Legislator Case Law & Legislation
II Ca 1102/20 AI generated

II Ca 1102/20 · Sąd powszechny

Case Number II Ca 1102/20
Court / Authority
Jurisdiction Poland (PL)
Decision Date
Outcome DECISION

Legislator summary

AI generated

Wnioskiem z dnia 31 grudnia 2019 r. wnioskodawca D. R. wniósł o wpis w dziale IV księgi wieczystej KW nr (...) hipoteki przymusowej zabezpieczającej jego roszczenie o zapłatę do sumy zabezpieczenia stanowiącej kwotę 218.800 zł. Jako podstawę żądania wskazano postanowienie Sądu Okręgowego w Poznaniu z dnia 23 grudnia 2019 r. wydane w sprawie o sygn. akt XII C 1575/13. Postanowieniem z dnia 3 lutego 2020 r. Starszy Referendarz Sądowy w Sądzie Rejonowym w Gorzowie Wielkopolskim oddalił wniosek z uwagi na treść art. 111 1 ustawy z dnia 6 lipca 1982 o księgach wieczystych i hipotece.

Legislator headnote

AI generated

art. 233 § 1 k.p.c, art. 110 pkt 1 u.k.w.h, art. 13§2 k.p.c, art. 385 k.p.c; II Ca 1102/20 · Sąd powszechny: naruszenie prawa materialnego, tj.: a. art. 109 ust. 1 w zw. z art. 110 pkt 1 ustawy z dnia 06 lipca 1982 r. o księgach wieczystych i hipotece (Dz. U. z 2019 r. poz. 2204; dalej jako: u.k.w.h.) poprzez jego nieprawidłowe zastosowanie polegające na jego błędnej wykładni wobec przyjęcia, że wpis hipoteki przymusowej na podstawie postanowienia z dnia 23 grudnia 2019 r. wystawionego przeciwko jednemu z małżonków - uczestnikowi postępowania W. B. może nastąpić w sytuacji, gdy nieruchomość wpisana do księgi wieczystej KW nr (...) stanowi własność uczestników postępowania na prawach wspólności ustawowej majątkowej małżeńskiej, a uczestniczka postępowania T.

Keywords

AI generated
registration of legal lien objection to marriage mortgage insurance divorce on unilateral petition unsigned procedural brief action to contest paternity

Cited Legislation

AI generated
art. 233 § 1 k.p.c
art. 110 pkt 1 u.k.w.h
Natomiast w brzmieniu art. 110 pkt 1 u.k.w.h., hipotekę przymusową można uzyskać – tak jak w niniejszej sprawie – także na podstawie postanowienia sądu o udzieleniu zabezpieczenia.
art. 13§2 k.p.c
391§1 i art. 13§2 k.p.c.
art. 385 k.p.c
Mając na względzie powyższe, Sąd Okręgowy na podstawie art. 385 k.p.c.

Cited Case Law

AI generated
I CSK 207/08
Sygn. akt I CSK 207/08 POSTANOWIENIE Dnia 4 grudnia 2008 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Marek Sychowicz (przewodniczący) SSN Mirosław Bączyk (sprawozdawca) SSN Katarzyna Tyczka-Rote w sprawie z wniosku R. B. i L. B. przy uczestnictwie Skarbu Państwa - Prezydenta Miasta W. i A. W. o wpis, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 4 grudnia 2008 r., skargi kasacyjnej wnioskodawcy R. B. od postanowienia Sądu Okręgowego w W. z dnia 20 listopada 2007 r., sygn. akt V Ca (…), oddala skargę kasacyjną. Uzasadnienie Postanowieniem z dnia 20 listopada 2007 r.
III CSK 239/08
Sygn. akt III CSK 239/08 POSTANOWIENIE Dnia 16 stycznia 2009 r. Sąd Najwyższy w składzie : SSN Iwona Koper (przewodniczący) SSN Mirosław Bączyk (sprawozdawca) SSN Krzysztof Pietrzykowski w sprawie z wniosku D.S-S. i Michała S. przy uczestnictwie R.R. o wpis prawa własności, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 16 stycznia 2009 r., skargi kasacyjnej uczestniczki od postanowienia Sądu Okręgowego z dnia 16 listopada 2007 r., oddala skargę kasacyjną. 2 Uzasadnienie Postanowieniem z dnia 25 kwietnia 2007 r. Sąd Rejonowy uchylił wpis prawa własności nieruchomości i oddalił wniosek o wpis.
III CSK 81/12
Sygn. akt III CSK 81/12 POSTANOWIENIE Dnia 17 stycznia 2013 r. Sąd Najwyższy w składzie : SSN Anna Kozłowska (przewodniczący) SSN Mirosław Bączyk SSN Bogumiła Ustjanicz (sprawozdawca) w sprawie z wniosku G. P. D. sp. z o.o. w K. przy uczestnictwie V. sp. z o.o. z siedzibą w W. i Skarbu Państwa - Prezydenta Miasta K. o wpis w księdze wieczystej, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 17 stycznia 2013 r., skargi kasacyjnej wnioskodawcy od postanowienia Sądu Okręgowego z dnia 1 sierpnia 2011 r., uchyla zaskarżone postanowienie i przekazuje sprawę Sądowi Okręgowemu do ponownego rozpoznania i rozstrzygnięcia o kosztach postępowania kasacyjnego. 2 Uzasadnienie Zaskarżonym postanowieniem Sąd Okręgowy zmienił dokonane przez Sąd Rejonowy wpisy w księgach wieczystych o wskazanych numerach, prowadzonych dla nieruchomości, w odniesieniu do których G.
II CSK 225/13
Referendarz sądowy w Sądzie Rejonowym w S., uwzględniając wniosek J.
IV CSK 7/13
2 Zakład Ubezpieczeń Społecznych wniósł do Sądu Rejonowego w I.
AI generated
II Ca 1722/13
Zaskarżonym postanowieniem Sąd Rejonowy oddalił wniosek o wpis w dziale IV księgi wieczystej (...) hipoteki przymusowej w wysokości 11.693,20 złotych.
II Ca 135/15
Dnia 11 sierpnia 2014 r. Zakład (...) z siedzibą w W. oddział w B. złożył wniosek o dokonanie wpisu hipoteki przymusowej w kwocie 88.433,18 zł w dziale IV księgi wieczystej KW nr (...). Do wniosku dołączono dwie decyzje Zakładu (...): z dnia 7 maja 2014 r. stwierdzającą, że M. N. jest dłużnikiem wnioskodawcy i określającą stan należności z tytułu zaległych składek,
II Ca 1020/14
Zaskarżonym postanowieniem Sąd Rejonowy utrzymał w mocy wpis hipoteki przymusowej w kwocie 151.900 zł, dokonany na rzecz wnioskodawcy-uprawnionego przez referendarza sądowego w dniu 18 października 2013 r., w księdze wieczystej nr (...), na podstawie nakazu zapłaty z dnia 9 września 2013 r. wydanego w postępowaniu nakazowym przez Sąd Okręgowy w Krakowie w sprawie do sygnatury akt IX GNc 1021/13, w celu zabezpieczenia roszczenia pieniężnego uprawnionego, wynikającego z powyższego nakazu. W skardze na czynność referendarza obowiązana zarzuciła naruszenie art. 626
II Ca 411/14
Wnioskodawca R.D.M. Śródmieście Sp. z o. o. w K.domagał się wpisania na swoją rzecz w księdze wieczystej nr (...)hipoteki przymusowej na kwotę 151900 zł, w celu zabezpieczenia roszczeń stwierdzonych nakazem zapłaty wydanym w postępowaniu nakazowym w dniu 9 września 2013 r. przez Sąd Okręgowy w Krakowie w sprawie IX GNc 1021/13 - wskazując, że wniosek dotyczy części kwoty zasądzonej nakazem, wraz z kosztami procesu, natomiast wnioskodawca wystąpił o zabezpieczenie pozostałej części zasądzonej kwoty poprzez ustanowienie hipotek przymusowych na innych nieruchomościach obowiązanej, objętych księgami wieczystymi (...).

Need to analyze how this precedent applies to your matter?

Cross-reference this judgment against statutes, commentaries, and subsequent citing case law inside Legislator AI.

Open in Legislator →

Full text

POSTANOWIENIE Poznań, dnia 13 listopada 2020 r. Sąd Okręgowy w Poznaniu II Wydział Cywilny Odwoławczy w następującym składzie: Przewodniczący: Sędzia Sądu Okręgowego Agnieszka Śliwa Sędziowie Sądu Okręgowego: Beata Woźniak Tomasz Żak po rozpoznaniu w dniu 13 listopada 2020 r. w Poznaniu na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku D. R. przy udziale W. B. i T. B. o wpis hipoteki przymusowej na skutek apelacji wniesionej przez uczestników postępowania od postanowienia Sądu Rejonowego w Gorzowie Wielkopolskim z dnia 22 kwietnia 2020 r. kw nr (...), dz.kw.(...) 1. oddala apelację, 2. zasądza od uczestników postępowania na rzecz wnioskodawcy 197 zł (sto dziewięćdziesiąt siedem złotych) tytułem zwrotu kosztów zastępstwa prawnego w postępowaniu apelacyjnym. Beata Woźniak Agnieszka Śliwa Tomasz Żak

UZASADNIENIE

Wnioskiem z dnia 31 grudnia 2019 r. wnioskodawca D. R. wniósł o wpis w dziale IV księgi wieczystej KW nr (...) hipoteki przymusowej zabezpieczającej jego roszczenie o zapłatę do sumy zabezpieczenia stanowiącej kwotę 218.800 zł. Jako podstawę żądania wskazano postanowienie Sądu Okręgowego w Poznaniu z dnia 23 grudnia 2019 r. wydane w sprawie o sygn. akt XII C 1575/13. Postanowieniem z dnia 3 lutego 2020 r. Starszy Referendarz Sądowy w Sądzie Rejonowym w Gorzowie Wielkopolskim oddalił wniosek z uwagi na treść art. 111 1 ustawy z dnia 6 lipca 1982 o księgach wieczystych i hipotece.

Na powyższe postanowienie skargę złożył wnioskodawca D. R., wnosząc jego zmianę i dokonanie wpisu zgodnie z wnioskiem, ewentualnie zobowiązanie wnioskodawcy do wskazania, w jaki sposób dokonuje on podziału kwoty zabezpieczenia na poszczególne hipoteki, a także obciążenie uczestników kosztami postępowania. W dniu 22 kwietnia 2020 r. Sąd Rejonowy w Gorzowie Wielkopolskim dokonał wpisu w dziale IV księgi wieczystej (...) na rzecz wierzyciela hipotecznego D. R. hipoteki przymusowej na sumę 218.800 zł w oparciu o postanowienie o zabezpieczeniu powództwa z dnia 23 grudnia 2019 r. w sprawie XII C 1575/13 Sądu Okręgowego w Poznaniu.

Apelację od wpisu hipoteki przymusowej wywiedli uczestnicy postępowania T. B. i W. B., zaskarżając go w całości. Zaskarżonemu orzeczeniu zarzucono:

1) naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj.: a. art. 233 § 1 k.p.c. poprzez jego nieprawidłowe zastosowanie polegające na dokonaniu dowolnej oceny zebranego materiału dowodowego, a w szczególności nieuwzględnienie sprzeciwu uczestniczki postępowania T. B. w trybie art. 743 1 § 2 k.p.c. do Sądu Rejonowego w Gorzowie Wielkopolskim (...) z dnia 10 stycznia 2020 r. (złożonego przed dokonaniem wpisu hipoteki przymusowej) co do wykonania postanowienia Sądu Okręgowego w Poznaniu z dnia 23 grudnia 2019 r. w sprawie z powództwa wnioskodawcy przeciwko uczestnikowi postępowania W.

B. o sygn. akt XII C 1575/13 w całości, w szczególności poprzez ustanowienie i wpis hipoteki przymusowej na nieruchomości objętej księgą wieczystą KW nr (...) stanowiącą własność uczestników postępowania na prawach wspólności ustawowej majątkowej małżeńskiej, co skutkowało błędnym przyjęciem, iż spełnione zostały warunki formalne do dokonania wpisu hipoteki przymusowej; b. art. 626 2 § 3 i 5 k.p.c. poprzez nieprawidłowe zastosowanie polegające na błędnym uznaniu, iż: - wnioskodawca do wniosku o wpis hipoteki przymusowej dołączył dokumenty stanowiące podstawę do takiego wpisu; - wnioskodawcy przysługuje prawo do obciążenia nieruchomości wpisanej w księdze wieczystej KW nr (...) stanowiącej własność uczestników postępowania na prawach wspólności ustawowej majątkowej małżeńskiej hipoteką przymusową na podstawie postanowienia z dnia 23 grudnia 2019 r. wydanego jedynie przeciwko uczestnikowi postępowania W.

B.; i dokonanie wpisu hipoteki przymusowej pomimo nieprzedłożenia przez wnioskodawcę dokumentów umożliwiających jej wpisanie; c. art. 626 8 § 1 i 2 k.p.c. poprzez nieprawidłowe zastosowanie polegające na niewłaściwym zbadaniu wniosku i załączonych do niego dokumentów oraz dokonanie wpisu hipoteki przymusowej pomimo nieprzedłożenia przez wnioskodawcę dokumentów umożliwiających jej wpisanie; d. art. 626 9 k.p.c. poprzez brak zastosowania i nieoddalenie przez Sąd I instancji wniosku o wpis hipoteki przymusowej w sytuacji, gdy brak było podstaw do jego dokonania na podstawie postanowienia z dnia 23 grudnia 2019 r. ponieważ nieruchomość wpisana do księgi wieczystej KW nr (...) stanowi własność uczestników postępowania na prawach wspólności ustawowej majątkowej małżeńskiej, a uczestniczka postępowania T.

B. w dniu 10 stycznia 2020 r. (przed dokonaniem wpisu hipoteki przymusowej) złożyła do Sądu Rejonowego w Gorzowie Wielkopolskim (...)sprzeciw w trybie art. 743 1 § 2 k.p.c. co do wykonania postanowienia z 23 grudnia 2019 r. w całości, w szczególności poprzez ustanowienie i wpis hipoteki przymusowej; e. art. 743 1 § 2 i 4 k.p.c. poprzez brak zastosowania i dokonanie wpisu hipoteki przymusowej na podstawie postanowienia z dnia 23 grudnia 2019 r. w sytuacji, gdy nieruchomość objęta księgą wieczystą KW nr (...) stanowi własność uczestników postępowania na prawach wspólności ustawowej majątkowej małżeńskiej, a uczestniczka postępowania T.

B. w trybie art. 743 1 § 2 k.p.c. złożyła do Sądu Rejonowego w Gorzowie Wielkopolskim (...) w dniu 10 stycznia 2020 roku (przed dokonaniem wpisu hipoteki przymusowej) sprzeciw co do wykonania postanowienia z dnia 23 grudnia 2019 r. w całości, w szczególności poprzez ustanowienie i wpis hipoteki przymusowej, a Sąd I instancji nie dokonał czynności niezwłocznego zawiadomienia wnioskodawcy (uprawnionego) o jego treści zgodnie z art. 743 1 § 2 in fine k.p.c., co uniemożliwiło przeprowadzenie ewentualnej procedury o nadanie postanowieniu z 23 grudnia 2019 r. klauzuli wykonalności przeciwko uczestniczce postępowania T.

B.;

2) naruszenie prawa materialnego, tj.: a. art. 109 ust. 1 w zw. z art. 110 pkt 1 ustawy z dnia 06 lipca 1982 r. o księgach wieczystych i hipotece (Dz. U. z 2019 r. poz. 2204; dalej jako: u.k.w.h.) poprzez jego nieprawidłowe zastosowanie polegające na jego błędnej wykładni wobec przyjęcia, że wpis hipoteki przymusowej na podstawie postanowienia z dnia 23 grudnia 2019 r. wystawionego przeciwko jednemu z małżonków - uczestnikowi postępowania W. B. może nastąpić w sytuacji, gdy nieruchomość wpisana do księgi wieczystej KW nr (...) stanowi własność uczestników postępowania na prawach wspólności ustawowej majątkowej małżeńskiej, a uczestniczka postępowania T.

B. w trybie art. 743 1 § 2 k.p.c. złożyła do Sądu Rejonowego w Gorzowie Wielkopolskim (...) sprzeciw z dnia 10 stycznia 2020 r. (przed dokonaniem wpisu hipoteki przymusowej) co do wykonania postanowienia z dnia 23 grudnia 2019 r. w całości, w szczególności poprzez ustanowienie i wpis hipoteki przymusowej. Z uwagi na przedstawione zarzuty, apelujący wnieśli o: - zmianę skarżonego wpisu hipoteki przymusowej poprzez oddalenie wniosku D. R. o wpis w Dziale IV księgi wieczystej KW nr (...) hipoteki przymusowej w kwocie 218.800,00 zł zabezpieczającej roszczenie o zapłatę na podstawie postanowienia z dnia 23 grudnia 2019 r., lub ewentualnie o: - uchylenie skarżonego wpisu hipoteki przymusowej w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji.

Jednocześnie apelujący wnieśli o zasądzenie od wnioskodawcy na rzecz uczestników postępowania kosztów postępowania apelacyjnego, w tym: a. opłaty skarbowej od pełnomocnictwa uczestników postępowania w kwocie 17 zł; b. opłaty sądowej od apelacji w kwocie 200 zł; c. kosztów zastępstwa procesowego obliczonych według norm przepisanych przy uwzględnieniu, że w postępowaniu przed Sądem I instancji sprawy nie prowadził ten sam radca prawny (por. § 10 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych).

W odpowiedzi na apelację wnioskodawca wniósł o jej oddalenie w całości oraz zasądzenie solidarnie od uczestników postępowania na rzecz wnioskodawcy kosztów zastępstwa procesowego w postępowaniu apelacyjnym według norm przepisanych.

Sąd Okręgowy zważył, co następuje:

Apelacja nie zasługiwała na uwzględnienie. Na wstępie wskazać należy, że przepis art. 626 8 § 2 k.p.c., zakreślając kognicję sądu wieczystoksięgowego, nakazuje badanie treści i formy wniosku, dołączonych do niego dokumentów oraz treści księgi wieczystej. W praktyce oznacza to sprawdzenie, czy wniosek został złożony przez osobę legitymowaną do jego wniesienia, czy okoliczności w nim przytoczone mogą być podstawą dokonania żądanego wpisu oraz czy odpowiada on wymaganiom formalnym. Przepis ten określa jednocześnie zakres kognicji sądu odwoławczego, przy rozpoznawaniu apelacji.

Stanowisko to jest ugruntowane w licznych orzeczeniach Sądu Najwyższego (m. in. postanowienia z dnia: 4 grudnia 2008 r., I CSK 207/08, LEX 560501; 16 stycznia 2009 r., III CSK 239/08, LEX 523685; 17 stycznia 2013 r., III CSK 81/12, LEX 1288672). Kontrola zaskarżonego orzeczenia, a więc wpisu lub jego odmowy, dokonywana przez sąd drugiej instancji na skutek wniesionej apelacji, powinna być zatem ograniczona tylko do tego, czy w świetle dokumentów załączonych do wniosku była podstawa do dokonania bądź odmowy wpisu, zgodnie z wnioskiem o wpis (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 31 stycznia 2014 r., II CSK 225/13, LEX 1460722).

Trzeba jednak wskazać, że podstawę tej oceny stanowić mogą wyłącznie ustalenia dokonane na podstawie treści wniosku, treści dołączonych do niego dokumentów oraz treści księgi wieczystej. W postępowaniu wieczystoksięgowym sąd nie może bowiem prowadzić postępowania dowodowego, wykraczającego poza granice, które zostały zakreślone w art. 626 8 § 2 k.p.c., ani uwzględniać dalszych okoliczności niewynikających z wskazanych w tym przepisie dowodów (liczne postanowienia Sądu Najwyższego, m. in. z dnia 20 lutego 2003 r., II CKN 1237/00, LEX 109418).

W niniejszej sprawie wnioskodawca D. R. wniósł w dniu 31 grudnia 2019 r. o wpis w dziale IV księgi wieczystej KW nr (...) hipoteki przymusowej zabezpieczającej roszczenie o zapłatę do sumy zabezpieczenia stanowiącej kwotę 218.800 zł. Jako podstawę zgłoszonego żądania wskazał on postanowienie Sądu Okręgowego w Poznaniu z dnia 23 grudnia 2019 r., wydane w sprawie o sygn. akt XII C 1575/13, w którym udzielono powodowi D. R. zabezpieczenia powództwa poprzez m.in. ustanowienie hipoteki przymusowej zabezpieczającej roszczenie o zapłatę do sumy zabezpieczenia stanowiącej kwotę 218.800 zł na nieruchomości położonej w G., dla której Sąd Rejonowy w G.. (...) prowadzi księgę wieczystą nr (...).

Ostatecznie wniosek o wpis w księdze wieczystej został uwzględniony, jednakże w apelacji uczestnicy postępowania zakwestionowali jego zasadność, koncentrując podniesione zarzuty na nieuwzględnieniu faktu, że przedmiotowa nieruchomość stanowi majątek wspólny małżonków oraz że T. B. złożyła sprzeciw w trybie art. 743 ( 1) § 2 k.p.c. Zgodnie z art. 109 ust. 1 ustawy z dnia 6 lipca 1982 r. o księgach wieczystych i hipotece, zwanej dalej: u.k.w.h., wierzyciel, którego wierzytelność jest stwierdzona tytułem wykonawczym, określonym w przepisach o postępowaniu egzekucyjnym, może na podstawie tego tytułu uzyskać hipotekę na wszystkich nieruchomościach dłużnika (hipoteka przymusowa).

Natomiast w brzmieniu art. 110 pkt 1 u.k.w.h., hipotekę przymusową można uzyskać – tak jak w niniejszej sprawie – także na podstawie postanowienia sądu o udzieleniu zabezpieczenia. Nadmienić trzeba, że postanowienie takie nie musi być prawomocne, gdyż zgodnie z art. 360 w zw. z art. 13§2 k.p.c. postanowienie o udzieleniu zabezpieczenia jest natychmiast wykonalne, wzmiankę o wykonalności nadaje się mu z urzędu – art. 743§2 zd. 2 k.p.c. i nawet wniesienie zażalenia nie wstrzymuje jego wykonania – art. 396 w zw. z art. 13§2 k.p.c. Z dotychczasowych rozważań wynika zatem, że zarzuty skarżących odnośnie nieprawidłowości stanowiącego podstawę zaskarżonego wpisu postanowienia Sądu Okręgowego w Poznaniu z 23 grudnia 2019 r. w sprawie XII C 1575/13 są zatem bezprzedmiotowe, tak jak i znaczenia w sprawie nie ma, że zostało ono zaskarżone zażaleniem.

Podkreślić raz jeszcze trzeba, że postanowienie stanowiące podstawę zaskarżonego wpisu jest natychmiast wykonalne, nie podlegało wstrzymaniu wskutek jego zaskarżenia, do czasu rozpoznania wniosku o wpis nie zostało zmienione ani uchylone, a kognicja Sądu odwoławczego ogranicza się do oceny czy na podstawie treści wniosku, treści dołączonych do niego dokumentów oraz treści księgi wieczystej sąd wieczystoksięgowy prawidłowo dokonał wpisu. Natomiast w razie uwzględnienie zażalenia i uchylenia postanowienia o zabezpieczeniu obowiązany, w oparciu o postanowienie rozpoznające zażalenie, które jest dokumentem urzędowym, mógłby wnosić o wykreślenia wpisu z księgi wieczystej.

Odnosząc się do dalszych zarzutów apelacji wskazać trzeba, że w przypadkach wyraźnie wskazanych w ustawie dopuszcza się podjęcie czynności związanych z wykonaniem zabezpieczenia na mieniu wchodzącym w skład majątku wspólnego na podstawie postanowienia o udzieleniu zabezpieczenia wydanego przeciwko tylko jednemu z małżonków. Przykładem takiej regulacji jest właśnie art. 743 1 § 1 k.p.c. przewidujący, że postanowienie o udzieleniu zabezpieczenia wydane przeciwko osobie pozostającej w związku małżeńskim stanowi podstawę do podjęcia czynności związanych z wykonaniem zabezpieczenia na mieniu wchodzącym w skład majątku wspólnego.

Wbrew stanowisku apelujących (którzy odwołują się w tym zakresie do orzeczeń wydanych na podstawie nieobowiązującego stanu prawnego), przepis ten faktycznie rozszerza możliwość wykonania postanowień o udzieleniu zabezpieczenia przez dokonywanie czynności także na mieniu wchodzącym w skład majątku wspólnego małżonków, bez konieczności uzyskania przez uprawnionego klauzuli wykonalności przeciwko małżonkowi obowiązanego i odnosi się również do obciążenia nieruchomości hipoteką przymusową. Możliwe jest więc dokonanie wpisu hipoteki przymusowej na nieruchomości stanowiącej majątek wspólny małżonków na podstawie postanowienia zabezpieczającego wydanemu przeciwko jednemu małżonkowi.

Podkreśla się bowiem , że przepis art. 743 1 k.p.c. zezwala na podjęcie czynności związanych z wykonaniem zabezpieczenia na mieniu wchodzącym w skład majątku wspólnego na podstawie postanowienia o udzieleniu zabezpieczenia wydanego przeciwko jednemu z małżonków, bez konieczności uzyskania przez uprawnionego klauzuli wykonalności przeciwko małżonkowi obowiązanego (por. Komentarz do kodeksu postępowania cywilnego pod red. M. Manowskiej, Wolters Kluwer, 3. wydanie, Warszawa 2015 r.). Pogląd ten znajduje zastosowanie także w niniejszej sprawie, skoro stanowiące tytuł zabezpieczenia postanowienie wskazano bezpośrednio w przepisie art. 110 pkt. 1 u.k.w.h.

Wpis hipoteki przymusowej na tak zidentyfikowanej podstawie jest niczym innym, jak podjęciem czynności związanych z wykonaniem zabezpieczenia na mieniu wchodzącym w skład majątku wspólnego – w rozumieniu art. 743 1 § 1 k.p.c. W związku z wyjątkowym charakterem tego rozwiązania, ustawa przyznaje jednocześnie małżonkowi obowiązanego (małżonkowi dłużnika) szczególny środek obrony w związku z wykonaniem zabezpieczenia (dokonanym zajęciem) w postaci sprzeciwu (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 24 października 2013 r., IV CSK 7/13, Legalis), o czym traktuje wprost § 2 cytowanego przepisu.

Wbrew twierdzeniom apelacji, sprzeciw małżonka nie wstrzymuje jednak wykonania zabezpieczenia ani też nie ma wpływu na uprawomocnienie się orzeczenia o wpisie hipoteki. W przypadku skutecznie wniesionego sprzeciwu sąd wieczystoksięgowy jako wykonujący zabezpieczenie niezwłocznie zawiadamia uprawnionego, co w niniejszej sprawie miało miejsce. Sprzeciw małżonki zobowiązanego wpłynął bowiem do sądu wieczystoksięgowego w dniu 13 stycznia 2020 r., a już w dniu 20 stycznia 2020 r. uprawnionemu doręczono zawiadomienie o jego złożeniu.

W takiej sytuacji uprawniony, pod rygorem upadku zabezpieczenia w zakresie jego wykonania na mieniu wchodzącym w skład majątku wspólnego, w terminie 2 tygodni od dnia doręczenia sprzeciwu winien wystąpić do sądu o nadanie klauzuli wykonalności przeciwko małżonkowi obowiązanego. Zaniechanie uprawnionego lub też prawomocnie oddalony wniosek o nadanie klauzuli wykonalności skutkuje upadkiem zabezpieczenia z mocy prawa w zakresie jego wykonania na mieniu wchodzącym w skład majątku wspólnego. Z kolei upadek zabezpieczenia umożliwia obowiązanemu, po uzyskaniu postanowienia o którym mowa w art. 754 1 § 3 k.p.c. , złożenie wniosku o wykreślenie hipoteki przymusowej z księgi wieczystej (zob. postanowienie Sądu Okręgowego w Krakowie z dnia 2 czerwca 2014 r.

II Ca 984/14). Wpis hipoteki przymusowej dokonany został zatem przez Sąd Rejonowy prawidłowo, skoro zgodnie z treścią przepisu art. 743 1 § 3 k.p.c. wniesienie przez małżonka obowiązanego sprzeciwu, nie wstrzymuje wykonania zabezpieczenia, a dopiero stwierdzenie przez sąd upadku zabezpieczenia może skutkować wykreśleniem wpisu w księdze. Jak trafnie zauważa się w: Kodeks postępowania cywilnego. Tom IV. Komentarz. Art. 730–1095 ( 1 ) pod red. prof. dr hab. Andrzeja Marciniaka, „możliwość wniesienia sprzeciwu przewidziana w art. 743 ( 1) k.p.c. przez małżonka obowiązanego powoduje, że brak klauzuli wykonalności przeciwko niemu nie może stanowić w żadnym przypadku okoliczności uzasadniającej uwzględnienie apelacji od wpisu hipoteki (art. 626 ( 10) § 3 k.p.c.) składanej przez tego małżonka [zob.

A. Jakubecki, w: A. Jakubecki (red.), Kodeks, t. II, 2017, s. 70]. Jeżeli zarzut apelacji ogranicza się do tej okoliczności, sąd oddali apelację, niezależnie od tego, czy postępowanie o nadanie klauzuli wykonalności zostało wszczęte oraz w jaki sposób się zakończyło. W przypadku gdy wniosek o nadanie klauzuli nie został wniesiony albo klauzula wykonalności nie została nadana przeciwko małżonkowi obowiązanego z innych przyczyn, zabezpieczenie upada bowiem z mocy prawa (art. 743 ( 1) § 4 k.p.c.). Natomiast w razie nadania klauzuli wykonalności, sąd musiałby z tej przyczyny apelację także oddalić.

W razie upadku zabezpieczenia na podstawie art. 743 ( 1) § 4 k.p.c., sąd wydając postanowienie w tym przedmiocie (art. 743 ( 1) § 4 in fine w zw. z art. 754 ( 1) § 3 k.p.c.), powinien w nim stwierdzić, że upadek zabezpieczenia dotyczy wykonania postanowienia o udzieleniu zabezpieczenia na majątku wspólnym obowiązanego i jego małżonka. Postanowienie to, jako dokument urzędowy, będzie stanowiło (…) jeżeli wykonanie zabezpieczenia polegało na dokonaniu określonego wpisu w księdze wieczystej – podstawę wykreślenia tego wpisu.” W świetle powyższego, Sąd Okręgowy w składzie rozpoznającym niniejszą apelację stwierdza, że prawidłowe było dokonanie wpisu w dziale IV księgi wieczystej KW nr (...) hipoteki przymusowej zabezpieczającej roszczenie o zapłatę do sumy zabezpieczenia stanowiącej kwotę 218.800 zł na rzecz wnioskodawcy D.

R. na podstawie postanowienia Sądu Okręgowego w Poznaniu z dnia 23 grudnia 2019 r., wydanego w sprawie o sygn. akt XII C 1575/13, mimo że w księdze wieczystej, w której dokonanego żądanego wpisu, jako właściciele wpisani są oboje małżonkowie W. B. i T. B. na zasadzie ustawowej wspólności majątkowej. W tym stanie rzeczy podniesione przez uczestników zarzuty nie mogły prowadzić do zmiany lub uchylenia zaskarżonego rozstrzygnięcia. Mając na względzie powyższe, Sąd Okręgowy na podstawie art. 385 k.p.c. w zw. z art. 13§2 k.p.c. oddalił apelację.

O kosztach postępowania apelacyjnego orzeczono na podstawie art. 98 § 1 i 3 k.p.c. w zw. z art. 391§1 i art. 13§2 k.p.c. oraz § 5 pkt 5 w zw. z § 10 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych. Na koszty poniesione przez wnioskodawcę złożyło się wynagrodzenie jego pełnomocnika w wysokości 180 zł (75% z 240 zł wobec zgłoszenia się pełnomocnika po raz pierwszy w postępowaniu apelacyjnym) i opłata skarbowa od pełnomocnictwa 17 zł, łącznie 197 zł, którą to kwotę, biorąc pod uwagę wynik sprawy, zakończonej oddaleniem apelacji, należało zasądzić od uczestników postępowania na rzecz wnioskodawcy.

Beata Woźniak Agnieszka Śliwa Tomasz Żak