IV RC 124/20 · Sąd powszechny

Sygn. akt: IV RC 124/20

WYROK W IMIENIU

RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 23 marca 2021r. Sąd Rejonowy w Rybniku Wydział IV Rodzinny i Nieletnich w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia SR Katarzyna Rybczyńska Protokolant: Dorota Krupińska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 marca 2021r. w R. sprawy z powództwa M. Z. przeciwko C. Z. o podwyższenie alimentów 1) zasądza od pozwanego C. Z. na rzecz powoda M. Z. alimenty w kwocie po 1 000 zł (jeden tysiąc złotych) miesięcznie, płatne z góry, począwszy od 5 marca 2020 r., do dnia 10-tego każdego miesiąca z ustawowymi odsetkami w razie opóźnienia w terminie płatności którejkolwiek z rat, a to w miejsce alimentów zasądzonych na rzecz powoda mocą wyroku zaocznego Sądu Rejonowego w Rybniku z 2 listopada 2011 r., w sprawie o sygnaturze akt IV RC 686/11;

2) w pozostałej części powództwo oddala;

3) nakazuje pobrać od pozwanego na rzecz Skarbu Państwa (Sąd Rejonowy w Rybniku) 400 zł (czterysta złotych) tytułem opłaty od uiszczenia której powód był zwolniony z mocy prawa;

4) wyrokowi w punkcie 1 nadaje rygor natychmiastowej wykonalności. Sygn. akt: IV RC 124/20

UZASADNIENIE

Powód domagał się podwyższenia alimentów zasądzonych od pozwanego wyrokiem zaocznym Sądu Rejonowego w Rybniku z 2 listopada 2011 roku w sprawie o sygn. IV RC 686/11 do kwoty po 1.100 zł miesięcznie, począwszy od 5 marca 2020 roku oraz zasądzenia kosztów zastępstwa procesowego. W uzasadnieniu pozwu podano, że od czasu poprzedniego ustalenia alimentów nastąpiła istotna zmiana uzasadniająca ich podwyżkę. Powód pozostaje na utrzymaniu matki, której miesięczne dochody nie wystarczają na pokrycie jego kosztów utrzymania. Pozwany w odpowiedzi na pozew domagał się oddalenia powództwa w całości.

Wskazał, że syn jest już pełnoletni i nie jest mu znana jego sytuacja osobista, a w szczególności, czy dalej pobiera naukę oraz pracuje zawodowo. Sytuacja osobista pozowanego od czasu ustalenia obowiązku alimentacyjnego na rzecz powoda uległa istotnej zmianie. Pozwany posiada na utrzymaniu trzech małoletnich synów, a jedynym źródłem jego utrzymania są dochody z gospodarstwa rolnego. Miesięczny dochód pozwanego oscyluje w granicach 2.200 zł netto miesięcznie. Otrzymuje również zasiłek rodzinny za wychowanie dzieci w rodzinie wielodzietnej w kwocie 409 zł miesięcznie i świadczenie wychowawcze w programie 500+ w łącznej wysokości 1.500 zł miesięcznie.

Podniósł nadto, że posiada zwiększone miesięczne wydatki z uwagi na stan zdrowia jednego z synów, u którego zdiagnozowano wrodzone wodonercze. (k. 12 – 12v). W toku postępowania jurysdykcyjnego strony podtrzymały swoje dotychczasowe stanowiska procesowe ( k. 41-41v, 49-50, 62-62v, 71-71v). Sąd ustalił. Powód, ur. (...), jest synem pozwanego C. Z. i I. Z.. Ostatnie alimenty na rzecz powoda zostały ustalone mocą wyroku zaocznego Sądu Rejonowego w Rybniku z 02 listopada 2011 roku w sprawie o sygn. IV RC 686/11, na kwotę po 500 zł miesięcznie.

W dacie ustalenia alimentów powód miał 9 lat. Mieszkał wraz z matką. Matka po rozwodzie z pozwanym wstąpiła 17 stycznia 2009 roku w nowy związek małżeński z R. K., z którym posiadał wspólnego syna J.. Matka powoda nie pracowała zawodowo, a jej mąż w kopalni i zarabiał około 3.000 zł miesięcznie. Koszt utrzymania powoda wynosił 1.000 zł miesięcznie: - wyżywienie ok. 200 zł, - środki czystości 40 zł, - ubrania 200 zł, - koszty podręczników ok. 270 zł rocznie, - przybory szkolne ok. 100 zł rocznie, - ubezpieczenie 80 zł rocznie. - czynsz oraz media 800 zł miesięcznie, - gaz 50 zł.

Pozwany w dacie ustalenia poprzednich alimentów miał 35 lat. Nie pozostawał w żadnym związku małżeńskim bądź nieformalnym. W tym czasie posiadał około 20 hektarów ziemi uprawnej, z której dochody wynosiły około 5.000 zł miesięcznie. Obecnie powód ma 18 lat. Jest uczniem III klasy technikum. W przyszłości planuje zostać informatykiem. Ogólnie jest zdrowy, nie przyjmuje na stałe żadnych leków. Mieszka wraz z matką i dwunastoletnim bratem. Miesięczne dochody matki wynoszą 2.200 zł miesięcznie. Całokształt miesięcznych wydatków powoda przedstawia się następująco: -wyżywienie 600 zł, - odzież i obuwie 300 zł, - środki czystości i kosmetyki 200 zł, - telefon 55 zł, - Internet 55 zł, - koszty związane z uczęszczaniem do szkoły 25 zł (300 zł rocznie), - czynsz 244 zł (część przypadająca na powoda), - media 25 zł (część przypadająca na powoda), - wizyty lekarskie 150 zł, - rozrywka 200 zł, - samochód, paliwo 150 zł.

Łącznie: 2004 zł. Pozwany ma obecnie 45 lat. Posiada gospodarstwo rolne, na którym osobiście pracuje. Miesięczne dochody pozwanego wynoszą ok. 3.000 zł. Otrzymuje również dopłaty do zasiewów w wysokości 30.000 zł rocznie. Mieszka wraz z bezrobotną konkubiną oraz trzema synami w wieku 6 lat, 5 lat i jednego roku. Małoletni syn pozwanego F. Z. posiada wrodzone wodonercze. Z tego powodu zaistniała potrzeba leczenia szpitalnego. Rodzina posiada przyznany zasiłek rodzinny z dodatkiem za wychowanie dzieci w rodzinie wielodzietnej w wysokości 409 zł miesięcznie oraz świadczenie wychowawcze w programie 500 + w łącznej wysokości 1.500 zł miesięcznie.

Całokształt miesięcznych wydatków pozwanego przedstawia się następująco: - wyżywienie 500 zł, - lekarstwa 200 zł, - gaz 200 zł, - prąd 500 zł, - woda 150 zł, - podatek rolny wraz z opłatą za śmieci 167 zł, Łącznie: 1717 zł. Pozwany nie interesuje się powodem, nie odwiedza go, nie szuka kontaktu, nie kupuje prezentów. Nie przeznacza dodatkowych kosztów na jego utrzymanie poza ustalonymi alimentami. Dowód: odpis skrócony aktu urodzenia k. 4,18-20, akta o sygn. IV RC 686/11, zaświadczenie k. 13, decyzje k. 14-16, nakaz płatniczy k. 17, karta informacyjna k. 21-22, przesłuchanie powoda k. 41v, 71-71v, zaświadczenie o zatrudnieniu k. 51, przesłuchanie pozwanego k. 62-62v, faktury i rachunki k. 64-68.

Powyższy stan faktyczny Sąd ustalił w oparciu o wymienione wyżej dowody przeprowadzone w niniejszej sprawie. Sąd w pełni oparł się na dokumentach zgromadzonych w aktach sprawy, których wiarygodności nie podważano. Zeznania stron w szerokim zakresie odnajdowały odzwierciedlenie w pozostałym materiale dowodowym. Sąd nie dał wiary pozwanemu w zakresie, iż cała kwota z dopłat za gospodarstwo rolne przeznaczona jest na nawozy i zasiewy, co również wynika z przedłożonych przez pozwanego rachunków. Strony nie składały dalszych wniosków dowodowych, a przeprowadzone postępowanie Sąd uznał za wystarczające do merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy.

Sąd zważył. M. - prawną podstawę rozpoznania żądania pozwu stanowią przepisy art. 133, 135 i 138 k.r.o.. Zgodnie z art. 138 k.r.o. w razie zmiany stosunków, każda ze stron może żądać zmiany orzeczenia lub umowy dotyczącej obowiązku alimentacyjnego. Ustalenie czy nastąpiła zmiana stosunków następuje przez porównanie stosunków obecnych z warunkami i okolicznościami istniejącymi podczas ustalania wysokości poprzednich alimentów. Poprzez zmianę stosunków należy przede wszystkim rozumieć zarówno zmiany w statusie ekonomicznym strony powodowej, wynikające z usprawiedliwionych potrzeb, jak i zmianę zakresu możliwości zarobkowych i majątkowych zobowiązanego.

Należy jednak pamiętać, że górny pułap świadczeń alimentacyjnych będą wyznaczały każdorazowo możliwości zarobkowe i majątkowe zobowiązanego i to nawet w sytuacji, gdyby nie zaspokajały one w pełni usprawiedliwionych potrzeb uprawnionych (poruszone w wyroku Sądu Najwyższego z 20 sierpnia 1972 roku, III CRN 470/71, Gazeta (...) 1972, nr 9). Zgodnie z regulacją art. 133 k.r.o. rodzice obowiązani są do świadczeń alimentacyjnych względem dziecka, które nie jest jeszcze w stanie utrzymać się samodzielnie, chyba że dochody z majątku dziecka wystarczają na pokrycie kosztów jego utrzymania i wychowania.

Poza powyższym wypadkiem uprawniony do świadczeń alimentacyjnych jest tylko ten, kto znajduje się w niedostatku. Rodzice mogą uchylić się od świadczeń alimentacyjnych względem dziecka pełnoletniego, jeżeli są one połączone z nadmiernym dla nich uszczerbkiem lub jeżeli dziecko nie dokłada starań w celu uzyskania możności samodzielnego utrzymania się. Ostatnie orzeczenie w przedmiocie alimentów względem powoda zapadło dziesięć lat temu. Upływ tego okresu na nowo zdefiniował stosunki pomiędzy stronami. Bezspornym jest fakt, iż wraz z naturalnym rozwojem dziecka powiększają się także jego potrzeby.

Wpływ na zmianę kosztów utrzymania stron mają także ceny towarów i usług i jest to okoliczność od nich niezależna. W międzyczasie powód osiągnął pełnoletniość. Niewątpliwie jego usprawiedliwione potrzeby od tego czasu znacząco wzrosły. Powód zamieszkuje wraz z matką, która w części pokrywa jego wydatki oraz koszty utrzymania. Obecnie powód uczęszcza do technikum. Jego potrzeby bardzo znacznie wzrosły od czasu kiedy był 9 letnim dzieckiem. W przyszłości pragnie zostać informatykiem i podjąć w tym zakresie odpowiednie szkolenie.

Z powodu ograniczeń finansowych musi żyć bardzo oszczędnie. Laptop potrzebny do nauki otrzymał wiele lat temu jako prezent z okazji otrzymania pierwszej komunii świętej. W przyszłości chce podjąć zatrudnienie i się usamodzielnić, jednak do tego czasu potrzebuje wsparcia finansowego obojga rodziców. Pozwany osiąga dochód w łącznej wysokości 3.000 zł netto miesięcznie. Otrzymuje również wysokie dopłaty do zasiewów z tytułu prowadzenia gospodarstwa rolnego o względnie dużym areale. Dopłaty wynoszą około 30.000 zł rocznie.

Rachunki, które przedstawił pozwany opiewały na kwotę ponad 20.000 zł. Pozwany sporą część tej sumy przeznacza na nawozy i paliwo, jednak pozostaje około 10.000 zł, które pozostają do dyspozycji pozwanego. W tym zakresie pozwany nie udowodnił, aby kwota ta została skonsumowana na potrzeby gospodarstwa. Niemniej jednak pozwany otrzymuje wynagrodzenie na poziomie 3.000 zł, które jest wystarczające na pokrycie kosztów i wydatków utrzymania syna do czasu aż się nie usamodzielni. Powyższa kwota pozostaje w zasięgu zobowiązanego i nie spowoduje po jego stronie uszczerbku w usprawiedliwionych dobrach własnych.

Sąd ma na uwadze to, że pozwany ma jeszcze troje dzieci, ale pamiętać należy, że fakt ten nie zwalania go z obowiązku alimentacyjnego wobec powoda. Należy bowiem podkreślić, że pozwany nie uczestniczy w jakikolwiek sposób w życiu syna, nie dba o niego, nie pamięta o urodzinach, nie czyni prezentów, nie troszczy się o jego utrzymanie. Z tych też względów, na podstawie powołanych przepisów, orzeczono jak w punkcie 1 sentencji. Ponad kwotę 1.000 zł powództwo oddalono, bacząc na wysokość miesięcznych usprawiedliwionych potrzeb powoda oraz możliwości majątkowe i zarobkowe pozwanego oraz obowiązek łożenia przez pozwanego na pozostałe jego dzieci.

Datę początkową nowego obowiązku ustalono w oparciu o datę wniesienia pozwu, zgodnie z żądaniem. O odsetkach na wypadek opóźnienia w płatności którejkolwiek z rat alimentacyjnych orzeczono w myśl przepisu art. 481 § 1 i 2 k.c.. O natychmiastowej wykonalności punktu 1 wyroku Sąd orzekł na mocy art. 333 § 1 pkt 1 k.p.c.. Na podstawie art. 113 ust. 1 ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych nakazano pobrać od pozwanego na rzecz Skarbu Państwa – Sądu Rejonowego w Rybniku kwotę 400 zł tytułem opłaty od uiszczenia której strona powodowa była zwolniona z mocy prawa.