II Co 993/20 · Sąd powszechny

POSTANOWIENIE Dnia 28 maja 2021 roku Referendarz sądowy E. J. w Sądzie Rejonowym Poznań – Nowe Miasto i Wilda w Poznaniu, Wydział II Cywilny po rozpoznaniu w dniu 28 maja 2021 roku w Poznaniu na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku: (...) spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w S. przeciwko spadkobiercy dłużnika K. N.: D. N. i S. N. o nadanie klauzuli wykonalności przeciwko spadkobiercom dłużnika postanawia:

1. nadać klauzulę wykonalności prawomocnemu nakazowi zapłaty w postępowaniu upominawczym z dnia 14 października 2010 roku wydanemu przez Referendarza sądowego w Sądzie Rejonowym w Lublinie w sprawie o sygnaturze akt XVI Nc – e (...), któremu Sąd Rejonowy Poznań – Nowe Miasto i Wilda w Poznaniu postanowieniem z dnia 21 kwietnia 2015 roku wydanym w sprawie o sygnaturze akt II Co 1737/15 roku nadał klauzulę wykonalności na rzecz (...) spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w S. jako następcy prawnemu wierzyciela Spółdzielczej Kasy Oszczędnościowo – Kredytowej im.

F. S. z siedzibą w G., przeciwko spadkobiercom dłużnika K. N., tj. przeciwko D. N. i S. N., na których na skutek dziedziczenia przeszedł obowiązek dłużnika K. N., 2. oddalić wniosek o zasądzenie kosztów zastępstwa procesowego w postępowaniu o nadanie klauzuli wykonalności w wysokości 120,00 zł, kosztów wniesionej opłaty sądowej w kwocie 50,00 zł, jak też o zasądzenie kosztów wniesionej opłaty skarbowej od pełnomocnictwa w wysokości 17,00 zł oraz kwoty 20,00 zł tytułem kosztów uzyskania odpisu postanowienia o stwierdzeniu nabycia spadku.

Referendarz sądowy E. J.

UZASADNIENIE

(...) spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w S. wniosła do tut. Sądu o nadanie na swoją rzecz, przeciwko spadkobiercom dłużnika K. N., tj. przeciwko D. N. i S. N., klauzuli wykonalności prawomocnemu nakazowi zapłaty w postępowaniu upominawczym z dnia 14 października 2010 r. wydanemu przez Referendarza sądowego w Sądzie Rejonowym w Lublinie w sprawie o sygnaturze akt XVI Nc – e (...), któremu Sąd Rejonowy Poznań – Nowe Miasto i Wilda w Poznaniu postanowieniem z dnia 21 kwietnia 2015 r. wydanym w sprawie o sygnaturze akt II Co 1737/15 nadał klauzulę wykonalności na rzecz następcy prawnego wierzyciela Spółdzielczej Kasy Oszczędnościowo– Kredytowej im.

F. S. z siedzibą w G., tj. na rzecz (...) spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w S.. Wnioskodawca wniósł nadto o zasądzenie kosztów zastępstwa procesowego w postępowaniu o nadanie klauzuli wykonalności w wysokości 120,00 zł, kosztów wniesionej opłaty sądowej w kwocie 50,00 zł, jak też o zasądzenie kosztów wniesionej opłaty skarbowej od pełnomocnictwa w wysokości 17,00 zł oraz kwoty 20,00 zł, tytułem kosztów uzyskania odpisu postanowienia o stwierdzeniu nabycia spadku. Referendarz sądowy zważył, co następuje:

W myśl art. 788 § 1 k.p.c., jeżeli uprawnienie lub obowiązek po powstaniu tytułu egzekucyjnego lub w toku sprawy przed wydaniem tytułu przeszły na inną osobę, sąd nada klauzulę wykonalności przeciwko tej osobie, gdy przejście to będzie wykazane dokumentem urzędowym lub prywatnym z podpisem urzędowo poświadczonym. Pojęcie „przejścia uprawnienia lub obowiązku” występuje w tym przepisie w znaczeniu materialno - prawnej zmiany podmiotu roszczenia stwierdzonego w tytule egzekucyjnym (por. F. Zedler, Glosa do uchwały SN z 7 lutego 1997 r., III CZP 125/96, OSP 1997/12, poz. 225, s. 613).

Stosownie natomiast do treści art. 779 § 2 k.p.c., jeżeli tytuł był wydany przeciwko spadkodawcy, przejście obowiązków na spadkobierców następuje stosownie do art. 788 k.p.c., a kognicja sądu ogranicza się do formalnego badania, czy osnowa przedłożonego dokumentu urzędowego lub dokumentu prywatnego z podpisem urzędowo poświadczonym stwierdza fakt przejścia uprawnień. Przedmiotem bowiem postępowania określonego w art. 788 § 1 k.p.c. jest jedynie formalna kontrola, czy na podstawie dokumentów znajdujących się w aktach można ustalić, że przejście uprawnienia nastąpiło, po powstaniu tytułu egzekucyjnego lub w toku sprawy przed jego wydaniem, wykluczone jest natomiast badanie, czy do przejścia praw lub obowiązków rzeczywiście doszło (tak: postanowienie SA we Wrocławiu z 21 maja 2012 r., I ACz 881/12, LEX nr 1171336, postanowienie SA w Krakowie z 3 września 2012 r., I ACz 1207/12, L. ).

W przedmiotowej sprawie wnioskodawca wskazał, iż nakazem zapłaty w postępowaniu upominawczym z dnia 14 października 2010 r. Referendarz sądowy w Sądzie Rejonowym w Lublinie w sprawie o sygnaturze akt XVI Nc – e (...) nakazał pozwanej K. N. zapłacić powodowi Spółdzielczej Kasie Oszczędnościowo – Kredytowej im. F. S. z siedzibą w G. kwotę 8761,75 zł wraz z odsetkami umownymi w wysokości czterokrotności stopy lombardowej NBP od dnia 14 września 2010 r. do dnia zapłaty oraz kwotę 1311,98 zł tytułem zwrotu kosztów procesu.

Postanowieniem z dnia 7 grudnia 2010 r. Referendarz sądowy w Sądzie Rejonowym w Lublinie nadał klauzulę wykonalności prawomocnemu nakazowi zapłaty z dnia 14 października 2010 r. K. N. zmarła w dniu 16 września 2014 r. Spadek po niej nabyli na podstawie ustawy, w ½ części, mąż S. N. i syn D. N., co zostało potwierdzone dokumentem urzędowym – odpisem postanowienia z dnia 10 września 2019 r. o stwierdzeniu nabycia spadku, wydanym przez Sąd Rejonowy Poznań – Nowe Miasto i Wilda w Poznaniu w sprawie o sygnaturze akt I Ns 985/18.

Zgodnie z treścią art. 1025 § 2 k.c. domniemywa się, że osoba, która uzyskała stwierdzenie nabycia spadku albo poświadczenie dziedziczenia, jest spadkobiercą. Wskutek dziedziczenia dochodzi do przeniesienia obowiązków majątkowych zmarłego. Spadkobierca nabywa spadek z chwilą śmierci spadkodawcy, która miała miejsce w dniu 16 września 2014 r., a więc po powstaniu tytułu egzekucyjnego – nakazu zapłaty w postępowaniu upominawczym z dnia 14 października 2010 r. wydanego w sprawie o sygnaturze akt XVI Nc – e (...). Tak więc zgodnie z art. 922 § 1 k.c. w zw. z art. 924 k.c. w zw. z art. 925 k.c., z chwilą śmierci K.

N. w dniu 16 września 2014 r. jej obowiązek przeszedł na spadkobierców, tj. S. N. i D. N., przy czym zgodnie z art. 1034 k.c. do chwili działu spadku spadkobiercy ponoszą solidarną odpowiedzialność za długi spadkowe. Jeżeli jeden ze spadkobierców spełnił świadczenie, może on żądać zwrotu od pozostałych spadkobierców w częściach, które odpowiadają wielkości ich udziałów (§ 1); od chwili działu spadku spadkobiercy ponoszą odpowiedzialność za długi spadkowe w stosunku do wielkości udziałów (§ 2). Zgodnie z treścią art. 1012 k.c., spadkobierca może bądź przyjąć spadek bez ograniczenia odpowiedzialności za długi (przyjęcie proste), bądź przyjąć spadek z ograniczeniem tej odpowiedzialności (przyjęcie z dobrodziejstwem inwentarza), bądź też spadek odrzucić.

Oświadczenie o przyjęciu lub o odrzuceniu spadku może być złożone w ciągu sześciu miesięcy od dnia, w którym spadkobierca dowiedział się o tytule swojego powołania (art. 1015 § 1 k.c.). Wnioskodawca przedłożył dokumenty z których wynikało, że doszło do przerwania biegu przedawnienia. Po wydaniu bowiem postanowienia z dnia 7 grudnia (...). w sprawie o sygnaturze akt XVI Nc – e (...) wierzyciel wszczął postępowanie egzekucyjne, które toczyło się przed Komornikiem Sądowym przy Sądzie Rejonowym w Chodzieży K. O. pod sygnaturą akt Km 5195/10, które zostało następnie przekazane do Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym Poznań – Stare Miasto w P. M.

C. i prowadzone było pod sygnaturą akt Km 75/12 i umorzone postanowieniem z dnia 31 grudnia 2018 r. W dniu 25 marca 2015 r. wnioskodawca złożył do tut. Sądu (sygnatura akt II Co 1737/15) wniosek o nadanie na swoją rzecz, na podstawie art. 788 k.p.c., klauzuli wykonalności nakazowi zapłaty w postępowaniu upominawczym z dnia 14 października 2010 r. Mając powyższe na uwadze, na podstawie cytowanych przepisów, orzeczono jak w punkcie 1 sentencji postanowienia. W punkcie 2 sentencji postanowienia oddalono wniosek wnioskodawcy o „zasądzenie kosztów zastępstwa procesowego w postępowaniu o nadanie klauzuli wykonalności w wysokości 120,00 zł, kosztów wniesionej opłaty sądowej w kwocie 50,00 zł, jak też o zasądzenie kosztów wniesionej opłaty skarbowej od pełnomocnictwa w wysokości 17,00 zł oraz kwoty 20,00 zł tytułem kosztów uzyskania odpisu postanowienia o stwierdzeniu nabycia spadku”.

Wnioskodawca bowiem, reprezentowany przez profesjonalistę jakim jest radca prawny, nie podał, na czyją rzecz i od kogo domaga się zasądzenia owych kosztów, a także nie podał, czy domaga się kosztów według spisu kosztów (brak też pisma ze spisem kosztów) czy według norm przepisanych. Zgodnie zaś z art. 109 k.p.c., stosowanym na podstawie art. 13 § 2 k.p.c. w postępowaniu klauzulowym na posiedzeniu niejawnym odpowiednio, roszczenie o zwrot kosztów wygasa, jeżeli strona najpóźniej przed zamknięciem rozprawy bezpośrednio poprzedzającej wydanie orzeczenia, nie złoży sądowi spisu kosztów albo nie zgłosi wniosku o przyznanie kosztów według norm przepisanych.

Zgłoszenie takiego wniosku jak w niniejszym postępowaniu, nie pozwoliło na uwzględnienie niepełnego wniosku. Brak też było podstaw do wzywania profesjonalisty o uzupełnienie wniosku w tym zakresie, nie stanowiło to bowiem jego braku formalnego a skutkowało oddaleniem wniosku. Nie budzi bowiem wątpliwości w doktrynie i orzecznictwie, iż sąd nie ma możliwości ani obowiązku domyślania się, wyręczania lub prostowania profesjonalnego pełnomocnika w profesjonalnym, a zatem precyzyjnym i dokładnym wskazaniu od kogo, na czyją rzecz i według jakiej zasady domaga się zasądzenia kosztów postępowania, nie może być to także wniosek dorozumiany.

Roszczenie bowiem o zasądzenie kosztów sadowych, którego prekluzję wprowadza art. 109 k.p.c., ma charakter procesowy i pozostaje z żądaniem pozwu (wniosku) w akcesoryjności formalnej – orzeczenie to ma charakter konstytutywny i zarazem jest materialno – prawnym zobowiązaniem do zapłaty kosztów sądowych, które powstają z chwilą uprawomocnienia się orzeczenia zasądzającego te koszty ( postan. SN 10 czerwca 2010 r., I BU 6/09, postan. SN z 20.09.2012 r., IV Cz 55/12, Lex nr 1230158; Komentarz do Kodeksu postępowania cywilnego do art. 109 pod red.

H. Doleckiego, tom. I, wyd. II; postan. SN z 15.11.2002 r., II CK 134/02; postan. SN z 25.10.2012 r., IV Cz 77/12, Lex nr 1288753; T. Demendecki, Rozstrzyganie o kosztach w sądowym postępowaniu cywilnym, Łódź 2019). Referendarz sądowy E. J. ZARZĄDZENIE 1. Proszę odnotować i zakreślić w rep. Co.

2. Pełnomocnikowi wnioskodawcy r. pr. M. J. doręczyć:

a) odpis postanowienia (bez pouczenia), b) tytuł egzekucyjny (znajduje się w k. 30 akt) połączony z odpisem postanowienia i pieczęcią klauzuli – po podpisaniu, ze wzmianką, iż tytuł wydano r. pr. M. J..

3. Wyłączyć akta II Co 1737/15 tut. Sądu (jeżeli zostały uzyskane z Archiwum tut. Sądu zwrócić je do Archiwum).

4. Zwrócić akta I Ns 985/18 do Wydziału I Cywilnego tut. Sądu.

5. Proszę sporządzić kserokopię tytułu wykonawczego i umieścić w k. 30 akt.

6. Akta przedłożyć z korespondencją lub za tydzień od wpłynięcia z.p.o. P., dnia 28 maja 2021 r. Referendarz sądowy E. J.