II K 103/20 · Sąd powszechny

UZASADNIENIE Formularz UK 2 Sygnatura akt IV Ka 109/26 Załącznik dołącza się w każdym przypadku.

UZASADNIENIE Formularz UK 2 Sygnatura akt IV Ka 588/21 Załącznik dołącza się w każdym przypadku.

Sygn. akt II Ka 175/24 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 25 kwietnia 2024r. Sąd Okręgowy w Siedlcach II Wydział Karny w składzie: Przewodniczący: Sędzia SO Grażyna Jaszczuk Protokolant: st. sekr. sąd. Beata Defut-Kołodziejak przy udziale Prokuratora Leszka Wójcika po rozpoznaniu w dniu 25 kwietnia 2024 r. sprawy A. G. oskarżonej z art. 279 §1 k.k. G. M. oskarżonego z art. 279 §1 k.k. w zw. z art. 64 §1 k.k. na skutek apelacji, wniesionej przez obrońców oskarżonych od wyroku Sądu Rejonowego w Garwolinie z dnia 29 listopada 2023 r. sygn. akt II K 557/21 I. zaskarżony wyrok utrzymuje w mocy; II. zasądza od Skarbu Państwa na rzecz adwokatów T. K. i M. M. po 516,60 (w tym 96,60 podatku VAT) zł tytułem obrony z urzędu oskarżonych w postępowaniu odwoławczym; III. zwalnia oskarżonych od kosztów sądowych za II instancję stwierdzając, że wydatki tego postępowania ponosi Skarb Państwa. UZASADNIENIE Formularz UK 2 Sygnatura akt II Ka 175/24 Załącznik dołącza się w każdym przypadku. Podać liczbę załączników: 1 1. CZĘŚĆ WSTĘPNA 1.1. Oznaczenie wyroku sądu pierwszej instancji Wyrok Sądu Rejonowego w Garwolinie z dnia 29 listopada 2023 r. w sprawie II K 557/21 1.2. Podmiot wnoszący apelację ☐ oskarżyciel publiczny albo prokurator w sprawie o wydanie wyroku łącznego ☐ oskarżyciel posiłkowy ☐ oskarżyciel prywatny ☒ obrońca ☐ oskarżony albo skazany w sprawie o wydanie wyroku łącznego ☐ inny 1.3. Granice zaskarżenia 1.3.1. Kierunek i zakres zaskarżenia ☒ na korzyść ☐ na niekorzyść ☒ w całości ☐ w części ☐ co do winy ☐ co do kary ☐ co do środka karnego lub innego rozstrzygnięcia albo ustalenia 1.3.2. Podniesione zarzuty Zaznaczyć zarzuty wskazane przez strony w apelacji ☐ art. 438 pkt 1 k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w zakresie kwalifikacji prawnej czynu przypisanego oskarżonemu ☐ art. 438 pkt 1a k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w innym wypadku niż wskazany w art. 438 pkt 1 k.p.k., chyba że pomimo błędnej podstawy prawnej orzeczenie odpowiada prawu ☒ art. 438 pkt 2 k.p.k. – obraza przepisów postępowania, jeżeli mogła ona mieć wpływ na treść orzeczenia ☒ art. 438 pkt 3 k.p.k. – błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia, jeżeli mógł on mieć wpływ na treść tego orzeczenia ☒ art. 438 pkt 4 k.p.k. – rażąca niewspółmierność kary, środka karnego, nawiązki lub niesłusznego zastosowania albo niezastosowania środka zabezpieczającego, przepadku lub innego środka ☐ art. 439 k.p.k. ☐ brak zarzutów 1.4. Wnioski ☒ uchylenie ☒ zmiana 2. Ustalenie faktów w związku z dowodami przeprowadzonymi przez sąd odwoławczy 2.1. Ustalenie faktów 2.1.1. Fakty uznane za udowodnione Lp. Oskarżony Fakt oraz czyn, do którego fakt się odnosi Dowód Numer karty ------------ --------------- ---------------------------------------------------------------------- ------------------------ -------- 2.1.2. Fakty uznane za nieudowodnione Lp. Oskarżony Fakt oraz czyn, do którego fakt się odnosi Dowód Numer karty ---------- ----------------- --------------------------------------------------------------------- ------------------------ --------- 2.2. Ocena dowodów 2.2.1. Dowody będące podstawą ustalenia faktów Lp. faktu z pkt 2.1.1 Dowód Zwięźle o powodach uznania dowodu ------------------ ------------------------------- ------------------------------------------------------------------------------- 2.2.2. Dowody nieuwzględnione przy ustaleniu faktów(dowody, które sąd uznał za niewiarygodne oraz niemające znaczenia dla ustalenia faktów) Lp. faktu z pkt 2.1.1 albo 2.1.2 Dowód Zwięźle o powodach nieuwzględnienia dowodu ----------------------- ---------------------------------------- --------------------------------------------------------------------------------- . STANOWISKO SĄDU ODWOŁAWCZEGO WOBEC ZGŁOSZONYCH ZARZUTÓW i wniosków Lp. Zarzut 1. I. Obraza przepisów postępowania mogąca mieć wpływ na treść orzeczenia, a w szczególności: a. art. 7 k.p.k. w zw. z art. 366 § 1 k.p.k., w zw. z art. 410 k.p.k., polegająca na dowolnej ocenie zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego z naruszeniem zasad logicznego rozumowania i doświadczenia życiowego poprzez przyjęcie, że wyjaśnienia oskarżonego G. M. nie zasługują na obdarzenie wiarą w całości w sytuacji, gdy są one jasne, logiczne i poparte wyjaśnieniami A. G., a w związku z powyższym brak możliwości zarzucenia popełnienia oskarżonemu przypisywanego mu przestępstwa; b. art. 7 k.p.k., przez dowolną ocenę dowodów występujących w sprawie, polegająca na odmówieniu wiarygodności wyjaśnieniom A. G. w zakresie, w jakim konsekwentnie wskazywała na okoliczności wejścia do budynku i w nim przebywaniu bez zamiaru brania stamtąd czegokolwiek, braku ujawnienia przy oskarżonych kradzionych przedmiotów bądź środków pieniężnych wskazujących, że mogliby coś w przeszłości stamtąd ukraść, co w konsekwencji doprowadziło do błędnych ustaleń faktycznych. c. art. 7 k.p.k., poprzez dowolną a nie swobodną, niezgodną z zasadami logiki i doświadczenia życiowego ocenę dowodów z zeznań świadka/pokrzywdzonego M. C. wyrażające się w uznaniu jego depozycji za wiarygodne w zakresie, w jakim obciążają oskarżonych nie zauważając, iż świadek ten jest zainteresowany wynikiem tego postępowania i jego zeznania celowo wskazują na sprawstwo oskarżonych, co w konsekwencji doprowadziło do błędnych ustaleń faktycznych. II. Błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę wyroku, mający wpływ na jego treść, a polegający na wyrażeniu poglądu, że dowody ujawnione w sprawie i ustalone na ich podstawie okoliczności są wystarczające do przyjęcia, że oskarżony G. M. popełnił zarzucany czyn w sytuacji, gdy brak jest podstaw do takiego przyjęcia w szczególności przez pryzmat właśnie okoliczności znalezienia oskarżonego wraz z partnerką przez właścicieli w domu i przebywania tam przez oskarżonych od dłuższego czasu co wskazuje na brak zamiaru dokonania kradzieży, nie posiadania środków pieniężnych z rzekomej kradzieży, wywiedzenia z faktu posiadania narzędzi wniosków z nich nie wypływających, co w całokształcie okoliczności wskazywało, że oskarżeni jedynie przebywali w tym domu do czego oskarżeni konsekwentnie się przyznawali. III. Rażąca niewspółmierność kary polegająca na orzeczeniu kary 1 roku i 6 miesięcy pozbawienia wolności, gdy całokształt okoliczności podmiotowo-przedmiotowych wskazuje, iż kara ta jest zbyt surowa, biorąc choćby pod uwagę okoliczności sprawy. ☐ zasadny ☐ częściowo zasadny ☒ niezasadny Zwięźle o powodach uznania zarzutu za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny Środek odwoławczy obrońcy oskarżonego G. M. został uznany jako bezzasadny i nie zasługiwał na uwzględnienie. Skarżący, podnosząc zarzuty obrazy wskazanych przez niego przepisów proceduralnych stanął na stanowisku, iż Sąd meriti ocenił materiał dowodowy w postaci wyjaśnień oskarżonych oraz zeznań M. C. w sposób niewłaściwy, co doprowadziło do poczynienia błędnych ustaleń faktycznych, skutkujących niesłusznym przypisaniem oskarżonemu winy za zarzucony mu czyn. Odnosząc się do przedmiotowych zarzutów na wstępie wskazać należy, iż Sąd Rejonowy ocenił materiał dowodowy zgodnie z zasadami płynącymi z art. 7 k.p.k., kierując się w tym wskazaniami wiedzy i doświadczenia życiowego. Wyjaśnienia oskarżonych słusznie nie zostały uwzględnione jako wiarygodne w kluczowej ich części, tj. świadczącej o przebywaniu przez nich w pustostanie jedynie przez ok. jedną dobę oraz niedokonaniu do niego wcześniej włamania i przywłaszczenia z jego wnętrza wymienionego w zarzucie mienia. Zauważyć należy, że wyjaśnienia oskarżonych nie korelują z ich zachowaniem, chociażby w momencie ich ujawnienia w domu przez M. C. i J. D.. Jak słusznie Sąd I instancji zauważył, w przypadku przebywania oskarżonych w domu jedynie przez dobę, w celu schronienia się przed warunkami pogodowymi, ich zachowanie powinno być zgoła inne, a wyrażać się zaskoczeniem, poczuciem wstydu, skruchą i potrzebą jak najszybszego opuszczenia domu. Jednakże po ujawnieniu ich pobytu, jak wynika z wiarygodnych zeznań wyżej wymienionych pokrzywdzonych, oskarżeni początkowo nie chcieli opuścić nieruchomości, zaprezentowali postawę roszczeniową, która pojawiła się z przyczyny dłuższego pobytu w tym domu. Taki stan rzeczy został ustalony na podstawie wiarygodnych zeznań pokrzywdzonych, którzy nie mieli interesu, aby przedstawiać te fakty odmiennie. Przeciwko wiarygodności wyjaśnieniom oskarżonych przemawiał również fakt, o którym wspomniał Sąd w uzasadnieniu pierwszoinstancyjnego wyroku, a dotyczył korzystania przez oskarżonego przy paleniu papierosa ze słoika, w którym znajdowała się już duża ilość niedopałków. Nie można się zgodzić ze skarżącym, iż wyjaśnienia oskarżonych są spójne i logiczne, a przemawia za tym m.in. to, że oskarżona wyjaśniła na rozprawie, że w tym domu mieszkał „jakiś starszy facet” i wspólnie z oskarżonym widywali go jak wchodził i wychodził (k. 194). Oskarżony w swoich wyjaśnieniach o tym fakcie nie wskazał ani razu, a co niewątpliwie byłoby ważne z punktu widzenia jego interesu i trudno uznać, że o tym mógł po prostu zapomnieć lub uznać za nieistotne. Przeciwko wiarygodności wyjaśnień przemawia również kwestia tłumaczenia celu posiadania zabezpieczonych w postępowaniu narzędzi. Trudno sobie wyobrazić sytuację, że oskarżonym zepsuł się samochód znacznie oddalony od miejsca ich pobytu, że pożyczyli narzędzia od kogoś, kogo nawet nie potrafią bliżej określić, a rzekomej naprawy jeszcze się nawet nie podjęli. Następnie, nie sposób się zgodzić z argumentacją skarżącego co do tego, że fakt dłuższego przebywania w domu wykluczał sens dokonania kradzieży w tym samym miejscu, a także, że za ich niewinnością przemawiał brak śladów świadczących o takim przebiegu wydarzeń. Stanowisko obrońcy oparte jest jedynie na domniemaniu i przyjętej linii obrony, podczas gdy właśnie czasokres zarzuconego czynu wskazuje na to, że kradzieży mogli się dopuścić znacznie wcześniej niż w dniu ich ujawnienia, czyli bliżej daty 15 marca 2021 r. To pozwoliłoby zatrzeć ślady i spieniężyć przedmioty zabrane w celu przywłaszczenia lub chociażby je ukryć. Skarżący odniósł się krytycznie także do oceny poczynionej przez Sąd I instancji, dotyczącej zeznań pokrzywdzonego M. C., zarzucając ich niewiarygodność z racji posiadanego przez niego interesu w niniejszym postępowaniu. Na wstępie zauważyć należy, że nie można wykluczać niejako automatycznie zeznań osoby pokrzywdzonej w sprawie tylko dlatego, że jest bezpośrednio zainteresowana wynikiem postępowania (por. wyrok Sądu Apelacyjnego w Poznaniu z 11.07.2013 r., II AKa 81/13, LEX nr 1363328). Zeznania takiej osoby, jak również pozostały materiał dowodowy, są oceniane przez pryzmat całokształtu zebranego materiału, zgodnie ze wskazaniami zawartymi w art. 7 k.p.k. Dopiero po tak przeprowadzonej konfrontacji całokształtu materiału dowodowego można ocenić, czy dowód winien być uwzględniony jako wiarygodny, czy też nie. W niniejszej sprawie Sąd Okręgowy zważył, że zeznania M. C. Sąd Rejonowy słusznie ocenił jako wiarygodne, albowiem są one jasne, logiczne, korespondujące z pozostałym uwzględnionym materiałem dowodowym. Odnosząc się do twierdzenia obrony w tym zakresie nie można przyznać racji, że M. C. próbował niesłusznie obciążyć oskarżonego winą za zarzucony mu czyn, wskazując m.in. przedmioty, które nie były objęte zarzutem. Nie można wymagać od osoby przesłuchiwanej, żeby pamiętała szczegółowo wszelkie okoliczności związane ze sprawą, a w ewentualnych nieścisłościach upatrywać się jedynie złych intencji. Nawiązując tylko do poruszonego przez skarżącego tematu skradzionego regału z książkami należało zauważyć, że pokrzywdzony zeznał, że wydawało mu się, że nie było tego regału (k. 23v), co świadczy o tym, że nie próbował dodatkowo - z całą pewnością, obciążać oskarżonych za kradzież przedmiotów, których nie był pewny. Zresztą kilkakrotnie pokrzywdzony wskazywał na to, że wartość wyrządzonych szkód po dokładniejszych oględzinach i oszacowaniu, mogłaby okazać się jeszcze większa niż 3000 zł (k. 61v). Podsumowując powyższe rozważania i odnosząc je do treści podniesionych zarzutów należało jednoznacznie stwierdzić, iż Sąd Okręgowy nie dopatrzył się błędów w ocenie materiału dowodowego, których miał się dopuścić Sąd meriti. Ponadto, właściwie oceniony materiał dowodowy posłużył do prawidłowego ustalenia stanu faktycznego w sprawie, co pozwoliło na przypisanie oskarżonemu winy za zarzucony mu czyn. Sąd Rejonowy ferując wyrok wziął pod uwagę całokształt okoliczności, które zostały ujawnione podczas rozprawy głównej. Odnosząc się na koniec do zarzutu związanego z rozstrzygnięciem co do orzeczonej kary, należało również uznać jego nietrafność. Na względzie mieć trzeba, że zarzut ten może być uznany za trafny i zasadny wówczas, gdy różnica pomiędzy karą orzeczoną przez sąd I instancji a karą jaką należałoby orzec w następstwie prawidłowo zastosowanych dyrektyw wymiaru kary jest istotna, wyraźna oraz gdy Sąd meriti pominie określone okoliczności o charakterze łagodzącym lub też gdy wprawdzie tego rodzaju okoliczności formalnie uwzględni, ale nie nada im właściwego znaczenia. Skarżący w swym środku odwoławczym uzasadnił niniejszy zarzut jedynie ogólnikowo, wskazując na bliżej nieokreślone okoliczności sprawy i młody wiek oskarżonego, a także to, że jakoby miał on poszukiwać jedynie schronienia. Bacząc na przypisanie oskarżonemu sprawstwa zarzuconego mu czynu, ten ostatni argument okazał się całkowicie bezzasadny. Następnie stwierdzić należało, że trudno było doszukać się takich okoliczności, które przemawiałyby bezspornie na korzyść oskarżonego, zważając na popełnienie przez niego przedmiotowego czynu w warunkach art. 64 § 1 k.k. Młody wiek oskarżonego w połączeniu z dotychczasową wielokrotną karalnością także o tym nie świadczą. Jak słusznie Sąd Rejonowy zauważył, okolicznością łagodzącą mogła być jedynie nieznaczna wartość skradzionego mienia, choć i ta okoliczność nie jest tak naprawdę jednoznacznie korzystna w swej ocenie dla oskarżonego. Niewątpliwie więcej okoliczności przemawiało na niekorzyść oskarżonego, a zwłaszcza wspomniana już wcześniej wielokrotna karalność za przestępstwa przeciwko mieniu. Uznać także należało, iż oskarżeni nie naprawili dotychczasowo wyrządzonej szkody, albowiem w postępowaniu odwoławczym żadna taka informacja do wiedzy Sądu nie wpłynęła. Biorąc pod uwagę ustawowe zagrożenie za czyn z art. 279 § 1 k.k., ponadto przy działaniu w warunkach wskazanych w art. 64 § 1 k.k. należało uznać, iż orzeczona kara 1 roku i 6 miesięcy pozbawienia wolności powinna być postrzegana mimo wszystko za karę łagodną, gdyż zbliżona jest do dolnej granicy kary możliwej do zasądzenia w tych warunkach. Podsumowując powyższe rozważania w kwestii orzeczonej kary należało uznać, iż Sąd Rejonowy nie uchybił dyrektywom jej wymiaru wynikającym z art. 53 k.k., zauważył wszystkie okoliczności zaistniałe i mające zastosowanie w niniejszej sprawie oraz właściwie nadał im odpowiednią rangę oraz znaczenie przy orzekaniu o karze, co przeczy podniesionemu przez obrońcę zarzutowi. Wyrazić należy przekonanie, że tak wymierzona kara spełni swe cele, a zwłaszcza te o charakterze zapobiegawczym. Wniosek Wniosek o zmianę zaskarżonego wyroku i uniewinnienie oskarżonego, a ewentualnie o zmianę zaskarżonego wyroku poprzez wymierzenie łagodniejszej kary lub o uchylenie wyroku i przekazanie sprawy Sądowi Rejonowemu do ponownego rozpoznania. ☐ zasadny ☐ częściowo zasadny ☒ niezasadny Zwięźle o powodach uznania wniosku za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny. Wobec niezasadności zarzutów podniesionych przez obrońcę, wniosek apelacyjny nie zasługiwał na uwzględnienie, co szczegółowo zostało rozważone we wcześniejszej części uzasadnienia. 4. OKOLICZNOŚCI PODLEGAJĄCE UWZGLĘDNIENIU Z URZĘDU 1. ------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------ Zwięźle o powodach uwzględnienia okoliczności ------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------ 5. ROZSTRZYGNIĘCIE SĄDU ODWOŁAWCZEGO 5.1. Utrzymanie w mocy wyroku sądu pierwszej instancji 1. Przedmiot utrzymania w mocy Zaskarżony wyrok w całości. Zwięźle o powodach utrzymania w mocy Wskazano w rubryce 3.1. Jednocześnie Sąd Okręgowy nie dopatrzył się uchybień podlegających rozpatrzeniu z urzędu. 5.2. Zmiana wyroku sądu pierwszej instancji 1. Przedmiot i zakres zmiany ----------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------- Zwięźle o powodach zmiany ----------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------- 5.3. Uchylenie wyroku sądu pierwszej instancji 5.3.1. Przyczyna, zakres i podstawa prawna uchylenia 1.1. -------------------------------------------------------------------------------------------------- ☐ art. 439 k.p.k. Zwięźle o powodach uchylenia ------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------ 2.1. Konieczność przeprowadzenia na nowo przewodu w całości ☐ art. 437 § 2 k.p.k. Zwięźle o powodach uchylenia ------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------ 3.1. Konieczność umorzenia postępowania ☐ art. 437 § 2 k.p.k. Zwięźle o powodach uchylenia i umorzenia ze wskazaniem szczególnej podstawy prawnej umorzenia ------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------ 4.1. ----------------------------------------------------------------------------------------------- ☐ art. 454 § 1 k.p.k. Zwięźle o powodach uchylenia ------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------ 5.3.2. Zapatrywania prawne i wskazania co do dalszego postępowania ---------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------- 5.4. Inne rozstrzygnięcia zawarte w wyroku Punkt rozstrzygnięcia z wyroku Przytoczyć okoliczności ------------------------- ------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------- 6. Koszty Procesu Punkt rozstrzygnięcia z wyroku Przytoczyć okoliczności II. Zgodnie ze stawkami określonymi w § 17 ust. 2 pkt 4 i § 4 ust. 3 Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 03 października 2016 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu, Sąd Okręgowy zasądził od Skarbu Państwa na rzecz adwokatów T. K. i M. M. po 516,60 zł (w tym 96,60 zł podatku VAT) tytułem obrony z urzędu oskarżonych w postępowaniu odwoławczym. III. Ze względu na zaistnienie przesłanek z art. 624 § 1 k.p.k., zwolniono oskarżonych od zapłaty kosztów sądowych za postępowanie odwoławcze określając, że wchodzące w ich skład wydatki ponosi Skarb Państwa. 7. PODPIS 1.3. Granice zaskarżenia Kolejny numer załącznika 1 Podmiot wnoszący apelację Obrońca oskarżonego G. M. Rozstrzygnięcie, brak rozstrzygnięcia albo ustalenie, którego dotyczy apelacja Wyrok w całości 1.3.1. Kierunek i zakres zaskarżenia ☒ na korzyść ☐ na niekorzyść ☒ w całości ☐ w części ☐ co do winy ☐ co do kary ☐ co do środka karnego lub innego rozstrzygnięcia albo ustalenia 1.3.2. Podniesione zarzuty Zaznaczyć zarzuty wskazane przez strony w apelacji ☐ art. 438 pkt 1 k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w zakresie kwalifikacji prawnej czynu przypisanego oskarżonemu ☐ art. 438 pkt 1a k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w innym wypadku niż wskazany w art. 438 pkt 1 k.p.k., chyba że pomimo błędnej podstawy prawnej orzeczenie odpowiada prawu ☒ art. 438 pkt 2 k.p.k. – obraza przepisów postępowania, jeżeli mogła ona mieć wpływ na treść orzeczenia ☒ art. 438 pkt 3 k.p.k. – błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia, jeżeli mógł on mieć wpływ na treść tego orzeczenia ☒ art. 438 pkt 4 k.p.k. – rażąca niewspółmierność kary, środka karnego, nawiązki lub niesłusznego zastosowania albo niezastosowania środka zabezpieczającego, przepadku lub innego środka ☐ art. 439 k.p.k. ☐ brak zarzutów 1.4. Wnioski ☒ uchylenie ☒ zmiana

art. 438 pkt 1 k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w zakresie kwalifikacji prawnej czynu przypisanego oskarżonemu art. 438 pkt 1a k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w innym wypadku niż wskazany w art. 438 pkt 1 k.p.k., chyba że pomimo błędnej podstawy prawnej orzeczenie odpowiada prawu

Sygn. akt II Ka 470/23 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 29 września 2023 r. Sąd Okręgowy w Siedlcach II Wydział Karny w składzie: Przewodniczący: Sędzia SO Dariusz Półtorak Protokolant: st. sekr. sąd. Beata Defut-Kołodziejak przy udziale Prokuratora Andrzeja Boruty po rozpoznaniu w dniu 29 września 2023 r. sprawy M. M. oskarżonego z art. 244 kk na skutek apelacji, wniesionej przez obrońcę oskarżonego od wyroku Sądu Rejonowego w Siedlcach z dnia 17 kwietnia 2023 r. sygn. akt II K 192/23 I. zaskarżony wyrok zmienia w ten sposób, że z opisu czynu przypisanego oskarżonemu eliminuje, iż dopuścił się go w ciągu 5 lat po odbyciu kary co najmniej 6 miesięcy pozbawienia wolności będąc uprzednio skazanym za przestępstwo podobne wyrokiem Sądu Rejonowego w Łukowie sygn. akt II K 138/19 i przypisane mu przestępstwo kwalifikuje z art. 244 kk i przepis ten przyjmuje za podstawę skazania i wymiaru orzeczonej wobec niego kary pozbawienia wolności, którą obniża do 10 (dziesięć) miesięcy; II. w pozostałej części wyrok utrzymuje w mocy; III. zasądza od oskarżonego na rzecz Skarbu Państwa tytułem opłaty za obie instancje 180 zł i obciąża go wydatkami postępowania odwoławczego w kwocie 20 zł. UZASADNIENIE Formularz UK 2 Sygnatura akt II Ka 470/23 Załącznik dołącza się w każdym przypadku. Podać liczbę załączników: 1 1. CZĘŚĆ WSTĘPNA 1.1. Oznaczenie wyroku sądu pierwszej instancji wyrok Sądu Rejonowego w Siedlcach z dnia 17 kwietnia 2023 r. w sprawie II K 192/23 1.2. Podmiot wnoszący apelację ☐ oskarżyciel publiczny albo prokurator w sprawie o wydanie wyroku łącznego ☐ oskarżyciel posiłkowy ☐ oskarżyciel prywatny ☒ obrońca ☐ oskarżony albo skazany w sprawie o wydanie wyroku łącznego ☐ inny 1.3. Granice zaskarżenia 1.3.1. Kierunek i zakres zaskarżenia ☒ na korzyść ☐ na niekorzyść ☒ w całości ☐ w części ☐ co do winy ☐ co do kary ☐ co do środka karnego lub innego rozstrzygnięcia albo ustalenia 1.3.2. Podniesione zarzuty Zaznaczyć zarzuty wskazane przez strony w apelacji ☐ art. 438 pkt 1 k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w zakresie kwalifikacji prawnej czynu przypisanego oskarżonemu ☐ art. 438 pkt 1a k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w innym wypadku niż wskazany w art. 438 pkt 1 k.p.k., chyba że pomimo błędnej podstawy prawnej orzeczenie odpowiada prawu ☐ art. 438 pkt 2 k.p.k. – obraza przepisów postępowania, jeżeli mogła ona mieć wpływ na treść orzeczenia ☒ art. 438 pkt 3 k.p.k. – błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia, jeżeli mógł on mieć wpływ na treść tego orzeczenia ☒ art. 438 pkt 4 k.p.k. – rażąca niewspółmierność kary, środka karnego, nawiązki lub niesłusznego zastosowania albo niezastosowania środka zabezpieczającego, przepadku lub innego środka ☐ art. 439 k.p.k. ☐ brak zarzutów 1.4. Wnioski ☐ uchylenie ☒ zmiana 2. Ustalenie faktów w związku z dowodami przeprowadzonymi przez sąd odwoławczy 2.1. Ustalenie faktów 2.1.1. Fakty uznane za udowodnione Lp. Oskarżony Fakt oraz czyn, do którego fakt się odnosi Dowód Numer karty ---- ---------------------- -------------------------------------------------------------- -------------- -------------- 2.1.2. Fakty uznane za nieudowodnione Lp. Oskarżony Fakt oraz czyn, do którego fakt się odnosi Dowód Numer karty --------- ---------------------- -------------------------------------------------------------- -------------- -------------- 2.2. Ocena dowodów 2.2.1. Dowody będące podstawą ustalenia faktów Lp. faktu z pkt 2.1.1 Dowód Zwięźle o powodach uznania dowodu ------------------ ------------------------------------- --------------------------------------------------------------------------- 2.2.2. Dowody nieuwzględnione przy ustaleniu faktów(dowody, które sąd uznał za niewiarygodne oraz niemające znaczenia dla ustalenia faktów) Lp. faktu z pkt 2.1.1 albo 2.1.2 Dowód Zwięźle o powodach nieuwzględnienia dowodu ------------------ ------------------------------------- --------------------------------------------------------------------------- 3. STANOWISKO SĄDU ODWOŁAWCZEGO WOBEC ZGŁOSZONYCH ZARZUTÓW i wniosków Lp. Zarzut błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę zaskarżonego orzeczenia, mający istotny wpływ na treść wyroku, polegający na uznaniu, jakby oskarżony dopuścił się zarzucanego mu czynu z art. 244 k.k. w ciągu 5 lat po odbyciu kary co najmniej 6 miesięcy pozbawienia wolności, będąc uprzednio skazanym za przestępstwo podobne wyrokiem Sądu Rejonowego w Łukowie sygn. akt II K 138/19 - w sytuacji gdy czyn objęty wyrokiem Sądu Rejonowego w Łukowie sygn. akt II K 138/19 nie stanowił przestępstwa podobnego do czynu z art 244 k.k. który jest zarzucany oskarżonemu na gruncie niniejszego postępowania - bowiem przestępstwa z art. 178a k.k. oraz art. 244 k.k. chronią różne dobra prawne, natomiast w realiach niniejszej sprawy działanie w warunkach (rzekomej) recydywy zostało przez sąd I instancji bezpodstawnie przyjęte jako okoliczność obciążająca, którą sąd I instancji miał na względzie zarówno w procesie ukształtowania wymiaru orzeczonej kary, jak również jako przesłankę wykluczenia przez Sąd Rejonowy w Siedlcach celowości skorzystania wobec oskarżonego z instytucji warunkowego zawieszenia wykonania kary ☒ zasadny ☐ częściowo zasadny ☐ niezasadny Zwięźle o powodach uznania zarzutu za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny Apelacja obrońcy oskarżonego co do zasady zasługiwała na uwzględnienie. Wskazać należy, że w wyroku Sądu Rejonowego w Siedlcach przyjęto, że skazany popełnił zarzucone mu przestępstwo naruszenia orzeczonego środka karnego zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych w warunkach powrotu do przestępstwa, bowiem nastąpiło to przed upływem 5 lat od odbycia kary pozbawienia wolności orzeczonej wyrokiem Sądu Rejonowego w Łukowie z dnia 26 listopada 2019 r. za ciąg przestępstw z art. 187a § 4 kk w zw. z art. 178a § 1 kk. W ocenie Sądu Okręgowego, czyny z 178a § 4 kk oraz z art. 244 kk chronią różne dobra prawne, dlatego nie można uznać, że są one przestępstwami podobnymi w rozumieniu art. 115 § 3 kk. Sąd Najwyższy wielokrotnie wypowiadał się w tej materii, choćby w postanowieniu z dnia 10 kwietnia 2018 r. pod sygn. akt III KK 97/18, gdzie wskazał, iż czyn z art. 178a § 4 kk godzi w bezpieczeństwo w ruchu, natomiast ten z art. 244 kk skierowany jest przeciwko wymiarowi sprawiedliwości, czy w wyroku z dnia 20 października 2011 r. ( V KK 320/11, LEX nr 1044080). Podobnie Sąd Najwyższy wypowiada się w wyroku z dnia 12 grudnia 2012 r., II KK 300/12, (LEX nr 1231513) wskazując, że zachowania kwalifikowane z art. 178a § 1 kk godzą w bezpieczeństwo ruchu, natomiast te dające się subsumować pod art. 244 kk skierowane są przeciwko wymiarowi sprawiedliwości, a zwłaszcza wskazują na brak respektowania prawomocnych orzeczeń sądowych zawierających określone zakazy. Wskazać należy, że art. 178a § 4 kk cechuje niejednorodny charakter normatywny. W przepisie tym zawarte zostały alternatywnie określone znamiona kwalifikujące czyn polegający na prowadzeniu pojazdu mechanicznego w stanie nietrzeźwości, którymi są: uprzednie prawomocne skazanie za prowadzenie pojazdu mechanicznego w stanie nietrzeźwości lub pod wpływem środka odurzającego albo za przestępstwo określone w art. 173 kk, art. 174 kk, art. 177 kk lub art. 355 § 2 kk popełnione w stanie nietrzeźwości lub pod wpływem środka odurzającego albo dopuszczenie się czynu określonego w art. 178a § 1 kk w okresie obowiązywania zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych orzeczonego w związku ze skazaniem za przestępstwo. O ile w tym ostatnim wypadku, tj. popełnienia czynu z art. 178a § 1 kk w okresie obowiązywania zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych orzeczonego w związku ze skazaniem możliwe jest hipotetyczne rozważanie podobieństwa przestępstwa z art. 178a § 4 kk do przestępstwa określonego w art. 244 kk, a to z uwagi na pośredni przedmiot ochrony, o tyle możliwość taka nie istnieje, gdy powodem przypisania takiego występku są pozostałe znamiona kwalifikujące. Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy wskazać należy, że czyny za które oskarżony M. M. został skazany wyrokiem Sądu Rejonowego w Łukowie z dnia 26 listopada 2019 r. w sprawie II K 138/19 zostały popełnione już po wykonaniu środka karnego w postaci zakazu prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych orzeczonego wyrokiem Sądu Rejonowego w Lubartowie z dnia 22 października 2013 r. w sprawie II K 332/13. Czyn objęty wyrokiem Sądu Rejonowego w Łukowie w sprawie II K 138/19 nie stanowi przestępstwa podobnego do czynu z art. 244 kk, który jest zarzucany oskarżonemu na gruncie niniejszej sprawy. Brak jest zatem podstaw do uznania, że oskarżony M. M. dopuścił się przypisanego mu czynu w warunkach recydywy określonej w art. 64 § 1 kk. Wniosek wskazanie w kwalifikacji czynu, iż oskarżony M. M. dopuścił się przestępstwa z art. 244 kk, a nie przestępstwa z art. 244 kk w zw. z art. 64 § 1 kk ☒ zasadny ☐ częściowo zasadny ☐ niezasadny Zwięźle o powodach uznania wniosku za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny. Zasadność zarzutu warunkowała zasadność wniosku apelacyjnego. Lp. Zarzut rażąca niewspółmierność kary pozbawienia wolności w wymiarze 1 roku i 2 miesięcy oraz orzeczonego środka karnego w postaci zakazu prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych na okres 5 lat ☐ zasadny ☒ częściowo zasadny ☐ niezasadny Zwięźle o powodach uznania zarzutu za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny Wprawdzie brak jest podstaw do zastosowania wobec oskarżonego instytucji warunkowego zawieszenia wykonania kary pozbawienia wolności, jak również nie zachodzą również żadne szczególne okoliczności przemawiające za zastosowaniem względem niego konstrukcji określonej w art. 37a kk, w szczególności ze względu na jego uprzednią karalność, to jednakże apelacja wywiedziona przez obrońcę oskarżonego zasługuje na uwzględnienie w takim zakresie, w jakim podniesione w niej okoliczności oraz inne wynikające z akt sprawy pozwalają na obniżenie wymiaru orzeczonej kary pozbawienia wolności. W wyroku Sądu Rejonowego Siedlcach wymierzono karę roku i 2 miesięcy pozbawienia wolności. Sąd Okręgowy złagodził ją do 10 miesięcy. Było to następstwem wyeliminowania działania oskarżonego w warunkach recydywy. Ponadto, czyn z art. 244 k.k. zagrożony jest karą pozbawienia wolności od 3 miesięcy do lat 5, a miarą surowości był również stopień wykorzystania tychże tzw. widełek, czyli zagrożenia ustawowego. Obecnie kara ta tylko nieznacznie przekracza próg ustawowego minimalnego zagrożenia za przypisany mu czyn. Bilans okoliczności łagodzących i obciążających oskarżonego, występujących w sprawie niniejszej, z których jedną z najbardziej obciążających wyeliminowano w II instancji, co omówiono powyżej, przemawiał za uznaniem, iż kara 10 miesięcy pozbawienia wolności będzie dla podsądnego wystarczającą represją karną, która spełni cele prewencji tak ogólnej, jak i indywidualnej, dając oskarżonemu możliwość zastanowienia się nad skutkami swojego bezprawnego działania. Odnosząc się do orzeczonego wobec oskarżonego środka karnego w postaci zakazu prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych wskazać należy, że skarżący zarzucił rażącą niewspółmierność orzeczonego wobec oskarżonego środka karnego w postaci pięcioletniego zakazu prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych, jednakże tak ukształtowane rozstrzygnięcie spotkało się z pełną aprobatą Sądu odwoławczego. Zauważyć należy, że rażąca niewspółmierność kary występuje wtedy, gdy kara (środek karny) orzeczona nie uwzględnia w należyty sposób stopnia społecznej szkodliwości przypisanego czynu oraz nie realizuje wystarczająco celów kary, ze szczególnym uwzględnieniem celów zapobiegawczych i wychowawczych. Pojęcie niewspółmierności rażącej oznacza znaczną, wyraźną i oczywistą, a więc niedającą się zaakceptować dysproporcję między karą wymierzoną a karą sprawiedliwą (zasłużoną). Przesłanka rażącej niewspółmierności kary jest spełniona tylko wtedy, gdy na podstawie ustalonych okoliczności sprawy, które powinny mieć decydujące znaczenie dla wymiaru kary, można przyjąć, że występuje wyraźna różnica między karą wymierzoną a karą, która powinna zostać wymierzona w wyniku prawidłowego zastosowania dyrektyw wymiaru kary oraz zasad ukształtowanych przez orzecznictwo (por. wyrok Sądu Apelacyjnego we Wrocławiu z dnia 19 grudnia 2022 r., II AKa 306/22). W niniejszym postępowaniu Sąd Rejonowy zastosował się do dyrektyw wymiaru kary z art. 53 kk, orzekając środek karny adekwatnie do okoliczności sprawy. Sąd I instancji właściwie zastosował wszelkie okoliczności łagodzące i obciążające, a także słusznie ocenił ich wartość, co skutkowało orzeczeniem zaledwie pięcioletniego (przy minimalnie trzyletnim) zakazu prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych, który nie może być uznany za rażąco niewspółmierny. Oskarżony jest osobą wysoce niepoprawną, gdyż miał już orzekane wyrokami skazującymi za przestępstwa zakazy prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych, w tym dożywotnio. W ocenie Sądu Okręgowego zaproponowany na łamach wywiedzionego środka zaskarżenia trzyletni wymiar środka karnego nie jest adekwatny do rangi popełnionego przez oskarżonego czynu oraz nie spełni swoich celów zapobiegawczych i wychowawczych w stosunku do niego. Wniosek I. wymierzenie oskarżonemu w miejsce kary 1 roku i 2 miesięcy bezwzględnego pozbawienia wolności - łagodniejszej kary pozbawienia wolności na poziomie dolnej granicy ustawowego zagrożenia karą, z warunkowym zawieszeniem wykonania kary pozbawienia wolności na okres próby wynoszący 5 lat; ewentualnie - wymierzenie oskarżonemu na zasadzie art. 37a k.k. - zamiast kary pozbawienia wolności - kary ograniczenia wolności lub kary grzywny II. wymierzenie oskarżonemu w miejsce środka karnego w postaci 5 lat zakazu prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych - zakazu prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych na okres 3 lat; ☐ zasadny ☐ częściowo zasadny ☒ niezasadny Zwięźle o powodach uznania wniosku za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny. Wskazane we wcześniejszej części uzasadnienia. 4. OKOLICZNOŚCI PODLEGAJĄCE UWZGLĘDNIENIU Z URZĘDU 1. ------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------ Zwięźle o powodach uwzględnienia okoliczności ------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------ 5. ROZSTRZYGNIĘCIE SĄDU ODWOŁAWCZEGO 5.1. Utrzymanie w mocy wyroku sądu pierwszej instancji 1. Przedmiot utrzymania w mocy wyrok Sądu Rejonowego w Siedlcach z dnia 17 kwietnia 2023 r. w sprawie II K 192/23 – utrzymano w mocy w części Zwięźle o powodach utrzymania w mocy Kontrola instancyjna doprowadziła Sąd Okręgowy do przekonania, iż na gruncie przedmiotowej sprawy nie zaszła potrzeba podjęcia szerszej ingerencji w treść zaskarżonego orzeczenia z urzędu poza zakresem wniesionych apelacji. 5.2. Zmiana wyroku sądu pierwszej instancji 1. Przedmiot i zakres zmiany wyrok Sądu Rejonowego w Siedlcach z dnia 17 kwietnia 2023 r. w sprawie II K 192/23 zaskarżony wyrok zmieniono w ten sposób, że: z opisu czynu przypisanego oskarżonemu wyeliminowano, iż dopuścił się go w ciągu 5 lat po odbyciu kary co najmniej 6 miesięcy pozbawienia wolności będąc uprzednio skazanym za przestępstwo podobne wyrokiem Sądu Rejonowego w Łukowie sygn. akt II K 138/19 i przypisane mu przestępstwo zakwalifikowano z art. 244 kk i przepis ten przyjęto za podstawę skazania i wymiaru orzeczonej wobec niego kary pozbawienia wolności, którą obniżono do 10 (dziesięciu) miesięcy; Zwięźle o powodach zmiany Wskazano w rubryce 3.1. 5.3. Uchylenie wyroku sądu pierwszej instancji 5.3.1. Przyczyna, zakres i podstawa prawna uchylenia 1.1. ----------------------------------------------------------------------------------- ☐ art. 439 k.p.k. Zwięźle o powodach uchylenia ------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------ 2.1. Konieczność przeprowadzenia na nowo przewodu w całości ☐ art. 437 § 2 k.p.k. Zwięźle o powodach uchylenia ------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------ 3.1. Konieczność umorzenia postępowania ☐ art. 437 § 2 k.p.k. Zwięźle o powodach uchylenia i umorzenia ze wskazaniem szczególnej podstawy prawnej umorzenia ------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------ 4.1. ----------------------------------------------------------------------------------- ☐ art. 454 § 1 k.p.k. Zwięźle o powodach uchylenia ------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------ 5.3.2. Zapatrywania prawne i wskazania co do dalszego postępowania ---------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------- 5.4. Inne rozstrzygnięcia zawarte w wyroku Punkt rozstrzygnięcia z wyroku Przytoczyć okoliczności ---------------------- --------------------------------------------------------------------------------------------------------------- 6. Koszty Procesu P unkt rozstrzygnięcia z wyroku Przytoczyć okoliczności II. Na podstawie art. 634 kpk w zw. z art. 627 § 1 kpk i art. 2 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 23 czerwca 1973 r. o opłatach w sprawach karnych (Dz. U. z 2023 r. poz. 123 z późń. zm.), zasądzono od oskarżonego na rzecz Skarbu Państwa kwotę 180 złotych tytułem opłaty za II instancję oraz kwotę 20 złotych tytułem wydatków postępowania odwoławczego. 7. PODPIS 1.3. Granice zaskarżenia Kolejny numer załącznika 1 Podmiot wnoszący apelację Obrońca oskarżonego Rozstrzygnięcie, brak rozstrzygnięcia albo ustalenie, którego dotyczy apelacja Cały wyrok 1.3.1. Kierunek i zakres zaskarżenia ☒ na korzyść ☐ na niekorzyść ☒ w całości ☐ w części ☐ co do winy ☐ co do kary ☐ co do środka karnego lub innego rozstrzygnięcia albo ustalenia 1.3.2. Podniesione zarzuty Zaznaczyć zarzuty wskazane przez strony w apelacji ☐ art. 438 pkt 1 k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w zakresie kwalifikacji prawnej czynu przypisanego oskarżonemu ☐ art. 438 pkt 1a k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w innym wypadku niż wskazany w art. 438 pkt 1 k.p.k., chyba że pomimo błędnej podstawy prawnej orzeczenie odpowiada prawu ☐ art. 438 pkt 2 k.p.k. – obraza przepisów postępowania, jeżeli mogła ona mieć wpływ na treść orzeczenia ☒ art. 438 pkt 3 k.p.k. – błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia, jeżeli mógł on mieć wpływ na treść tego orzeczenia ☒ art. 438 pkt 4 k.p.k. – rażąca niewspółmierność kary, środka karnego, nawiązki lub niesłusznego zastosowania albo niezastosowania środka zabezpieczającego, przepadku lub innego środka ☐ art. 439 k.p.k. ☐ brak zarzutów 1.4. Wnioski ☐ uchylenie ☒ zmiana