X 1 GCo 253/19 · Sąd powszechny

X 1 GCo 253/19

UZASADNIENIE

Zapadłym w dniu 29 lipca 2020r. postanowieniem oddalono wniosek obowiązanej o uchylenie zabezpieczenia (postanowienie k. 1655). 17 września 2020r. obowiązana wniosła na powyższe postanowienie zażalenie zarejestrowane pod numerem (...), które między innymi dzięki złożonemu również przez obowiązaną wnioskowi o wyłączenie sędziego mającego rozpoznać powyższe zażalenie, nie zostało do chwili obecnej rozpoznane (zażalenie k. 1802 – 1821, zarządzenia k. 2214, 2262). W dniu 1 grudnia 2020r. obowiązana ponowiła wniosek o uchylenie zabezpieczenia (wniosek k. 2134 – 2159).

Sąd zważył, co następuje:

Stosownie do brzmienia przepisu art. 742 § 1 kpc. obowiązany może w każdym czasie żądać uchylenia lub zmiany prawomocnego postanowienia, którym udzielono zabezpieczenia. Dokonując oceny dopuszczalności ponownego wniosku o uchylenie zabezpieczenia mieć należało na uwadze fakt toczącego się w dalszym ciągu postępowania zażaleniowego dotyczącego wcześniejszego wniosku obowiązanej o uchylenie zabezpieczenia. Powyższe oznacza, iż w dalszym ciągu nieprawomocne pozostaje jeszcze postanowienie oddalające wcześniejszy wniosek o uchylenie zabezpieczenia, ewentualne dalsze zaś okoliczności mające w ocenie obowiązanej przemawiać za uwzględnieniem jej raz już złożonego i do chwili obecnej prawomocnie jeszcze nierozpoznanego wniosku obowiązana prezentować winna w toku zainicjowanego przez siebie postępowania zażaleniowego.

Zdaniem sądu wyłącza to jednocześnie możliwość wszczynania przez obowiązaną kolejnego postępowania zmierzającego do osiągnięcia tego samego celu, któremu służyć miał jej wcześniejszy wniosek jak również wniesione w następstwie jego oddalenie zażalenie zarejestrowane pod numerem (...). W ocenie sądu za zasadności przedstawionego wyżej rozumowania przesądza treść przepisu art. 742 § 1 kpc. dopuszczającego możliwość ubiegania się o uchylenie jedynie prawomocnego postanowienia o udzieleniu zabezpieczenia. Choć postanowienie takie istotnie jest w chwili obecnej prawomocne, to jednak w okolicznościach rozpoznawanej sprawy nie sposób tracić z pola widzenia, iż obowiązana nie godząc się z jego obowiązywaniem wszczęła osobne postępowanie o jego uchylenie, które to postępowanie jest w dalszym ciągu w toku, a zatem w dalszym ciągu nie została jeszcze prawomocnie przesądzona kwestia obowiązywania udzielonego w przeszłości zabezpieczenia.

Dokonując oceny znaczenia powyższej okoliczności dla dopuszczalności mnożenia wniosków o uchylenie zabezpieczenia mieć należało na uwadze, iż tak jak ma to miejsce w postępowaniu wywołanym zażaleniem na postanowienie o udzieleniu zabezpieczenia, tak również w postępowaniu zażaleniowym prowadzonym w przedmiocie zażalenie na postanowienie oddalające wniosek o uchylenie zabezpieczenia ocenie rozpoznającego takie zażalenie sądu podlegają zdarzenia zaistniałe po zapadnięciu skarżonego postanowienia. Wynika to stąd, iż – jak podnosi się w literaturze prawniczej - obowiązany może w postępowaniu zażaleniowym podnosić nowe okoliczności, aż do wydania postanowienia przez sąd rozpoznający zażalenie.

Dostrzeżono również ryzyko płynące z faktu, iż rozpoznający zażalenie sąd na ogół czyni to na posiedzeniu niejawnym bez udziału stron. W takiej też sytuacji zdarzyć może się obowiązany nie zawsze zdąży podnieść nowe okoliczności uzasadniające uchylenie lub zmianę nieprawomocnego postanowienia w przedmiocie zabezpieczenia (oprócz podniesionych w zażaleniu) przed rozpoznaniem sprawy. Może się również zdarzyć, że pismo zawierające takie zarzuty dojdzie do sądu po rozpoznaniu zażalenia. W związku z powyższym przyjmuje się, iż w takich jedynie wyjątkowych wypadkach obowiązany może żądać uchylenia lub zmiany prawomocnego postanowienia z powołaniem się na zdarzenia powstałe przed uprawomocnieniem się tego postanowienia.

Dłużnik powinien jednak we wniosku, oprócz zdarzeń uzasadniających żądanie, wykazać, że z przyczyn od niego niezależnych nie mógł powołać tych zdarzeń w postępowaniu zażaleniowym. W niniejszej sprawi jednak żadna takich przeszkód nie zaistniała, jak podniesiono bowiem na wstępie, postępowanie zażaleniowe w przedmiocie poprzednio złożonego wniosku o uchylenie zabezpieczenia jest nadal w toku i w ramach tego też postępowania obowiązana wskazywać winna ewentualne dalsze – poza przedstawionymi już przy okazji poprzednio złożonego wniosku - okoliczności mające przemawiać za uwzględnieniem jej żądania.

Mając na uwadze tożsamość sytuacji procesowej spowodowanej brakiem prawomocnego postanowienia o udzieleniu zabezpieczenia z mającą miejsce w analizowanym przypadku sytuacją braku prawomocności postanowienia oddalającego wniosek o uchylenie zabezpieczenia, stwierdzić należało, iż stosownie do wyrażonego również w literaturze prawniczej stanowiska, złożenie ponownego wniosku w tym przedmiocie przed uprawomocnieniem się postanowienia orzekającego w przedmiocie wniosku wcześniejszego, zmierzającego do tego samego rezultatu, jest niedopuszczalne, a zatem wniosek taki podlega odrzuceniu.

Z uwagi na powyższe, orzeczono jak w sentencji. Z/ odpis postanowienia z uzasadnieniem doręczyć pełnomocnikowi obowiązanej