II AKa 92/21 · Sąd powszechny

Sygn. akt II AKa 92/21

WYROK W IMIENIU

RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 23 lipca 2021 r. Sąd Apelacyjny w Warszawie w II Wydziale Karnym w składzie: Przewodniczący SSA Anna Kalbarczyk Sędziowie SA Katarzyna Capałowska (spr.) SO del. Sławomir Machnio Protokolant: sekr. sądowy Aleksandra Duda przy udziale prokuratora Anny Adamiak po rozpoznaniu 23 lipca 2021 r. sprawy T. W. (1), syna A. i W., ur. (...) w W. oskarżonego z art. 156 § 1 pkt 2 k.k. w zw. z art. 64 § 1 k.k. na skutek apelacji wniesionej przez obrońcę od wyroku Sądu Okręgowego w Warszawie z dnia 20 października 2020 r. sygn. XVIII 196/19;

1. zaskarżony wyrok utrzymuje w mocy;

2. zwalnia oskarżonego od ponoszenia kosztów sądowych za postępowanie odwoławcze, wydatkami obciążając Skarb Państwa;

3. zasądza od Skarbu Państwa na rzecz adw. K. G. – Kancelaria Adwokacka w W. kwotę 738 ( siedemset trzydzieści osiem) zł w tym 23 % VAT tytułem obrony z urzędu oskarżonego w postępowaniu odwoławczym.

UZASADNIENIE

UZASADNIENIE Formularz UK 2 Sygnatura akt II AKa 92/21 Załącznik dołącza się w każdym przypadku. Podać liczbę załączników: 1 1. CZĘŚĆ WSTĘPNA 1.1. Oznaczenie wyroku sądu pierwszej instancji Wyrok Sądu Okręgowego w Warszawie z dnia 20 października 2020 r., sygn. akt XVIII K 196/19 1.2. Podmiot wnoszący apelację ☐ oskarżyciel publiczny albo prokurator w sprawie o wydanie wyroku łącznego ☐ oskarżyciel posiłkowy ☐ oskarżyciel prywatny ☒ obrońca ☐ oskarżony albo skazany w sprawie o wydanie wyroku łącznego ☐ inny 1.3.

Granice zaskarżenia 1.3.1. Kierunek i zakres zaskarżenia ☒ na korzyść ☐ na niekorzyść ☒ w całości ☐ w części ☐ co do winy ☐ co do kary ☐ co do środka karnego lub innego rozstrzygnięcia albo ustalenia 1.3.2. Podniesione zarzuty Zaznaczyć zarzuty wskazane przez strony w apelacji ☐ art. 438 pkt 1 k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w zakresie kwalifikacji prawnej czynu przypisanego oskarżonemu ☐ art. 438 pkt 1a k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w innym wypadku niż wskazany w art. 438 pkt 1 k.p.k., chyba że pomimo błędnej podstawy prawnej orzeczenie odpowiada prawu ☒ art. 438 pkt 2 k.p.k.

– obraza przepisów postępowania, jeżeli mogła ona mieć wpływ na treść orzeczenia ☒ art. 438 pkt 3 k.p.k. – błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia, jeżeli mógł on mieć wpływ na treść tego orzeczenia ☐ art. 438 pkt 4 k.p.k. – rażąca niewspółmierność kary, środka karnego, nawiązki lub niesłusznego zastosowania albo niezastosowania środka zabezpieczającego, przepadku lub innego środka ☐ art. 439 k.p.k. ☐ brak zarzutów 1.4. Wnioski ☐ uchylenie ☒ zmiana 2. Ustalenie faktów w związku z dowodami przeprowadzonymi przez sąd odwoławczy 2.1.

Ustalenie faktów 2.1.1. Fakty uznane za udowodnione Lp. Oskarżony Fakt oraz czyn, do którego fakt się odnosi Dowód Numer karty Nie prowadzono postępowania dowodowego w postępowaniu odwoławczym. 2.1.2. Fakty uznane za nieudowodnione Lp. Oskarżony Fakt oraz czyn, do którego fakt się odnosi Dowód Numer karty Nie prowadzono postępowania dowodowego w postępowaniu odwoławczym. 2.2. Ocena dowodów 2.2.1. Dowody będące podstawą ustalenia faktów Lp. faktu z pkt 2.1.1 Dowód Zwięźle o powodach uznania dowodu 2.2.2. Dowody nieuwzględnione przy ustaleniu faktów(dowody, które sąd uznał za niewiarygodne oraz niemające znaczenia dla ustalenia faktów) Lp. faktu z pkt 2.1.1 albo 2.1.2 Dowód Zwięźle o powodach nieuwzględnienia dowodu 3.

STANOWISKO SĄDU ODWOŁAWCZEGO WOBEC ZGŁOSZONYCH ZARZUTÓW i wniosków Lp. Zarzut Obrońca zaskarżonemu wyrokowi Sądu I instancji zarzucił:

1) obrazę przepisów postępowania mającą wpływ na treść wyroku, tj. naruszenie art. 7 KPK poprzez dokonanie dowolnej, a nie swobodnej oceny dowodów i nieuwzględnienie, podczas przeprowadzanej oceny zasad prawidłowego rozumowania, wiedzy i doświadczenia życiowego, w szczególności: - uznaniu za wiarygodne zeznań Z. S., jednak pominięciu wielu istotnych okoliczności przedstawionych przez pokrzywdzoną, między innymi dotyczących relacji pokrzywdzonej z oskarżonym, pokrzywdzona nie potwierdziła, że to oskarżony ją pobił, dysponowania kluczami od mieszkania pokrzywdzonej przez inne osoby, odwiedzania pokrzywdzonej przez różne osoby; - uznaniu za wiarygodne zeznań świadków T.

K., E. G., G. K. i K. M., jednak pominięciu wielu istotnych okoliczności przedstawionych przez tych świadków tj. żadna z powyższych osób nie widziała zdarzenia, nie widziała aby oskarżony dokonał pobicia pokrzywdzonej, jak również nie słyszała żadnych krzyków, hałasów związanych ze zdarzeniem, pominięciu przedstawionych przez świadków informacji o relacjach pokrzywdzonej z oskarżonym, odwiedzania mieszkania pokrzywdzonej przez różne osoby; - bezpodstawne uznanie zeznań świadka M. S. za niemające znaczenia dla ustalenia faktów, w sytuacji gdy były one konsekwentne i logiczne i z tego względu nie powinny zostać uznane, że nie przyczyniły się w znaczący sposób do ustalenia stanu faktycznego.

A w konsekwencji obrazy ww. przepisu postępowania także:

2) błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę zaskarżonego wyroku, mający wpływ na treść wyroku, polegający na niezasadnym przyjęciu, że Oskarżony popełnił zarzucany mu czyn z art. 156 § 1 pkt 2 KK, podczas gdy brak jest naocznych świadków zdarzenia oraz wystarczających dowodów świadczących o sprawstwie Oskarżonego, co skutkowało bezpodstawnym skazaniem oskarżonego. ☐ zasadny ☐ częściowo zasadny ☒ niezasadny ☐ zasadny ☐ częściowo zasadny ☒ niezasadny Zwięźle o powodach uznania zarzutu za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny Zarzuty przedstawione w apelacji obrońcy oskarżonego okazały się niezasadne.

Sąd Okręgowy dokonał logicznej oceny dowodów i na ich podstawie wywiódł prawidłowe ustalenia faktyczne. Na wstępie zaznaczyć należy, że nie każdy z przeprowadzonych na rozprawie głównej dowodów ma stanowić podstawę ustaleń faktycznych. Byłoby to w wielu wypadkach w istocie niemożliwe ze względu na wzajemną sprzeczność okoliczności wynikających z różnych dowodów. Odmówienie wiary niektórym zeznaniom lub wyjaśnieniom złożonym przez świadków lub oskarżonych, a w rezultacie ich pominięcie jako podstawy dowodowej podczas dokonywanych ustaleń faktycznych, nie może być utożsamiane ani z brakiem oceny okoliczności wynikających z dowodów, lub wadliwych ustaleń faktycznych.

Odnośnie oceny zeznań pokrzywdzonej – Z. S., stwierdzić należy, że dysponując wiedzą o schorzeniu pokrzywdzonej (zespół amnestyczny K.) – Sąd Okręgowy do jej depozycji podszedł z dużą ostrożnością dokładnie analizując każdorazowo składane przez nią zeznania. Ocenę tych zeznań Sąd również odniósł do opinii biegłego psychologa będącego przy przesłuchaniu pokrzywdzonej, a także opinii psychiatrycznej dotyczącej jej stanu zdrowia. Fakt, iż pokrzywdzona nie wskazała w sposób bezpośrednio na oskarżonego jako sprawcę czynu, nie dyskwalifikuje dowodu z jej zeznań.

Sąd Okręgowy prawidłowo i logicznie wywiódł, zgadzając się z ocena biegłego psychologa ( S. P.), że Z. S. w swoich depozycjach nie demonstrowała konfabulacji, miała świadomość, których szczegółów nie pamięta, a które zna z relacji innych osób, była krytyczna. Sąd Okręgowy zasadnie uznał te zeznania za wiarygodne i wartościowe przy ustaleniu stanu faktycznego, szczególnie uwzględniając depozycje złożone w toku postępowania przygotowawczego, albowiem zawierały najwięcej szczegółów odnośnie zdarzenia, logicznie korespondowały z pozostałym materiałem dowodowym zgromadzonym w sprawie.

Z. S. opisała zeznając, że sprawca zachowywał się w chwili zdarzenia agresywnie, bił ją, kopał i skakał po niej. Z zeznań pokrzywdzonej wynika jasno także motyw działania oskarżonego -jego zachowanie to było reakcją na jej prośbę, aby się wyprowadził. Podobnie Sąd Okręgowy zasadnie odniósł się do faktu, że świadek jako sprawcę wskazywała mężczyznę o imieniu J. – przywołując opinię biegłego psychologa, uznał, że tendencja do mylenia imion występuje nawet w lekkich stanach otępiennych u starszych ludzi, dlatego też zeznania te nie podważają ustaleń odnośnie sprawstwa czynu.

W powiązaniu z zabezpieczonym materiałem dowodowym, i z zeznaniami pokrzywdzonej w sprawie istnieje kluczowy dowód – a mianowicie opinia sporządzona na podstawie ekspertyzy kryminalistycznej z zakresu badań genetycznych (t. III, k. 402-406). Z opinii tej wynika , iż ślady substancji w kolorze brunatno-czerwonym zabezpieczone podczas oględzin mieszkania nr (...) przy ul. (...) z prawdopodobieństwem graniczącym z pewnością pochodzą od Z. S. lub są mieszaniną pochodzącą od co najmniej dwóch osób i zawierają DNA Z. S. i T. W. (2) .

Jest to dowód bez wpływowy, obiektywny i świadczy o udziale w zdarzeniu oskarżonego i jego sprawstwie. Nie bez znaczenia pozostaje też fakt ( świadczący o świadomości przebiegu zdarzeń i sprawstwie oskarżonego), że T. W. (1) nakłaniał świadka E. G. aby zapewniła mu alibi. W świetle zabezpieczonych dowodów rzeczowych – w tym przywołanej opinii sporządzonej na podstawie ekspertyzy kryminalistycznej z zakresu badań genetycznych (t. III, k. 402-406) uznanie za wiarygodne zeznań świadków T. K., E. G., G. K. i K. M., nie stanowiło obrazy przepisu art.7 kpk.

Mimo, że ww. świadkowie nie byli bezpośrednimi świadkami zdarzenia, ich relacje wzajemnie się uzupełniają ( uzupełniają jednocześnie zeznania pokrzywdzonej), tworząc obraz funkcjonowania pokrzywdzonej, w środowisku sąsiedzkim, oraz zachowań oskarżonego i wskazanych świadków po ujawnieniu przestępstwa. Sąd I instancji dokonał także prawidłowej oceny dowodu z zeznań świadka M. S., wskazując, iż zeznania te są wiarygodne, jakkolwiek nie posiadają znaczenia dla rozstrzygnięcia w sprawie. Sąd Okręgowy podał logiczne wytłumaczenie takiej oceny – zeznania świadka S. były jedynie relacją – tego co usłyszał od E. G..

Fakt, iż żaden ze świadków nie słyszał odgłosów przestępstwa, dokonującego się za tzw. „zamkniętymi drzwiami” nie stanowi, iż przestępstwa nie popełniono. Dowodzenie w polskim procesie karnym nie polega na legalnej teorii dowodów i nie jest wymagane, aby ustalenia faktyczne były czynione na podstawie obserwacji bezpośrednich świadków zdarzeń. W kwestii zarzutu dotyczącego błędu w ustaleniach faktycznych, stwierdzić należy, że dokonana przez Sąd Okręgowy analiza i ocena zgromadzonych w sprawie dowodów w tym tych wymienionych przez skarżącego nie zawiera błędów natury logicznej i faktycznej, zgodna jest z zasadami wiedzy, logiki oraz doświadczenia życiowego i z tego względu zawarta w pisemnych motywach zaskarżonego wyroku ocena zasługuje na akceptację ze strony Sądu odwoławczego – który to przecież nie proceduje w oderwaniu od akt sprawy.

Zdaniem Sądu Apelacyjnego obrońca nie wykazał w sposób przekonujący, że ocena wymienionych w zarzutach depozycji świadków i oskarżonego jest dowolna, a nie swobodna gdyż zawiera właśnie chociażby jeden z wyżej wskazanych elementów, który potwierdza tę dowolność w postaci błędu natury faktycznej, logicznej bądź też naruszenie i nieuwzględnianie przy tej ocenie zasad wiedzy, logiki oraz doświadczenia życiowego. Wniosek O zmianę zaskarżonego wyroku w całości poprzez uniewinnienie oskarżonego ewentualnie o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy Sądowi I instancji do ponownego rozpoznania.

☐ zasadny ☐ częściowo zasadny ☒ niezasadny Zwięźle o powodach uznania wniosku za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny. Ponieważ zarzuty podniesione w apelacji obrońcy okazały się niezasadne, zatem i wniosek apelacji nie został uwzględniony.

4. OKOLICZNOŚCI PODLEGAJĄCE UWZGLĘDNIENIU Z URZĘDU 1. Zwięźle o powodach uwzględnienia okoliczności 5. ROZSTRZYGNIĘCIE SĄDU ODWOŁAWCZEGO 5.1. Utrzymanie w mocy wyroku sądu pierwszej instancji 1. Przedmiot utrzymania w mocy Wyrok skazujący oskarżonego T. W. (1). Orzeczenie o winie i o karze. Zwięźle o powodach utrzymania w mocy Powody utrzymania w mocy wyroku są tożsame z tymi dla których zarzuty apelacyjne zostały uznane za niezasadne w części 3 uzasadnienia. 5.2. Zmiana wyroku sądu pierwszej instancji 1. Przedmiot i zakres zmiany Zwięźle o powodach zmiany 5.3.

Uchylenie wyroku sądu pierwszej instancji 5.3.1. Przyczyna, zakres i podstawa prawna uchylenia 1.1. ☐ art. 439 k.p.k. Zwięźle o powodach uchylenia 2.1. Konieczność przeprowadzenia na nowo przewodu w całości ☐ art. 437 § 2 k.p.k. Zwięźle o powodach uchylenia 3.1. Konieczność umorzenia postępowania ☐ art. 437 § 2 k.p.k. Zwięźle o powodach uchylenia i umorzenia ze wskazaniem szczególnej podstawy prawnej umorzenia 4.1. ☐ art. 454 § 1 k.p.k. Zwięźle o powodach uchylenia 5.3.2. Zapatrywania prawne i wskazania co do dalszego postępowania 5.4.

Inne rozstrzygnięcia zawarte w wyroku Punkt rozstrzygnięcia z wyroku Przytoczyć okoliczności 6. Koszty Procesu Punkt rozstrzygnięcia z wyroku Przytoczyć okoliczności 2 i 3. O kosztach postępowania odwoławczego Sąd orzekł na podstawie art.624 §1 kpk. Ponieważ oskarżony nie posiada majątku ani dochodów, a dodatkowo został skazany na karę pozbawienia wolności. O kosztach obrony z urzędu świadczonej na rzecz oskarżonego w postępowaniu odwoławczym Sąd orzekł na podstawie art. 618 §1 pkt.11 kpk.

7. PODPIS Sławomir Machnio Katarzyna Capałowska Anna Kalbarczyk 1.3. Granice zaskarżenia Kolejny numer załącznika 1 Podmiot wnoszący apelację Obrońca oskarżonego. Rozstrzygnięcie, brak rozstrzygnięcia albo ustalenie, którego dotyczy apelacja Orzeczenie o winie. 1.3.1. Kierunek i zakres zaskarżenia ☒ na korzyść ☐ na niekorzyść ☒ w całości ☐ w części ☐ co do winy ☐ co do kary ☐ co do środka karnego lub innego rozstrzygnięcia albo ustalenia 1.3.2. Podniesione zarzuty Zaznaczyć zarzuty wskazane przez strony w apelacji ☐ art. 438 pkt 1 k.p.k.

– obraza przepisów prawa materialnego w zakresie kwalifikacji prawnej czynu przypisanego oskarżonemu ☐ art. 438 pkt 1a k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w innym wypadku niż wskazany w art. 438 pkt 1 k.p.k., chyba że pomimo błędnej podstawy prawnej orzeczenie odpowiada prawu ☒ art. 438 pkt 2 k.p.k. – obraza przepisów postępowania, jeżeli mogła ona mieć wpływ na treść orzeczenia ☒ art. 438 pkt 3 k.p.k. – błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia, jeżeli mógł on mieć wpływ na treść tego orzeczenia ☐ art. 438 pkt 4 k.p.k.

– rażąca niewspółmierność kary, środka karnego, nawiązki lub niesłusznego zastosowania albo niezastosowania środka zabezpieczającego, przepadku lub innego środka ☐ art. 439 k.p.k. ☐ brak zarzutów 1.4. Wnioski ☐ uchylenie ☒ zmiana