III Ca 613/20 · Sąd powszechny

Sygn. akt III Ca 613/20

WYROK W IMIENIU

RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 8 września 2021 r. Sąd Okręgowy w Gliwicach III Wydział Cywilny Odwoławczy w składzie: Przewodniczący – Sędzia Sądu Okręgowego Leszek Dąbek po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 8 września 2021 r. w Gliwicach sprawy z powództwa (...) Spółki Akcyjnej w B. przeciwko J. S. (1) (S.) o zapłatę na skutek apelacji pozwanego od wyroku Sądu Rejonowego w Żorach z dnia 29 stycznia 2020 r., sygn. akt I C 68/19 uchyla zaskarżony wyrok i przekazuje sprawę Sądowi Rejonowemu w Żorach do ponownego rozpoznania, pozostawiając temu Sądowi rozstrzygnięcie o kosztach postępowania odwoławczego. SSO Leszek Dąbek Sygn. akt III Ca 613/20

UZASADNIENIE

Sąd Rejonowy w Żorach w wyroku z dnia 29 01 2020r. uchylił w całości wyrok zaoczny z dnia 13 03 2019r.. zasądził od pozwanego J. S. (1) na rzecz powódki (...) Spółki Akcyjnej w B. kwotę 2.566zł z ustawowymi odsetkami za opóźnienie id dnia 19 09 2018r., oddalił powództwo w pozostałym zakresie oraz orzekł o kosztach procesu i nieuiszczonych kosztach sądowych. W ustalonym stanie faktycznym, w motywach między innymi przywołał regulacje: art. 10 ustawy z dnia 28 04 1936r. – Prawo wekslowe, art. 720 § 1 k.c. oraz art. 5 pkt 6a ustawy z dnia 1 05 2011r. o kredycie konsumenckim.

Następnie dokonał oceny poczynionych ustaleń o w jej ramach stwierdził, że doszło do skutecznego wypowiedzenia umowy pożyczki, gdyż pozwana zaprzestała spłaty pożyczki od dnia 19 08 2018r. i w dniu wypowiedzenia tej umowy niewątpliwie pozostawała w zapłacie, co najmniej jednej raty i uznał, że powódka była uprawniona do wypełnienia weksla zgodnie z deklaracją wekslową na kwotę odpowiadającą zadłużeniu. Ocenił, że zarzuty dotyczące umowy pożyczki okazały się skuteczne w części dotyczącej opłaty za tzw. (...) w kwocie 250zł oraz wyliczonych od tej kwoty skapitalizowanych odsetek w kwocie 4,66zł, w konsekwencji czego w tej części nie wykazano prawidłowości wypełnienia weksla i powództwo w tym zakresie jest bezzasadne.

O kosztach procesu orzekał na podstawie regulacji art. 100 zd. 1 k.p.c. Orzeczenie zaskarżył pozwany J. S. (2), który wnosił o jego zmianę i oddalenie powództwa w całości oraz przyznania jego pełnomocnikowi kosztów nieopłaconej pomocy prawnej świadczonej z urzędu. Zarzucał, że przy ferowaniu wyroku naruszno regulację art. 233 § 1 k.p.c. oraz art. 385 1 k.c. w związku z art. 36a ustawy o kredycie konsumenckim z dnia 12 05 2011r. a także art. 58 § 2 k.c. w związku z art. 353 1 k.v. w związku z art. 5 k.c. – w sposób podany w apelacji.

Sąd Okręgowy zważył, co następuje:

Sąd pierwszej instancji prawidłowo zakwalifikował roszczenie powoda, ale formalnie błędnie orzekł w sprawie. W niniejszej sprawie przed wydaniem zaskarżonego wyroku został bowiem wydany w dniu 13 03 2019r. wyrok zaoczny, w którym uwzględniono w całości powództwo, od którego skarżący wniósł sprzeciw. W tej sytuacji procesowej Sąd Rejonowy – zgodnie z regulacją art. 347 k.c. – ferując zaskarżony wyrok, uznając, że zachodzą podstawy nieuwzględnienia powództwa powinien był orzec o utrzymaniu wyroku zaocznego w tej części w której uznał powództwo za uzasadnione, uchylić wyrok zaoczny w pozostałej części i orzec o oddaleniu w tej części powództwa oraz ponownie orzec o kosztach procesu (między innymi Tadeusz Ereciński, Kodeks postępowania cywilnego.

Komentarz. Część pierwsza. Postępowanie rozpoznawcze. Część Druga. Postępowanie zabezpieczające, wyd. III – Opublikowano: LexisNexis 2009r. „W rezultacie ponownego rozpatrzenia sprawy sąd, uznając rozstrzygnięcie zawarte w wyroku zaocznym za odpowiadające wynikom przeprowadzonego postępowania, utrzymuje wyrok zaoczny w mocy w całości lub w tej części, w której rozstrzygnięcie było prawidłowe . Jeżeli okaże się, że rozstrzy-gnięcie zawarte w wyroku zaocznym było w całości lub częściowo niesłuszne, sąd uchyli wyrok zaoczny w całości lub w odpowiedniej części i wyda wyrok zgodny z wynikami przeprowadzonego postępowania lub odpowiednie postanowienie kończące postępowanie w sprawie - może to być postanowienie o odrzuceniu pozwu” ).

Sąd pierwszej instancji wymogów tych nie dochował (w całości uchylił wyrok zaoczny) w następstwie czego naruszył przy ferowaniu zaskarżonego wyroku wskazaną powyżej regulację prawną. Wadliwości tej nie da się sanować ani w drodze instytucji sprostowania wyroku ani też jego wykładni. Powoduje to, iż zaskarżony wyrok nie poddaje się kontroli instancyjnej, co już tylko z tego powodu skutkowało koniecznością jego uchylenia i przekazania sprawy Sądowi pierwszej instancji do ponownego rozpoznania przy zastosowaniu regulacji art. 386 § 4 k.p.c. (wyrok uchylono w całości pomimo tego, że w apelacji wyrzeczono o zaskarżeniu rozstrzygnięcia zawartego w punkcie 2, gdyż wskazana wadliwość wyroku uniemożliwia wyodrębnienia tego wyrzeczenia wyroku jako odrębnego rozstrzygnięcia, przez co należy uznać, że apelacja została skierowana przeciwko całości zaskarżonego wyroku).

Niezależnie od tego Sąd pierwszej instancji przy ferowaniu wyroku nie odniósł się w żaden sposób do podniesionego przez skarżącego zarzutu nieważności umowy oraz abuzywności części jej postanowień (między innymi postanowień dotyczących kosztów opłaty przygotowawczej w kwocie 129zł oraz wynagrodzenia prowizyjnego w wysokości 896zł) oraz nie poczynił w tym zakresie żadnych ustaleń. Wadliwość te doprowadziły w konsekwencji do nierozpoznania w tym zakresie istoty sprawy, a to dodatkowo przemawiało za koniecznością uchylenia zaskarżonego wyroku i przekazania sprawy Sądowi pierwszej instancji do ponownego rozpoznania.

Reasumując zaskarżony wyrok jest wadliwy i dlatego apelację pozwanego jako uzasadnioną uwzględniono, orzekając jak w sentencji w oparciu regulację art. 386 § 4 k.p.c. Sąd Rejonowy rozpoznając ponownie sprawę uwzględni zawartą powyżej ocenę prawną Orzekając ponownie w sprawie zadba o to żeby zawarte w sentencji rozstrzygnięcia odpowiadały regulacji art. 386 § 4 k.p.c., a w uzasadnieniu wydanego wyroku odniesienie się do wszystkich podniesionych zarzutów i poczyni ustalenia faktyczne dotyczące wszystkich istotnych okoliczności sprawy.

SSO Leszek Dąbek