II Ka 336/21 · Sąd powszechny

Sygn. akt II Ka 194/22 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 29 czerwca 2022r. Sąd Okręgowy w Siedlcach II Wydział Karny w składzie: Przewodniczący: SSO Agnieszka Karłowicz Protokolant: st. sekr. sąd. Agnieszka Walerczak przy udziale Prokuratora Katarzyny Korneluk - Kowalczyk po rozpoznaniu w dniu 22 czerwca 2022 r. sprawy M. B. oskarżonego z art. 178 a § 4 kk na skutek apelacji, wniesionych przez prokuratora i obrońcę oskarżonego od wyroku Sądu Rejonowego w Mińsku Mazowieckim z dnia 13 grudnia 2021 r. sygn. akt II K 774/20 I. zaskarżony wyrok zmienia w ten sposób, że w zakresie rozstrzygnięcia zawartego w pkt II na podstawie art. 42 §2 kk orzeka wobec oskarżonego środek karny w postaci zakazu prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych na okres 5 (pięć) lat z wyłączeniem pojazdów, do których prowadzenia wymagana jest kategoria T prawa jazdy; II. w pozostałej części wyrok utrzymuje w mocy; III. zasądza od oskarżonego na rzecz Skarbu Państwa 320 złotych kosztów sądowych za postępowanie odwoławcze. UZASADNIENIE Formularz UK 2 Sygnatura akt II Ka 194/22 Załącznik dołącza się w każdym przypadku. Podać liczbę załączników: 2 1. CZĘŚĆ WSTĘPNA 1.1. Oznaczenie wyroku sądu pierwszej instancji Wyrok Sądu Rejonowego w Mińsku Mazowieckim z dnia 13 grudnia 2021 r. sygn. akt II K 774/20 1.2. Podmiot wnoszący apelację ☒ oskarżyciel publiczny albo prokurator w sprawie o wydanie wyroku łącznego ☐ oskarżyciel posiłkowy ☐ oskarżyciel prywatny ☒ obrońca ☐ oskarżony albo skazany w sprawie o wydanie wyroku łącznego ☐ inny 1.3. Granice zaskarżenia 1.3.1. Kierunek i zakres zaskarżenia ☒ na korzyść ☒ na niekorzyść ☒ w całości ☒ w części ☐ co do winy ☐ co do kary ☒ co do środka karnego lub innego rozstrzygnięcia albo ustalenia 1.3.2. Podniesione zarzuty Zaznaczyć zarzuty wskazane przez strony w apelacji ☒ art. 438 pkt 1 k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w zakresie kwalifikacji prawnej czynu przypisanego oskarżonemu ☐ art. 438 pkt 1a k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w innym wypadku niż wskazany w art. 438 pkt 1 k.p.k., chyba że pomimo błędnej podstawy prawnej orzeczenie odpowiada prawu ☒ art. 438 pkt 2 k.p.k. – obraza przepisów postępowania, jeżeli mogła ona mieć wpływ na treść orzeczenia ☒ art. 438 pkt 3 k.p.k. – błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia, jeżeli mógł on mieć wpływ na treść tego orzeczenia ☒ art. 438 pkt 4 k.p.k. – rażąca niewspółmierność kary, środka karnego, nawiązki lub niesłusznego zastosowania albo niezastosowania środka zabezpieczającego, przepadku lub innego środka ☐ art. 439 k.p.k. ☐ brak zarzutów 1.4. Wnioski ☐ uchylenie ☒ zmiana 2. Ustalenie faktów w związku z dowodami przeprowadzonymi przez sąd odwoławczy 2.1. Ustalenie faktów 2.1.1. Fakty uznane za udowodnione Lp. Oskarżony Fakt oraz czyn, do którego fakt się odnosi Dowód Numer karty ---- ---------------------- -------------------------------------------------------------- -------------- -------------- 2.1.2. Fakty uznane za nieudowodnione Lp. Oskarżony Fakt oraz czyn, do którego fakt się odnosi Dowód Numer karty ------- ----------------------- -------------------------------------------------------------- -------------- -------------- 2.2. Ocena dowodów 2.2.1. Dowody będące podstawą ustalenia faktów Lp. faktu z pkt 2.1.1 Dowód Zwięźle o powodach uznania dowodu ------------------ ------------------------------------ --------------------------------------------------------------------------- 2.2.2. Dowody nieuwzględnione przy ustaleniu faktów(dowody, które sąd uznał za niewiarygodne oraz niemające znaczenia dla ustalenia faktów) Lp. faktu z pkt 2.1.1 albo 2.1.2 Dowód Zwięźle o powodach nieuwzględnienia dowodu ------------------ ------------------------------------- --------------------------------------------------------------------------- 3. STANOWISKO SĄDU ODWOŁAWCZEGO WOBEC ZGŁOSZONYCH ZARZUTÓW i wniosków Lp. Zarzut 1. Zarzut oskarżyciela publicznego: - rażąca niewspółmierność orzeczonego wobec oskarżonego M. B. środka karnego, o którym mowa w art. 42 § 2 kk poprzez orzeczenie na podstawie art. 42 § 2 kk środka karnego w postaci zakazu prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych jedynie na okres 3 lat, z wyłączeniem pojazdów, do których prowadzenia wymagana jest kategoria „T” prawa jazdy, podczas gdy okoliczności popełnienia tego czynu w stosunku do winy oskarżonego i jego społecznej szkodliwości przemawiają za koniecznością orzeczenia wobec oskarżonego wyżej wymienionego środka karnego na okres 5 lat bez zastosowania wyłączenia pojazdów mechanicznych, do których prowadzenia uprawnia kategoria „T” prawa jazdy ☐ zasadny ☒ częściowo zasadny ☐ niezasadny Zwięźle o powodach uznania zarzutu za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny Zarzut skarżącego okazał się zasadny jedynie w części, w jakiej Sąd Okręgowy zmienił zaskarżony wyrok i podwyższył okres zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych do 5 lat, jednocześnie akceptując rozstrzygniecie Sądu Rejonowego w Mińsku Mazowieckim związanego z wyłączeniem spod orzeczonego środka karnego pojazdów, do których prowadzenia wymagana jest kategoria T prawa jazdy, o czym szerzej poniżej. Wyprzedzając zasadnicze wywody należy podkreślić, iż w doktrynie jak również orzecznictwie pojęcie niewspółmierności rażącej oznacza znaczną dysproporcję między karą wymierzoną, a karą sprawiedliwą, zasłużoną. Nie każda więc różnica w zakresie oceny wymiaru kary uzasadnia zarzut rażącej niewspółmierności kary, przewidziany w art. 438 pkt 4 kpk, ale tylko taka, która ma charakter zasadniczy, a więc jest niewspółmierna w stopniu nie dającym się zaakceptować. Chodzi tu o tak istotne różnice ocen, że dotychczas wymierzoną karą można byłoby nazwać także w potocznym znaczeniu tego słowa - rażąco niewspółmierną. Przesłanka rażącej niewspółmierności kary jest spełniona tylko wtedy, gdy na podstawie wskazanych okoliczności sprawy, które powinny mieć decydujące znaczenie dla wymiaru kary, można przyjąć, że zachodzi wyraźna różnica między karą wymierzoną, a karą, która powinna zostać wymierzona w wyniku prawidłowego zastosowania dyrektyw wymiaru kary przewidzianych w art. 53 k.k. oraz zasad ukształtowanych przez orzecznictwo (wyrok Sądu Apelacyjnego we Wrocławiu z dnia 18 września 209 r., sygn. akt II AKa 280/19). Wobec tego, Sąd Okręgowy po dokonaniu kontroli instancyjnej, uwzględniając podniesioną przez prokuratora w apelacji argumentację, doszedł do przekonania, iż okres orzeczonego środka karnego nosi znamiona rażąco niewspółmiernie łagodnego w rozumieniu art. 438 pkt 4 kpk i nie odpowiada dyrektywom wymiaru kary określonym w art. 53 kk. Zgodnie z art. 53 kk, Sąd wymierzając karę, winien baczyć, by jej dolegliwość nie przekraczała stopnia winy sprawcy, uwzględniać stopień społecznej szkodliwości przypisanego mu czynu, a także mieć na uwadze cele zapobiegawcze i wychowawcze, które winna sprawować kara, jak również potrzeby wynikające z prewencyjnych dyrektyw. Nadto, Sąd ferując wyrok w części dotyczącej rozstrzygnięcia o środkach karnych powinien zwrócić uwagę na właściwości i warunki osobiste sprawcy. W ocenie Sądu Okręgowego z jednej strony Sąd Rejonowy uwzględnił wszystkie okoliczności sprawy zarówno obciążające jak również łagodzące, to jednak nie w pełni kierował się dyrektywami wymiaru kary stosowanymi przez odesłanie także do środków karnych. Przechodząc do okoliczności faktycznych sprawy, w pierwszej kolejności należy wskazać na znaczną wysokość stężenia alkoholu w wydychanym powietrzu stwierdzoną podczas badania u oskarżonego. M. B. w dniu 21 czerwca 2020 r. w godzinach od 8:00 do 15:00 wypił 0,5 litra wódki oraz piwo, a stężenie alkoholu w wydychanym powietrzu po pierwszym pomiarze wykonanym o godz. 17:40 wynosiło 1,58 mg/l. W związku z tym stężenie alkoholu w wydychanym powietrzu stanowiło 6 krotną wartość progową stanu nietrzeźwości określoną w art. 115 § 16 kk, tj. 0,5 ‰ lub 0,25 mg/l. O ile samo w sobie prowadzenie pojazdu w stanie nietrzeźwości jest naganne to zachowanie oraz okoliczności popełnienia czynu przez oskarżonego są rażąco naganne zwłaszcza, gdy oskarżony spożywając alkohol w trakcie dnia niemalże od razu wsiadł za kierownicę pojazdu. W tym miejscu należy również podkreślić w pewien sposób zuchwałość oskarżonego, biorąc pod uwagę fakt, że podróż pojazdem zakończyła się jedynie z uwagi na brak możliwości ponownego wyjechania z rzeki Ś.. Zeznania świadków potwierdziły okoliczność, iż alkohol wyraźnie wpłyną na zdolności ruchowo- motoryczne oskarżonego, co skutkowało niestabilnym torem jazdy, finalnie celowo zakończonej wjechaniem do rzeki. W tych okolicznościach Sąd Okręgowy był zobligowany do zmiany zaskarżonego wyroku w pkt II w zakresie orzeczonego środka karnego poprzez podwyższenie oskarżonemu okresu zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych do 5 lat, jednocześnie akceptując rozstrzygniecie Sądu Rejonowego w Mińsku Mazowieckim związanego z wyłączeniem spod orzeczonego środka karnego pojazdów, do których prowadzenia wymagana jest kategoria T prawa jazdy. Jakkolwiek Sąd Okręgowy co do zasady zgadza się z argumentacją podniesioną w apelacji przez prokuratora, co skutkowało podwyższeniem okresu zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych, tym nie mniej Sąd Odwoławczy nie podzielił zapatrywań w zakresie orzeczenia zakazu prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych. Sąd Okręgowy podkreśla, że nie są to okoliczności w żadnym stopniu usprawiedliwiające naganne zachowanie oskarżonego, także z punktu społecznego – uczestników ruchu drogowego, jednakże należy zwrócić uwagę na to, że oskarżony prowadzi gospodarstwo rolne o areale 40 ha. W związku z tym zważywszy na obszar gospodarstwa, jak również brak innych osób, które mogłyby je poprowadzić w pełnym zakresie, (pomimo, iż jak wyjaśnił oskarżony formalnie gospodarstwo stanowi własność ojca, a rodzice jedynie pomagają oskarżonemu), specyfikę prowadzenia gospodarstwa (wysoki stopień mechanizacji), jak również nadchodzący intensywny dla rolników okres letni i jesienny związany z pracami polowymi przy zbiorach plonów, następnie przygotowaniem pól do kolejnych zasiewów, pozostawienie oskarżonemu uprawnień do kierowania maszynami rolniczymi, do których wymagana jest kategoria T w tej sytuacji jest celowe. Wymienione wyżej okoliczności, które legły u podstaw wyłączenia spod orzeczonego zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych, pojazdów do prowadzenia których jest wymagana kat. T nie należy rozpatrywać przez pryzmat usprawiedliwiających naganne zachowanie oskarżonego. Tak ukształtowany ostatecznie wymiar środka karnego w ocenie Sądu Okręgowego pozwoli na spełnienie celów kary, zarówno w zakresie prewencji indywidualnej jak również generalnej, jednocześnie dając oskarżonemu szansę na przemyślenie swojego postępowania, zrozumieniu naganności swojego czynu, jak również zagrożenia jakie stwarza nietrzeźwy kierowca jako uczestnik ruchu drogowego, nie tylko dla siebie, ale przede wszystkim dla innych uczestników tego ruchu. Wniosek oskarżyciel publiczny wniósł o zmianę w pkt II zaskarżonego wyroku poprzez orzeczenie wobec oskarżonego M. B. środka karnego w postaci zakazu prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych na okres 5 lat bez zastosowania wyłączenia pojazdów mechanicznych, z wyłączeniem pojazdów, do których prowadzenia wymagana jest kategoria „T” prawa jazdy ☐ zasadny ☒ częściowo zasadny ☐ niezasadny Zwięźle o powodach uznania wniosku za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny. Wobec częściowego uwzględnienia zarzutu Sąd Okręgowy zmienił zaskarżony wyrok w zakresie rozstrzygnięcia zawartego w pkt. II i na podstawie art. 42 § 2 kk orzekł wobec oskarżonego zakaz prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych na okres 5 lat z wyłączeniem pojazdów, do których prowadzenia wymagana jest kategoria T prawa jazdy. Lp. Zarzut 2. Zarzut obrońcy oskarżonego: 1. w zakresie uznania, że oskarżony kierował pojazdem w ruchu lądowym wykonując manewry na drodze wewnętrznej prywatnej prowadzącej do brodu przez rzekę (przy niekwestionowanych przez obrońcę w tym zakresie ustaleniach faktycznych) - na podstawie art. 438 pkt 1 kpk obrazę przepisów prawa materialnego, a mianowicie art. 178a § 1 kk poprzez ich niewłaściwe zastosowanie, polegające na błędnym przyjęciu przez Sąd I instancji, iż oskarżony M. B. w dniu 21 czerwca 2020 roku znajdując się w stanie nietrzeźwości kierował w ruchu lądowym samochodem marki N. (...) o nr rej. (...), wykonując manewry na drodze wewnętrznej prywatnej prowadzącej do brodu przez rzekę, a więc w miejscu gdzie odbywa się ruch pojazdów dostępny dla większej liczby osób, w sytuacji, gdy w okolicznościach sprawy, w odniesieniu do tego konkretnego miejsca po którym poruszał się pojazdem M. B. nie można uznać, by oskarżony prowadził pojazd mechaniczny w ruchu lądowym w rozumieniu przepisu art. 178 § 1 kk - tym samym oskarżony M. B. w żadnym wypadku swoim zachowaniem nie wypełnił ustawowych znamion przestępstwa stypizowanego w art. 178a § 1 kk, 2. w zakresie uznania, że oskarżony wyjechał na drogę publiczną podczas manewru zawracania na łące pomiędzy rzeką Ś., a drogą publiczną - na podstawie art. 438 pkt 2 kpk obrońca oskarżonego zarzucił obrazę przepisów postępowania, która miała istotny wpływ na treść zapadłego w sprawie wyroku., a mianowicie: - art. 5 § 2 kpk poprzez naruszenie wyrażonej w nim zasady in dubio pro reo polegające na ewidentnym rozstrzygnięciu przez Sąd I instancji niedających się usunąć wątpliwości na niekorzyść oskarżonego, tj. wątpliwości dotyczących tego, czy to faktyczne M. B. w dniu 21 czerwca 2020 roku w stanie nietrzeźwości kierował w ruchu lądowym samochodem marki N. (...) o nr rej. (...) na stosunkowo krótkim odcinki, drogi publicznej, na którą wyjechał podczas manewru zawracania na łące pomiędzy rzeką Ś., a drogą publiczną, czy też osobą kierującą tym pojazdem na tym odcinku drogi był M. W.; - art. 7 kpk w zw. z art. 410 kpk poprzez brak wszechstronnego rozważenia przez Sąd I instancji zebranego w sprawie materiału dowodowego oraz poprzez zachodzące sprzeczności pomiędzy istotnymi ustaleniami poczynionymi przez Sąd I instancji, a treścią zebranego w sprawie materiału dowodowego, polegające na całkowicie dowolnym oraz bezpodstawnym przyjęciu, że M. B. w dniu 21 czerwca 2020 roku w stanie nietrzeźwości kierował w ruchu lądowym samochodem marki N. (...) o nr rej. (...) po drodze publicznej na stosunkowo krótkim odcinku drogi publicznej, na którą wyjechał podczas manewru zawracania na łące pomiędzy rzeką Ś., a drogą publiczną w sytuacji, gdy zgromadzone w sprawie dowody, a w szczególności zeznania złożone przez świadków M. W., A. K., L. P. i D. O. nie wskazują wprost na tą okoliczność, zaś po między relacjami tych świadków istnieją istotne rozbieżności w tym zakresie, zaś w zasadzie żaden ze świadków składając swoje depozycje na kanwie postępowania dowodowego w sposób konsekwentny nie był w stanie wskazać, który z uczestników zdarzenia prowadził pojazd na tym odcinku; - art. 424 § 1 pkt 1 i 2 § 2 kpk, art. 410 kpk, art. 92 kpk oraz art. 7 kpk poprzez dokonanie dowolnej, nieuwzględniającej całokształtu materiału dowodowego oraz sprzecznej z zasadami logiki i doświadczenia życiowego oceny dowodów, w szczególności czynienie przez Sąd I instancji błędnych ustaleń w zakresie winy i sprawstwa oskarżonego M. B., podczas gdy w omawianym zakresie, tj. w zakresie uznania, że oskarżony wyjechał na drogę publiczną podczas manewru zawracania na łące pomiędzy rzeką Ś., a drogą publiczną brak jest jakichkolwiek dowodów bezpośrednich wskazujących na sprawstwo i winę w ramach zarzuconego mu czynu, co przejawia się w szczególności w: a) dokonaniu wybiórczej oceny wyjaśnień oskarżonego M. B. i uznaniu za wiarygodne tylko tych, w których „wyjaśnił, że kierował pojazdem w chwili, gdy wyjechał nim z rzeki, a następnie wracał na łące i wyjechał nim na drogę publiczną, aby ponownie wjechać do rzeki, gdzie ustawił pojazd pod kładką”, podczas gdy na rozprawie przez Sądem I instancji oskarżony zgodnie z prawdą podał rzeczywisty przebieg inkryminowanego zdarzenia i zakwestionował, by prowadził pojazd poruszając się po drodze publicznej, zaś jego relacje w tym zakresie znajdują potwierdzenie w zgromadzonym w sprawie materiale dowodowym, w szczególności w zeznaniach naocznych świadków zdarzenia L. P., A. K., M. W. i D. P., co w konsekwencji spowodowało oparcie orzeczenia o winie oskarżonego tylko na jednym dowodzie obciążającym i pominięcie - bez należytego uzasadnienia takiego stanowiska - dowodów dlań korzystnych; b) wydaniu orzeczenia z naruszeniem zasady obiektywizmu polegającą na pominięciu przez Sąd I instancji - bez należytego uzasadnienia takiego stanowiska — istotnych i korzystnych dla oskarżonego okoliczności, które zostały ujawnione w toku przewodu sądowego, w szczególności wynikających z treści zeznań świadka D. O. i M. W. złożonych na rozprawie przed Sądem I instancji, co niewątpliwie potwierdzało wersję przedstawioną przez oskarżonego M. B., czyniąc tym samym jego wersję za wiarygodną w tym zakresie; c) całkowitym pominięciu przez Sąd I instancji sprzeczności pojawiających się w zeznaniach świadków A. K. i L. P., które to zeznania różniły się na poszczególnych etapach postępowania, zaś sprzeczności dotyczyły zasadniczych i najistotniejszych kwestii w ramach zarzutu postawionego oskarżonemu M. B., a mianowicie dotyczyły tego, kto faktycznie w dniu 21 czerwca 2020 roku wyjechał na drogę publiczną podczas manewru zawracania na łące pomiędzy rzeką Ś., a drogą publiczną, w konsekwencji czego Sąd I instancji sprzeczności tych nie wziął pod rozwagę i nie odniósł do nich w ogóle się w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku, choć niewątpliwie miały one istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy w ramach czynu zarzuconego oskarżonemu, a co więcej - dokonał ich nieprawidłowej oceny uznając, że wszystkie z nich potwierdzały sprawstwo i winę oskarżonego, podczas, gdy wszechstronna analiza tych depozycji powinna niewątpliwie doprowadzić Sąd I instancji do wniosków zgoła odmiennych; co w konsekwencji skutkowało w omawianym zakresie, w oparciu o treść art. 438 pkt 3 kpk, błędem Sądu I Instancji w ustaleniach faktycznych, przyjętych za podstawę zapadłego w sprawie wyroku, mającym wpływ na jego treść, a polegającym na bezpodstawnym uznaniu przez tenże Sąd, że w realiach niniejszej sprawy oskarżony M. B. swoim zachowaniem wypełnił ustawowe znamiona zarzucanego mu występku stypizowanego w art. 178 a § 1 kk - w sytuacji, gdy oskarżony w dniu 21 czerwca 2020 roku nie kierował samochodem marki N. (...) o nr rej. (...) na krótkim odcinku drogi publicznej podczas manewru zawracania na łące pomiędzy rzeką Ś., a drogą publiczną. ☐ zasadny ☐ częściowo zasadny ☒ niezasadny Zwięźle o powodach uznania zarzutu za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny Zarzuty skarżącego okazały się niezasadne. Wyprzedzając zasadnicze wywody Sąd Okręgowy wskazuje na błędne zestawienie w ramach jednego zarzutu naruszenia art. 7 kpk oraz art. 410 kpk bowiem oba przepisy mają charakter rozłączny. Z naruszeniem art. 410 kpk mamy do czynienia jedynie wówczas, gdy sąd opiera swoje orzeczenie na materiale nieujawnionym na rozprawie głównej, bądź tylko na części materiału ujawnionego i jego rozstrzygnięcie nie jest wynikiem analizy całokształtu ujawnionych okoliczności. W żadnej mierze natomiast dokonanie oceny dowodów i oparcie się na określonych z nich, przy jednoczesnym odmówieniu wiary dowodom przeciwnym nie stanowi naruszenia dyspozycji art. 410 kpk Prezentowanie własnej, polemicznej, oceny dowodów, bez wykazania sądowi orzekającemu złamania zasady określonej w art. 7 kpk, nie może stanowić skutecznej podstawy odwoławczej, a w szczególności, gdy przedstawiona przez ten sąd ocena dowodów poddaje się kontroli instancyjnej i respektuje wymogi opisane w powyższym przepisie. Prezentowany podgląd wyraził Sąd Najwyższy w postanowieniu z dnia 16 stycznia 2018 r. sygn. V KK 491/17. Ponadto zarzut naruszenia przepisów prawa materialnego jest tożsamy z zarzutem naruszenia przepisów prawa procesowego, sprowadza się do zanegowania sprawstwa oskarżonego. Rolą obrońcy jako profesjonalnego podmiotu jest umiejętna zamiana dostrzeżonych potencjalnych uchybień Sądu pierwszej instancji na właściwy rodzajowo zarzut wymieniony w art. 438 kpk, a nie ich powielanie. Wobec tego Sąd Okręgowy odniesie się do niego łącznie wraz z oceną zarzutów naruszenia przepisów prawa procesowego. (pkt 1) Należy wskazać, iż w orzecznictwie prezentowane są poglądy, że przewidziane w art. 178a § 1 kk kryterium "ruchu lądowego" należy wiązać nie tyle z formalnym statusem konkretnej drogi, czy też określonego miejsca, lecz z faktyczną dostępnością i rzeczywistym jego wykorzystaniem dla ruchu pojazdów i innych uczestników. Wobec tego samo stwierdzenie, że do zdarzenia doszło na drodze leśnej, nie wyklucza możliwości przypisania czynu z art. 178a § 1 kk (postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 28 marca 2017 r. sygn. III KK 472/16). Ponadto w postanowieniu Sądu Najwyższego z dnia 22 maja 2019 r. IV KK 567/18 zaznaczono, że ruchem lądowym jest nie tylko ruch na drogach publicznych, w strefach zamieszkania, lecz także ruch w miejscach dostępnych dla powszechnego użytku. Jak wynika z informacji Wójta Gminy L. z dnia 28 grudnia 2021 roku grunt, którym poruszał się oskarżony nie stanowi drogi publicznej, ale przedmiotowe nieruchomości są drogami dojazdowymi ogólnodostępnymi, na których może odbywać się ruch pojazdów i pieszych, ponadto w ewidencji gruntów nadano im status drogi. Teren ten wykorzystywany może być do dojazdu do posesji przez mieszkańców m. D.. Sposób urządzenia tego dojazdu wskazuje, że jest on wyznaczony i jest wykorzystywany systematycznie do dojazdu i ruchu pojazdów, a nie tylko sporadycznie i w ograniczonym zakresie. Ponadto w realiach niniejszej sprawy nie budzi wątpliwości, że oskarżony kierował pojazdem marki N. (...) nr rej. (...) po drodze publicznej – wjechał na nią podczas zawracania, a więc wypełnił znamiona zarzucanego mu czynu, o czym szerzej w dalszej części uzasadnienia przy omawianiu zarzutów naruszenia przepisów prawa procesowego. Wobec powyższego ustalenia Sądu I instancji wskazujące, że oskarżony poruszał się w ruchu lądowym były prawidłowe i nie wymagały korekty. Przechodząc do oceny dalszych podniesionych zarzutów należy stwierdzić, iż okazały się bezzasadne. Zarzut błędu "dowolności" jest tylko wtedy słuszny, gdy zasadność ocen i wniosków wyprowadzonych przez sąd orzekający z okoliczności ujawnionych w toku przewodu sądowego nie odpowiada prawidłowości logicznego rozumowania, przy czym dla swej skuteczności wymaga on od apelującego wykazania, jakich konkretnych uchybień w świetle wskazań wiedzy, doświadczenia życiowego i logicznego rozumowania dopuścił się sąd w dokonanej ocenie materiału dowodowego a nie tylko ograniczenia się do własnej oceny tego materiału (wyrok Sądu Apelacyjnego w Poznaniu z dnia 27 października 2021 r. sygn. II AKa 149/21). Analiza całokształtu zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego dokonana w ramach kontroli odwoławczej utwierdziła Sąd Okręgowy w przekonaniu o słuszności ustaleń oraz oceny materiału dowodowego poczynionych przez Sąd Rejonowy. Sąd pierwszej instancji w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku wyszczególnił, w jakim zakresie oraz z jakich względów obdarzył wiarą poszczególne dowody, a w jakim zakresie odmówił im wiarygodności. W związku z tym apelacja obrońcy stanowi polemikę z prawidłowymi wywodami Sądu Rejonowego w Mińsku Mazowieckim. (pkt 2 a ) Zgodnie z wyrokiem Sądu Apelacyjnego w Szczecinie z dnia 12 stycznia 2016 r. II AKa 151/15 wyjaśnienia oskarżonego, jako dowód w sprawie stanowiący wypowiedź osoby najbardziej zainteresowanej przebiegiem - a przede wszystkim - wynikiem postępowania karnego, zawsze należy oceniać ze szczególną wnikliwością. W pierwszej kolejności należy mieć na uwadze, że złożone w toku postępowania przygotowawczego wyjaśnienia oskarżonego przeważnie będą posiadały większy walor dowodowy, aniżeli wyjaśnienia złożone w postępowaniu jurysdykcyjnym. Wpływ na to mogą mieć różne czynniki, w szczególności krótszy upływ czasu dzielącego złożenie wyjaśnień i chwilę popełnienia przestępstwa, z czym z kolei wiąże się to, że podejrzany składa je w zgodzie ze swoją najlepszą wiedzą i pamięcią, nie ma czasu na przygotowanie swoich wyjaśnień, które byłyby ukierunkowane na uniknięcie odpowiedzialności karnej. Ponadto bardzo często na tym etapie żałuje popełnienia czynu zabronionego i chce aby złożone wyjaśnienia uczyniły zadość nagannemu zachowaniu. Oczywiste jest również to, że przyznanie się do winy czy też przejawianie krytycznego stosunku do popełnionego przestępstwa może i z reguły powinno być rozstrzygane jako okoliczność łagodząca. (por. Gruszecka D., [w:] Skorupka J. (red.) i in., Proces karny, Warszawa 2017, s. 427). Co do tego nie powinno być wątpliwości, gdyż są to okoliczności powszechnie znane i wiedział o tym oskarżony, który jako osoba mająca już kontakt z organami ścigania miał świadomość wagi składanych wyjaśnień, a szczególności tych, w których oskarżony przyznaje się do popełnienia zarzucanego mu czynu. Niezasadne jest stwierdzenie przez skarżącego, że błędem było odmówienie wiary wyjaśnieniom złożonym przez oskarżonego w toku postępowania sądowego. W zasadzie skarżący nie wskazał dlaczego wyjaśnienia złożone 7 miesięcy po zatrzymaniu mają być wiarygodne. Próba wykazania, że oskarżony nie wiedział co to jest droga publiczna jest nielogiczna i sprzeczna z doświadczeniem życiowym, jeżeli oskarżony przez wiele lat był uczestnikiem ruchu drogowego. Również tłumaczenie, że oskarżony złożył wyjaśnienia w postępowaniu przygotowawczym przyznając się do popełnienia czynu, bo przesłuchanie odbyło się pod wpływem presji i szoku są jedynie przyjętą linią obrony. Oskarżony miał pełną świadomość jakie znaczenie mają składne wyjaśnienia, a w szczególności te w których osoba przyznaje się do popełnienia zarzucanego czynu. Należy również mieć na uwadze, że pewną konsekwencją takiego stanowiska procesowego była treść pisma procesowego z dnia 25 czerwca 2020 roku o odstąpienie od wymierzenia kary i orzeczenie środka karnego w najniższym rozmiarze. W wyjaśnieniach złożonych 23 czerwca 2020 roku oskarżony podał, że przyznaje się do popełnienia czynu, ale również opisał przebieg wydarzeń. Sąd Okręgowy stwierdza, iż w niniejszej sprawie nie wystąpiły żadne okoliczności przemawiające za uznaniem, że złożone przez oskarżonego w toku postępowania przygotowawczego wyjaśnienia, były złożone pod presją ze strony funkcjonariuszy policji. Zarzuty oskarżonego w tym zakresie nie znajdują w żaden sposób poparcia w materiale dowodowym, a oparte są jedynie na oświadczeniach oskarżonego. Oskarżony nie zgłaszał żadnych uwag do protokołów przeprowadzanych czynności przez funkcjonariuszy policji. Wobec nie skorzystania z żadnych tego typu uprawnień i nie przedstawienia żadnych dowodów na tę okoliczność, nie sposób uwzględnić zarzut, że oskarżony nie wiedział co to jest droga publiczna. To w złożonym piśmie procesowym oskarżony opisał motywy swojego zachowania – przestawienia pojazdu związane z chęcią umożliwienia ruchu drogowego. W tym miejscu należy wskazać, że zeznania M. W. są zgodne z wersją wydarzeń podaną przez oskarżonego w toku postępowania przygotowawczego. Świadek wskazał, że przejechał przez betonowe płyty dwa razy i zaparkował pojazd przy brzegu rzeki. Gdy oddalił się i po pewnym czasie wrócił, samochód stał w innym miejscu, w wodzie blisko kładki. Świadek wskazał, że nie wie kto przestawił pojazd, ale zebrany materiał dowodowy wskazuje, że nie było tam innych osób, które by wykonały ten manewr, poza oskarżonym i świadkiem. W ocenie Sądu Okręgowego już te dowody pozwalały na przypisanie oskarżonemu czynu zarzucanego mu w akcie oskarżenia. (pkt 2 b,c) Należy zauważyć, że bezpośrednimi świadkami zdarzenia były L. P., A. K. oraz D. O., osoby młode, które obserwowały dynamiczne zdarzenia z udziałem oskarżonego i świadka. Sąd I instancji dostrzegł różnice w zeznaniach tych osób, ale wydaje się że były one składne w sposób szczery i spontaniczny. Uzupełnieniem tych zeznań były wypowiedzi A. P. i R. K., którzy jednoznacznie wskazali, że mężczyźni zmieniali się podczas jazdy, zaś do rzeki wjechał mężczyzna, który z opisem ubioru odpowiadał oskarżonemu. Zeznania L. P., A. K. oraz D. O. opierały się na obserwacji zdarzenia, które było dla nich stresujące, tym bardziej, że mężczyźni zachowywali się wulgarnie, zwracali się bezpośrednio do dziewczynek. Często zdarza się, iż nie wszyscy świadkowie widzą zdarzenie od początku lub też z uwagi na sposób obserwacji nie rejestrują jego pewnych fragmentów. To jednak nie mogło w przedmiotowej sprawie wskazać, jak podnosił skarżący, aby uznać te wypowiedzi za niewiarygodne. Świadek D. O. składając zeznania 19 października 2021 roku wskazała wprost, że nie pamięta szeregu okoliczności zdarzenia, a fakt, że nie wspomniała o wyjeździe na drogę publiczna nie może wskazywać, że taka okoliczność nie miała miejsca, jeżeli wynika ona z innych dowodów. Zeznania A. K. na które powołuje się skarżący były wiarygodne, gdyż M. W. wskazał, że on również kierował pojazdem nad rzeką, nie klucza to zaś, że w końcowym etapie zdarzenia manewr w postaci poruszania się drogą nad rzeką i wyjazdem na drogę publiczną został zrealizowany przez oskarżonego, tak jak opisał to w swoich wyjaśnieniach w postępowaniu przygotowawczym. Ponadto opis wyglądu odzieży i umiejscowienia mężczyzn podany przez świadka L. P. dotyczył przejazdu mężczyzn z dużą prędkością od m. D. do C., a nie manewrów wykonywanych w okolicy rzeki. Mając na uwadze przedstawione powyżej wywody, niezasadny okazał się również zarzut naruszenia art. 5 § 2 kpk. Zarzut naruszenia art. 5 § 2 kpk odnosi się tylko do wątpliwości, które ma i których nie był w stanie rozstrzygnąć organ procesowy rozpoznający sprawę, nie zaś do zastrzeżeń strony niezadowolonej z ostatecznego rozstrzygnięcia sprawy. Sformułowany przez skarżącego zarzut pokrywa się w istocie z zarzutami naruszenia art. 7 kpk w zw. z art. 410 kpk. Naruszenie art. 5 § 2 kpk jest możliwe wyłącznie wówczas, gdy sąd po wyczerpaniu inicjatywy dowodowej i dokonaniu oceny dowodów zgodnej z art. 7 kpk, powziął wątpliwości odnośnie ustaleń faktycznych i pomimo tego rozstrzygnął je na niekorzyść oskarżonego. Co więcej, w tym zakresie miarodajne są wątpliwości organu procesowego, a nie strony postępowania. (wyrok Sądu Najwyższego z dnia 7 sierpnia 2019 r. o sygn. V KK 290/18, postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 18 grudnia 2019 r. o sygn. IV KK 651/19, postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 1 października 2020 r. V KK 353/20). Naruszenie art. 5 § 2 kpk może mieć miejsce jedynie w sytuacji, gdy na gruncie konkretnej sprawy wystąpią takie niewiadome, których nie można usunąć w procesie oceny dowodów. Obrońca we wniesionej apelacji takich wątpliwości nie wykazał. Zarzut sprowadzał się do ogólnego stwierdzenia, że w sprawie doszło od naruszenia normy art. 5 § 2 kpk polegających na tym czy to faktycznie oskarżony w dniu zdarzenia kierował pojazdem marki N. (...) nr rej. (...) w ruchu lądowym na drodze publicznej. Tymczasem przeprowadzona przez Sąd pierwszej instancji ocena zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego w szczególności zeznań świadków, dowodami przeprowadzonymi z uwzględnieniem zasad prawidłowego rozumowania oraz wskazań wiedzy i doświadczenia życiowego, a także w korelacji z okolicznościami niniejszej sprawy prowadzi do wniosków, że w sprawie nie wystąpiły żadne niedające się usunąć wątpliwości w zakresie zarzucanego oskarżonemu czynu. Niezasadny okazał się również zarzut błędu w ustaleniach faktycznych, który ma charakter wtórny wobec zarzutów natury prawa procesowego. Tym samym niezasadność zarzutów związanych z oceną zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego implikuje niezasadność zarzutu błędu w ustaleniach faktycznych. Sąd Okręgowy w Siedlcach dokonując kontroli instancyjnej uznał, iż ustalenia faktyczne dokonane w niniejszej sprawie przez Sąd pierwszej instancji są pozbawione jakiegokolwiek błędu, trafne, prawidłowe oraz mające pełne, mocne oraz logiczne oparcie w wiarygodnym materiale dowodowym, a zatem nie mogą być uznane za błędne. Analiza całości zebranego w sprawie materiału dowodowego, pozwala na pozbawione wątpliwości stwierdzenie, iż oskarżony swoim zachowaniem wyczerpał znamiona przypisanego mu czynu z art. 178a § 1 kk. Wniosek obrońca oskarżonego wniósł o zmianę zaskarżonego wyroku poprzez uniewinnienie oskarżonego M. B. od popełnienia zarzucanego mu w akcie oskarżenia czynu zabronionego ☐ zasadny ☐ częściowo zasadny ☒ niezasadny Zwięźle o powodach uznania wniosku za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny. Bezzasadność zarzutów skutkowała bezzasadnością wniosku obrońcy. 4. OKOLICZNOŚCI PODLEGAJĄCE UWZGLĘDNIENIU Z URZĘDU 1. ------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------ Zwięźle o powodach uwzględnienia okoliczności ------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------ 5. ROZSTRZYGNIĘCIE SĄDU ODWOŁAWCZEGO 5.1. Utrzymanie w mocy wyroku sądu pierwszej instancji 1. Przedmiot utrzymania w mocy Wyrok Sądu Rejonowego w Mińsku Mazowieckim z 13 grudnia 2021 r. sygn. akt. II K 774/20- utrzymany w mocy w pkt I, III-V. Zwięźle o powodach utrzymania w mocy Brak przesłanek z art. 439§1 pkt 1-9 kpk oraz z art. 440 kpk, podlegających uwzględnieniu niezależnie od granic zaskarżenia, podniesionych zarzutów oraz wpływu uchybienia na treść orzeczenia skutkowało utrzymaniem w mocy zaskarżonego wyroku w pkt I, III-V . 5.2. Zmiana wyroku sądu pierwszej instancji 1. Przedmiot i zakres zmiany Zaskarżony wyrok zmieniono w zakresie rozstrzygnięcia zawartego w pkt II i na podstawie art. 42 § 2 kk orzeczono wobec oskarżonego zakaz prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych na okres 5 lat z wyłączeniem pojazdów, do których prowadzenia wymagana jest kategoria T prawa jazdy. Zwięźle o powodach zmiany Częściowe uwzględnienie zarzutu apelacji prokuratora skutkowało zmianą wyroku w zakresie pkt II o czym szerzej w rubryce 3.1. 5.3. Uchylenie wyroku sądu pierwszej instancji 5.3.1. Przyczyna, zakres i podstawa prawna uchylenia 1.1. ----------------------------------------------------------------------------------- ☐ art. 439 k.p.k. Zwięźle o powodach uchylenia ------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------ 2.1. Konieczność przeprowadzenia na nowo przewodu w całości ☐ art. 437 § 2 k.p.k. Zwięźle o powodach uchylenia ------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------ 3.1. Konieczność umorzenia postępowania ☐ art. 437 § 2 k.p.k. Zwięźle o powodach uchylenia i umorzenia ze wskazaniem szczególnej podstawy prawnej umorzenia ------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------ 4.1. ----------------------------------------------------------------------------------- ☐ art. 454 § 1 k.p.k. Zwięźle o powodach uchylenia ------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------ 5.3.2. Zapatrywania prawne i wskazania co do dalszego postępowania ---------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------- 5.4. Inne rozstrzygnięcia zawarte w wyroku Punkt rozstrzygnięcia z wyroku Przytoczyć okoliczności --------------------- --------------------------------------------------------------------------------------------------------------- 6. Koszty Procesu Punkt rozstrzygnięcia z wyroku Przytoczyć okoliczności III Na podstawie art. 636 kpk w zw. z art. 634 kpk w zw. z art. 626 § 1 kpk Sąd Okręgowy zasądził od oskarżonego na rzecz Skarbu Państwa 320 zł kosztów sądowych za postępowanie odwoławcze. Za takim rozstrzygnięciem przemawia sytuacja materialna oskarżonego, bowiem osiąga stały dochód i jest w stanie uregulować należności sądowe. 7. PODPIS 1.3. Granice zaskarżenia Kolejny numer załącznika 1 Podmiot wnoszący apelację Obrońca Rozstrzygnięcie, brak rozstrzygnięcia albo ustalenie, którego dotyczy apelacja Wyrok Sądu Rejonowego w Mińsku Mazowieckim z dnia 13 grudnia 2021 r. sygn. akt II K 774/20 1.3.1. Kierunek i zakres zaskarżenia ☒ na korzyść ☐ na niekorzyść ☒ w całości ☐ w części ☐ co do winy ☐ co do kary ☐ co do środka karnego lub innego rozstrzygnięcia albo ustalenia 1.3.2. Podniesione zarzuty Zaznaczyć zarzuty wskazane przez strony w apelacji ☒ art. 438 pkt 1 k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w zakresie kwalifikacji prawnej czynu przypisanego oskarżonemu ☐ art. 438 pkt 1a k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w innym wypadku niż wskazany w art. 438 pkt 1 k.p.k., chyba że pomimo błędnej podstawy prawnej orzeczenie odpowiada prawu ☒ art. 438 pkt 2 k.p.k. – obraza przepisów postępowania, jeżeli mogła ona mieć wpływ na treść orzeczenia ☒ art. 438 pkt 3 k.p.k. – błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia, jeżeli mógł on mieć wpływ na treść tego orzeczenia ☐ art. 438 pkt 4 k.p.k. – rażąca niewspółmierność kary, środka karnego, nawiązki lub niesłusznego zastosowania albo niezastosowania środka zabezpieczającego, przepadku lub innego środka ☐ art. 439 k.p.k. ☐ brak zarzutów 1.4. Wnioski ☐ uchylenie ☒ zmiana 1.3. Granice zaskarżenia Kolejny numer załącznika 2 Podmiot wnoszący apelację prokurator Rozstrzygnięcie, brak rozstrzygnięcia albo ustalenie, którego dotyczy apelacja wyroku Sądu Rejonowego w Mińsku Mazowieckim z dnia 13 grudnia 2021r. sygn. akt II K 774/20 1.3.1. Kierunek i zakres zaskarżenia ☐ na korzyść ☒ na niekorzyść ☐ w całości ☒ w części ☐ co do winy ☐ co do kary ☒ co do środka karnego lub innego rozstrzygnięcia albo ustalenia 1.3.2. Podniesione zarzuty Zaznaczyć zarzuty wskazane przez strony w apelacji ☐ art. 438 pkt 1 k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w zakresie kwalifikacji prawnej czynu przypisanego oskarżonemu ☐ art. 438 pkt 1a k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w innym wypadku niż wskazany w art. 438 pkt 1 k.p.k., chyba że pomimo błędnej podstawy prawnej orzeczenie odpowiada prawu ☐ art. 438 pkt 2 k.p.k. – obraza przepisów postępowania, jeżeli mogła ona mieć wpływ na treść orzeczenia ☐ art. 438 pkt 3 k.p.k. – błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia, jeżeli mógł on mieć wpływ na treść tego orzeczenia ☒ art. 438 pkt 4 k.p.k. – rażąca niewspółmierność kary, środka karnego, nawiązki lub niesłusznego zastosowania albo niezastosowania środka zabezpieczającego, przepadku lub innego środka ☐ art. 439 k.p.k. ☐ brak zarzutów 1.4. Wnioski ☐ uchylenie ☒ zmiana

Sygn. akt II Ka 602/24 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 12 grudnia 2024r. Sąd Okręgowy w Siedlcach II Wydział Karny w składzie: Przewodniczący: sędzia (del.) Paweł Mądry Protokolant: st. sekr. sąd. Agnieszka Walerczak przy udziale prokuratora Iwony Filimoniuk po rozpoznaniu w dniu 28 listopada 2024 r. sprawy D. P. oskarżonego o czyny z art. 178a § 4 kk i in. na skutek apelacji wniesionej przez obrońcę oskarżonego od wyroku Sądu Rejonowego w Siedlcach z dnia 25 kwietnia 2024 r. sygn. akt II K 1136/23 I. w zaskarżonej części wyrok zmienia w ten sposób, że: 1. rozwiązuje karę łączną pozbawienia wolności orzeczoną w pkt VII wyroku oraz łączny środek karny orzeczony w pkt VIII wyroku, 2. uniewinnia D. P. od popełnienia czynu zarzuconego mu w pkt II aktu oskarżenia i przypisanego w pkt IV wyroku; II. w pozostałej zaskarżonej części wyrok utrzymuje w mocy; III. zasądza od Skarbu Państwa na rzecz adw. M. W. kwotę 1.033,20 zł (w tym 193,20 zł podatku VAT) tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej oskarżonemu z urzędu w postępowaniu odwoławczym; IV. zwalnia oskarżonego od zapłaty kosztów sądowych za postępowanie odwoławcze określając, że wchodzące w ich skład wydatki ponosi Skarb Państwa; V. określa, że wydatki związane z czynem zarzuconym oskarżonemu w pkt II aktu oskarżenia ponosi Skarb Państwa. UZASADNIENIE Formularz UK 2 Sygnatura akt II Ka 602/24 Załącznik dołącza się w każdym przypadku. Podać liczbę załączników: 1 1. CZĘŚĆ WSTĘPNA 1.1. Oznaczenie wyroku sądu pierwszej instancji wyrok Sądu Rejonowego w Siedlcach z dnia 25 kwietnia 2024 roku w sprawie o sygn. akt II K 1136/23 1.2. Podmiot wnoszący apelację ☐ oskarżyciel publiczny albo prokurator w sprawie o wydanie wyroku łącznego ☐ oskarżyciel posiłkowy ☐ oskarżyciel prywatny ☒ obrońca ☐ oskarżony albo skazany w sprawie o wydanie wyroku łącznego ☐ inny 1.3. Granice zaskarżenia 1.3.1. Kierunek i zakres zaskarżenia ☒ na korzyść ☐ na niekorzyść ☒ w całości ☐ w części ☐ co do winy ☐ co do kary ☐ co do środka karnego lub innego rozstrzygnięcia albo ustalenia 1.3.2. Podniesione zarzuty Zaznaczyć zarzuty wskazane przez strony w apelacji ☐ art. 438 pkt 1 k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w zakresie kwalifikacji prawnej czynu przypisanego oskarżonemu ☒ art. 438 pkt 1a k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w innym wypadku niż wskazany w art. 438 pkt 1 k.p.k., chyba że pomimo błędnej podstawy prawnej orzeczenie odpowiada prawu ☒ art. 438 pkt 2 k.p.k. – obraza przepisów postępowania, jeżeli mogła ona mieć wpływ na treść orzeczenia ☒ art. 438 pkt 3 k.p.k. – błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia, jeżeli mógł on mieć wpływ na treść tego orzeczenia ☒ art. 438 pkt 4 k.p.k. – rażąca niewspółmierność kary, środka karnego, nawiązki lub niesłusznego zastosowania albo niezastosowania środka zabezpieczającego, przepadku lub innego środka ☐ art. 439 k.p.k. ☐ brak zarzutów 1.4. Wnioski ☐ uchylenie ☒ zmiana 2. Ustalenie faktów w związku z dowodami przeprowadzonymi przez sąd odwoławczy 2.1. Ustalenie faktów 2.1.1. Fakty uznane za udowodnione Lp. Oskarżony Fakt oraz czyn, do którego fakt się odnosi Dowód Numer karty ---- ---------------------- -------------------------------------------------------------- ------------- -------------- 2.1.2. Fakty uznane za nieudowodnione Lp. Oskarżony Fakt oraz czyn, do którego fakt się odnosi Dowód Numer karty ------- --------------------- ------------------------------------------------------------- ------------- ------------- 2.2. Ocena dowodów 2.2.1. Dowody będące podstawą ustalenia faktów Lp. faktu z pkt 2.1.1 Dowód Zwięźle o powodach uznania dowodu ---------------- ----------------------------------- -------------------------------------------------------------------------- 2.2.2. Dowody nieuwzględnione przy ustaleniu faktów(dowody, które sąd uznał za niewiarygodne oraz niemające znaczenia dla ustalenia faktów) Lp. faktu z pkt 2.1.1 albo 2.1.2 Dowód Zwięźle o powodach nieuwzględnienia dowodu --------------- ----------------------------------- ------------------------------------------------------------------------ . STANOWISKO SĄDU ODWOŁAWCZEGO WOBEC ZGŁOSZONYCH ZARZUTÓW i wniosków Lp. Zarzut w zakresie czynu z pkt I wyroku 3.1 1. zarzut obrazy prawa materialnego, tj. art. 42 § 3 kk poprzez jego błędne zastosowanie i orzeczenie wobec oskarżonego dożywotniego zakazu prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych, podczas gdy wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z dnia 4 czerwca 2024r. w sprawie o sygn. akt SK 22/21 przedmiotowa norma prawna została uznana za niezgodną z konstytucją w zakresie w jakim obliguje Sąd do orzeczenia dożywotniego zakazu prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych; 2. rażącej niewspółmierności orzeczonej wobec oskarżonego D. P. kary pozbawienia wolności w wymiarze 1 roku i 6 miesięcy, podczas gdy Sąd pominął lub nienależycie ocenił szereg istniejących okoliczności łagodzących dotyczących osoby oskarżonego, takich jak: stosunkowo młody wiek, przyznanie się do winy, złożenie wyjaśnień, wyrażenie skruchy, ustabilizowana sytuacja życiowa, krótka odległość jaką miał do pokonania oskarżony, podjęcie terapii w związku z problemem alkoholowym, co doprowadziło błędnie do orzeczenia rażąco surowej kary w stosunku do oskarżonego; ☐ zasadny ☐ częściowo zasadny ☒ niezasadny Zwięźle o powodach uznania zarzutu za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny - zarzuty dotyczące czynu z pkt I skarżonego wyroku sformułowane w apelacji jako bezzasadne nie zasługiwały na uwzględnienie. - wbrew twierdzeniom skarżącego, stanowisko Trybunału Konstytucyjnego wyrażone w przywołanym w apelacji wyroku z dnia 4 czerwca 2024 r. o sygn. akt SK 22/21 nie ma znaczenia w przedmiotowej sprawie. Stosownie bowiem do treści przywołanego wyroku, stanowisko Trybunału Konstytucyjnego dotyczy zgodności z Konstytucją RP normy prawnej określonej w art. 42 §3 kk, natomiast jak wynika z wyroku Sądu Rejonowego z dnia 25 kwietnia 2024 roku, sygn. akt II K 1136/23, podstawę prawną orzeczenia wobec oskarżonego środka karnego w postaci zakazu prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych dożywotnio stanowi art. 42 § 4 kk, którego zgodność z Konstytucją RP nie została podważona w przywołanym wyroku Trybunału Konstytucyjnego. Mając na względzie powyższe rozważania, zarzut sformułowany w apelacji, dotyczący potencjalnej niekonstytucyjności zastosowania dożywotniego zakazu prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych na podstawie art. 42 § 4 kk należało uznać za bezzasadny. - odnosząc się do zarzutu rażącej niewspółmierności kary orzeczonej wobec oskarżonego należy podkreślić, że Sąd I instancji orzekając w zakresie kary i środków karnych wziął pod uwagę wszystkie istotne okoliczności i dokonał ich prawidłowej oceny. Przesłanka rażącej niewspółmierności kary jest spełniona tylko wówczas, jeżeli z punktu widzenia nie tylko sprawcy, ale i ogółu społeczeństwa, orzeczona kara jawi się jako niesprawiedliwa, zbyt drastyczna, przynosząca nadmierną dolegliwość. Nie chodzi przy tym o każdą ewentualną różnicę w ocenach co do wymiaru kary, ale o różnicę ocen tak zasadniczej natury, iż karę dotychczas wymierzoną nazwać można byłoby - również w potocznym znaczeniu tego słowa - rażąco niewspółmierną, czyli niewspółmierną w stopniu niedającym się wręcz zaakceptować. Pojęcie rażącej niewspółmierności oznacza zatem znaczną dysproporcję między karą wymierzoną, a karą sprawiedliwą, zasłużoną, która powinna zostać wymierzona w wyniku prawidłowego zastosowania dyrektyw sądowego wymiaru kary oraz zasad ukształtowanych przez orzecznictwo. - tymczasem, wbrew odmiennym wywodom apelacji, ferując rozstrzygnięcie w tym zakresie, Sąd Rejonowy uwzględnił wszystkie ustawowe dyrektywy płynące z treści art. 53 kk, właściwie zważył stopień winy oskarżonego oraz społecznej szkodliwości przypisanego mu czynu, obiektywnie bacząc przy tym na wszelkie okoliczności dotyczące stricte osoby sprawcy, a zatem zarówno te przemawiające na korzyść D. P., jak też te obciążające go. Wbrew twierdzeniom obrońcy, Sąd meriti odniósł się do stosunkowo niedużego stopnia nietrzeźwości oskarżonego oraz jego przyznania się do winy. Jak wynika z rozbudowanego uzasadnienia wymiaru kary, Sąd I instancji zważył, że w przypadku oskarżonego okoliczności obciążające zdecydowanie przeważają te łagodzące, mając na względzie postawę D. P. wobec porządku prawnego, która – jak słusznie wskazał Sąd Rejonowy – jest rażąco lekceważąca. Oskarżony bowiem, pomimo uprzedniej karalności, konsekwentnie łamie obowiązujące przepisy oraz nałożone na niego zakazy prowadzenia pojazdów. - w ocenie Sądu Okręgowego, Sąd meriti w sposób przekonujący uzasadnił wymiar kary wskazując dokładnie jakie przesłanki przemówiły za właściwością, celowością i współmiernością wymierzenia wobec podsądnego mieszczącej się w podstawowych granicach ustawowego zagrożenia czynu z art. 178a § 4 kk kary o charakterze izolacyjnym, dlatego zarzut apelacji dotyczący niewspółmierności orzeczonej kary należało uznać za bezzasadny. Wniosek w zakresie czynu z pkt I wyroku wniosek o zmianę zaskarżonego orzeczenia poprzez wydatne złagodzenie orzeczonej w stosunku do D. P. kary i wymierzenie oskarżonemu kary 6 miesięcy pozbawienia wolności oraz orzeczenie zakazu prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych na okres 4 lat ☐ zasadny ☐ częściowo zasadny ☒ niezasadny Zwięźle o powodach uznania wniosku za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny. bezzasadność zarzutu warunkowała bezzasadność wniosków apelacji Lp. Zarzut w zakresie czynu z punktu II Wyroku 3.2 1. zarzut obrazy przepisów postępowania, która miała wpływ na treść orzeczenia, tj.: - art. 7 kpk poprzez dowolną, a nie swobodną ocenę zeznań świadków A. P. i J. P. i odebranie im waloru wiarygodności (jedynie z uwagi na fakt, że świadkowie są najbliższą rodziną oskarżonego), w zakresie w jakim świadkowie potwierdzili wyjaśnienia oskarżonego dotyczące sprzedaży samochodu marki F. (...); - art. 7 kpk poprzez dowolną, a nie swobodną ocenę wyjaśnień oskarżonego D. P. i odebranie im waloru wiarygodności w zakresie, w jakim oskarżony nie przyznawał się do zarzucanego mu czynu i wyjaśnił, że w dacie 20 stycznia 2022r. nie był właścicielem ani użytkownikiem pojazdu F. (...) nr rej. (...), podczas gdy wyjaśnienia oskarżonego korelują z innymi pozostałymi dowodami zgromadzonymi w sprawie, w szczególności z zeznaniami A. P. i J. P., którzy w swoich zeznaniach potwierdzili fakt sprzedaży samochodu przez oskarżonego i co wobec jednoznacznych dowodów wskazujących na sprawstwo oskarżonego winno skutkować jego uniewinnieniem; 2. błędu w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę wyroku, a wyrażającego się wadliwym ustaleniem, iż oskarżony w dniu 20 stycznia 2022r. w miejscowości S. prowadził pojazd mechaniczny marki F. (...) o nr rej. (...), co przy prawidłowej ocenie zeznań A. P. i J. P. oraz wyjaśnień oskarżonego winno skutkować uniewinnieniem D. P.; ☐ zasadny ☐ częściowo zasadny ☒ niezasadny Zwięźle o powodach uznania zarzutu za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny - zarzuty sformułowane przez skarżącego w apelacji, dotyczące czynu z punku II wyroku, jako bezzasadne nie zasługiwały na uwzględnienie, a przywołana na ich poparcie argumentacja nie stanowiła podstawy do zmiany skarżonego wyroku. - odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 7 kpk, Sąd Okręgowy stoi na stanowisku, iż Sąd meriti dokonał prawidłowej oceny wyjaśnień oskarżonego, zgodnie z zasadami prawidłowego rozumowania oraz wskazań wiedzy i doświadczenia życiowego. Wbrew twierdzeniom skarżącego, ocena ta nie posiadała przymiotu dowolności. Dodać przy tym należy, że obrona oskarżonego od początku polegała na twierdzeniu, iż w dniu 20 stycznia 2022 roku nie mógł prowadzić pojazdu mechanicznego marki F. (...) o nr rej. (...), bowiem samochód ten w dniu 8 stycznia 2022 roku został sprzedany innej osobie, przekładając przy tym umowę sprzedaży. Sąd Okręgowy podziela zdanie Sądu meriti, który stwierdził, że autentyczność przedłożonej umowy jest wątpliwa. Sąd Rejonowy uzasadniając swoje stanowisko w tym zakresie dokonał rozbudowanej analizy kluczowych elementów przedłożonej umowy, zwracając szczególną uwagę na dane osoby oznaczonej jako kupujący, które były niewątpliwie błędne. - Sąd Rejonowy dokonując oceny zeznań świadków A. P. i J. P., a także wyjaśnień oskarżonego, trafnie zauważył szereg zawartych w nich i pomiędzy nimi sprzeczności i nieścisłości omawiając je szczegółowo w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku. W ocenie Sądu Okręgowego, świadek A. P. i J. P. ewidentnie składali depozycje mające na celu wspieranie linii obrony oskarżonego. Jednocześnie, między treścią zeznań wyżej wspomnianych świadków, a pozostałym materiałem dowodowym istniały znaczące różnice. Skarżący lakoniczne depozycje świadków usprawiedliwia upływem czasu, natomiast w ocenie Sądu Okręgowego, nie można w ten sposób wyjaśnić pominięcia przez J. P., obecności K. P. przy sporządzaniu przedłożonej umowy, skoro to jej podpis widnieje na dokumencie. Tak samo trafnie Sąd meriti zauważył i ocenił kolejną sprzeczność, a mianowicie to, iż matka oskarżonego wprost zeznała, że jej syn ma orzeczony zakaz prowadzenia pojazdów, natomiast J. P. – ojciec oskarżonego o takowym nie wiedział, co byłoby nielogiczne wobec treści zeznań A. P., która wskazała, że oskarżony mieszkał w domu świadków. Wobec powyższego, nie można zgodzić się ze skarżącym, iż Sąd Rejonowy oceniając depozycje świadków jako niewiarygodne kierował się jedynie tym, iż są to osoby najbliższe oskarżonemu. - Sąd Okręgowy nie dopatrzył się w dokonanej przez Sąd Rejonowy ocenie wyjaśnień oskarżonego i świadków A. P. i J. P. naruszenia zasad zawartych w art. 7 kpk podzielając pogląd, iż rozbieżności w depozycjach tych osób, a także wątpliwa autentyczność przedłożonej umowy nie pozwala na dokonanie odmiennej niż Sąd meriti oceny. Wniosek w zakresie czynu z pkt II wyroku wniosek o zmianę wyroku poprzez odmienne orzeczenie co do istoty sprawy i uniewinnienie oskarżonego od stawianego mu zarzutu ☒ zasadny ☐ częściowo zasadny ☐ niezasadny Zwięźle o powodach uznania wniosku za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny. Pomimo niezasadności zarzutów podniesionych w apelacji, wniosek sformułowany w zakresie czynu z pkt II wyroku jest zasadny, bowiem niezależnie od argumentacji obrony, Sąd Okręgowy prezentuje stanowisko, iż w przedmiotowej sprawie brak jest dowodu winy oskarżonego w zakresie czynu z pkt II wyroku. Szersze rozważania w tym zakresie zostały podjęte w rubryce 4.1 tabelarycznego uzasadnienia. 4. OKOLICZNOŚCI PODLEGAJĄCE UWZGLĘDNIENIU Z URZĘDU 1. - poza granicami rozważań zaprezentowanymi w apelacji obrońcy oskarżonego należy wskazać, że – wbrew stanowisku Sądu I instancji – ukaranie D. P. wyrokiem nakazowym w sprawie II W 974/22, skuteczne doręczenie oskarżonemu odpisu wyroku nakazowego oraz zapłata przez niego grzywny orzeczonej w/w wyrokiem nie mogło stanowić źródła ustaleń faktycznych, a w efekcie nie mogło stanowić podstawy w przedmiotowej sprawie do uznania oskarżonego D. P. za winnego popełnienia czynu zarzuconego mu w pkt II aktu oskarżenia i przypisanego w pkt IV wyroku. - wobec powyższego, Sąd Okręgowy dokonał zmiany zaskarżonego wyroku w ten sposób, że rozwiązał karę łączną pozbawienia wolności oraz łączny środek karny, a następnie uniewinnił oskarżonego od popełnienia czynu zarzuconego mu w pkt II aktu oskarżenia i przypisanego w pkt IV wyroku. Zwięźle o powodach uwzględnienia okoliczności - jak wynika z uzasadnienia skarżonego wyroku, Sąd Rejonowy przy zastosowaniu zasady z art. 8 § 2 kpk uznał, iż wyrok w sprawie II W 974/22 jest dla niego wiążący i stanowi dowód tego, iż oskarżony D. P. w dniu 20 stycznia 2022 roku prowadził pojazd mechaniczny marki F. (...) o nr rej. (...) nie stosując się do orzeczonego prawomocnym wyrokiem dożywotniego zakazu prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych. - w ocenie Sądu Okręgowego, Sąd meriti niezasadnie oparł się na treści prawomocnego wyroku nakazowego i arbitralnie przyjął jako wiążące ustalenia faktyczne dokonane przez Sąd w wyroku w sprawie II W 974/22 bez ich samodzielnego dokonania. W tej kwestii doktryna prawa karnego procesowego niemal zgodnie przyjmuje, że prawomocność (materialna), a więc w konsekwencji powaga rzeczy osądzonej rozciąga się wyłącznie na rozstrzygnięcie, natomiast nie korzystają z niej chociażby ustalenia faktyczne stanowiące jego podstawę, nie stanowi więc ona przeszkody w czynieniu w innej sprawie odmiennych ustaleń faktycznych. Również z faktu, że prawomocne orzeczenie sądu musi być respektowane przez każdy organ i każdego obywatela (tzw. ogólna moc wiążąca) nie wynikają jeszcze dalsze skutki, zwłaszcza związanie ustaleniami faktycznymi. Chodzi tu bowiem wyłącznie o respektowanie faktu wydania orzeczenia. - trafnie zauważa się, że prawomocność nie jest cechą nadawaną orzeczeniom ze względu na ich słuszność lub prawdziwość ustaleń dotyczących podstawy faktycznej, na której się opierają, lecz z uwagi na dążenie ustawodawcy do osiągnięcia pewności prawnej i ochrony praw jednostki. Wobec powyższego, ukaranie D. P. wyrokiem nakazowym za naruszenia z art. 86 § 1 kw nie stanowi dowodu jego winy w przedmiotowej sprawie. W szczególności mając na względzie fakt, iż wbrew twierdzeniom Sądu meriti, oskarżony również w postępowaniu II W 974/22 nie przyznawał się do winy, a takiego przyznania nie można wywodzić z faktu, iż nie skarżył orzeczenia i zapłacił wymierzoną grzywnę (do czego został nadto przymuszony perspektywą wykonania kary zastępczej). - z uwagi na fakt, iż w toku postępowania jurysdykcyjnego K. P. skorzystała z prawa do odmowy składania zeznań, w sprawie niniejszej zabrakło podstawowych dowodów o charakterze osobowym, które zezwoliłyby na dokonanie precyzyjnego ustalenia, że to właśnie D. P. w dniu 20 stycznia 2022 roku prowadził pojazd mechaniczny. Tej swoistej luki dowodowej, wbrew stanowisku Sądu Rejonowego, nie zdołały wypełnić ustalenia faktyczne zaczerpnięte z treści wyroku wydanego w sprawie II W 974/22. - uznanie kwestii sprzedania samochodu za niewiarygodną, nie jest wystarczające do przypisania sprawstwa oskarżonemu, bowiem jak wynika z treści zeznań W. A. (k. 4-5), w chwili zdarzenia samochodem F. (...) podróżowało 2 lub 3 mężczyzn i on nie wie, który z nich kierował oraz nie byłby w stanie ich rozpoznać. W ocenie Sądu Okręgowego, Sąd meriti związując się w przedmiotowej sprawie ustaleniami faktycznymi ze sprawy II W 974/22, ograniczył sobie możliwość dotarcia do prawdy materialnej. Tymczasem sąd w jej poszukiwaniu powinien być samodzielny. - Sąd Okręgowy prezentuje stanowisko, iż w przedmiotowej sprawie zabrakło dowodu winy, który wskazywałby jednoznacznie i nie pozostawiał wątpliwości, że to właśnie D. P. w dniu 20 stycznia 2022 roku w miejscowości S. kierował pojazdem mechanicznym marki F. (...) o nr rej. (...) czym nie zastosował się do orzeczonego prawomocnym wyrokiem zakazu prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych. Dlatego też wobec braku dowodu winy koniecznym stało się uniewinnienie oskarżonego D. P. od popełnionego czynu zarzuconego mu w pkt II aktu oskarżenia i przypisanego w pkt IV wyroku, a co za tym idzie również rozwiązanie orzeczonej kary łącznej pozbawienia wolności orzeczonej w pkt VII wyroku oraz łącznego środka karnego orzeczonego w pkt VIII wyroku. 5. ROZSTRZYGNIĘCIE SĄDU ODWOŁAWCZEGO 5.1. Utrzymanie w mocy wyroku sądu pierwszej instancji 1. Przedmiot utrzymania w mocy zaskarżony wyrok Sądu Rejonowego w Siedlcach z dnia 25 kwietnia 2024 roku w sprawie II K 1136/23 w części niewymienionej w podsekcji 5.2. Zwięźle o powodach utrzymania w mocy w zakresie tych rozstrzygnięć zaskarżony wyrok - jako słuszny i odpowiadający prawu - należało utrzymać w mocy 5.2. Zmiana wyroku sądu pierwszej instancji 1. Przedmiot i zakres zmiany Sąd Okręgowy zmienił wyrok Sądu Rejonowego w Siedlcach z dnia 25 kwietnia 2024 roku w sprawie II K 1136/23 w ten sposób, że rozwiązał karę łączną pozbawienia wolności orzeczoną w pkt VII wyroku oraz łączny środek karny orzeczony w pkt VIII wyroku oraz uniewinnił oskarżonego D. P. od popełnionego czynu zarzuconego mu w pkt II aktu oskarżenia i przypisanego w pkt IV wyroku Zwięźle o powodach zmiany Sąd Okręgowy dokonał zmiany zaskarżonego wyroku w opisanej wyżej części z powodów wskazanych w rubryce 4.1. 5.3. Uchylenie wyroku sądu pierwszej instancji 5.3.1. Przyczyna, zakres i podstawa prawna uchylenia 1.1. ------------------------------------------------------------------------------------------ ☐ art. 439 k.p.k. Zwięźle o powodach uchylenia ----------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------- 2.1. Konieczność przeprowadzenia na nowo przewodu w całości ☐ art. 437 § 2 k.p.k. Zwięźle o powodach uchylenia ----------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------- 3.1. Konieczność umorzenia postępowania ☐ art. 437 § 2 k.p.k. Zwięźle o powodach uchylenia i umorzenia ze wskazaniem szczególnej podstawy prawnej umorzenia ----------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------- 4.1. ------------------------------------------------------------------------------------------- ☐ art. 454 § 1 k.p.k. Zwięźle o powodach uchylenia ----------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------- 5.3.2. Zapatrywania prawne i wskazania co do dalszego postępowania ---------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------- 5.4. Inne rozstrzygnięcia zawarte w wyroku Punkt rozstrzygnięcia z wyroku Przytoczyć okoliczności ----------------------- ------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------- 6. Koszty Procesu Punkt rozstrzygnięcia z wyroku Przytoczyć okoliczności III, IV,V. - z uwagi na to, że oskarżony D. P. reprezentowany był przez obrońcę ustanowionego z urzędu, Sąd Okręgowy na podstawie § 17 ust. 2 pkt 4 i § 4 ust. 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 14 maja 2024 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa albo jednostki samorządu terytorialnego kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu (Dz. U. poz. 763) zasądził od Skarbu Państwa na rzecz adwokata M. W. kwotę 1033,20 złotych (w tym 193,20 zł podatku VAT) za obronę z urzędu wykonywaną w imieniu oskarżonego w postępowaniu odwoławczym. - w zakresie tej części wyroku, która została zaskarżona apelacją obrońcy i utrzymana w mocy na podstawie wyroku Sądu Okręgowego, oskarżony został zwolniony od zapłaty kosztów sądowych za postępowanie odwoławcze z uwagi na jego sytuację materialną i konieczność odbycia kary pozbawienia wolności; - Sąd Okręgowy na podstawie art. 632 pkt 2 kpk ustalił natomiast, że koszty procesu, w części dotyczącej czynu, od którego D. P. został uniewinniony, ponosi Skarb Państwa. 7. PODPIS 1.3. Granice zaskarżenia Kolejny numer załącznika 1 Podmiot wnoszący apelację obrońca Rozstrzygnięcie, brak rozstrzygnięcia albo ustalenie, którego dotyczy apelacja cały wyrok 1.3.1. Kierunek i zakres zaskarżenia ☒ na korzyść ☐ na niekorzyść ☒ w całości ☐ w części ☐ co do winy ☐ co do kary ☐ co do środka karnego lub innego rozstrzygnięcia albo ustalenia 1.3.2. Podniesione zarzuty Zaznaczyć zarzuty wskazane przez strony w apelacji ☐ art. 438 pkt 1 k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w zakresie kwalifikacji prawnej czynu przypisanego oskarżonemu ☒ art. 438 pkt 1a k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w innym wypadku niż wskazany w art. 438 pkt 1 k.p.k., chyba że pomimo błędnej podstawy prawnej orzeczenie odpowiada prawu ☒ art. 438 pkt 2 k.p.k. – obraza przepisów postępowania, jeżeli mogła ona mieć wpływ na treść orzeczenia ☒ art. 438 pkt 3 k.p.k. – błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia, jeżeli mógł on mieć wpływ na treść tego orzeczenia ☒ art. 438 pkt 4 k.p.k. – rażąca niewspółmierność kary, środka karnego, nawiązki lub niesłusznego zastosowania albo niezastosowania środka zabezpieczającego, przepadku lub innego środka ☐ art. 439 k.p.k. ☐ brak zarzutów 1.4. Wnioski ☐ uchylenie ☒ zmiana

Sygn. akt II Ka 214/26 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 14 maja 2026r. Sąd Okręgowy w Siedlcach II Wydział Karny w składzie: Przewodniczący: SSO Karol Troć Sędziowie: SO Agata Kowalska SO Agnieszka Karłowicz (spr.) Protokolant: p.o. sekr. sąd. Anita Lemisiewicz-Pszczel przy udziale prokuratora Patrycji Chajduk po rozpoznaniu w dniu 14 maja 2026 r. sprawy N. P. oskarżonego z art. 233 § 1 kk na skutek apelacji wniesionej przez obrońcę oskarżonego od wyroku Sądu Rejonowego w Łukowie z dnia 15 stycznia 2026 r. sygn. akt II K 333/25 I. wyrok w zaskarżonej części utrzymuje w mocy; II. zasądza od oskarżonego na rzecz Skarbu Państwa 500 zł kosztów sądowych za postępowanie odwoławcze. UZASADNIENIE Formularz UK 2 Sygnatura akt II Ka 214/26 Załącznik dołącza się w każdym przypadku. Podać liczbę załączników: 1 1. CZĘŚĆ WSTĘPNA 1.1. Oznaczenie wyroku sądu pierwszej instancji Wyrok Sądu Rejonowego w Łukowie z 15 stycznia 2026 r. sygn. akt II K 333/25 1.2. Podmiot wnoszący apelację ☐ oskarżyciel publiczny albo prokurator w sprawie o wydanie wyroku łącznego ☐ oskarżyciel posiłkowy ☐ oskarżyciel prywatny ☒ obrońca ☐ oskarżony albo skazany w sprawie o wydanie wyroku łącznego ☐ inny 1.3. Granice zaskarżenia 1.3.1. Kierunek i zakres zaskarżenia ☒ na korzyść ☐ na niekorzyść ☐w całości ☒ w części ☒co do winy ☐co do kary ☐co do środka karnego lub innego rozstrzygnięcia albo ustalenia 1.3.2. Podniesione zarzuty Zaznaczyć zarzuty wskazane przez strony w apelacji ☐art. 438 pkt 1 k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w zakresie kwalifikacji prawnej czynu przypisanego oskarżonemu ☐art. 438 pkt 1a k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w innym wypadku niż wskazany w art. 438 pkt 1 k.p.k., chyba że pomimo błędnej podstawy prawnej orzeczenie odpowiada prawu ☒art. 438 pkt 2 k.p.k. – obraza przepisów postępowania, jeżeli mogła ona mieć wpływ na treść orzeczenia ☒art. 438 pkt 3 k.p.k. – błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia, jeżeli mógł on mieć wpływ na treść tego orzeczenia ☐art. 438 pkt 4 k.p.k. – rażąca niewspółmierność kary, środka karnego, nawiązki lub niesłusznego zastosowania albo niezastosowania środka zabezpieczającego, przepadku lub innego środka ☐art. 439 k.p.k. ☐brak zarzutów 1.4. Wnioski ☒uchylenie ☒zmiana 2. Ustalenie faktów w związku z dowodami przeprowadzonymi przez sąd odwoławczy 2.1. Ustalenie faktów 2.1.1. Fakty uznane za udowodnione Lp. Oskarżony Fakt oraz czyn, do którego fakt się odnosi Dowód Numer karty ---- --------------------------- -------------------------------------------------------------------------- ----------------- ----------------- 2.1.2. Fakty uznane za nieudowodnione Lp. Oskarżony Fakt oraz czyn, do którego fakt się odnosi Dowód Numer karty ------- ----------------------- -------------------------------------------------------------- -------------- -------------- 2.2. Ocena dowodów 2.2.1. Dowody będące podstawą ustalenia faktów Lp. faktu z pkt 2.1.1 Dowód Zwięźle o powodach uznania dowodu -------------------- -------------------------------------------- ------------------------------------------------------------------------------------------ 2.2.2. Dowody nieuwzględnione przy ustaleniu faktów(dowody, które sąd uznał za niewiarygodne oraz niemające znaczenia dla ustalenia faktów) Lp. faktu z pkt 2.1.1 albo 2.1.2 Dowód Zwięźle o powodach nieuwzględnienia dowodu ------------------ ------------------------------------- --------------------------------------------------------------------------- . STANOWISKO SĄDU ODWOŁAWCZEGO WOBEC ZGŁOSZONYCH ZARZUTÓW i wniosków Lp. Zarzuty 1 I. obrazę przepisów postępowania: 1) art. 4 k.p.k., art. 7 k.p.k. oraz art. 410 k.p.k. poprzez naruszenie zasady swobodnej oceny dowodów, polegającej na całkowicie dowolnej i jednostronnej ocenie zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, wydanie wyroku w oparciu wyłącznie o okoliczności przemawiające jedynie na niekorzyść oskarżonego w szczególności: - błędne przyjęcie przez Sąd, że formalne pouczenie oskarżonego o prawach procesowych przez funkcjonariusza P. S. podczas przesłuchania w dniu 26 sierpnia 2023 r. w toku prowadzonego śledztwa przez Prokuraturę Rejonową w Łukowie pod sygn. akt (...) było wystarczające dla przyjęcia, iż oskarżony miał pełną świadomość przysługującego mu prawa do odmowy składania zeznań pomimo okoliczności, że funkcjonariusz policji nie pamięta szczegółów czynności i przyznaje wprost, że nie wyjaśnia przesłuchiwanym świadkom znaczenia pojęcia „osoby najbliższej” (zeznania świadka P. S. na rozprawie z dnia 4 listopada 2025 r.); - nie danie wiary wyjaśnieniom złożonych przez oskarżonego N. P. na rozprawie w dniu 2.10.2025 r. w których to wyjaśnia: „nasza relacja z panią N. miała tylko osobisty charakter, byliśmy blisko siebie, to był związek intymny. W momencie składania zeznań związek miał silny charakter, często spotykaliśmy się... składając zeznania zeznawałem w charakterze jako pracodawca, żadnych kontaktów pracowniczych z panią N. ja nie utrzymywałem i uważałem, że pytania, które są zadane przez funkcjonariusza policji są skierowane tylko i wyłącznie na temat współpracy firmowej. Nie miałem świadomości, że funkcjonariusz pyta również o kontakty prywatne. Nie miałem świadomości, że zatajenie kontaktów prywatnych jest podaniem nieprawdy... Nie miałem zamiaru wprowadzenia organów ścigania, funkcjonariusza policji w błąd... Nie chciałem uzyskać korzyści procesowej aczkolwiek nie chciałem udostępniać do informacji publicznej wątków z mojego życia prywatnego. Chciałem przez niewskazanie uchronić panią N. przed przekazaniem informacji o tym związku wiedząc, że była w związku małżeńskim. Nie posiadałem wiedzy, że mogę odmówić składania zeznań z uwagi na związek z panią N. ”; - nie danie wiary wyjaśnieniom złożonym przez N. W., która w całości potwierdziła złożone przez oskarżonego na rozprawie w dniu 2.10.2025 r. wyjaśnienia, tym samym potwierdziła że relacja z oskarżonym N. P. w sierpniu 2023 r. roku miała charakter intymny (protokół rozprawy z dnia 2.10.2025 r.); - faktu iż oskarżony nie przyznał się do popełnienia zarzucanego mu czynu; - błędne przyjęcie przez Sąd że łączące oskarżonego z N. W. więzi nie zostały wykazane, pomimo okoliczności, że zarówno oskarżony jak i N. W. potwierdzili istnienie łączących ich intymnych, silnych relacji, które w świetle prawa mogą stanowić podstawę uznania danej osoby za osobę najbliższą (protokół rozprawy z dnia 2.10.2025 r.); 2) art. 5 § 2 k.p.k. w zw. z art. 16 § 1 k.p.k. poprzez nierozstrzygnięcie na korzyść oskarżonego istniejących w sprawie wątpliwości dotyczących zakresu i zrozumiałości pouczenia oraz świadomości oskarżonego co do przysługującego mu prawa do odmowy składania zeznań wobec osoby najbliższej; 3) art. 183 § 1 k.p.k. w zw. z art. 16 § 1 k.p.k. poprzez zaniechanie przez funkcjonariusza policji, zrozumiałego i wyczerpującego pouczenia N. P. (przesłuchiwanego jako świadka) o prawie do uchylenia się od odpowiedzi na pytania, w sytuacji gdy udzielenie odpowiedzi na pytania dotyczące jego relacji w tym również zawodowych z N. W. i ewentualnego jej zatrudnienia mogło narazić go na odpowiedzialność za wykroczenie lub przestępstwo skarbowe (np. nielegalne zatrudnienie), co w konsekwencji doprowadziło do złożenia zeznań pod presją odpowiedzialności karnej, z której oskarżony nie potrafił realnie skorzystać; 1. II. w konsekwencji naruszenia powyższych przepisów procedury karnej, na mocy art. 438 pkt 3 k.p.k. zarzucam Sądowi I instancji dopuszczenie się błędu w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia, który miał wpływ na jego treść, a polegający na tym, iż prawidłowa analiza zebranych w sprawie dowodów, ocenionych zgodnie z zasadami logicznego rozumowania oraz doświadczenia życiowego, z uwzględnieniem nie tylko okoliczności niekorzystnych dla oskarżonego, ale również tych korzystnych nie pozwalały na przyjęcie, iż oskarżony jest winny przypisanego mu wyrokiem czynu w szczególności, gdy oskarżony nie miał świadomości przysługującego mu prawa do odmowy składania zeznań wobec osoby najbliższej, a jego wypowiedzi wynikały z przekonania, że pytania dotyczą wyłącznie relacji o charakterze służbowym. ☐ zasadny ☐ częściowo zasadny ☒ niezasadne Zwięźle o powodach uznania zarzutu za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny Zarzuty skarżącego okazały się niezasadne. Dokonana przez Sąd Okręgowy kontrola odwoławcza zaskarżonego wyroku prowadzi do wniosku, że Sąd pierwszej instancji dokonał prawidłowych ustaleń faktycznych, a orzekając wziął pod uwagę wszystkie przeprowadzone dowody. Sąd Rejonowy w uzasadnieniu zaskarżonego orzeczenia jasno i przekonywująco przedstawił tok swojego rozumowania, wskazał, jakie fakty zostały uznane za udowodnione i jakie dowody były podstawą ich przyjęcia. Ocena materiału dowodowego dokonana przez Sąd pierwszej instancji nie budzi zastrzeżeń, ponieważ nie wykracza poza ramy swobodnej oceny dowodów, jest pełna i pozbawiona jakichkolwiek błędów, które miałyby wpływ na treść zaskarżonego wyroku. Przed rozpoczęciem każdego przesłuchania świadek musi być pouczony o prawie do odmowy składania zeznań lub prawie do złożenia wniosku o zwolnienie z obowiązku zeznawania, nawet gdyby uprzednio świadek nie skorzystał z przysługującego mu prawa – art. 191 § 2 kpk. Organ procesowy ma obowiązek pouczenia świadka, jeżeli poweźmie wiedzę o zachodzeniu pomiędzy osobą przesłuchiwaną, a oskarżonym relacji uzasadniającej niezeznawanie na podstawie art. 182, art.183 oraz 185 k.p.k. Jeżeli okoliczności stanowiące podstawę uprawnień świadka ujawnią się dopiero w czasie przesłuchania ad rem, organ procesowy musi z własnej inicjatywy dokonać pouczenia już w trakcie składania zeznań przez świadka (wyrok SA w Warszawie z 5.12.1995 r., II AKr 459/95, OSA 1996/4, poz. 15). Wobec powyższego obowiązek pouczenia N. P. by się zaktualizował w sytuacji gdyby przesłuchiwany wskazał na występowanie bliskiej relacji z N. W., a o takiej przesłuchiwany w dniu 26 sierpnia 2023 roku nie wspomniał, bo jak sam twierdził chciał to zachować w tajemnicy. Trudno też wymagać, aby funkcjonariusz policji po kilku latach od przesłuchania pamiętał treść przedstawionego pouczenia poza tym, co jest zapisane w protokole. Oskarżony posiada wykształcenie średnie, prowadzi działalność gospodarczą, więc jego stan świadomości prawnej pozwalał mu na wskazanie funkcjonariuszowi policji ewentualnych okoliczności pozwalających realizację praw procesowych. Pouczenie o uprawnieniach i obowiązkach świadka wręczono mu przed przesłuchaniem, a na pytanie o stosunek świadka do stron, N. P. odpowiedział – obcy. Podkreślenia w tym miejscu wymaga, iż w każdej sprawie, kiedy oskarżony nie przyznaje się do winy i podaje okoliczności mogące świadczyć o jego niewinności, obowiązkiem organów postępowania przygotowawczego, jak i Sądu rozpoznającego sprawę, jest dokładne sprawdzenie obrony oskarżonego i poddanie ocenie dopiero tak zebranego materiału dowodowego (wyrok SN z 20.07.1987r., II KR 167/87, Inf. Praw. 1-3/1988, poz. 16). Zdaniem Sądu Okręgowego wyjaśnienia oskarżonego nie mogły być przyjęte jako pewnik i podlegały weryfikacji, jak pozostałe dowody, w szczególności w świetle zasad doświadczenia życiowego i logicznego rozumowania. Sąd Okręgowy w pełni podziela rozważania Sądu I instancji dotyczące braku istnienia relacji uznawanej jako pozostawanie we wspólnym pożyciu. Podnoszone przez skarżącego relacje intymne, spotkania czy plany na przyszłość nie mogą być tożsame z pojęciem wcześniej wskazanym. W tym zakresie nic nie zamieniły zeznania N. W. mówiące również o kontaktach intymnych, w sposób wysoce ogólny, które nie mogą same w sobie stanowić podstawy do odmowy składania zeznań. Przedawnione przez skarżącego orzecznictwo również odnosi się do więzi intymnej, emocjonalnej i gospodarczej dla uznania relacji jako „osoby najbliższe”, a takie pomiędzy oskarżonym a N. W. nie występowały. Słusznie również Sąd I instancji podniósł okoliczności wskazujące, że na tamtym etapie postępowania N. W. nie występowała w sprawie w charakterze podejrzanej czy oskarżonej. Zgodnie z postanowieniem Sądu Najwyższego z dnia 13 marca 2025 r. V KK 56/25 niejasności w dziedzinie ustaleń faktycznych należy w pierwszym rzędzie redukować wszechstronną inicjatywą dowodową, a następnie wnikliwą analizą materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie. Naruszenie reguły z art. 5 § 2 k.p.k. ma miejsce jedynie wówczas, gdy sąd orzekający poweźmie wątpliwości co do istotnych dla rozstrzygnięcia okoliczności i nie mogąc wątpliwości tych usunąć, rozstrzyga je na niekorzyść oskarżonego. Art. 5 § 2 k.p.k. nie można interpretować jako powinności czynienia ustaleń w oparciu o dowody najkorzystniejsze dla oskarżonego. Sytuacja równoznaczna z niedającymi się usunąć wątpliwościami jest kategorią obiektywną w tym sensie, że zasady logicznego rozumowania, doświadczenia życiowego lub nauki nie pozwalają ustalić określonego faktu. Nie ma to zatem nic wspólnego z subiektywnymi ocenami strony procesowej. Oskarżony nie mógł być pouczony o prawie do odmowy składania zeznań, czy odmowy udzielenia odpowiedzi na pytania, gdyż przesłuchujący nie wiedział o istnieniu ewentualnych przesłanek, a przesłuchiwany ich nie ujawnił. Jak wskazał skarżący, N. P. chciał wręcz ukryć relacje, które miały go rzekomo łączyć z N. W.. Te same argumenty odnoszą się do zarzuty z pkt 3, gdyż oskarżony składając zeznania w dniu 26 sierpnia 2023 roku wskazał, że nigdy nie współpracował z N. W., nie zatrudniał jej, nie korzystał z jej pomocy czy kontaktów. Ponadto art. 183 § 1 kpk nie odnosi się do odpowiedzialności za wykroczenie, a w toku przesłuchania nie ujawniły się okoliczności wskazujące, że odpowiedź na pytanie mogłaby narazić N. P. na odpowiedzialność karną. Słusznie się twierdzi, że przepis art. 410 nie może być rozumiany w ten sposób, że każdy z przeprowadzonych dowodów ma stanowić podstawę ustaleń faktycznych. Byłoby to oczywiście niemożliwe, gdy z różnych dowodów wynikają wzajemnie sprzeczne fakty. Nie można zatem czynić skutecznego zarzutu obrazy tego przepisu, w sytuacji gdy niektóre dowody nie stanowiły podstawy poczynionych ustaleń, jeśli sąd je należycie rozważył i ocenił ich znaczenie w sposób przewidziany w art. 7 (wyrok SA w Lublinie z 27.03.2013 r., II AKa 26/13, LEX nr 1306009; postanowienie SN z 28.02.2013 r., IV KK 389/12, LEX nr 1294454 Niezasadność zarzutów prawa procesowego skutkuje również niezasadnością zarzutu błędu w ustaleniach faktycznych, mający charakter wtórny do zarzutów prawa procesowego. Zarzut błędu w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę wyroku powinien polegać na wykazaniu jakich uchybień w świetle wskazań wiedzy oraz doświadczenia życiowego dopuścił się sąd w dokonanej przez siebie ocenie materiału dowodowego. Błąd w ustaleniach faktycznych przyjęty za podstawę orzeczenia to błąd, który wynika bądź to z niepełności postępowania dowodowego, bądź też z przekroczenia granic swobodnej oceny dowodów. W niniejszej sprawie brak podstaw do przyjęcia, że Sąd Rejonowy dokonując analizy zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego dopuścił się błędu w ustaleniach faktycznych. Obrońca formułując zarzut błędu w ustaleniach faktycznych ograniczył się jedynie do zanegowania sprawstwa oskarżonego, treść odpowiedzi na postawione pytanie wskazuje, że pytania w trakcie przesłuchania nie odnosiły się jedynie do relacji służbowych, oskarżony w swoich wypowiedziach wskazał przecież, że w ogóle nie zna N. W.. Ustalenia faktyczne poczynione przez Sąd Rejonowy w niniejszej sprawie są pozbawione jakiegokolwiek błędu, trafne, prawidłowe oraz mające pełne, mocne oraz logiczne oparcie w wiarygodnym materiale dowodowym, a zatem nie mogą być uznane za błędne. Analiza całości zebranego w sprawie materiału dowodowego, pozwala na stwierdzenie, iż oskarżony swoim zachowaniem wyczerpał znamiona przypisanych mu czynów z art. 233 § 1 kk. We wniesionym środku odwoławczym brak było zarzutu dotyczącego niewspółmierności pierwszoinstancyjnego rozstrzygnięcia o karze. W ocenie Sądu Okręgowego nie zaistniały także przesłanki z art. 440 kpk które uprawniałyby do ingerencji w tą cześć wyroku. Dlatego też, przy wyczerpującym wywodzie Sądu Rejowego w części dotyczącej kary, odstąpiono od zupełnie abstrakcyjnego omawiania tej kwestii w niniejszych rozważaniach, podzielając w tym względzie stanowisko proceduralne Sądu Apelacyjnego w Lublinie wyrażone w wyroku z dnia 25 stycznia 2018 r., sygn. II AKa 275/17 (Legalis Numer 1728581). Wniosek Obrońca oskarżonego wniósł o uniewinnienie oskarżonego od popełnienia zarzucanego mu czynu ewentualnie uchylenie wyroku i przekazanie sprawy Sądowi I instancji do ponownego rozpoznania. ☐ zasadny ☐ częściowo zasadny ☒ niezasadne Zwięźle o powodach uznania wniosku za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny. Bezzasadność podniesionych zarzutu skutkowała bezzasadnością wniosków. 4. OKOLICZNOŚCI PODLEGAJĄCE UWZGLĘDNIENIU Z URZĘDU 1. ------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------ Zwięźle o powodach uwzględnienia okoliczności ------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------ 5. ROZSTRZYGNIĘCIE SĄDU ODWOŁAWCZEGO 5.1. Utrzymanie w mocy wyroku sądu pierwszej instancji 1. Przedmiot utrzymania w mocy Wyrok Sądu Rejonowego w Łukowie z dnia 15 stycznia 2026r. r. sygn. akt II K 333/25- utrzymany w całości. Zwięźle o powodach utrzymania w mocy Bezzasadność zarzutów skutkowała bezzasadnością wniosku. 5.2. Zmiana wyroku sądu pierwszej instancji 1. Przedmiot i zakres zmiany ----------------------------------------------------------------------------------------------- Zwięźle o powodach zmiany ------------------------------------------------------------------------------------------------------------------- 5.3. Uchylenie wyroku sądu pierwszej instancji 5.3.1. Przyczyna, zakres i podstawa prawna uchylenia 1.1. ----------------------------------------------------------------------------------- ☐ art. 439 k.p.k. Zwięźle o powodach uchylenia ------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------ 2.1. Konieczność przeprowadzenia na nowo przewodu w całości ☐ art. 437 § 2 k.p.k. Zwięźle o powodach uchylenia ------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------ 3.1. Konieczność umorzenia postępowania ☐ art. 437 § 2 k.p.k. Zwięźle o powodach uchylenia i umorzenia ze wskazaniem szczególnej podstawy prawnej umorzenia ------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------ 4.1. ----------------------------------------------------------------------------------- ☐ art. 454 § 1 k.p.k. Zwięźle o powodach uchylenia ------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------ 5.3.2. Zapatrywania prawne i wskazania co do dalszego postępowania ---------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------- 5.4. Inne rozstrzygnięcia zawarte w wyroku Punkt rozstrzygnięcia z wyroku Przytoczyć okoliczności --------------------- --------------------------------------------------------------------------------------------------------------- 6. Koszty Procesu Punkt rozstrzygnięcia z wyroku Przytoczyć okoliczności II. Na podstawie art. 636 § 1 kpk w zw. z art. 634 kpk w zw. z art. 626 § 1 kpk Sąd Okręgowy zasądził od oskarżonego na rzecz Skarbu Państwa kwotę 500 zł kosztów sądowych za postępowanie odwoławcze mając na uwadze fakt, że oskarżony nie ma nikogo na utrzymaniu i prowadzi działalność gospodarczą oraz posiada majątek. 7. PODPIS 1.3. Granice zaskarżenia Kolejny numer załącznika 1 Podmiot wnoszący apelację obrońca Rozstrzygnięcie, brak rozstrzygnięcia albo ustalenie, którego dotyczy apelacja wyrok w części 1.3.1. Kierunek i zakres zaskarżenia ☒ na korzyść ☐ na niekorzyść ☐ w całości ☒ w części ☒co do winy ☐co do kary ☐co do środka karnego lub innego rozstrzygnięcia albo ustalenia 1.3.2. Podniesione zarzuty Zaznaczyć zarzuty wskazane przez strony w apelacji ☐art. 438 pkt 1 k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w zakresie kwalifikacji prawnej czynu przypisanego oskarżonemu ☐art. 438 pkt 1a k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w innym wypadku niż wskazany w art. 438 pkt 1 k.p.k., chyba że pomimo błędnej podstawy prawnej orzeczenie odpowiada prawu ☒art. 438 pkt 2 k.p.k. – obraza przepisów postępowania, jeżeli mogła ona mieć wpływ na treść orzeczenia ☒art. 438 pkt 3 k.p.k. – błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia, jeżeli mógł on mieć wpływ na treść tego orzeczenia ☐art. 438 pkt 4 k.p.k. – rażąca niewspółmierność kary, środka karnego, nawiązki lub niesłusznego zastosowania albo niezastosowania środka zabezpieczającego, przepadku lub innego środka ☐art. 439 k.p.k. ☐brak zarzutów 1.4. Wnioski ☒uchylenie ☒zmiana

Sygn. akt II Ka 39/24 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 8 marca 2024 r. Sąd Okręgowy w Siedlcach II Wydział Karny w składzie: Przewodniczący: Sędzia SO Grażyna Jaszczuk Protokolant: st. sekr. sądowy Beata Defut-Kołodziejak przy udziale Prokuratora Sylwii Kiersnowskiej po rozpoznaniu w dniu 8 marca 2024 r. sprawy K. P. oskarżonego z art. 178a § 1 kk na skutek apelacji, wniesionej przez obrońcę oskarżonego od wyroku Sądu Rejonowego w Węgrowie z dnia 30 października 2023 r. sygn. akt II K 197/23 I. wyrok utrzymuje w mocy; II. zasądza od oskarżonego K. P. na rzecz Skarbu Państwa kwotę 280 złotych tytułem opłaty za II instancję oraz 20 złotych tytułem wydatków postępowania odwoławczego. UZASADNIENIE Formularz UK 2 Sygnatura akt II Ka 39/24 Załącznik dołącza się w każdym przypadku. Podać liczbę załączników: 1 1. CZĘŚĆ WSTĘPNA 1.1. Oznaczenie wyroku sądu pierwszej instancji Wyrok Sądu Rejonowego w Węgrowie z dnia 30 października 2023 r., sygn. akt II K 197/23 1.2. Podmiot wnoszący apelację ☐ oskarżyciel publiczny albo prokurator w sprawie o wydanie wyroku łącznego ☐ oskarżyciel posiłkowy ☐ oskarżyciel prywatny ☒ obrońca ☐ oskarżony albo skazany w sprawie o wydanie wyroku łącznego ☐ inny 1.3. Granice zaskarżenia 1.3.1. Kierunek i zakres zaskarżenia ☒ na korzyść ☐ na niekorzyść ☒ w całości ☐ w części ☐ co do winy ☐ co do kary ☐ co do środka karnego lub innego rozstrzygnięcia albo ustalenia 1.3.2. Podniesione zarzuty Zaznaczyć zarzuty wskazane przez strony w apelacji ☐ art. 438 pkt 1 k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w zakresie kwalifikacji prawnej czynu przypisanego oskarżonemu ☐ art. 438 pkt 1a k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w innym wypadku niż wskazany w art. 438 pkt 1 k.p.k., chyba że pomimo błędnej podstawy prawnej orzeczenie odpowiada prawu ☐ art. 438 pkt 2 k.p.k. – obraza przepisów postępowania, jeżeli mogła ona mieć wpływ na treść orzeczenia ☒ art. 438 pkt 3 k.p.k. – błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia, jeżeli mógł on mieć wpływ na treść tego orzeczenia ☐ art. 438 pkt 4 k.p.k. – rażąca niewspółmierność kary, środka karnego, nawiązki lub niesłusznego zastosowania albo niezastosowania środka zabezpieczającego, przepadku lub innego środka ☐ art. 439 k.p.k. ☐ brak zarzutów 1.4. Wnioski ☐ uchylenie ☒ zmiana 2. Ustalenie faktów w związku z dowodami przeprowadzonymi przez sąd odwoławczy 2.1. Ustalenie faktów 2.1.1. Fakty uznane za udowodnione Lp. Oskarżony Fakt oraz czyn, do którego fakt się odnosi Dowód Numer karty ---- ---------------------- ------------------------------------------------------------- -------------- -------------- 2.1.2. Fakty uznane za nieudowodnione Lp. Oskarżony Fakt oraz czyn, do którego fakt się odnosi Dowód Numer karty --------- --------------------- -------------------------------------------------------------- -------------- -------------- 2.2. Ocena dowodów 2.2.1. Dowody będące podstawą ustalenia faktów Lp. faktu z pkt 2.1.1 Dowód Zwięźle o powodach uznania dowodu ---------------- ------------------------------------ --------------------------------------------------------------------------- 2.2.2. Dowody nieuwzględnione przy ustaleniu faktów(dowody, które sąd uznał za niewiarygodne oraz niemające znaczenia dla ustalenia faktów) Lp. faktu z pkt 2.1.1 albo 2.1.2 Dowód Zwięźle o powodach nieuwzględnienia dowodu ------------------ ------------------------------------ ------------------------------------------------------------------------- . STANOWISKO SĄDU ODWOŁAWCZEGO WOBEC ZGŁOSZONYCH ZARZUTÓW i wniosków Lp. Zarzut Błąd w ustaleniach faktycznych, który miał wpływ na treść wyroku, tj.: a) Ustalenie, iż oskarżony działał umyślnie, podczas gdy z zeznań wszystkich przesłuchanych świadków wynikało, iż oskarżony w chwili podjęcia decyzji o prowadzeniu pojazdu (31.03.2023 r.) był przekonany, iż nie znajduje się pod wpływem alkoholu, czemu dał wyraz komunikując to świadkom przed podróżą oraz Funkcjonariuszowi Policji przybyłemu na miejsce zdarzenia. b) Przez zaniechanie nieustalenia, iż przekonanie oskarżonego o spaleniu przez jego organizm alkoholu spożytego w dniu 30.03.2023 r., było uzasadnione, na podstawie ustalonych przez Sąd okoliczności spożywania alkoholu w szczególności: ilości i mocy alkoholu a także czasu i okolicznościach jego spożycia. c) Ustalenie, że oskarżony doprowadził do zdarzenia drogowego uderzając swoim pojazdem w tył śmieciarki, podczas gdy oskarżony zaprzeczył aby to on doprowadził do kolizji przy czym kolizja drogowa nie była przedmiotem niniejszego postępowania a postępowanie dowodowe w tej kwestii nie było prowadzone. ☐ zasadny ☐ częściowo zasadny ☒ niezasadny Zwięźle o powodach uznania zarzutu za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny Wniesiony środek odwoławczy był bezzasadny i nie zasługiwał na uwzględnienie. Sąd Okręgowy nie podzielił żadnego z argumentów przytoczonych przez obrońcę oskarżonego w uzasadnieniu zarzutów podnoszonych w apelacji. Należy stwierdzić, iż w ocenie Sądu II instancji, Sąd Rejonowy w Węgrowie rozpoznając sprawę w sposób prawidłowy i wyczerpujący rozważył wszelkie okoliczności i dowody ujawnione w toku rozprawy głównej, przemawiające zarówno na korzyść, jak i na niekorzyść oskarżonego (art. 4 k.p.k.), dokonując następnie na ich podstawie prawidłowych ustaleń faktycznych. Wbrew twierdzeniom obrońcy zawartym w apelacji, ustalenia faktyczne poczynione przez Sąd I instancji dotyczące umyślności winy oskarżonego w zakresie przypisanego mu zaskarżonym wyrokiem czynu są prawidłowe, gdyż stanowią wynik właściwie przeprowadzonego postępowania dowodowego. Ocena materiału dowodowego dokonana przez Sąd I instancji nie wykazuje błędów natury logicznej, nie była stronnicza, jak również nie wykracza poza ramy swobodnej oceny dowodów, chronionej przepisem art. 7 k.p.k., której to wyniki w sposób wyczerpujący zostały wyeksponowane w uzasadnieniu tegoż wyroku. Na stwierdzenie powyższych okoliczności pozwala uważna lektura uzasadnienia zaskarżonego wyroku. W pisemnych motywach wyroku Sąd I instancji wskazał bowiem dowody, które obdarzył przymiotem wiarygodności oraz wyjaśnił, którym dowodom i z jakich powodów dał wiarę. Wskazał także części zeznań świadków, którym waloru wiarygodności odmówił i precyzyjnie oraz przekonywująco wyjaśnił, z jakich przyczyn elementy zeznań oskarżonego oraz świadków na wiarę nie zasługują. Ustalenia poczynione przez Sąd Rejonowy w oparciu o tak dokonaną ocenę dowodów są zatem prawidłowe, co w ocenie Sądu II instancji prowadzi do przekonania, iż zarzuty apelacyjne podnoszone przez obrońcę oskarżonego K. P. w tym zakresie są chybione. Nie można zgodzić się z argumentacją sformułowaną w apelacji, zgodnie z którą oskarżony w chwili podjęcia decyzji o prowadzeniu pojazdu w dniu 31 marca 2023 roku był przekonany, iż nie znajduje się pod wpływem alkoholu. Twierdzenia te stoją w sprzeczności ze zgromadzonym w sprawie materiałem dowodowym, a przede wszystkim z zeznaniami świadka O. T., która podała, iż od oskarżonego czuć było silną woń alkoholu, a także z dokumentami z protokołów badania stanu trzeźwości oskarżonego, ponieważ badania te jednoznacznie wskazują na początkowo wzrastającą tendencję stężenia zawartości alkoholu w wydychanym powietrzu u oskarżonego. Bezsprzecznym jest, iż oskarżony został poddany badaniu stanu trzeźwości urządzeniem Alco-Sensor IV CM nr fabryczny 119244 z wynikami 0,31 mg/l o godzinie 07:46, 0,31 mg/l o godzinie 07:47, oraz 0,35 mg/l o godzinie 08:02 (k. 2-2v akt sprawy). W aktach sprawy znajduje się aktualne świadectwo wzorcowania urządzenia Alco-Sensor IV CM nr fabryczny 119244 wydane dnia 14 listopada 2022 r. (k. 6-6v akt sprawy). Wobec powyższego, Sąd II instancji podziela zdanie Sądu I instancji, iż zachowanie oskarżonego wyczerpało znamiona czynu opisanego w art. 178a § 1 k.k, ponieważ oskarżony w dniu 31 marca 2023 roku był kierowcą samochodu osobowego marki T. (...) o numerze rejestracyjnym (...) i w trakcie prowadzenia pojazdu znajdował się w stanie nietrzeźwości. Sąd II instancji podziela zdanie Sądu I instancji, iż oskarżonemu można przypisać winę, z uwagi na to, że znajdował się on w normalnej sytuacji motywacyjnej mogąc podjąć działanie zgodnie z prawem, przy czym wprawiając się w stan nietrzeźwości znał jego działanie, a w czasie czynu był w pełni poczytalny. Odnosząc się do kolejnego twierdzenia obrońcy oskarżonego z punktu II lit. b apelacji, Sąd II instancji nie dopatrzył się uchybień w ustaleniach stanu faktycznego, ponieważ jak wskazano w uzasadnieniu, Sąd I instancji nie podzielił wyjaśnień oskarżonego K. P. w zakresie w którym nie przyznał się do popełnienia zarzucanego mu czynu i twierdził, że kierował samochodem w dacie zdarzenia, ponieważ uznał, że jest trzeźwy. Zgodnie z postanowieniem Sądu Najwyższego z dnia 28 października 2020 roku, sygn. akt II KK 405/19, LEX nr 3077362, nie można uznać za naruszenie prawa sytuacji, gdy sądy powszechne za pomocą innych, niż by sobie życzyły tego strony, określonych dowodów realizują swój obowiązek ustalenia prawdy materialnej. W skarżonej sprawie Sąd I instancji ustalił sprawstwo oskarżonego co do zarzucanego mu aktem oskarżenia czynu za pomocą dowodów w postaci wyjaśnień oskarżonego K. P., zeznań świadka M. P., zeznań świadka W. P., zeznań świadka O. T., a także protokołów badania stanu trzeźwości oskarżonego K. P.. Nie można zgodzić się również z twierdzeniem zawartym w apelacji, zarzucającym iż Sąd I instancji ustalił, że oskarżony doprowadził do zdarzenia drogowego uderzając swoim pojazdem w tył śmieciarki, podczas gdy oskarżony zaprzeczył aby to on doprowadził do kolizji. Ramy postępowania zostały określone przez akt oskarżenia, zgodnie z którym, K. P. został oskarżony o czyn z art. 178a § 1 k.k. tj. o kierowanie samochodem w ruchu lądowym w stanie nietrzeźwości tj. mając 0,31 mg/l zmierzające do 0,35 mg/l alkoholu w wydychanym powietrzu. Jak słusznie zauważono w apelacji, kolizja drogowa nie była przedmiotem niniejszego postępowania, a postępowanie dowodowe w tej kwestii nie było prowadzone. Wobec tego nie sposób zgodzić się, z twierdzeniem, że Sąd I instancji dokonał własnych ustaleń co do okoliczności zderzenia się pojazdów w dniu 31 marca 2023 roku i uznał winę oskarżonego za doprowadzenie do kolizji i miało to wpływ na treść wyroku. Zgodnie z wyrokiem Sądu Najwyższego z dnia 2 czerwca 2016 roku, WA 4/16, LEX nr 2053656, błąd w ustaleniach faktycznych, o których mowa w art. 438 pkt 3 k.p.k., to de facto błąd w logicznej ocenie zgromadzonego materiału dowodowego poprzez wyprowadzenie przez Sąd orzekający błędnych wniosków. Z kolei zarzut co do błędu w ustaleniach faktycznych (...) winien odnosić się do oceny wniosków, które nie odpowiadają prawidłowości logicznego rozumowania, a przez to nie może sprowadzać się do polemiki z ustaleniami Sądu. Stanowisko przedstawione w tym judykacie aprobuje także Sąd Okręgowy w Siedlcach, stwierdzając, iż ustalenia faktyczne dokonane w niniejszej sprawie przez Sąd I instancji są pozbawione jakiegokolwiek błędu, trafne, prawidłowe oraz mające pełne i mocne oparcie w wiarygodnym materiale dowodowym, a zatem nie mogą być uznane za błędne. Nie ma wątpliwości co do tego, iż oskarżony swoim zachowaniem wyczerpał znamiona zarzucanego mu czynu z art. 178a §1 k.k. W ocenie Sądu II instancji, dokonany przez Sąd I instancji wybór rodzaju kary zasadniczej – najłagodniejszej rodzajowo kary grzywny i określenie wymiaru samej ilości stawek dziennych tejże kary nie budzi jakichkolwiek zastrzeżeń. Pisemne motywy zaskarżonego wyroku w pełni przekonują, iż Sąd Rejonowy przesłankom łagodzącym oraz obciążającym tego oskarżonego nadał właściwą rangę i znaczenie oraz w należyty sposób uwzględnił kodeksowe kwalifikatory dyrektyw wymiaru kary, które wpływają na jej wymiar. Ilość stawek dziennych kary (140) oraz jej wysokość (20 złotych) w rozważanym przypadku jest przede wszystkim adekwatna do stopnia zawinienia oskarżonego K. P., spełniając przy tym pozostałe czynniki, o jakich mowa w art. 53 k.k w zw. z art. 33 k.k. Wymierzona kara zawiera w sobie ładunek dolegliwości koniecznej dla pełnego uświadomienia oskarżonemu konieczności poszanowania przepisów prawa. Sąd I instancji na podstawie art. 42 § 2 kk sąd orzekł wobec oskarżonego K. P. środek karny w postaci zakazu prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych na okres 3 (trzech) lat. Wymierzenie tego środka karnego i jego wysokość nie budzi zastrzeżeń, bowiem ustalając okres zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych Sąd I instancji miał na uwadze przede wszystkim cele zapobiegawcze i wychowawcze, które ma spełnić ten środek karny w stosunku do osoby oskarżonego, a także potrzeby w zakresie kształtowania świadomości prawnej społeczeństwa. Ponadto Sąd miał także na względzie stan nietrzeźwości oskarżonego w dacie czynu tj. 0,31 mg/l zmierzające do 0,35 mg/l alkoholu w wydychanym powietrzu i z tego względu okres zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych został orzeczony na 3 lata, czyli w najniższym możliwym wymiarze przewidzianym w kodeksie karnym za popełnienie czynu z art. 178a §1 kk. Wniosek Na podstawie art. 427 § 1 k.p.k w związku z art. 437 § 1 i 2 k.p.k., o zmianę zaskarżonego wyroku i orzeczenie odmienne co do istoty sprawy tj. poprzez uniewinnienie oskarżonego od zarzucanego mu czynu ☐ zasadny ☐ częściowo zasadny ☒ niezasadny Zwięźle o powodach uznania wniosku za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny. Bezzasadność zarzutu warunkowała bezzasadność wniosku. 4. OKOLICZNOŚCI PODLEGAJĄCE UWZGLĘDNIENIU Z URZĘDU 1. ------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------ Zwięźle o powodach uwzględnienia okoliczności ------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------ 5. ROZSTRZYGNIĘCIE SĄDU ODWOŁAWCZEGO 5.1. Utrzymanie w mocy wyroku sądu pierwszej instancji 1. Przedmiot utrzymania w mocy Zaskarżony wyrok utrzymano w mocy w całości. Zwięźle o powodach utrzymania w mocy Bezzasadność wniesionej apelacji i brak okoliczności podlegających uwzględnieniu z urzędu. 5.2. Zmiana wyroku sądu pierwszej instancji 1. Przedmiot i zakres zmiany ------------------------------------------------------------------------------------------ Zwięźle o powodach zmiany ------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------ 5.3. Uchylenie wyroku sądu pierwszej instancji 5.3.1. Przyczyna, zakres i podstawa prawna uchylenia 1.1. ----------------------------------------------------------------------------------- ☐ art. 439 k.p.k. Zwięźle o powodach uchylenia ------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------ 2.1. Konieczność przeprowadzenia na nowo przewodu w całości ☐ art. 437 § 2 k.p.k. Zwięźle o powodach uchylenia ----------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------- 3.1. Konieczność umorzenia postępowania ☐ art. 437 § 2 k.p.k. Zwięźle o powodach uchylenia i umorzenia ze wskazaniem szczególnej podstawy prawnej umorzenia ------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------ 4.1. ------------------------------------------------------------------------------------- ☐ art. 454 § 1 k.p.k. Zwięźle o powodach uchylenia ------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------ 5.3.2. Zapatrywania prawne i wskazania co do dalszego postępowania ---------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------- 5.4. Inne rozstrzygnięcia zawarte w wyroku Punkt rozstrzygnięcia z wyroku Przytoczyć okoliczności --------------------- --------------------------------------------------------------------------------------------------------------- 6. Koszty Procesu P unkt rozstrzygnięcia z wyroku Przytoczyć okoliczności II. Sąd Okręgowy na podstawie art. 634 k.p.k. w zw. z art. 636 § 1 k.p.k. w zw. z art. 627 k.p.k. i art. 2 ust. 2 ustawy z dnia 23 czerwca 1973 r. o opłatach w sprawach karnych (tekst jedn. Dz. U. z 1983 r., Nr 49, poz. 223 z późn. zm.), obciążył oskarżonego kosztami sądowymi za II instancję (280 zł opłaty od kary i 20 zł ryczałtu za doręczenia pism w postępowaniu apelacyjnym). 7. PODPIS 1.3. Granice zaskarżenia Kolejny numer załącznika 1 Podmiot wnoszący apelację obrońca Rozstrzygnięcie, brak rozstrzygnięcia albo ustalenie, którego dotyczy apelacja Cały wyrok 1.3.1. Kierunek i zakres zaskarżenia ☒ na korzyść ☐ na niekorzyść ☒ w całości ☐ w części ☐ co do winy ☐ co do kary ☐ co do środka karnego lub innego rozstrzygnięcia albo ustalenia 1.3.2. Podniesione zarzuty Zaznaczyć zarzuty wskazane przez strony w apelacji ☐ art. 438 pkt 1 k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w zakresie kwalifikacji prawnej czynu przypisanego oskarżonemu ☐ art. 438 pkt 1a k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w innym wypadku niż wskazany w art. 438 pkt 1 k.p.k., chyba że pomimo błędnej podstawy prawnej orzeczenie odpowiada prawu ☐ art. 438 pkt 2 k.p.k. – obraza przepisów postępowania, jeżeli mogła ona mieć wpływ na treść orzeczenia ☒ art. 438 pkt 3 k.p.k. – błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia, jeżeli mógł on mieć wpływ na treść tego orzeczenia ☐ art. 438 pkt 4 k.p.k. – rażąca niewspółmierność kary, środka karnego, nawiązki lub niesłusznego zastosowania albo niezastosowania środka zabezpieczającego, przepadku lub innego środka ☐ art. 439 k.p.k. ☐ brak zarzutów 1.4. Wnioski ☐ uchylenie ☒ zmiana

art. 438 pkt 1 k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w zakresie kwalifikacji prawnej czynu przypisanego oskarżonemu art. 438 pkt 1a k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w innym wypadku niż wskazany w art. 438 pkt 1 k.p.k., chyba że pomimo błędnej podstawy prawnej orzeczenie odpowiada prawu