Legislator Case Law & Legislation
I C 1476/17 AI generated

I C 1476/17 · Sąd powszechny

Case Number I C 1476/17
Court / Authority
Jurisdiction Poland (PL)
Decision Date
Outcome SENTENCE

Legislator summary

AI generated

W pozwie z dnia 4 października 2017 roku powód (...) Sp. z o.o. w W. wniósł o zasądzenie od pozwanego Banku (...) S.A z siedzibą we W. kwotę 84.220 złotych wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie od dnia wniesienia pozwu do dnia zapłaty oraz zasądzenie kosztów procesu, w tym kosztów zastępstwa procesowego w podwójnej wysokości.(pozew k. 3-5) W odpowiedzi na pozew pozwany wniósł o oddalenie powództwa i zasądzenie kosztów procesu, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. (odpowiedź na pozew k.

Legislator headnote

AI generated

art. 203 § 1 k.p.c, art. 355 § 1 k.p.c, art. 203 § 4 k.p.c, art. 203 k.p.c, art. 102 k.p.c; I C 1476/17 · Sąd powszechny: Powód podnosił, iż fakt, że Bank (...) S.A. przekazując powodowi środki finansowe w dniu 8-9 lutego 2018 roku na kwotę 80.216,09 zł oznacza, że pozwany bank (...) S.A tym samym uznał powództwo w zakresie podanej kwoty. (pismo powoda z dnia 27 marca 2018 roku k. 111, i z dnia 26 czerwca 2018 roku k.131, stanowisko powoda z rozprawy z dnia 12 września 2018 roku k. 147) Po pierwsze na podstawie art. 203 § 1 k.p.c. pozew może być cofnięty bez zezwolenia pozwanego aż do rozpoczęcia rozprawy. Zgodnie z treścią art. 355 § 1 k.p.c. sąd umarza postępowania, jeżeli powód cofnął ze skutkiem prawnym pozew.

Keywords

AI generated
electronic banking bank charges means of payment bank account information third-party payment payment transactions

Cited Legislation

AI generated
art. 203 § 1 k.p.c
Po pierwsze na podstawie art. 203 § 1 k.p.c.
art. 355 § 1 k.p.c
Zgodnie z treścią art. 355 § 1 k.p.c.
art. 203 § 4 k.p.c
W okolicznościach niniejszej sprawy, czynność dyspozytywna strony powodowej polegająca na cofnięciu pozwu, nie została uznana przez Sąd za sprzeczną z prawem lub zasadami współżycia społecznego albo zmierzającą do obejścia prawa (art. 203 § 4 k.p.c.).
art. 203 k.p.c
W skutek powyższego, co do zasady to powód przegrywa proces w zakresie cofniętego roszczenia na mocy art. 203 k.p.c., a nie pozwany.
art. 102 k.p.c
O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 102 k.p.c.

Cited Case Law

AI generated
AI generated
VI ACa 509/17
Wyrokiem z dnia 9 stycznia 2017r., wydanym w sprawie z powództwa A.
VIII C 873/18
W dniu 17 kwietnia 2018 roku powódka M.
I C 356/23
Sygn. akt I C 356/23 upr. WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 26 czerwca 2024 r. Sąd Rejonowy w Dębicy, Wydział I Cywilny w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia Agnieszka Wilk - Król Protokolant: sekretarz sądowy Katarzyna Woźniak po rozpoznaniu w dniu 14 czerwca 2024 r. w Dębicy na rozprawie sprawy z powództwa M. K. przeciwko (...) Bank (...) S.A. z siedzibą w W. o zapłatę I. Zasądza od pozwanego (...) Bank (...) S.A. z siedzibą w W. na rzecz powoda M. K. kwotę 28 200,00 zł (słownie: dwadzieścia osiem tysięcy dwieście złotych) wraz ustawowymi odsetkami za opóźnienie od dnia 28 września 2022 r. do dnia zapłaty. II. Zasądza od pozwanego (...) Bank (...) S.A. z siedzibą w W. na rzecz powoda M. K. kwotę 3 617,00 zł (słownie: trzy tysiące sześćset siedemnaście złotych) wraz z odsetkami w wysokości odsetek ustawowych za opóźnienie w spełnieniu świadczenia pieniężnego, za czas od dnia uprawomocnienia się orzeczenia do dnia zapłaty, tytułem zwrotu kosztu procesu. III. Nakazuje ściągnąć od pozwanego (...) Bank (...) S.A. z siedzibą w W. na rzecz Skarbu Państwa – Sądu Rejonowego w Dębicy kwotę 1 410,00 zł (słownie: jeden tysiąc czterysta dziesięć złotych) tytułem opłaty sądowej od uiszczenia, której powód był zwolniony. Sygn. akt I C 356/23 upr. UZASADNIENIE wyroku Sądu Rejonowego w Dębicy z dnia 26 czerwca 2024 r. Powód M. K. reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika w osobie radcy prawnego domagał się zasądzenia od pozwanego (...) Bank (...) S.A. z siedzibą w W. kwoty 28 200,00 zł wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie od dnia 28 września 2022 r. do dnia zapłaty oraz zasądzenia kosztów procesu, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm prawem przepisanych. W uzasadnieniu swego żądania wskazał, że jest klientem strony pozwanej w ramach stosunku zobowiązaniowego umowy prowadzenia rachunku bankowego. Kwota 28 200,00 zł dochodzono była przez powoda jako odszkodowanie z tytułu zawinionej utraty środków finansowych. W dniu 25 września 2022 r. (niedziela) z konta powoda dokonano zaboru kwoty 28 200 zł (6 pobrań po 4 700,00 zł każdy). Powód na drugi dzień skontaktował się z pozwanym by sprawdzić co się stało gdyż sam takich transakcji nie wykonywał. Powód podniósł, że nie zlecał ani nie autoryzował transakcji, wskutek których dokonano wyprowadzenia środków z jego rachunku bankowego. Podniósł przy tym, że nie aktywował w dniu 25 września 2022 r. aplikacji mobilnej. Nadto, nie mógł jej zatwierdzić kodem, bo nigdy takiego (SMSa) od pozwanego nie dostał w tym dniu, co potwierdza billing dla jego numeru telefonu. Złożona przez niego reklamacja nie została uwzględniona przez pozwany bank, zdaniem którego wszystkie transakcje na rachunku były prawidłowo autoryzowane, bowiem powód miał założyć na swoim telefonie aplikację mobilną co zatwierdzić otrzymanym kodem z wiadomości sms i dlatego wykonano transakcje. Dochodzenie prowadzone w w/w sprawie przez funkcjonariuszy policji zostało umorzone wobec niewykrycia sprawcy czynu (szczegółowe uzasadnienie k. 4 – 8). Pozwany (...) Bank (...) S.A. z siedzibą w W. wniósł o oddalenie powództwa w całości i o zasądzenie na jego rzecz od powoda kosztów procesu, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych. W ocenie pozwanego transakcje zostały przeprowadzone za pośrednictwem serwisu bankowości elektronicznej zgodnie z regulaminem pozwanego. Transakcje zostały autoryzowane, a bank dokonał rozliczenia kwot transakcji zgodnie z otrzymaną dyspozycją. W dniu dokonania spornych transakcji kartowych, powód dokonał płatności BLIK na platformie(...).pl. Wskazano przy tym, że kwestionowane przez powoda transakcje zostały uwierzytelnione. Nadto, sporne transakcje zostały wykonane poprzez stronę internetową, w technologii 3D S., a to oznacza, że transakcje potwierdzono w aplikacji GOmobile, które to zostały silnie uwierzytelnione. Tym samym do kwestionowanych transakcji doszło na skutek podania przez powoda osobom nieuprawnionym nie tylko danych umożliwiających zalogowanie się do systemu bankowości elektronicznej. Z uwagi na powyższe, w ocenie pozwanego należy uznać, że powód wykazał się rażącym niedbalstwem przy wykonywaniu łączącej strony umowy o prowadzenie rachunku bankowego, nie dochował należytej staranności i naruszył zasady bezpieczeństwa w transakcjach płatniczych, ponieważ w przypadku autoryzacji transakcji płatniczej, powinna zawsze sprawdzić czy wiadomość z kodem autoryzacyjnym jest zgodna z wykonywaną operacją (szczegółowe uzasadnienie k.82/2 – 91). Sąd Rejonowy ustalił następujący stan faktyczny: W dniu 28 marca 2018 r. w T. pomiędzy Bankiem (...) S.A. z siedzibą w W. a M. K. zawarta została umowa ramowa otwarcia i prowadzenia rachunku osobistego w walucie polskiej, o numerze: (...) oraz konta dobrze oszczędnościowego w walucie polskiej o numerze: (...) wraz z usługą bankowości elektronicznej umożliwiającej składanie dyspozycji za pośrednictwem elektronicznych kanałów dostępu nr 3 (...) i korzystania z innych produktów oferowanych przez bank, w tym karty debetowej. Integralną część umowy stanowiły ogólne warunki umowy rachunków bankowych, karty oraz elektronicznych kanałów dostępu. W § 2 ogólnych warunków prowadzenia rachunków bankowych i świadczenia usług dla klientów indywidualnych przez (...) Bank (...) S.A strony przyjęły m.in., że użyte w Ogólnych warunkach określenia oznaczają: kod 3D (...) indywidualny, poufny, 6-cyfrowy kod, umożliwiający Klientowi korzystanie z Usługi 3D S.. Kod jest ustalany przez Użytkownika Karty w Telefonicznym Centrum (...) oraz w Centrum Telefonicznym, a także poprzez (...) oraz w Centrum Bankowości Prywatnej (od momentu udostępnienia takiej możliwości przez Bank); kod (...) – 3-cyfrowy numer zabezpieczający, używany do weryfikacji transakcji bez fizycznego przedstawiania karty, widniejący na rewersie Karty, wydrukowany tuż przy pasku do podpisu; Kod SMS – jednorazowe hasło numeryczne przesyłane za pośrednictwem wiadomości tekstowej SMS na wskazany przez Użytkownika numer telefonu komórkowego, które służy do składania Dyspozycji, Autoryzacji Zleceń lub potwierdzania Transakcji internetowych z wykorzystaniem Usługi 3D S.; a Usługa 3D S. – usługa umożliwiająca dokonywanie Transakcji bez fizycznego przedstawiania Karty, z zastosowaniem Silnego Uwierzytelniania. Metodę Silnego Uwierzytelniania Użytkownik Karty ustala za pośrednictwem Systemu Bankowości Internetowej; po wyborze metody Silnego Uwierzytelniania wszystkie Transakcje objęte Usługą 3D S. wymagają użycia wybranej metody (pkt 34 – 36 i 102). Zgodnie z § 25 ust. 2 pkt 2 ogólnych warunków, użytkownik autoryzuje Transakcję bezgotówkową Kartą poprzez podanie numeru Karty, daty jej ważności, kodu (...) dodatkowego zabezpieczenia w ramach Usługi 3D S. i zatwierdzenie Zlecenia w przypadku wykonywania Transakcji bez fizycznego przedstawienia Karty. W § 26 wskazano, że bank stosuje silne uwierzytelnianie w przypadku, gdy Klient: 1) uzyskuje dostęp do swojego rachunku w trybie on-line, 2) inicjuje elektroniczną Transakcję płatniczą, 3) przeprowadza za pomocą kanału zdalnego czynność, która może wiązać się z ryzykiem oszustwa związanego z wykonywanymi usługami płatniczymi lub innych nadużyć. Silne Uwierzytelnianie stosuje się również: 1) w procesie logowania do Systemu Bankowości Internetowej – poprzez wprowadzenie hasła oraz kodu SMS lub użycie Mobilnej Autoryzacji, 2) dla Dyspozycji i Zleceń w Systemie Bankowości Internetowej – poprzez podanie hasła przy uwzględnieniu trwającej sesji komunikacyjnej w procesie logowania oraz wprowadzenie Kodu SMS lub użycie Mobilnej Autoryzacji. Użytkownik był zobowiązany z chwilą otrzymania Instrumentu Płatniczego do podjęcia wszelkich środków służących zapobieżeniu naruszenia indywidualnych danych niezbędnych do Uwierzytelniania, w tym do: 1) przechowywania/korzystania z każdego Instrumentu Płatniczego i Indywidualnych Danych Uwierzytelniających (w tym Karty, (...)u, identyfikatora (...) i TelePIN, hasła, Hasła do Bankowości Prywatnej, Kodu SMS, telefonu komórkowego do Kodów SMS/Centrum Telefonicznego) z zachowaniem należytej staranności, 2) nieprzechowywania razem Karty i (...)u, identyfikatora (...) i TelePIN, telefonu do Kodów SMS/Centrum Telefonicznego i TelePIN lub Hasła do Bankowości Prywatnej, hasła lub identyfikatora (...), 3) niezwłocznego zgłoszenia utraty, kradzieży, przywłaszczenia albo nieuprawnionego użycia lub nieuprawnionego dostępu do Instrumentu Płatniczego, 4) nieudostępniania Instrumentu Płatniczego osobom nieuprawnionym. Jak stanowił z kolei § 46 ust. 3 Ogólnych warunków, ograniczenie odpowiedzialności do równowartości 50 euro nie dotyczy Transakcji, do których Użytkownik doprowadził umyślnie, albo wskutek umyślnego lub będącego skutkiem rażącego niedbalstwa Użytkownika naruszenia obowiązków wskazanych w § 45 ust. 1 lub 4. (bezsporne) W dniu 25 września 2022 r. (niedziela) powód M. K. wraz z żoną J. K. i synem spędzali dzień. Żona powoda za pośrednictwem strony internetowej www.vinted.pl od kilku lat kupowała ubrania. W tym dniu po godzinie 15:00, na w/w platformie postanowili kupić kurtkę dla synka. Żona przeglądała oferty na laptopie. Gdy ostatecznie wybrali kurtkę, którą chcieli zakupić M. K. zalogował do aplikacji swojego banku, która od kilku lat była zainstalowana na telefonie należącym do jego żony, tj. Samsungu G. (...). Żona nie znała kodu (...) ustawionego do bankowości elektronicznej męża. M. K. był wtedy właścicielem N. X. do której miał włożoną kartę od operatora P4 z numerem (...). M. K. zapłacił blikiem za zakupy. Zaś zgodnie z historią rachunku transakcja ta na kwotę 167,40 zł została zwrócona a następnie dokonana ponownie. W tym czasie powód, nie otrzymał w tym dniu żadnego SMSa czy połączenia z banku. Następnie, powód około godziny 21:00 tego samego dnia próbował zalogować do konta bankowego, ale nie mógł tego zrobić. Następnego dnia około godziny 15 z infolinią skontaktował się M. K. w celu odblokowania dostępu. Podczas rozmowy klient nie potwierdził tych 6 transakcji, które zostały wykonane oraz nie potwierdził aktywacji nowego urządzenia. Następnego dnia zadzwonił na infolinię banku, gdzie uzyskał informacje, że w dniu 25 września 2022 r. z jego konta zostało wykonane 6 przelewów po 4 700,00 zł każdy i jeżeli to nie on dokonał tych przelewów to żeby zgłosił to osobiście. Powód zanegował dokonanie tych przelewów i po rozmowie z konsultantem, powód niezwłocznie udał się do oddziału banku i na policję celem zgłoszenia podejrzenia popełnienia przestępstwa. W związku z podejrzeniem popełnienia przestępstwa było prowadzone dochodzenie przez Komisariat Policji T. – Centrum , sygn. akt RSD – (...). Udał się również z żoną do salonu sieci P. (P4) w celu otrzymania billingów wszystkich połączeń oraz SMSów przychodzących na jego numer telefonu oraz wychodzących. (dowód: zeznania świadka J. K. – k. 202 – 203, zeznania powoda M. K. – k. 203 wydruk billingów – k. 171 – 172a, płyta CD – k. 137, historia rachunku – k. 123 – 128/2, akta dochodzenia (...)) W dniu 25 września 2022 r. z rachunku bankowego numer (...) w ramach transakcji bezgotówkowej kartą debetową została przelana łącznie kwota 28 200,00 zł (6 przelewów po 4 700,00 zł). Nie wskazano danych odbiorcy. Zostały dokonane tytułem: „ (...)------- (...) M. K. (...). (dowód: potwierdzenia przelewów – k. 34 – 39, historia rachunku – k. 123 – 128/2) Bank pismem z dnia 27 września 2022 r. odmówił uznania reklamacji, wskazując, że kwestionowane transakcje zostały autoryzowane. W związku z tym, autoryzacja była zgodna z zapisami regulaminu rachunków bankowych (...) S.A. dla osób fizycznych. (dowód: pismo pozwanego z dnia 27 września 2022 r. – k. 40) Pismem z dnia 27 września 2022 r. (...) Bank (...) S.A. sporządziło pismo zatytułowane: „Zawiadomienie o podejrzeniu popełnienia przestępstwa z zakresie transakcji nieautoryzowanej”, a adresowane było na adres Komisariatu Policji T. – Centrum. Pismo zawierało informację, że w dniu 26 września 2022 r. M. K. poinformował, że padł ofiarą oszustwa internetowego. Przekazano również szczegóły transakcji. Dokonano 6 transakcji w dniu 25 września 2022 r. w godzinach: 20:58:32, 20:55:29, 20;53:46, 20:57:31, 20:54:44 i 20:56:18. Nadmieniono, że transakcje zostały przeprowadzone w technologii 3D-S.. Aplikacja mobilna została aktywowana 25 września 2022 r., jej aktywacja została zatwierdzona kodem SMS wysłanym na numer (...), który jest przypisany w banku do M. K.. SMS z kodem aktywacyjnym miał zostać wysłany do powoda o godzinie 16:50:36, a o 16:51:25 miał zostać wysłany do powoda SMS potwierdzający aktywację. Urządzeniem na którym aktywowano w tym dniu aplikację był Samsung SM- (...). Powyższe pismo zostało doręczone do adresata w dniu 3 października 2022 r. (dowód: pismo z dnia 27 września 2022 r. – k. 130 – 132/2, wydruk z systemu śledzenia przesyłek – k. 134) Pozwany w decyzji z dnia 9 listopada 2022 r. podtrzymał swoje stanowisko w sprawie, uznając zgłoszenie powoda za niezasadne. Pismem z dnia 17 listopada 2022 r. powód złożył kolejną reklamację na stanowisko reprezentowane przez Bank. W piśmie z dnia 14 grudnia 2022 r. (...) Bank (...) S.A. powtórzył wcześniej wyartykułowane twierdzenia. (dowód: pismo powoda z dnia 17 listopada 2022 r. – k. 43 – 46, pismo powoda z dnia 30 listopada 2022 r. – k. 48 – 49, pismo pozwanego z dnia 9 listopada 2022 r. – k. 50 – 53, pismo pozwanego z dnia 14 grudnia 2022 r. – k. 54 – 57) Według logów systemowych w dniu 25 września 2022 r. między godziną 15 a 16 doszło do aktywacji urządzenia mobilnego, które zostało przypięte do konta M. K.. Żeby aktywować taką aplikację osoba aktywująca musi posiadać login do bankowości internetowej, który może zostać nr PESEL, następnie trzeba podać nazwisko panieńskie matki i wpisać autoryzacyjny który przychodzi na nr telefonu klienta. Klient po aktywacji aplikacji mobilnej otrzymuje kolejnego smsa że takie urządzenie zostało aktywowane i jeśli to nie on żeby skontaktował się z bankiem. Następnie doszło do zmiany metody autoryzacji na tzw. autoryzację mobilną, tzn. do następnych transakcji nie przychodziły już kolejne smsy. Trzeba było tylko podać (...) który ustawiało się po zalogowaniu się, tj. po podaniu loginu lub nr PESEL, nazwiska panieńskiego matki i kodu, który przyszedł na telefon. Następnie około 5 godzin później doszło do realizacji transakcji za pomocą karty debetowej, odbiorcą płatności była platforma P., jest to platforma która może wytransferować środki w różne miejsca na świecie. Aby zrealizować tą transakcję trzeba było podać następujące dane, imię i nazwisko na karcie, cały numer karty, datę ważności tej karty oraz kod zabezpieczający CVC on jest na rewersie karty, należało również zatwierdzić transakcję kodem (...) do aplikacji ten który sobie wcześniej ustawiono. (...) banku wytypował te działania na koncie jako podejrzane i wygenerował alert do zespołu banku, tak by skontaktował się z klientem. Próbowano telefonicznie skontaktować się z klientem dwukrotnie, ale nie udało się. Nawet gdyby klient odebrał telefon z Banku i zaprzeczył transakcjom, również bank nie miałby możliwości zablokowania tej transakcji. Następnie został wysłany do klienta sms o blokadzie karty i karta została zablokowana. Specjalista do spraw przestępczości bankowej pozwanego nie ma danych (SMSów), które wysyłane były do klienta by mógł on zalogować się w bankowości elektronicznej. Pozwany również nie udostępnił tych smsów Sądowi. Bardzo często zdarza się, że przestępcy podszywają się pod różne instytucje, np. olx, vinted. (dowód: zeznania świadka K. P. – k. 200/2 – 201/2) Postanowieniem z dnia 5 stycznia 2023 r. dochodzenie prowadzone przez KP T. Centrum w sprawie (...), tj. w sprawie oszustwa komputerowego dokonanego nie wcześniej niż 25 września 2022 r. i nie później niż 26 września 2022 r. w nieustalonym miejscu ze skutkiem w miejscowości N. woj. (...) , gdzie sprawca działając w krótkich odstępach czasu, w wykonaniu z góry powziętego zamiaru, w celu osiągniecia korzyści majątkowej i bez upoważnienia, wpłynął na automatyczne przetwarzanie danych informatycznych uzyskując w nieustalony sposób dostęp do bankowości elektronicznej rachunku prowadzonego na rzecz M. K. przez (...) Bank (...) S.A. a następnie z aktywów na nim zgromadzonych wykonali pięć transakcji bezgotówkowych czym spowodował straty o łącznej wartości 28 200,00 zł na szkodę M. K., zostało umorzone na podstawie art. 322 § 1 k.p.k. wobec niewykrycia sprawcy czynu. W toku dochodzenia ustalone zostało, iż M. K. na numer swojego telefonu otrzymał smsa o treści :dostęp do (...) został zablokowany 25-09-2022 20:59”W dniu 26 września 2022 r. pokrzywdzony zadzwonił do Banku, gdzie dowiedział, iż w dniu 25 września 2022 r. zostało przeprowadzonych 6 nieautoryzowanych przez niego transakcji, każda na kwotę po 4 700,00 zł. Transakcje zostały przeprowadzone w technologii 3D, środki przekierowano na dane marchanta P. z siedzibą w M., C. G. (...), w dniu 25 września 2022 r. w godzinach: 1. 20:53:46, 2. 20:54:44, 3. 20:55:29, 4. 20:56:18, 5. 20:57:31, 6. 20.:58:32; (akta dochodzenia (...), postanowienie k. 38, wniosek k. 36;) Stan faktyczny w sprawie został ustalony na podstawie dołączonych przez strony dokumentów, a także dokumentów zgromadzonych w toku postępowania przygotowawczego prowadzonego pod sygn. akt RSD – (...). Te dokumenty nie były kwestionowane przez strony postępowania a także sąd nie znalazł podstaw do odmowy im wiarygodności. Za wiarygodne w całości Sąd uznał zeznania powódki, które były spójne, logiczne oraz odpowiadały treści dokumentów zgromadzonych w aktach sprawy. Powyższy stan faktyczny Sąd ustalił na podstawie dokumentów prywatnych i urzędowych, których wiarygodności i prawdziwości strony nie kwestionowały, tym samym brak było podstaw do ich kwestionowania przez Sąd, jak również na podstawie zeznań świadków: J. K. i K. P.. Zeznania świadków Sąd uznał za wiarygodne, albowiem były jasne i zasadniczo spójne, nadto znajdowały potwierdzenie w pozostałym materiale dowodowym zebranym w sprawie. Co się zaś tyczy zeznań powoda M. K. tut. Sąd dał im wiarę w całości. Złożone zostały w sposób spontaniczny. Były nadto szczere i logiczne oraz korelowały ze zgromadzonymi w aktach dokumentami. Wynika z nich jednoznacznie, że poszkodowany nigdy nie wyraził woli autoryzacji spornych transakcji, nie otrzymał wiadomości i połączeń od pozwanego w dniu 25 września 2024 r. oraz nigdy nie udostępniał swoich danych logowania i również nigdy nie instalował aplikacji bankowej na telefonie marki S. SM- (...), albowiem ani on ani jego żona nigdy nie byli właścicielami takiego telefonu. Zauważyć należy, że poczynienie przez sąd cywilny ustaleń tylko na podstawie zawiadomienia zalegającego w aktach dochodzenia w sprawie karnej pozostaje w jaskrawej sprzeczności z zasadą bezpośredniości i z tego względu jest niedopuszczalne. Tak więc dokonywanie ustaleń faktycznych na podstawie akt innej sprawy jest uchybieniem procesowym. Powołanie się przez sąd orzekający na akta innej sprawy nie oznacza, że przeprowadzono postępowanie dowodowe, które powinno odbyć się przed nim zgodnie z zasadą bezpośredniości. Zasada prawdy zakłada możliwość dokonania ustaleń zgodnych z rzeczywistym stanem rzeczy w każdej sprawie. Niedopuszczalne jest jednak zastępowanie wymaganych przez prawo własnych, samodzielnych ustaleń sądu orzekającego, ustaleniami poczynionymi w innej sprawie pozostającej w związku faktycznym i jurydycznym (vide: wyrok Sądu Apelacyjnego w Białymstoku z 16 stycznia 2014 r., I ACa 651/13, LEX nr 1415824). Procedura cywilna nie zna bowiem dowodu z akt innej sprawy sądowej, a tym bardziej z kart postępowania w innej sprawie. Zgodnie z art. 258 k.p.c. (w brzmieniu sprzed 7 XI 2019 r.) dowodem z zeznań świadka mogą być tylko zeznania złożone osobiście i ustnie przed sądem (orzeczenie SN z dnia 28 III 1950, WaC 378/49, NP 1951, nr 1, s. 61; wyrok SA w Warszawie z dnia 7 I 2005 r., VI ACa 477/04). Dowodem z zeznań świadka nie są zeznania złożone w innym postępowaniu czy to prokuratorskim czy sądowym. Zgodzić się należy, ze stanowiskiem Sądu Apelacyjnego w Warszawie wyrażonym w uzasadnieniu wyroku z dnia 9 lutego 2017 r. wydanego w sprawie VI ACa 1456/15, LEX nr 2307618), że przeprowadzenie dowodu z zeznań świadków, składanych w innym postępowaniu sprzeciwia się zasadzie bezpośredniości wyrażonej w art. 235 k.p.c. (obecnie w § 1 wskazanego przepisu), a zatem nie jest dopuszczalne. Zasada bezpośredniości stanowi jedną z naczelnych zasad postępowania cywilnego. Tylko bezpośrednie zetknięcie się sądu orzekającego ze stronami, świadkami zapewnia sądowi możliwość poczynienia odpowiednich spostrzeżeń, istotnych dla oceny wiarygodności i mocy dowodów. Zeznania złożone w innej sprawie nie mogą służyć do poczynienia ustaleń faktycznych, jednakże mogą one być wykorzystane jako materiał porównawczy do oceny wiarygodności danej osoby (Sąd Apelacyjny w Gdańsku w orzeczeniu z dnia 25 czerwca 2015 r. wydanym w sprawie V ACa 80/15, Sąd Apelacyjny w Białymstoku wyrok z dnia 16 stycznia 2014 r. wydany w sprawie I ACa 651/13). W wyroku z dnia 29 marca 1973 r. wydanym w sprawie II CR 75/73 Sąd Najwyższy wprost stwierdził, że (…) dokonanie przez sąd cywilny ustaleń wyłącznie na podstawie zeznań świadków zawartych w aktach dochodzenie pozostaje w jaskrawej sprzeczności z zasadą bezpośredniości i dlatego jest niedopuszczalne. (por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 21 października 1966 r. wydany w sprawie II PR 423/66, komentarze do kodeksu postępowania cywilnego pod red. H. Doleckiego i innych, T 6 do art. 258, pod red. A. Jakubeckiego i innych, do art. 258). Sąd na podstawie art. 235 2 § 1 pkt 5 k.p.c. pominął wniosek dowodowy strony pozwanej w przedmiocie zwrócenia się do operatora o billingi powoda (które to on samodzielnie przedłożył) oraz o przeprowadzenie dowodu z opinii biegłego z dziedziny informatyki oraz telekomunikacji na fakt ustalenia, czy w dniu 25 września 2022 r. doszło do przełamania zabezpieczeń systemu bankowego, ustalenia czy w dacie zdarzenia sprzęt wyposażony był w aktualne oprogramowanie antywirusowe, antyspamowe i zaporę firewall. Sąd Rejonowy zważył, co następuje Powództwo było zasadne w całości. Powód domagał się od strony pozwanej zwrotu kwoty 28 200,00 zł pobranej z jego rachunku bankowego nr (...) w sposób nieautoryzowany, bez jego zgody i wiedzy przez bliżej niezidentyfikowany podmiot. Pozwany zakwestionował roszczenie powoda, stojąc na stanowisku, że wszystkie transakcje zostały autoryzowane a działanie powoda, który udostępnił osobom trzecim swój numer klienta oraz hasła do bankowości elektronicznej jest wynikiem niedbalstwa i niezachowania należytej staranności. Poza sporem pozostawało jednakże związanie stron od dnia 28 marca 2018 r. umową rachunku bankowego. Zgodnie z art. 725 k.c. przez umowę rachunku bankowego bank zobowiązuje się względem posiadacza rachunku, na czas oznaczony lub nieoznaczony, do przechowywania jego środków pieniężnych oraz, jeżeli umowa tak stanowi, do przeprowadzania na jego zlecenie rozliczeń pieniężnych. Zasady rozliczeń reguluje umowa między stronami i ewentualnie regulamin, ale ich zapisy nie mogą być sprzeczne lub regulować pewnie kwestie inaczej niżeli ustawa. Ogólne zasady usług świadczeń płatniczych zostały uregulowane w ustawie o usługach płatniczych z dnia 19 sierpnia 2011 r. (t.j. Dz. U. z 2022 r. poz. 2360 z późn. zm. dalej u.u.p.). Generalną regułą przewidzianą w przedmiotowym akcie prawnym, jest to, że dostawca (bank) ma prawo wykonać transakcję płatniczą tylko w przypadku jej autoryzacji przez płatnika. Transakcję płatniczą uważa się za autoryzowaną, jeżeli płatnik wyraził zgodę na wykonanie transakcji płatniczej w sposób przewidziany w umowie między płatnikiem a jego dostawcą (art. 40 ust.1). Podstawą prawną zgłoszonego przez powódkę roszczenia jest art. 46 ust. 1 ustawy o usługach płatniczych. Zgodnie z tym przepisem w przypadku wystąpienia nieautoryzowanej transakcji płatniczej dostawca płatnika niezwłocznie, nie później jednak niż do końca dnia roboczego następującego po dniu stwierdzenia wystąpienia nieautoryzowanej transakcji, którą został obciążony rachunek płatnika, lub po dniu otrzymania stosownego zgłoszenia, zwraca płatnikowi kwotę nieautoryzowanej transakcji płatniczej, z wyjątkiem przypadku, gdy dostawca płatnika ma uzasadnione i należycie udokumentowane podstawy, aby podejrzewać oszustwo i poinformuje o tym w formie pisemnej organy powołane do ścigania przestępstw. W przypadku, gdy płatnik korzysta z rachunku płatniczego, dostawca płatnika przywraca obciążony rachunek płatniczy do stanu jaki istniałby, gdyby nie miała miejsca nieautoryzowana transakcja płatnicza. Data waluty w odniesieniu do uznania rachunku płatniczego płatnika nie może być późniejsza od daty obciążenia tą kwotą. Podstawą do odmowy zwrotu przez dostawcę płatności może być zatem podejrzenie popełnienia oszustwa przez samego użytkownika ale, już nie przez osobę trzecią. Przyjęcie interpretacji, iż podstawą odmowy zwrotu środków jest podejrzenie popełnienia przestępstwa oszustwa przez osobę trzecią prowadziłoby do paraliżu całej instytucji zwrotu nieautoryzowanej transakcji płatniczej, skoro istotą nieautoryzowanej transakcji płatniczej jest działanie oszukańcze osoby nieuprawnionej do dysponowania środkami pieniężnymi zdeponowanymi na rachunku użytkownika, czyli właśnie oszustwo na szkodę użytkownika. Zgodnie natomiast z art. 45 ust. 1, to na dostawcy użytkownika spoczywa ciężar udowodnienia, że transakcja płatnicza została autoryzowana i prawidłowo zapisana w systemie służącym do obsługi transakcji płatniczych dostawcy oraz że nie miała na nią wpływu awaria techniczna ani innego rodzaju usterka związana z usługą płatniczą świadczoną przez tego dostawcę, w tym dostawcę świadczącego usługę inicjowania transakcji płatniczej. Regulacja ta wprowadza zatem domniemanie, że to bank ponosi odpowiedzialność, za każdą nieautoryzowaną, nieprawidłową transakcję. Z kolei, aby je obalić, dostawca musi wykazać, że transakcje te zostały po pierwsze prawidłowo autoryzowane lub po drugie zaszły okoliczności enumeratywnie wymienione w art. 46 ust. 2 i 3 ustawy o usługach płatniczych, czyli między innymi, że płatnik (klient banku) doprowadził do nich umyślnie albo w wyniku umyślnego lub będącego skutkiem rażącego niedbalstwa naruszenia co najmniej jednego z obowiązków, o których mowa w art. 42 ustawy o usługach płatniczych (m.in. wyrok Sądu Apelacyjnego w Warszawie z dnia 28 maja 2018 r., sygn. VI ACa 217/17, Lex nr 2589538). Według art. 45 ust. 2 ustawy, wykazanie przez dostawcę zarejestrowanego użycia instrumentu płatniczego nie jest wystarczające do udowodnienia, że transakcja płatnicza została przez użytkownika autoryzowana. Dostawca jest obowiązany udowodnić inne okoliczności wskazujące na autoryzację transakcji płatniczej przez płatnika albo okoliczności wskazujące na fakt, że płatnik umyślnie doprowadził do nieautoryzowanej transakcji płatniczej, albo umyślnie lub wskutek rażącego niedbalstwa dopuścił się naruszenia co najmniej jednego z obowiązków, o których mowa w art. 42 (vide: wyrok Sądu Najwyższego z dnia 18 stycznia 2018 r. w sprawie V CSK 141/17). W orzecznictwie przyjmuje się, że samo podanie danych umożliwiających zalogowanie do bankowości elektronicznej, w sytuacji gdy dla autoryzacji (potwierdzenia) czynności potrzebne jest jeszcze podanie kodów autoryzacyjnych przesłanych w treści wiadomości sms, nie stanowi jeszcze przejawu rażącego niedbalstwa. Dopiero udostępnienie danych logowania oraz kodów autoryzacyjnych może być poczytywane jako przejaw rażącego niedbalstwa, szczególnie wówczas gdy z treści wiadomości sms wynika, że kod służy autoryzacji czynności, której uprawniony użytkownik nie zamierza autoryzować, innymi słowy nie zamierza jej przeprowadzić (zob. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 15 września 2023 r. w sprawie II CSKP 1013/22). Sąd Rejonowy Poznań-Stare Miasto w P. w wyroku z dnia 8 grudnia 2021 r. w sprawie I C 648/20 uznał, że okoliczność udostępnienia na skutek ataku phishingowego oprócz danych logowania do konta bankowości internetowej również kodu autoryzacyjnego przesłanego we wiadomości SMS nie przemawia za rażącym niedbalstwem klienta banku (mimo, że z wiadomości SMS wynikało, że kod autoryzuje transakcję, której klient wcale nie zamierzał zlecać). Powyższe stanowisko jako zbyt daleko idące, spotkało się jednak w doktrynie ze słuszną krytyką, gdzie wskazuje się, że łączne podanie danych do logowania i kodów autoryzacyjnych trudno traktować jako dopuszczalny błąd, a jest to raczej przejaw rażącego niedbalstwa (vide: spory między dostawcami usług płatniczych a użytkownikami dotyczące transakcji płatniczych w świetle najnowszego orzecznictwa polskich sądów powszechnych, B. W., Internetowy Kwartalnik Antymonopolowy i Regulacyjny 2022, Nr 7, str. 28). Transakcja płatnicza nosi przymiot autoryzowanej wówczas, gdy płatnik wyrazi zgodę na wykonanie transakcji płatniczej w sposób przewidziany w umowie pomiędzy płatnikiem a jego dostawcą (art. 40 ustęp 1 u.u.p.). Jednocześnie zgodnie z treścią art. 43 pkt 1 u.u.p. dostawca wydający instrument płatniczy jest obowiązany do zapewnienia, że indywidualne zabezpieczenia instrumentu płatniczego nie są dostępne dla osób innych niż użytkownik uprawniony do korzystania z tego instrumentu. Z obowiązkiem tym skorelowana jest powinność użytkownika instrumentu płatniczego do korzystania z instrumentu płatniczego zgodnie z umową ramową oraz zgłaszania niezwłocznie dostawcy utraty, kradzieży, przywłaszczenia albo nieuprawnionego użycia instrumentu płatniczego lub nieuprawnionego dostępu do tego instrumentu. W tym celu użytkownik, z chwilą otrzymania instrumentu płatniczego, winien podejmować niezbędne środki zapobiegające naruszeniu indywidualnych zabezpieczeń instrumentu, w szczególności jest obowiązany do przechowywania instrumentu płatniczego z zachowaniem należytej staranności oraz nieudostępniania go osobom nieuprawnionym (art. 42 ust. 1 punkt 1 i 2 u.u.p.). Jak wskazano, w przypadku powyższych roszczeń ciężar udowodnienia, że transakcja została autoryzowana przez użytkownika lub że została wykonana prawidłowo, spoczywa na dostawcy tego użytkownika. Rozwiązania przyjęte w omawianej ustawie przerzucają ciężar udowodnienia na dostawcę. Stanowią one wyraz prokonsumenckiego charakteru ustawy. Ciężar udowodnienia, że transakcja była autoryzowana przez użytkownika, ciąży na dostawcy, czyli na profesjonaliście, nawet jeśli to użytkownik występuje z roszczeniem, twierdząc, że nie on autoryzował transakcję. Fakt zarejestrowanego użycia instrumentu płatniczego, czyli - należy przyjąć - użycia instrumentu płatniczego zgodnie z procedurami i przy zastosowaniu ustalonych sposobów autoryzacji, nie oznacza, że transakcja została autoryzowana przez użytkownika. W przypadku zgłoszenia przez użytkownika transakcji, które obciążają jego rachunek płatniczy i które były prawidłowo autoryzowane, czyli zlecone i zrealizowane zgodnie z przewidzianą procedurą, a które użytkownik wskazuje jako przez niego nieautoryzowane, dostawca musi udowodnić fakt autoryzacji transakcji przez użytkownika. Dostawca musi jednak przywołać inne dowody niż sam fakt prawidłowego skorzystania z procedur autoryzacji przewidzianych umową. Dostawca może przytoczyć dowody wykazujące, że płatnik umyślnie doprowadził do nieautoryzowanej transakcji (np. przekazał kartę i (...) członkowi rodziny) albo wskutek rażącego niedbalstwa naruszył jeden z obowiązków określonych w art. 42 u.u.p., czyli nie przechowywał informacji w sposób zapewniający bezpieczeństwo. Innymi słowy, jeżeli do nieautoryzowanej transakcji doszło na skutek ingerencji przestępców w sprzęt lub oprogramowanie klienta, z woli ustawodawcy ryzyko takiego stanu rzeczy ponosi bank, o ile tylko klientowi nie można przypisać umyślności lub rażącego niedbalstwa. Regulacja ta musi być na gruncie postępowania cywilnego oceniona w kontekście art. 6 k.c. Zgodnie bowiem z obowiązującą zasadą ciężaru dowodu, strona winna udowodnić fakty, z których wywodzi korzystne dla siebie skutki prawne. Pozwany powyższych okoliczności nie wykazał. Autoryzacja instalacji aplikacji miała odbywać się przez podanie hasła jednorazowego przesłanego wiadomością SMS. Natomiast jednorazowe wyrażenie zgody za pomocą hasła jednorazowego w przypadku transakcji płatniczych odbywało się za pomocą usługi 3D S.. Przy płatności kartą debetową lub kredytową w sieci, po wpisaniu danych karty, autoryzuje się płatność w sklepie internetowym usługą 3D S. poprzez jedną z dwóch metod autoryzacji płatności: autoryzacja mobilna w aplikacji GOmobile lub hasło SMS i odpowiedź na dodatkowe pytanie zabezpieczające. W ocenie Sądu nie ulega wątpliwości, że w niniejszej sprawie doszło do nieautoryzowanych transakcji płatniczych, natomiast oś sporu sprowadza się do oceny, czy płatnik, tj. powódka ponosi za nie odpowiedzialność, innymi słowy czy powód doprowadził do tych transakcji umyślnie, albo w wyniku umyślnego lub będącego skutkiem rażącego niedbalstwa naruszenia co najmniej jednego z obowiązków wskazanych w art. 42 ust. 1-2 ustawy. W ocenie tut. Sądu nie budzi wątpliwości, że powód nie doprowadził do spornych transakcji umyślnie, ponieważ to nie on owe transakcje zainicjował. Transakcje zostały przeprowadzone bez udziału powoda, tj. bez jego wiedzy i woli przez osoby trzecie, które uzyskały dostęp do konta powoda w bankowości elektronicznej. Nie zostało w niniejszej sprawie wykazane, że doszło do udostępnienia przez powoda za pośrednictwem podstawionej witryny internetowej wszystkich swoich danych identyfikacyjnych oraz danych do karty i kodów osobom nieuprawnionym co umożliwiło tym osobom zalogowanie się do konta powoda i dokonanie przestępstwa polegającego na przelaniu znajdujących się na rachunkach powoda środków pieniężnych z jego rachunku a następnie na inne konto bez jej wiedzy i woli. Transakcji tych w ocenie Sądu nie można uznać za transakcje autoryzowane w rozumieniu art. 40 ust. 1 w/w. ustawy. Co prawda czynności te z punktu widzenia systemu informatycznego Banku zostały wykonane poprawnie przy wykorzystaniu właściwych narzędzi autoryzacyjnych. Natomiast transakcję płatniczą uważa się za autoryzowaną, jeżeli płatnik wyraził zgodę na jej wykonanie w sposób przewidziany umową. Powód nie wyraził zgody na wykonanie tych transakcji, o czym świadczy jego natychmiastowa reakcja po stwierdzeniu kradzieży, najpierw telefoniczne a następnie osobiste powiadomienie pozwanego w oddziale banku oraz zawiadomienie Policji o popełnieniu przestępstwa. Powód także niezwłocznie zawiadomiła stronę pozwaną o nieautoryzowanych przelewach zgodnie z art. 42 ust. 1 pkt 1 u.u.p. Dodatkowo, wypada wskazać, że aplikacja w dniu popełnienia przestępstwa została zainstalowana na telefonie, którego w posiadaniu nigdy nie miał ani powód ani jego żona, a nadto jak wynika z dokumentów zebranych w sprawie powód nigdy nie otrzymał tego dnia od pozwanego kodu aktywacyjnego do instalacji takiej aplikacji. Jak również nigdy nie potwierdzał spornych przelewów, a nadto nie otrzymał w tym dniu połączeń od pracownika banku. Nadto, jak w swoich zeznaniach wskazał specjalista od zabezpieczeń pracujący u pozwanego: „(…) Nawet gdyby klient odebrał telefon i zaprzeczył transakcjom również bank nie ma możliwości zablokowania tej transakcji. Następnie został wysłany do klienta sms o blokadzie karty i karta została zablokowana”. Tym samym, zdaniem Sądu, strona pozwana w sprawie nie udowodniła że powód autoryzował transakcję płatnicze z dnia 25 września 2022 r. na łączną kwotę 28 200,00 zł albo by umyślnie doprowadził do nieautoryzowanej transakcji płatniczej czy też aby do tej transakcji doszło na skutek umyślnego lub rażącego niedbalstwa polegającego na naruszeniu co najmniej jednego z obowiązków, o których mowa w art. 42 u.u.p. W ocenie Sądu powód mógł być przekonany o tym, że zakupy odbywają się tak jak zwykle. W rzeczywistości prawdopodobnie było tak, że powód w sposób niezamierzony i nieświadomy umożliwił osobom nieuprawnionym dostęp do swojego konta. W ocenie Sądu, zachowanie powoda również nie nosiło znamion niedbalstwa w kwalifikowanym rażącym stopniu. Rażące niedbalstwo (culpa lata) jest kwalifikowaną postacią winy nieumyślnej. Oznacza zatem wyższy jej stopień niż w przypadku zwykłego niedbalstwa, leżący już bardzo blisko winy umyślnej (culpa lata dolo aequiparatur). Wykładnia pojęcia rażącego niedbalstwa powinna uwzględniać kwalifikowaną postać braku zwykłej staranności w przewidywaniu skutków. Konieczne jest zatem stwierdzenie, że podmiot, któremu taką postać winy chce się przypisać, zaniedbał takiej czynności zachowującej chronione dobro przed zajściem zdarzenia powodującego szkodę, której niedopełnienie byłoby czymś absolutnie oczywistym w świetle doświadczenia życiowego dostępnego każdemu przeciętnemu uczestnikowi obrotu prawnego i w sposób wprost dla każdego przewidywalny mogło doprowadzić do powstania szkody. Rażące niedbalstwo zachodzi bowiem tylko wtedy, gdy stopień naganności postępowania drastycznie odbiega od modelu właściwego w danych warunkach zachowania się dłużnika (vide: wyrok Sądu Najwyższego z dnia 22 kwietnia 2004 r. II CK 142/03, Lex nr 484721, wyrok Sądu Najwyższego z dnia 25 września 2002 r., I CKN 969/00, LEX nr 55508). Podkreślić należy, że za niedbalstwo rażące może zostać uznane niezachowanie podstawowych, elementarnych zasad ostrożności, które są oczywiste dla większości rozsądnie myślących ludzi (por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 10 sierpnia 2007 r., II CSK 170/07, LEX nr 465906). Podzielając w pełni powyżej zaprezentowane poglądy judykatury nie sposób mówić o niedbałym zachowaniu powoda, a do tego w stopniu rażącym. Przeprowadzone w sprawie postępowanie dowodowe nie pozwala na przypisanie stronie powodowej takiego właśnie zachowania. Oczywiście Sąd rozpoznający niniejszą sprawę w żadnym stopniu nie jest związany poczynionymi w innej sprawie ustaleniami faktycznymi, czy oceną prawną, natomiast wypadnie przywołać orzeczenie Sądu Rejonowego w Kielcach z dnia 16 stycznia 2024 r. o sygn. akt I C 774/23 (LEX nr 3695859). Przywołana sprawa również dotyczyła oszustwa dokonanego podczas zakupów na platformie internetowej www.vinted.pl. W okolicznościach tamtej sprawy zachowanie powódki określono jako rażące niedbalstwo. Jak wskazał tamtejszy sąd w uzasadnieni: ”(…)Wbrew postanowieniom regulaminu posiadacza rachunku bankowego, udostępniła ona dane do logowania swoje córce I. K., zezwoliła córce zalogowanie się na jej koncie klienta, udostępniła jej telefon, na który przychodziły kody sms autoryzujące transakcje, a córka wpisywała kody, które zatwierdzały transakcje zlecane jak później się okazało, że nieuprawnione osoby trzecie. (…) W konsekwencji, brak czujności, lekkomyślność czy roztargnienie córki powódki doprowadziło w efekcie do umożliwienia osobom nieuprawnionym wyprowadzenie łącznie kwoty 5100 zł z jej rachunku bankowego. Udostępniając dane karty bankomatowej, a następnie wpisując na ekranie telefonu kod sms otrzymany na numer telefonu powódki, I. K. umożliwiła osobom nieuprawnionym dostęp do rachunku bankowego swojej matki. (...) Jak wynika z zeznań świadka, pracownika Banku, nawet umożliwienie osobie nieuprawnionej zalogowanie na rachunek bankowy, nie doprowadziłoby do utraty środków, jeżeli transakcje przelewów nie zostałyby przez powódkę, czy w tym przypadku jej córkę, autoryzowane. Aby zaś dokonać autoryzacji transakcji przelewu kwoty 3000 PLN, na numer telefonu powódki wysłany został sms o treści: "Przelew na konto 14..0000; kwota: 3000.00 PLN; Uważaj na oszustów, którzy podają się za pracowników banku!; Kod SMS nr 2: (...)". Taka treść wiadomości tekstowej, w której wprost wskazana jest kwota przelewu, powinna wzbudzić czujność i konieczność weryfikacji, natomiast I. K. bez zastanowienia wpisała w puste pole na ekranie telefonu otrzymany kod SMS. Świadek zeznała, że widziała w treści sms kwotę 3000 PLN, ale zignorowała tę informację, choć była to inna kwota niż miała otrzymać za sprzedawane ubrania. W taki sam sposób zachowała się otrzymując kolejny sms o treści: "Przelew na konto 14.0000; kwota: 2100.00 PLN; Uważaj na oszustów, którzy podają się za pracowników banku!; Kod SMS nr 2: (...)". W ocenie tut. Sądu dopiero tak beztroskie (bezmyślne) zachowanie osoby korzystającej z usług bankowości internetowej jak zaprezentowane w/w judykacie zasługuje na miano rażącego niedbalstwa po stronie użytkownika. Natomiast, sprawa rozpoznawana przez tut. Sąd jest jakościowo inna, a zwłaszcza zachowanie powoda. W dniu popełnienia przestępstwa została zainstalowana na telefonie, którego w posiadaniu nigdy nie miał ani powód ani jego żona, a nadto jak wynika z dokumentów zebranych w sprawie powód nigdy nie otrzymał tego dnia od pozwanego kodu aktywacyjnego do instalacji takiej aplikacji. Jak również nigdy nie potwierdzał spornych przelewów, a nadto nie otrzymał w tym dniu połączeń od pracownika banku. M. K., bowiem jak wynika z jego zeznań, które nie zostały w żaden sposób podważone, a tym bardziej żadnym dowodem ze strony pozwanego, nie korzystał w sposób ryzykowny z dostępu do konta internetowego. Nieświadomie udostępnił dane osobowe i karty debetowej. Okoliczność ta nie wskazuje na rażące niedbalstwo powoda. Przeciętny człowiek nie jest zaznajomiony ze sposobem działania programów szpiegowskich i ich możliwościami. Nie został więc naruszony obowiązek wskazany w art. 42 ust. 1 ustawy o usługach płatniczych. Mając na uwadze poczynione powyżej ustalenia, należy wskazać, że pozwany w żaden sposób nie wykazał zaistnienia którejkolwiek z przesłanek wyłączających jego odpowiedzialność w niniejszej sprawie. Nie ulega wątpliwości, że powód nie autoryzował przelewów z dnia 25 września 2022 r., nie doprowadził umyślnie do nieautoryzowanych transakcji płatniczych, ani nie dopuścił się do rażącego naruszenia obowiązków z art. 42 ust. 1 ustawy, gdyż dane potrzebne do logowania i wykonania przelewu zostały od niego uzyskane podstępnie przez podmiot nieuprawniony. W związku z tym, bank był zobowiązany do niezwłocznego przywrócenia obciążonego rachunku płatniczego do stanu, jaki istniałby, gdyby nie miały miejsca nieautoryzowane transakcje płatnicze, czego nie uczynił. Ubocznie podkreślenia w powyższym kontekście wymaga również to, że jeszcze przed wejściem w życie ustawy o usługach płatniczych traktowano zobowiązanie banku z umowy rachunku bankowego jako mające charakter zobowiązania rezultatu, a nie starannego działania. W tym zakresie przytoczenia wymaga pogląd wyrażony w wyroku Sądu Najwyższego z dnia 16 stycznia 2001 r., sygn. II CKN 344/00 (LEX nr 52688) , zgodnie z którym z treści zobowiązań banku w ramach umowy rachunku bankowego wynika, że bank przyjmuje obowiązki depozytariusza, z którymi związana jest powinność zwrotu zgromadzonych na rachunku środków pieniężnych na każde żądanie posiadacza rachunku. W tym przedmiocie odpowiedzialność banku trwa aż do chwili, gdy nastąpi rzeczywiste spełnienie świadczenia, bowiem w zakresie zwrotu przechowywanych środków, zobowiązanie banku ma charakter zobowiązania rezultatu, a nie starannego działania. W przypadku dokonania wypłaty pieniędzy na rzecz osoby nieuprawnionej, bank nie może uwolnić się od obowiązku wykonania zobowiązania względem posiadacza rachunku, na tej podstawie, że spełnił wymagania co do zachowania należytej staranności (art. 355 k.c.). W takiej sytuacji uprawniony z umowy rachunku bankowego posiadacz rachunku zachowuje prawo żądania zwrotu przechowywanych środków. W efekcie powyższych rozważań – Sąd orzekł jak w punkcie I sentencji orzeczenia. O odsetkach Sąd orzekł, mając na uwadze treść art. 46 ust. 1 ustawy o usługach płatniczych oraz art. 481 k.c., z tym, że termin początkowy odsetek ustalając jako dzień następujący po dniu otrzymania przez bank stosownego i oficjalnego zgłoszenia. Zgodnie z art. 46 ust. 1 ustawy o usługach płatniczych w przypadku wystąpienia nieautoryzowanej transakcji płatniczej dostawca płatnika niezwłocznie, nie później jednak niż do końca dnia roboczego następującego po dniu stwierdzenia wystąpienia nieautoryzowanej transakcji, którą został obciążony rachunek płatnika, lub po dniu otrzymania stosownego zgłoszenia, zwraca płatnikowi kwotę nieautoryzowanej transakcji płatniczej. Zgłoszenia reklamacji powód dokonał u pozwanego w dniu 26 września 2022 r., a zatem w świetle przytoczonej normy z uwagi na okoliczność, że chodzi o transakcję nieautoryzowaną zwrot środków powinien nastąpić do końca 27 września 2022 r., a zatem pozwany pozostaje w opóźnieniu od dnia 28 września 2022 r. i od tej daty powód uprawniony jest do odsetek. O kosztach procesu Sąd orzekł na podstawie art. 98 § 1 i 3 k.p.c., który stanowi, że strona przegrywająca sprawę obowiązana jest zwrócić przeciwnikowi na jego żądanie koszty niezbędne do celowego dochodzenia praw i celowej obrony. Pozwany przegrał proces w całości, zatem zobowiązany był zwrócić stronie powodowej poniesione przez nią koszty procesu w kwocie 3 617,00 zł. Na kwotę powyższą składa się koszt zastępstwa procesowego powoda w kwocie 3 600,00 zł oraz 17,00 zł tytułem opłaty skarbowej od pełnomocnictwa. Wysokość wynagrodzenia pełnomocnika powodów, będącego radcą prawnym ustalono na podstawie § 2 pkt 5 Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 1935 z późn. zm.). Art. 98 § 1 1 k.p.c. stanowi, iż od kwoty zasądzonej tytułem zwrotu kosztów procesu należą się odsetki, w wysokości odsetek ustawowych za opóźnienie w spełnieniu świadczenia pieniężnego, za czas od dnia uprawomocnienia się orzeczenia, którym je zasądzono, do dnia zapłaty. Zatem, orzekając o kosztach procesu, Sąd należną stronie pozwanej kwotę przyznaną tytułem zwrotu kosztów poniesionych w sprawie zasądził wraz z odsetkami w wysokości odsetek ustawowych za opóźnienie. Powód został zwolniony z obowiązku uiszczenia opłaty sądowej od pozwu (k. 67). W punkcie III orzeczenia, biorąc pod uwagę uwzględnienie żądania powództwa, nakazano pobrać od pozwanego nieuiszczone koszty sądowe, tj. całość opłaty od pozwu w kwocie 1 410,00 zł – na podstawie art. 13 ust. 2 i art. 83 ust. 2 w zw. z art. 113 ustawy z dnia 28 lipca 2005 r. o kosztach sądowych w sprawach cywilnych (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 1144 z późn. zm.).
XI GC 617/20
Powód W. Ł. (1) w dniu 9 kwietnia 2020 roku wniósł przeciwko pozwanej (...) Bank spółce akcyjnej w W. o zapłatę kwoty 14.040 zł wraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienie od dnia 7 stycznia 2019 roku do dnia zapłaty oraz zasądzenie kosztów procesu wg norm przepisanych. Powód wskazał, że na rachunku bankowym powoda prowadzonym u pozwanej w dniu 4 stycznia 2019 roku doszło do transakcji, których nie zlecał powód, a które opiewały na kwotę 14.040 zł (1400 zł plus opłata w kwocie 40 zł za przelew ekspresowy), co było wynikiem najprawdopodobniej złamania zabezpieczeń banku przez nieznanych sprawców.
I C 349/23
F. (2) i A. F. (1) wnieśli o zasądzenie od N. Banku Spółdzielczego w T. kwoty 14 650,11 zł z odsetkami i kosztami. Dla uzasadnienia swojego żądania wskazali, że strony łączy umowa rachunku bankowego. W dniu 25.07.2022r. z powódką skontaktował się telefonicznie mężczyzna, który podał się za pracownika pozwanego banku i poinformował, że osoba o imieniu i nazwisku D. P. złożyła na koncie powodów wniosek o kredyt na kwotę 40 000zł oraz, że na rachunek tej osoby zostały zlecone podejrzane przelewy na kwotę 700zł. Zapytał czy powódka potwierdza te dyspozycje, a gdy zaprzeczyła – zasugerował konieczność zainstalowania na telefonie aplikacji (...), zapewniającej bezpieczne połączenie z bankiem, w celu ich anulowania.

Need to analyze how this precedent applies to your matter?

Cross-reference this judgment against statutes, commentaries, and subsequent citing case law inside Legislator AI.

Open in Legislator →

Full text

Sygn. akt I C 1476/17

WYROK W IMIENIU

RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 17 października 2019 r. Sąd Okręgowy w Radomiu I Wydział Cywilny w następującym składzie: Przewodniczący Sędzia Danuta Bojarska Protokolant: stażysta Izabela Górska po rozpoznaniu w dniu 25 września 2019 r. w Radomiu na rozprawie sprawy z powództwa (...) Sp. z o.o. w W. przeciwko (...) Bank (...) S.A. z/s w W. o zapłatę I. postępowanie co do kwoty 80.216,09 zł (osiemdziesiąt tysięcy dwieście szesnaście złotych dziewięć groszy) umarza; II. w pozostałej części powództwo oddala; III. nie obciąża powoda kosztami zastępstwa procesowego pozwanego. SSO Danuta Bojarska Sygn. akt IC 1476/17

UZASADNIENIE

W pozwie z dnia 4 października 2017 roku powód (...) Sp. z o.o. w W. wniósł o zasądzenie od pozwanego Banku (...) S.A z siedzibą we W. kwotę 84.220 złotych wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie od dnia wniesienia pozwu do dnia zapłaty oraz zasądzenie kosztów procesu, w tym kosztów zastępstwa procesowego w podwójnej wysokości.(pozew k. 3-5) W odpowiedzi na pozew pozwany wniósł o oddalenie powództwa i zasądzenie kosztów procesu, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. (odpowiedź na pozew k.

46) W dniu 27 marca 2018 roku powód z tej racji, iż otrzymał w dniu 9 lutego 2018 roku od pozwanego kwotę 80.216,09 złotych cofnął powództwo w tym zakresie i zmodyfikował roszczenie w ten sposób, iż wnosił o zasądzenie od pozwanego na rzecz powoda odsetek ustawowych za opóźnienie od kwoty 80.216,09 złotych od dnia wniesienia pozwu do dnia zapłaty tj. do 09.02.2018 roku, w łącznej kwocie 2.092,21 zł. Podtrzymał również żądanie, co do kwoty 4000 złotych oraz zasądzenie kosztów procesu.(pismo modyfikujące powództwo, k. 111, stanowisko powoda-protokół z rozprawy z dnia 12 września 2018 r. k. 147) Pełnomocnik pozwanego wyraził zgodę na cofniecie powództwa i wnosił w dalszym ciągu o oddalenie powództwa w pozostałym zakresie i zasądzenie kosztów procesu. (pismo pozwanego k. 122, stanowisko pozwanego- protokół z rozprawy z dnia 12 września 2018 roku k. 147) Strony w dalszym ciągu podtrzymały swoje stanowisko w sprawie.

Sąd, ustalił następujący stan faktyczny Właścicielami powodowej spółki (...) sp. z o.o. z/s w W. są M. P. (1) oraz P. P. po 1/2 udziałów. Sprawami spółki zajmuje się M. P. (1), jako prezes zarządu oraz jego syn M. P. (2). W dniu 14 września 2016 roku w R. powód (...) Sp. z o.o. reprezentowany przez M. P. (2) zawarł umowę rachunku bieżącego oraz umowę bankowości elektronicznej M. F. z Bankiem (...) z siedzibą we W..(umowa k. 24 i 59-62) Obecnie od 7 września 2018 roku następcą prawnym Banku (...) jest pozwany bank (...) S.A z siedzibą w W..

Na mocy wskazanej umowy pozwany prowadził dla powoda rachunek bankowy o numerze : (...) w walucie polskiej. W dniu 13 grudnia 2016 roku M. P. (2) syn Prezesa zarządu M. P. (1) dokonał przelewu środków pieniężnych z konta firmowego firmy (...) w banku (...) na dane zapisane w systemie, jako stały odbiorca, tj. O. (1) o numerze konta (...), z kwotą przelewu 84.219,05 zł. Przelew wykonywał na komputerze znajdującym się w biurze firmy (...), gm. S.. Zlecenie zostało przeprowadzone przy użyciu usług elektronicznych, do których dostęp jest możliwy jedynie przy użyciu numeru NIK i hasła PIN, które prawidłowo podał M.

P. (2) oraz ponadto czynność jest autoryzowana kodem podanym w esemecie dla dysponenta rachunku. Podczas przeprowadzania transakcji przez syna M. P. (1) otrzymał, SMSem wiadomość z kodem akceptującym transakcję. Po otrzymaniu takiej wiadomości, podał ją telefonicznie synowi, a ten następnie wprowadził podany przez ojca kod w odpowiednią rubrykę na przelewie. Ostatecznie pieniądze nie trafiły jednak na podane konto bankowe, a na inne prywatne konto w banku (...) S.A tj. konto o numerze (...), nie należące do O. tylko do osoby trzeciej- P. G..(dokument przelewu k. 24 akt 2 Ds (...)) Po realizacji przelewu w dniu 15 grudnia 2016 roku do M.

P. (1) zadzwoniła pracownica banku z zapytaniem czy firma O. zmieniła numer rachunku bankowego oraz z informacją, iż środki zostały przesłane na konto prywatne. Po uzyskaniu tych informacji w tym samym dniu M. P. (1) udał się do Komendy Miejskiej Policji w R. i złożył zawiadomienie o możliwości popełniania przestępstwa oszustwa internetowego na kwotę 84.219,05 złotych.(protokół przesłuchania k. 3 akt 2Ds (...)) Jednocześnie Prokuratura Rejonowa W. M. dnia 16 grudnia 2016 roku otrzymała zawiadomienie Banku (...) S.A. o podejrzanym przelewie środków na rachunek P. G., który to przelew mógł być wynikiem oszustw na szkodę klientów (...).

W rezultacie przelew w kwocie 80.219,05 zł postanowieniem prokuratora Prokuratury Rejonowej W.-M. został zablokowany. Dochodzenie w tej sprawie zostało wszczęte 16 grudnia 2016 roku i prowadziła je jednostka Komendy Policji II w W. za numerem WD- (...). Według informacji od (...) Bank S.A. wynika, że rachunek (...), na który dotarł przelew został założony droga elektroniczną przez P. G. zam. A., adres korespondencyjny T. ul. (...) (mieszkaniec kamienicy przy ul. (...) w T. oświadczył, że nie ma w niej numeru 5a). W tym samym dniu, tj. 13 grudnia 2016 roku z tego rachunku został wykonany przelew środków w wysokości 4 tys. zł i 79 tys. zł na rachunek techniczny karty pre-paid o numerze (...) wykorzystywany do obsługi rozliczeń transakcji dokonanych za pomocą karty (...) prepaid (tzw. przepłacona).

Od Banku (...) uzyskano informację, że konto techniczne także zostało utworzone drogą elektroniczną dla P. G.. Obydwa powyższe rachunki zostały i stworzone drogą internetowa w dniach 10 marca i 12 marca 2016 roku. Bank nie dysponuje numerem IP, z którego utworzono konta. P. G. nie przebywa pod znanymi adresami, nie posiada stałego miejsca zameldowania, wobec tego zostały za nią wszczęte poszukiwania przez KPP A. o ustalenie miejsca pobytu dla celów prawnych. Według informacji uzyskanej od różnych instytucji, p. G. prowadzi koczowniczy tryb życia, nie widnieje w ewidencji osób bezrobotnych, przebywa wraz z innymi bezdomnymi w pustostanach, nie wyraziła zgody na umieszczenie jej w placówce dla bezdomnych.

Finalnie w dniu 13 czerwca 2017 roku P. G. została przesłuchana w charakterze świadka przez KPP A. i zeznała, że nie zakładała żadnego konta w banku, nie posiada komputera, Internetu, telefonu, nie ma nic wspólnego z przedmiotowa transakcją pieniężną, nie wie, kto zamieszkuje pod adresem w T. i dlaczego ten adres został podany w banku. Zeznała, że skradziono jej dowód osobisty w 2015 roku. Kilkukrotnie odbywała kary pozbawienia wolności, w dniu 12 stycznia 2017 roku została zwolniona z Aresztu Śledczego w B..(postanowienie o umorzeniu dochodzenia z dnia 29 czerwca 2017 k. 136 akt PR 2 Ds. (...)) Prokuratora Rejonowa R. zabezpieczyła komputer stacjonarny, na którym wykonywany był przelew.

W dniu 11 kwietnia 2017 roku powołano biegłego informatyka, aby stwierdził, czy na komputerze zostało wgrane tzw. „złośliwe oprogramowanie", z jakiego numeru IP, czy logowano się do strony banku. W odpowiedzi uzyskano opinię nr (...), z której wnika, że z komputera logowano się do kanałów bankowości elektronicznej różnych banków, w tym (...) oraz ujawniono obecność oprogramowania wirusowego, m.in. wirus typu „koń trojański" o nazwie (...), który wykorzystywany jest do ataków hackerskich w celu przechwytywania i przesyłania danych logowań do systemów bankowości elektronicznej oraz systemów pośredniczących w płatnościach.

Po sporządzeniu ekspertyzy przez biegłego, komputer oddano właścicielowi za pokwitowaniem.(postanowienie o umorzeniu dochodzenia z dnia 29 czerwca 2017 k. 136 akt PR 2 Ds. (...)) Ponadto z opinii biegłego z zakresu informatyki mgr inż. M. P. (3) sporządzonej na potrzeby postępowania przygotowawczego PR 2 Ds. (...) z dnia 16 maja 2017 roku wynika, iż na dysku twardym badanej jednostki komputerowej należącej do M. P. (1) odnaleziono informacje świadczące o logowaniach użytkownika tego komputera do internetowych systemów bankowości elektronicznej.

W okresie od 01.12.2016 do 31.12.2016 roku użytkownik logował się do systemów transakcyjnych następujących banków: Bank (...), (...) Bank (...), R. P., Bank (...), A. Bank, Bank (...). Pełna historia przeglądanych witryn, w wyżej wymienionym okresie, zapisana została na płycie DVD dołączonej do niniejszego opracowania. Podczas badania nie ujawniono zapisów logowań do tzw. „fałszywych, spreparowanych" stron banków. Na badanym nośniku, pośród elementów uruchamianych przy starcie systemu operacyjnego, pośród kluczy i wpisów rejestru a także pomiędzy plikami znajdującymi się na dysku ujawniono obecność oprogramowania wirusowego.

Jedna z odnalezionych i wyszczególnionych złośliwych aplikacji rozpoznana została, jako wirus typu koń trojański o nazwie (...), który wykorzystywany jest podczas ataków hackerskich w celu przechwytywania i przesyłania danych dotyczących logowań do systemów bankowości elektronicznej oraz systemów pośredniczących płatnościom. Biegły stwierdza, iż G. to odmiana wirusa typu trojan/malware. Rozpowszechniany jest, jako skompresowany załącznik do wiadomości e-mail lub poprzez fizyczne nośniki wymienne podłączane do systemu. Po zainstalowaniu i uruchomieniu wirusa w systemie, automatycznie gromadzi on tzw. osobiste dane identyfikacyjne, takie jak: dane komputera, dane zainstalowanych aplikacji, informacje o interfejsach sieciowych.

Ponadto oprogramowanie to jest w stanie zbierać informacje wpisywane przez użytkownika lub przechwytywać zrzuty ekranowe. G. jest zgłoszony, jako wirus zagrażający bezpieczeństwu transakcji dokonywanych za pomocą systemów bankowości internetowej oraz witryn internetowych systemów pośredniczących płatnościom. Wykradzione informacje są filtrowane do wstępnie skonfigurowanego serwera / protokołów File Transfer Protocol lub do adresów e-mail, jako załączniki.(opinia k. 63-74) Natomiast z opinii biegłego sądowego A. K. sporządzonej na potrzeby niniejszego postępowania wynika, iż obecnie nie ma możliwości przeprowadzenia badań wstecznych odnoście systemów bankowości elektronicznej ówczesnego Banku (...) oraz brak jest komputera oraz systemu komputerowego za pomocą, którego wykonywania byłą przedmiotowa operacja bankowa.(opinia k 157-158) Po analizie akt sprawy i opinii biegłego z 16 maja 2016 roku z postępowania karnego biegły stwierdza, iż ujawniono wówczas obecność złośliwego oprogramowania na badanym komputerze typu trojan o nazwie (...).

Program tego typu rozpowszechniany był, jako „faktura lub wezwanie do zapłaty" w formie załącznika do wiadomości email. Próba otwarcia załącznika skutkowała infekcją komputera bez wykazywania wizualnych efektów na ekranie monitora. Złośliwy kod infekował ustawienia starszych, często nie aktualnych wersji przeglądarki internetowej typu Firefox. Założeniem twórców „hakerów" było przechwycenie ukierunkowanych danych lub ich skuteczną modyfikację w sposób niezauważalny przez użytkownika. T. (...) występował w kilku wersjach, przechwytując informację przekazywał je Na serwer sprawcy oraz manipulatora podmieniającego dane będące w jego zainteresowaniu.

Przechwycone dane (login i hasło) złośliwe oprogramowanie przesyłało na serwer sprawców, gdzie za ich pomocą logowano się i modyfikowano dane zapisane w przelewach stałych lub zdefiniowanych. Prawowity użytkownik przy wykonywaniu operacji przelewu zdefiniowanego często nie weryfikuje numeru rachunku zapisanego a jedynie nazwę i dane odbiorcy, co w konsekwencji prowadzi do transferu środków na inne niż zamierzone konto. Inna zmodyfikowana funkcjonalność trojan (...), to obserwacja i weryfikacja działań wykonywanych przez użytkownika zainfekowanej przeglądarki i uaktywnienia się przy wykryciu ciągów znaków, np. numer rachunku bankowego (ciąg 26 znaków) w połączeniu z odwiedzaną stroną internetową, która zawierała słowo kluczowe np.: bank.

Tak ukierunkowany atak, pozwalał na podmianę numeru rachunku (ciąg 26 znaków) w chwili przekazywania prawdziwych, poprawnie wypełnionych danych w formularzu przelewu na koncie użytkownika platform bankowości internetowej. Bank otrzymywał dyspozycję już z podmienionymi i zaakceptowanymi przez użytkownika danymi. W obu przypadkach realizację przelewu potwierdzić należy kodem otrzymanym w SMS-ie wysłanym przez bank, który potrzebny jest do autoryzacji i zakończenia transakcji. Użytkownicy, często bez pełnego zapoznania się z treścią takiej wiadomości, autoryzują przelew.

Powód potwierdził w zeznaniach (k.4 akt. (...), (...)) przekazanie kodu autoryzującego do realizacji spornego przelewu. W ocenie biegłego, na podstawie analizy materiału z akt sprawy , działanie ujawnionego przez biegłego sądowego M. P. (3), złośliwego kodu (...) mogło przyczynić się do modyfikacji przy wykonywaniu spornej transakcji. System bankowy, zrealizował przelew zgodnie z otrzymanymi i zautoryzowanymi danymi. (opinia k. 157-158) Postępowanie karne w sprawie oszustwa internetowego na szkodę M. P. (1) na kwotę 84.219,05 zł podczas nielegalnego transferu pieniędzy z konta bankowego (...) na konto w banku (...) tj. o przestępstwo 286 § 1 k.k. zostało umorzone w dniu 29 czerwca 2017 r. z uwagi na nie wykrycie sprawców przestępstwa. (postanowienie k. 136-138 akt PR 2 Ds. (...)) Na mocy prawomocnego postanowienia Prokuratury Rejonowej W.-M. z dnia 29 stycznia 2018 roku w sprawie (...) nakazano zwrócić dowody rzeczowe w sprawie w postaci środków pieniężnych w kwocie 1216,04 zł oraz w kwocie 79.000,05 zł znajdujące się na rachunkach bankowych Banku (...) S.A. w W. należących do P. G..

W dniu 08.02.2018 r. Bank (...) S.A. przekazał środki w kwocie 1216,04 zł z rachunku P. G. na konto (...) Sp. z o.o. z/s w W. oraz w dniu 09.02.2018 r. na kwotę 79.000,05 zł.(dowody przelewu k. 113-114) Powyższy stan faktyczny Sąd ustalił w oparciu o wskazane dowody przede wszystkim w postaci dokumentów oraz zeznań M. P. (2) (protokół z rozprawy z dnia 7 lutego 2018 roku k. 103v) i M. P. (1)(protokół z rozprawy z dnia 25 września 2019 roku k. 197) oraz świadka M. K. (protokół z rozprawy z dnia 12 września 2018 roku minuta 00:09:10-00:21:50 k. 147v) i M.

P. (4) (protokół z rozprawy z dnia 12 września 2018 roku minuta 00:21:50-00:35:26 k. 147v) a także na podstawie bezspornych twierdzeń stron. Wskazać należy, iż co do zasady stan faktyczny nie był między stronami sporny. Różnice sprowadzały się do odmiennej oceny prawnej dokonywanych czynności. Za wiarygodne należało, zatem uznać zeznania stron oraz zawnioskowanych świadków, jako logiczne spójne i pełne. Dokumenty zgromadzone w aktach sprawy w tym sporządzone opinie biegłych informatyków nie były kwestionowane przez strony, nie budzą one również wątpliwości Sądu zarówno pod względem formalnym jak i materialnym.

Sąd zważył, co następuje

W ocenie Sądu powództwo, co zasady w zakresie zmodyfikowanym przez powoda zasługuje w całości na oddalenie, jako niezasadne. Wskazać należy, iż niewątpliwie powód padł ofiarą oszustwa internetowego na kwotę 84.219,05 złotych podczas nielegalnego transferu pieniędzy z konta bankowego w banku (...) na konto w banku (...). W sprawie niniejszej istotny jest jednak fakt, iż powód w dniu 8-9 lutego 2018 roku otrzymał od Banku (...) S.A. środki finansowe w kwocie 80.216,09 zł z konta P. G. zabezpieczone, jako dowody rzeczowe w postępowaniu karnym.

Bank (...) S.A zrealizował powyższy przelew na mocy prawomocnego postanowienia Prokuratury Rejonowej W.-M. z dnia 29 stycznia 2018 roku w sprawie (...). (postanowienie w przedmiocie dowodów rzeczowych oraz dowody przelewu k. 113-114) W związku z powyższym powód cofnął powództwo do kwoty 80.216,09 zł domagając się jedynie odsetek ustawowych za okres od wytoczenia powództwa do dnia zapłaty tj.09.02.2018 r. w kwocie łącznej 2.092,21 zł oraz pozostałą kwotę 4000 złotych wraz z odsetkami ustawowymi od dnia wytoczenia powództwa do dnia zapłaty oraz wnosił o zasądzenie kosztów procesu biorąc pod uwagę całość dochodzonego roszczenia twierdząc, iż pozwany spełnił świadczenie w trakcie procesu.

Powód podnosił, iż fakt, że Bank (...) S.A. przekazując powodowi środki finansowe w dniu 8-9 lutego 2018 roku na kwotę 80.216,09 zł oznacza, że pozwany bank (...) S.A tym samym uznał powództwo w zakresie podanej kwoty. (pismo powoda z dnia 27 marca 2018 roku k. 111, i z dnia 26 czerwca 2018 roku k.131, stanowisko powoda z rozprawy z dnia 12 września 2018 roku k. 147) Po pierwsze na podstawie art. 203 § 1 k.p.c. pozew może być cofnięty bez zezwolenia pozwanego aż do rozpoczęcia rozprawy. Zgodnie z treścią art. 355 § 1 k.p.c. sąd umarza postępowania, jeżeli powód cofnął ze skutkiem prawnym pozew.

W okolicznościach niniejszej sprawy, czynność dyspozytywna strony powodowej polegająca na cofnięciu pozwu, nie została uznana przez Sąd za sprzeczną z prawem lub zasadami współżycia społecznego albo zmierzającą do obejścia prawa (art. 203 § 4 k.p.c.). Pozwany także wyraził zgodę na cofnięcie w zakresie kwoty 80.216,09 zł. (stanowiska stron-protokół rozprawy z dnia 12 września 2018 roku k. 147) W związku z powyższym orzeczono jak w pkt. I i umorzono postępowanie do kwoty 80.216,09 zł. Powyższa okoliczność nie oznacza jednak, iż pozwany przegrał powództwo w podanym zakresie z tej racji, iż spełnił dochodzone roszczenie w trakcie niniejszego procesu.

Przekazanie środków w dniach 8-9 lutego 2018 roku odbyło się przez inny bank oraz na skutek wykonania postanowienia Prokuratury Rejonowej W.-M. z dnia 29 stycznia 2018 roku oraz miała charakter jedynie techniczny i nie wynikała z woli pozwanego dotyczącego uznania długu w tym zakresie. Należy zwrócić uwagę na fakt, iż to nie pozwany bank (...) S.A. dokonał powyższego przelewu na rzecz powoda tylko Bank (...) S.A z rachunku, którego były zgromadzone i zabezpieczone przez prokuraturę środki finansowe pochodzące z przestępstwa.

Trudno, zatem uznać, iż wykonując przez inny bank postanowienie Prokuratury W. M. z dnia 29 stycznia 2018 roku w zakresie dowodów rzeczowych, na mocy, którego zwrócono powodowi środki finansowe w kwocie 80.216,09 zł, pozwany tym samym złożył oświadczenie o uznaniu długu w powyższym zakresie w sposób zarówno bezpośredni jak i dorozumiany. W skutek powyższego, co do zasady to powód przegrywa proces w zakresie cofniętego roszczenia na mocy art. 203 k.p.c., a nie pozwany. Tym bardziej, iż nie ponosi odpowiedzialności, co do zasady w przedmiotowej sprawie.

Odnosząc się do zasadności powództwa wskazać należy, iż pierwotnie kwestia uregulowania usług płatniczych w formie elektronicznej została wskazana w Dyrektywie 07/64/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 13 listopada 2007 r. w sprawie usług płatniczych w ramach rynku wewnętrznego zmieniającej dyrektywy 97/7/WE, 02/65/WE, 05/60/WE, 06/48/WE i uchylającej dyrektywę 97/5/WE (dalej: „PSD”). Polska implementowała powyższa dyrektywę w ustawie z dnia 19 sierpnia 2011 r. o usługach płatniczych. Wprawdzie w punkcie (48) preambuły PSD wskazano, że dopuszczalne jest dla państw członkowskich wprowadzenie wymogu, zgodnie, z którym dostawca usług płatniczych płatnika powinien działać z należytą starannością, o ile jest to możliwe z technicznego punktu widzenia i nie wymaga wprowadzania zmian ręcznie, spójność unikatowego identyfikatora, a jeżeli stwierdzi się brak takiej spójności - odmówić wykonania zlecenia płatniczego i powiadomić o tym płatnika; co do zasady odpowiedzialność dostawcy usług płatniczych powinna ograniczać się do prawidłowego wykonania transakcji płatniczej zgodnie ze zleceniem płatniczym złożonym przez użytkownika takiej usługi.

Polska, jako państwo członkowskie nie wprowadziła takiego wymogu - nie są nim przepisy ustawy o usługach płatniczych, w szczególności art. 143 oraz art. 144-146, ani art. 64 PrBank. Należy również wskazać, iż podstawą odpowiedzialności pozwanego nie może być niniejszej sprawie art. 64 ustawy z dnia z dnia 29 sierpnia 1997 Prawo bankowe odnoszący się do ogólnej reguły dotyczącej solidarnej odpowiedzialności banków za należyte przeprowadzenie polecenia przelewu. Regulacja powyższa jest wyłączona na podstawie ust. 2 powołanego przepisu zgodnie, z którym przepisu ust. 1 nie stosuje się do usług płatniczych uregulowanych w ustawie z dnia 19 sierpnia 2011 r. o usługach płatniczych.

Zatem ostatecznie w sprawie niniejszej kwestię odpowiedzialności za realizację usług bankowych w postaci elektronicznej reguluje ustawa z dnia 19 sierpnia 2011 r. o usługach płatniczych, która weszła w życie dnia 24 października 2011. Zgodnie z art. 143 powołanej ustawy zlecenie płatnicze uznaje się za wykonane na rzecz właściwego odbiorcy, jeżeli zostało wykonane zgodnie z informacjami, o których mowa w art. 23 ust. 1 pkt. 1 lub w art. 27 pkt. 2 lit. b, a w przypadku wskazania w treści zlecenia płatniczego unikatowego identyfikatora - jeżeli zostało wykonane zgodnie z tym unikatowym identyfikatorem bez względu na dostarczone przez użytkownika inne informacje dodatkowe.

Jeżeli unikatowy identyfikator podany przez użytkownika jest nieprawidłowy, dostawca nie ponosi odpowiedzialności na podstawie art. 144-146. Dostawca płatnika jest jednak obowiązany podjąć działania w celu odzyskania kwoty transakcji płatniczej. Strony mogą zastrzec w umowie, że dostawca ma prawo pobrać od użytkownika opłatę za odzyskanie środków; przepis art. 36 ust. 2 stosuje się odpowiednio. Przy wykonaniu transakcji płatniczych z wykorzystaniem rachunku bankowego unikatowym identyfikatorem jest numer rachunku bankowego, chyba, że strony uzgodnią w umowie ramowej inny unikatowy identyfikator.

Reasumując od dnia wejścia w życie wspomnianej ustawy na dostawcy usług płatniczych spoczywa jedynie obowiązek weryfikacji numeru rachunku, nie zaś danych posiadacza rachunku, na którego rzecz ma nastąpić wpłata. Oznacza to, że pozwanemu w sprawie niniejszej w świetle obowiązujących przepisów nie można zarzucić niedochowania należytej staranności poprzez niesprawdzenie personaliów beneficjenta przelewu z danymi posiadacza rachunku.(por. wyrok Sądu Apelacyjnego w Warszawie z dnia 31 października 2014 roku sygn. akt I Aca 607/14 oraz wyrok Sądu Apelacyjnego w Warszawie z dnia 20 lutego 2015 roku sygn. akt VI Aca 546/14) Stąd też nawet w wypadku, jeżeli z podanych przez użytkownika informacji dodatkowych wynika, iż identyfikator został podany błędnie, dostawca nie ma obowiązku sprawdzania tej niezgodności.

Rozwiązanie takie jest podyktowane potrzebą automatyzacji wykonywania transakcji, gdyż tylko w tym przypadku możliwe jest zachowanie terminów wykonywania transakcji wskazanych w art. 54 i n. W związku z powyższym wejście w życie art. 143 zamyka wątpliwości prawne dotyczące obowiązku banków weryfikowania podanych przez osobę zlecającą dokonanie przelewu danych odbiorcy z podanym numerem rachunku bankowego tego odbiorcy. W szczególności traci aktualność wyrok SN z 17.12.2008 r., I CSK 205/08 (MoP 2009, Nr 2, poz. 58).( M. Grabowski, Ustawa o usługach płatniczych.

Komentarz, Warszawa 2012,) Brak jest zatem podstaw do nakładania na bank jako dostawcę usług płatniczych dodatkowego obowiązku weryfikacji rachunku bankowego wskazanego prze dysponenta przelewu.(M.Pr. Bank 2016/4/13-22) W ocenie Sądu brak było również po stronie pozwanego banku takich działań które uzasadniałyby jego odpowiedzialność na zasadach ogólnych dotyczących przede wszystkim zachowania należytej staranności w postaci sprawdzenia zgodności rachunku i nazwy beneficjenta przy realizacji przelewu czyli wykonania zobowiązania zgodnie z art. 353 § 1 i 355 § k.c. Z przeprowadzonego postępowania dowodowego nie wynika, iż po stronie banku nastąpiły taki nieprawidłowości w systemie elektronicznym które skutkowały dostępem do konta powoda osób nieuprawnionych.

M. P. (2)- syn prezesa zarządu powodowej spółki (...) zarówno zalogował się na konto bankowe przy użyciu właściwego unikatowego loginu i hasła jak i prawidłowo wypełnił dane do przelewu, gdzie określił przy tym prawidłowy numer rachunku bankowego i nazwę odbiorcy oraz kwotę przelewu jak i potwierdził jego realizację kodem otrzymanym od swego ojca, a dostarczonym przez pozwany bank w postaci esemesa do dysponenta rachunku M. P. (1). Bank zrealizował przelew zatem zgodnie z jego dyspozycją i posiadał prawidłową autoryzację dysponenta rachunku.

Po stronie banku zostały, zatem spełnione wszystkie warunki, jakie nakłada na niego ustawa w zakresie realizacji przedmiotowego przelewu. Istotny jest zatem fakt, iż ustaleń dokonanych przez biegłego informatyka (opinia k. 71 akt 2PR 2 Ds. (...)) zawartych w opinii z dnia 16 maja 2017 roku sporządzonej na potrzeby postępowania karnego po zabezpieczeniu komputera, z którego dokonywano przedmiotowego przelewu, a także potwierdzonej ustaleniami biegłego A. K. (opinia k. 157-158) wynika, iż komputer powoda zawierał złośliwe oprogramowanie typu trojan o nazwie (...).

Program powyższy najprawdopodobniej przyczynił się do modyfikacji przy wykonywaniu przelewu przez stronę powodową i zmienił rachunek bankowy dokonywanego przelewu. Należy, zatem stwierdzić, iż to wyłącznie po stronie powoda istniała przyczyna, dla której bank zrealizował przelew na inne konto niż pierwotnie było zamiarem powoda. Dodatkowo to tylko z inicjatywy pozwanego banku nastąpiło poinformowanie powoda o wykonaniu zlecenia na inne konto niż pierwotnie było zamierzone. Powód ani nie sprawdzał czy przelew doszedł do odbiorcy - firmy (...) ani też czy rachunek bankowy w historii przelewów po jego dokonaniu był prawidłowy.

Miał przy tym dostęp do swojego rachunku bankowego w sposób nieograniczony. (...) Bank (...) S.A zawiadomił także w dniu 16 grudnia 2016 roku Prokuraturę Rejonową W.-M., o podejrzanym przelewie środków na rachunku P. G., co biorąc pod uwagę całość sprawy niewątpliwie w zdecydowany sposób umożliwiło organom ścigania zabezpieczenie środków na rachunku bankowym założonym na jej nazwisko. Tylko, zatem w ten sposób bank mógł zabezpieczyć wspomniane środki i powód mógł tym samym odzyskać prawie całość dochodzonej kwoty.

Podsumowując pozwany bank realizując przelew zgodnie z przepisami ustawy, jeżeli tylko odpowiadał on przyjętej formie i został potwierdzony odpowiednim identyfikatorem, nie był odpowiedzialny za ewentualne zmiany w rachunku bankowym, które wystąpiły po stronie powoda. Na skutek powyższego powództwo zasługiwało na oddalenie, o czym orzeczono jak w pkt. II wyroku. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 102 k.p.c. W ocenie Sądu nie ulega wątpliwości, iż powód padł ofiarą oszustwa internetowego. Wnosząc swoje roszczenie był przekonany o jego zasadności.

Należy też wskazać, iż główna część dochodzonej kwoty została przez niego na szczęście odzyskana. Z racji cofnięcia powództwa przez powoda i oddalenie powództwa w pozostałej części winien on ponieść całość kosztów niniejszego postępowania, jako przegrywający sprawę w całości. Powód jednak już poniósł znaczne koszt procesu w postaci opłaty od pozwu na kwotę 4211 zł oraz koszt wynagrodzenia profesjonalnego pełnomocnika, wydatki pozwanego sprowadzały się natomiast tylko wynagrodzenia pełnomocnika. W ocenie Sądu z racji charakteru dochodzonego roszczenia nie jest, zatem zasadne, aby obciążać go dodatkowo dalszymi kosztami w sprawie i dlatego orzeczono o odstąpieniu ponoszenia przez niego kosztów zastępstwa procesowego strony przeciwnej.

Jednocześnie kwota 1000 złotych zaliczki na biegłego zostanie zwrócona po prawomocnym zakończeniu postępowania.