięcia z wyroku Przytoczyć okoliczności --------------------- --------------------------------------------------------------------------------------------------------------- 6. Koszty Procesu P unkt rozstrzygnięcia z wyroku Przytoczyć okoliczności II. Wysokość wynagrodzenia dla obrońcy oskarżonego została ustalona na podstawie przepisów § 17 ust. 2 pkt 4 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 3 października 2016 roku w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu (Dz. U. z 2019 roku, poz. 18) przy uwzględnieniu, że wydane orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego z dnia 20 grudnia 2022 roku, SK 78/21 odnosi się do kosztów zastępstwa procesowego w postępowaniu przygotowawczym i przed Sądem I instancji. III. Na podstawie art. 634 kpk w zw. z art. 624 § 1 kpk oraz art. 17 ustawy z dnia 23 czerwca 1973 r. o opłatach w sprawach karnych (tekst jedn. Dz. U. z 1983 r., Nr 49, poz. 223 z późn. zm.), zwolniono oskarżonego od opłaty i wydatków za postępowanie odwoławcze, mając na uwadze jego sytuację materialną oraz dolegliwość finansowych skutków wyroku wydanego w I instancji. 7. PODPIS 1.3. Granice zaskarżenia Kolejny numer załącznika 1 Podmiot wnoszący apelację Obrońca Rozstrzygnięcie, brak rozstrzygnięcia albo ustalenie, którego dotyczy apelacja Rozstrzygnięcie o karze zasadniczej i środku karnym 1.3.1. Kierunek i zakres zaskarżenia ☒ na korzyść ☐ na niekorzyść ☐ w całości ☒ w części ☐ co do winy ☒ co do kary ☒ co do środka karnego lub innego rozstrzygnięcia albo ustalenia 1.3.2. Podniesione zarzuty Zaznaczyć zarzuty wskazane przez strony w apelacji ☐ art. 438 pkt 1 k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w zakresie kwalifikacji prawnej czynu przypisanego oskarżonemu ☐ art. 438 pkt 1a k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w innym wypadku niż wskazany w art. 438 pkt 1 k.p.k., chyba że pomimo błędnej podstawy prawnej orzeczenie odpowiada prawu ☒ art. 438 pkt 2 k.p.k. – obraza przepisów postępowania, jeżeli mogła ona mieć wpływ na treść orzeczenia ☐ art. 438 pkt 3 k.p.k. – błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia, jeżeli mógł on mieć wpływ na treść tego orzeczenia ☒ art. 438 pkt 4 k.p.k. – rażąca niewspółmierność kary, środka karnego, nawiązki lub niesłusznego zastosowania albo niezastosowania środka zabezpieczającego, przepadku lub innego środka ☐ art. 439 k.p.k. ☐ brak zarzutów 1.4. Wnioski ☐ uchylenie ☒ zmiana
II AKa 26/22
UZASADNIENIE Formularz UK 2 Sygnatura akt II AKa 26/22 Załącznik dołącza się w każdym przypadku.
IV Ka 35/20
UZASADNIENIE Formularz UK 2 Sygnatura akt IV Ka 35/20 Załącznik dołącza się w każdym przypadku.

Need to analyze how this precedent applies to your matter?

Cross-reference this judgment against statutes, commentaries, and subsequent citing case law inside Legislator AI.

Open in Legislator →

Full text