Legislator Case Law & Legislation
IV Ka 968/19 AI generated

IV Ka 968/19 · Sąd powszechny

Case Number IV Ka 968/19
Court / Authority
Jurisdiction Poland (PL)
Decision Date
Outcome REASONS

Legislator summary

AI generated

UZASADNIENIE Formularz UK 2 Sygnatura akt IV Ka 968/19 Załącznik dołącza się w każdym przypadku. Podać liczbę załączników: 2 1. CZĘŚĆ WSTĘPNA 1.1. Oznaczenie wyroku sądu pierwszej instancji Wyrok Sądu Rejonowego w Piotrkowie Trybunalskim z dnia 25 września 2019 roku w sprawie VII K 838/18 1.2. Podmiot wnoszący apelację ☐ oskarżyciel publiczny albo prokurator w sprawie o wydanie wyroku łącznego ☒ oskarżyciel posiłkowy ☐ oskarżyciel prywatny ☒ obrońca ☐ oskarżony albo skazany w sprawie o wydanie wyroku łącznego ☐ inny 1.3.

Legislator headnote

AI generated

art. 438 pkt 1 k.p.k, art. 438 pkt 2 k.p.k, art. 438 pkt 3 k.p.k, art. 438 pkt 4 k.p.k, art. 439 k.p.k, art. 160 § 2 k.k; IV Ka 968/19 · Sąd powszechny: Granice zaskarżenia 1.1.1. Kierunek i zakres zaskarżenia ☒ na korzyść ☒ na niekorzyść ☒ w całości ☒ w części ☒ co do winy ☐ co do kary ☒ co do środka karnego lub innego rozstrzygnięcia albo ustalenia 1.1.2. Podniesione zarzuty Zaznaczyć zarzuty wskazane przez strony w apelacji ☒ art. 438 pkt 1 k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w zakresie kwalifikacji prawnej czynu przypisanego oskarżonemu ☐ art. 438 pkt 1a k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w innym wypadku niż wskazany w art. 438 pkt 1 k.p.k., chyba że pomimo błędnej podstawy prawnej orzeczenie odpowiada prawu ☒ art. 438 pkt 2 k.p.k.

Keywords

AI generated
failure to state reasons failure to provide evidence unproven judicial bias unproven causation lack of prosecutorial standing doubt as to unlawful nature

Cited Legislation

AI generated
art. 438 pkt 1 k.p.k
Podniesione zarzuty Zaznaczyć zarzuty wskazane przez strony w apelacji ☒ art. 438 pkt 1 k.p.k.
art. 438 pkt 2 k.p.k
438 pkt 1 k.p.k., chyba że pomimo błędnej podstawy prawnej orzeczenie odpowiada prawu ☒ art. 438 pkt 2 k.p.k.
art. 438 pkt 3 k.p.k
– obraza przepisów postępowania, jeżeli mogła ona mieć wpływ na treść orzeczenia ☒ art. 438 pkt 3 k.p.k.
art. 438 pkt 4 k.p.k
– błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia, jeżeli mógł on mieć wpływ na treść tego orzeczenia ☒ art. 438 pkt 4 k.p.k.
art. 439 k.p.k
– rażąca niewspółmierność kary, środka karnego, nawiązki lub niesłusznego zastosowania albo niezastosowania środka zabezpieczającego, przepadku lub innego środka ☐ art. 439 k.p.k.
art. 160 § 2 k.k
zgłoszony przez obrońcę zarzut obrazy przepisów prawa materialnego poprzez uznanie, iż zachowanie oskarżonego miało charakter umyślny i wyczerpało dyspozycję art. 160 § 2 k.k.
art. 160 k.k
Przez niebezpieczeństwo w rozumieniu z art. 160 k.k.
art. 160 § 3 k.k
Nie można także podzielić twierdzeń obrony, iż zachowanie oskarżonego należałoby rozpatrywać w kategoriach występku z art. 160 § 3 k.k.

Cited Case Law

AI generated
AI generated
II AKa 76/25
Sygn. akt II AKa 76/25 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 22 maja 2025 r. Sąd Apelacyjny w Gdańsku II Wydział Karny w składzie: Przewodniczący: SSA Rafał Ryś (spr.) Sędziowie: SA Andrzej Czarnota SA Alina Miłosz-Kloczkowska SA Andrzej Rydzewski SA Dorota Wróblewska Protokolant: sekretarz sądowy Lazar Nota przy udziale prokuratora Prokuratury Rejonowej w L. M. R. po rozpoznaniu w dniu 22 maja 2025 r. sprawy oskarżonego J. O. s. S. i H. ur. (...) w R. z art. 148 § 1 k.k. oskarżonegoD. O. s. J. i J. (1)ur. (...) w T. z art. 148 § 1 k.k. w zw. z art. 64 § 1 k.k. na skutek apelacji wniesionych przez prokuratora i obrońcę oskarżonego D. O. od wyroku Sądu Okręgowego we Włocławku z dnia 12 grudnia 2023 r., sygn. akt II K 88/21 I. zmienia zaskarżony wyrok w ten sposób, że – na podstawie art. 46 §1 k.k. w zw. z art. 446 §4 k.c. – orzeka od oskarżonego D. O. na rzecz: E. K., Z. S. i A. S. kwoty po 10.000 (dziesięć tysięcy) złotych tytułem częściowego zadośćuczynienia za doznaną krzywdę; II. utrzymuje w mocy zaskarżony wyrok w pozostałej części; III. zasądza od Skarbu Państwa na rzecz r. pr. K. S. z Kancelarii Radcy Prawnego w L. kwotę 1.476 (tysiąc czterysta siedemdziesiąt sześć) złotych brutto tytułem wynagrodzenia za obronę z urzędu oskarżonego J. O. w postępowaniu odwoławczym, a także kwotę 457,70 zł (czterysta pięćdziesiąt siedem 70/100) tytułem poniesionych wydatków; IV. zasądza od Skarbu Państwa na rzecz r. pr. S. K. z Kancelarii Radcy Prawnego w L. kwotę 1.476 (tysiąc czterysta siedemdziesiąt sześć) złotych brutto tytułem wynagrodzenia za obronę z urzędu oskarżonego D. O. w postępowaniu odwoławczym; V. zwalnia oskarżonego D. O. od kosztów sądowych za II instancję, zaś całością wydatków postępowania odwoławczego obciąża Skarb Państwa. UZASADNIENIE UZASADNIENIE Formularz UK 2 Sygnatura akt II AKa 76/25 Załącznik dołącza się w każdym przypadku. Podać liczbę załączników: 2 1. CZĘŚĆ WSTĘPNA 1.1.1. Oznaczenie wyroku sądu pierwszej instancji wyrok Sądu Okręgowego we Włocławku z 12 grudnia 2023 roku w sprawie II K 88/21 (osk. J. O., osk. D. O.) 1.1.2. Podmiot wnoszący apelację ☒ oskarżyciel publiczny albo prokurator w sprawie o wydanie wyroku łącznego ☐ oskarżyciel posiłkowy ☐ oskarżyciel prywatny ☒ obrońca ☐ oskarżony albo skazany w sprawie o wydanie wyroku łącznego ☐ inny 1.1.3. Granice zaskarżenia 1.1.3.1. Kierunek i zakres zaskarżenia ☒ na korzyść ☒ na niekorzyść ☒ w całości ☐ w części ☐ co do winy ☐ co do kary ☐ co do środka karnego lub innego rozstrzygnięcia albo ustalenia 1.1.3.2. Podniesione zarzuty Zaznaczyć zarzuty wskazane przez strony w apelacji ☐ art. 438 pkt 1 k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w zakresie kwalifikacji prawnej czynu przypisanego oskarżonemu ☒ art. 438 pkt 1a k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w innym wypadku niż wskazany w art. 438 pkt 1 k.p.k., chyba że pomimo błędnej podstawy prawnej orzeczenie odpowiada prawu ☒ art. 438 pkt 2 k.p.k. – obraza przepisów postępowania, jeżeli mogła ona mieć wpływ na treść orzeczenia ☒ art. 438 pkt 3 k.p.k. – błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia, jeżeli mógł on mieć wpływ na treść tego orzeczenia ☒ art. 438 pkt 4 k.p.k. – rażąca niewspółmierność kary, środka karnego, nawiązki lub niesłusznego zastosowania albo niezastosowania środka zabezpieczającego, przepadku lub innego środka ☐ art. 439 k.p.k. ☐ brak zarzutów 1.1.4. Wnioski ☐ uchylenie ☒ zmiana 2. Ustalenie faktów w związku z dowodami przeprowadzonymi przez sąd odwoławczy 1.2.1. Ustalenie faktów 1.2.1.1. Fakty uznane za udowodnione Lp. Oskarżony Fakt oraz czyn, do którego fakt się odnosi Dowód Numer karty 1.2.1.2. Fakty uznane za nieudowodnione Lp. Oskarżony Fakt oraz czyn, do którego fakt się odnosi Dowód Numer karty 1.2.2. Ocena dowodów 1.2.2.1. Dowody będące podstawą ustalenia faktów Lp. faktu z pkt 2.1.1 Dowód Zwięźle o powodach uznania dowodu 1.2.2.2. Dowody nieuwzględnione przy ustaleniu faktów(dowody, które sąd uznał za niewiarygodne oraz niemające znaczenia dla ustalenia faktów) Lp. faktu z pkt 2.1.1 albo 2.1.2 Dowód Zwięźle o powodach nieuwzględnienia dowodu 3. STANOWISKO SĄDU ODWOŁAWCZEGO WOBEC ZGŁOSZONYCH ZARZUTÓW i wniosków Lp. Zarzut I. Apelacja oskarżyciela publicznego 1) obraza przepisów postępowania – art. 7 kpk, przekroczenie granic swobodnej oceny dowodów i zasad prawidłowego rozumowania, wskazań wiedzy i doświadczenia życiowego, poprzez uznanie, że J. O. nie działał wspólnie i w porozumieniu z D. O., z zamiarem ewentualnym pozbawienia życia M. S., co skutkowało błędem w ustaleniach faktycznych, tj. przyjęciu, że oskarżony dopuścił się przestępstwa z art. 191 §1 kk, rzutującym w konsekwencji na błędnie przyjętą kwalifikację prawną czynu; ☐ zasadny ☐ częściowo zasadny ☒ niezasadny 2) obraza prawa materialnego – art. 191 § 1 i 3 kk, z uwagi na uznanie osk. J. O. za winnego przestępstwa z art. 191 §1 kk pomimo braku wniosku o ściganie; ☐ zasadny ☐ częściowo zasadny ☒ niezasadny 3) rażąca niewspółmierność kary wymierzonej osk. D. O. (25 lat pozbawienia wolności) – niedostateczne uwzględnienie wysokiego stopnia zawinienia i znacznej społecznej szkodliwości czynu, w tym w szczególności rodzaju i charakteru naruszonego dobra, okoliczności popełnienia przestępstwa, jak również okoliczności dotyczących oskarżonego, jak uprzednia karalność, zachowanie po popełnieniu czynu, brak skruchy, co doprowadziło do wymierzenia kary niespełniającej celów zapobiegawczych i wychowawczych, jakie kara winna osiągnąć wobec oskarżonego, a także w zakresie kształtowania świadomości prawnej społeczeństwa; ☐ zasadny ☐ częściowo zasadny ☒ niezasadny 4) obraza przepisów prawa materialnego, w innym przypadku niż kwalifikacja prawna czynu – art. 46 §1 kk, z uwagi na brak orzeczenia wobec oskarżonych zadośćuczynienia za doznaną krzywdę na rzecz pokrzywdzonych, pomimo, że oskarżyciel publiczny i oskarżyciel posiłkowy złożyli takie wnioski, co powoduje, że orzeczenie obowiązku jest obligatoryjne, a tym samym orzeczenie nie odpowiada prawu; ☒ zasadny ☐ częściowo zasadny ☐ niezasadny II. Apelacja obrońcy osk. D. O. 1) błąd w ustaleniach faktycznych – uznanie, że oskarżony 29.09.2020 roku do 30.09.2020 roku, w miejscowości D., działając wspólnie i w porozumieniu z J. O., co najmniej godząc się z pozbawieniem życia M. S., poprzez uderzanie go po całym ciele i inne, co doprowadziło do wstrząsu krwotocznego i ostrej niewydolności krążeniowo – oddechowej, skutkującej zgonem M. S.; ☐ zasadny ☐ częściowo zasadny ☒ niezasadny 2) naruszenie przepisów postępowania – art. 4 kpk i art. 7 kpk, poprzez nieobiektywne i z przekroczeniem granic swobodnej oceny dowodów, a zatem niesprawiedliwe przyjęcie, że w stosunku do oskarżonego zachodzą przesłanki wymierzenia mu najsurowszej kary pozbawienia wolności, podczas, gdy prawidłowa ocena materiału dowodowego winna skutkować wymierzeniem mu kary znacznie łagodniejszej. ☐ zasadny ☐ częściowo zasadny ☒ niezasadny Zwięźle o powodach uznania zarzutu za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny Ad. I.1 Zarzut ten, zbudowany przez prokuratora w sposób sekwencyjny, nie zasługuje na uwzględnienie. Skarżący w zarzucie tym podważył prawidłowość dokonanej przez Sąd I instancji oceny zebranego w sprawie materiału dowodowego (obraza art. 7 kpk), co miało w konsekwencji skutkować błędnym ustaleniem faktycznym w zakresie roli, jaką w zdarzeniu odegrał oskarżony J. O., którego uwolniono od odpowiedzialności za zbrodnię zabójstwa, przypisując mu jedynie występek kwalifikowany z art. 191 §1 kk. Rzecz jednak w tym, że w samej treści omawianego zarzutu prokurator nie podaje, które konkretnie dowody miałyby zostać przez Sąd Okręgowy wadliwie ocenione, jak i nie wskazuje, na których dowodach opiera swoją wersję ustaleń faktycznych, forsowaną już w akcie oskarżenia, zgodnie z którą oskarżony J. O. miałby działać wspólnie i w porozumieniu z synem D. O., celem pozbawienia życia M. S.. Postawa skarżącego jest jednak uwarunkowana zakresem pozyskanego w toku postępowania materiału dowodowego – brak jest bowiem dowodu, który wskazywałby na taką właśnie rolę oskarżonego J. O. w omawianym zdarzeniu, podczas którego to wyłącznie D. O. dopuścił się zbrodni zabójstwa pokrzywdzonego S.. W szczególności tez skarżącego nie sposób wspierać wyjaśnieniami któregokolwiek z oskarżonych, którzy są obecnie jedynymi bezpośrednimi uczestnikami ocenianych tu wydarzeń. Przypomnieć bowiem należy, że oskarżony J. O. od początku zaprzeczał, by w jakikolwiek sposób atakował pokrzywdzonego lub miał związek z jego śmiercią, natomiast oskarżony D. O. w swych najdalej idących relacjach procesowych (pod kątem obciążania swojego ojca), a zatem tych składanych na początku prowadzonego śledztwa, przedstawił fakty, które posłużyły Sądowi I instancji do ustalenia stanu faktycznego w sprawie. Okoliczności te w żadnej mierze nie uzasadniają twierdzenia, by oskarżony J. O. zmierzał do zabójstwa swojego współlokatora, a także był działał w tym zakresie wspólnie i w porozumieniu z synem D. O. (współsprawstwo). Należy zwrócić uwagę na zachowanie i postawę prezentowaną przez J. O. już podczas jazdy samochodem do swojego domu w D. w dniu zdarzenia, wynikającą z przypadkowo utrwalonego nagrania zapisanego w telefonie komórkowym. Ta ostatnia okoliczność jest o tyle istotna, że wyklucza jakąkolwiek manipulację procesową, gdyż osoby jadące samochodem (obaj oskarżeni i kierowca D. P.) nie miały w ogóle świadomości, że ich rozmowy są w tym czasie utrwalane. Z nagrania tego niezbicie wynika, że – pomimo początkowo wyrażanej niechęci do dalszego zamieszkiwania ze współlokatorem M. S. – J. O. wielokrotnie napominał syna D., by ten przypadkiem nie używał przemocy fizycznej wobec pokrzywdzonego, nie bił go, nie robił awantury, gdyż oskarżony tego nie chce i sam załatwi sprawę w sposób formalny, urzędowy. Także po przybyciu na miejsce (do domu J. O. w D.) tylko D. O. słownie zaatakował pokrzywdzonego, wyzywając go wulgarnie (co słyszała sąsiadka S. S.), zaś J. O. poszedł do swojego pokoju, gdzie obaj oskarżeni następnie spożywali wspólnie alkohol. Wprawdzie w dalszej fazie zdarzenia oskarżony J. O. uderzył kilkukrotnie pokrzywdzonego pięścią w twarz, gdy ten dobijał się do jego pokoju, jednak – jak wynika z opinii medycznej (k. 1549v) – obrażenia te nie miały bezpośredniego związku ze śmiercią pokrzywdzonego, a nadto na tym etapie zdarzenia J. O. działał samodzielnie, bez udziału drugiego z oskarżonych. Co jednak najistotniejsze, ten etap został zakończony w momencie, gdy oskarżony J. O. zaprzestał atakowania pokrzywdzonego i – jak podał to D. O. w swoich pierwszych wyjaśnieniach (k. 158-160) – zaczął wycofywać się do swojego pokoju, czym pokazał swoje wewnętrzne nastawienie wobec zaistniałej sytuacji (osiągnął cel w postaci usunięcia M. S. z pokoju). Dopiero wtedy, spontanicznie i samodzielnie, bez porozumienia z ojcem, do znacznie bardziej brutalnego ataku przystąpił oskarżony D. O., bijąc rękoma i kopiąc pokrzywdzonego, a także odcinając mu małżowinę uszną przy pomocy noża. Dalsze wnioski należy wyciągnąć z zawartych w wyjaśnieniach D. O. ówczesnych wypowiedzi jego ojca J., z których wynika, że miał on świadomość, że winnym śmierci pokrzywdzonego jest wyłącznie jego syn; wszak miał już w czasie zajścia mówić do niego, by zostawił pokrzywdzonego, bo go zabije (k. 396-397), natomiast na drugi dzień, gdy zobaczył martwego pokrzywdzonego, miał kazać synowi oddalić się z domu, gdyż po przyjeździe Policji zostałby „zamknięty” (k. 158-160). Przytaczane przez D. O. wypowiedzi J. O. świadczą zatem o tym, że starał się chronić pokrzywdzonego przed nadmierną (w jego ocenie) agresją syna, zaś po tragicznym zakończeniu to właśnie w osobie syna widział sprawcę zabójstwa. Także z wyjaśnień samego oskarżonego J. O. – uznanych w tej części przez Sąd I instancji za wiarygodne – wynika, że syn miał przyjść do niego do pokoju i powiedzieć, że „chyba zabił M.”. Wypowiedź ta jednoznacznie wskazuje na brak współudziału J. O. w zabójstwie M. S., przy potwierdzeniu sprawstwa D. O.. Na koniec warto także przywołać początkowe zeznania świadka W. N., która rozmawiała z oskarżonym D. O.krótko po zdarzeniu, gdy dotarł on do swojego miejsca zamieszkania (u siostry A. P.) i siedział w pobliżu studni. Wówczas to oskarżony miał jej opowiedzieć co zrobił M. S., zaznaczając przy tym, że ojciec nie miał z tym nic wspólnego i był w tym czasie w pokoju (k. 82v). Wypada zasadniczo zgodzić się z uwagą skarżącego, że to agresywne zachowanie oskarżonego J. O. (pomijając wyzwiska D. O. po przyjeździe do domu) zapoczątkowało wydarzenia, które finalnie doprowadziły do zabójstwa M. S. (str. 10 apelacji). Jak jednak wyżej zaznaczono, zachowanie J. O. było jego indywidualnym, chwilowym wybuchem agresji, nie skutkującym powstaniem u pokrzywdzonego obrażeń ciała mających związek z jego późniejszym zgonem, zaś etap ten został w pewnym momencie zakończony, gdyż oskarżony J. O. swoim zachowaniem (wycofaniem się do pokoju) wykazał, że nie zamierza ataku kontynuować – po osiągnięciu zamierzonego celu, tzn. usunięciu pokrzywdzonego z pokoju, w którym spożywano alkohol. Upominał następnie syna, by ten zostawił pokrzywdzonego, „bo go zabije”. Brak tu jakichkolwiek przesłanek do wnioskowania, że J. O. zmierzał do pozbawienia życia M. S. i czynił to w porozumieniu z oskarżonym D. O.. Prokurator swojego stanowiska dalej nie uzasadnia, poprzestając na ogólnym stwierdzeniu, że to J. O. był na początku zdarzenia agresywny, a później nie udzielił pomocy pokrzywdzonemu. To zdecydowanie zbyt mało, by w realiach procesu karnego uznać go za współwinnego zabójstwa M. S.. W dalszym wywodzie autor apelacji, uzasadniając podniesiony zarzut, przywołuje treść rozmowy prowadzonej przez oskarżonych podczas jazdy samochodem (nagranej w sposób przypadkowy), wyciągając z jej przebiegu błędny wniosek, że oskarżony J. O. miał zamiar zabójstwa pokrzywdzonego. Sam skarżący wszak podkreśla, że J. O. „zdawał sobie sprawę, że syn chce dotkliwie pobić M. S., a nawet pozbawić życia” (str. 10 apelacji). Pomijając już fakt, że ten ostatni skutek wcale nie wynika z treści nagranej rozmowy, należy wskazać, że sama wiedza J. O. o planowanej agresji syna wobec pokrzywdzonego nie czyni z niego bynajmniej współsprawcy zabójstwa; tym bardziej, że całościowy wydźwięk tej rozmowy jest jednak taki (co skarżący skrzętnie pomija), że J. O. niejako wystraszył się zbyt wyrywnego nastawienia syna i starał się go stanowczo i wielokrotnie tonować, aby nie robił krzywdy jego współlokatorowi M.. Podobnie o wspólnym zamiarze oskarżonych nie świadczy to, że – jak podaje skarżący – J. O. „nie reagował na zachowanie syna, nie udzielił żadnej pomocy pokrzywdzonemu, kiedy widział agresję syna” (str. 11 apelacji). Przypomnieć należy, że z prawidłowo ustalonego przez Sąd Okręgowy stanu faktycznego wynika, że w czasie, gdy D. O. atakował pokrzywdzonego (w obu fazach tego ataku), przemieszczając się z nim na korytarz oraz do pokoju zajmowanego przez M. S., J. O. nie podążał za nimi, nie towarzyszył synowi i go nie wspierał w jego działaniach, lecz przebywał we własnym pokoju; stamtąd nawet – w drugiej fazie ataku, siedząc w fotelu usytuowanym tyłem do drzwi - upominał słownie syna, by ten zostawił pokrzywdzonego, bo może go zabić („Zostaw go kurwa, zabijesz go !”). Bezpodstawne są zatem kolejne tezy apelującego, mające wykazać rzekomy współudział w zabójstwie, jakoby J. O., wobec agresywnych poczynań syna D. względem pokrzywdzonego, „zachowaniem swoim umożliwiał kontynuowanie tego zachowania” (str. 11 apelacji). Owa zasadniczo bierna postawa oskarżonego J. O. (poza opisaną wyżej, słowną interwencją w obronie współlokatora), niewątpliwie zasługująca na mocno krytyczną ocenę moralną, nie może być jednak kwalifikowana prawnie jako współudział w zbrodni zabójstwa, gdyż wszystkie niezbędne ku temu działania wykonywał w tym czasie samodzielnie oskarżony D. O., przy nieaktywnej postawie ojca, czekającego w swoim pokoju na możliwość kontynuacji libacji alkoholowej z synem. Wbrew stanowisku skarżącego (str. 11 apelacji), z zebranego w sprawie materiału dowodowego nie wynika bynajmniej, by oskarżony J. O. miał zadać pokrzywdzonemu „dodatkowe ciosy w nocy”. Po analizie opinii biegłych lekarzy, a także ekspertyzy biegłego z zakresu rekonstrukcji śladów krwawych, Sąd I instancji zasadnie uznał, że ujawniony w mieszkaniu młotek nie był używany do atakowania pokrzywdzonego, o czym świadczy opis i charakterystyka medyczna obrażeń ciała pokrzywdzonego oraz sposób naniesienia śladów krwi na młotku (ślady natryskowe), co dezaktualizuje przypuszczenie wyrażone podczas jednego z pierwszych przesłuchań oskarżonego D. O., jakoby jego ojciec – podczas nocnego wyjścia do toalety trwającego 10-15 minut – mógł uderzać pokrzywdzonego młotkiem. Słusznie skarżący zauważa, że uwadze Sądu nie może ujść i to, w jaki sposób zachował się oskarżony J. O. po tym, gdy zorientował się, że pokrzywdzony nie żyje (str. 12 apelacji). W tym zakresie wypada przypomnieć, że oskarżony ten z własnej woli - choć rzeczywiście nie było to niezwłocznie po uzyskaniu stosownej wiedzy, lecz na drugi dzień - udał się do sąsiadki, aby stamtąd zadzwonić na pogotowie, by przyjechało ono do jego współlokatora. Podczas tej rozmowy oskarżony wprawdzie nie podał wszystkich istotnych okoliczności zdarzenia, chroniąc siebie i syna przed konsekwencjami prawnymi wcześniejszych zachowań, jednak z faktów tych ponownie nie można wyprowadzać logicznego wniosku co do ewentualnego współsprawstwa obu oskarżonych przy zabójstwie pokrzywdzonego S.. Podsumowując - oskarżony J. O. nie za bardzo przejmował się tym, że jego syn brutalnie atakuje pokrzywdzonego, siedział biernie w pokoju i był raczej zainteresowany dalszym spożywaniem alkoholu; z drugiej strony – taka postawa, w powiązaniu ze stanem upojenia alkoholowego, spowodowała, że nie wnikał w stan zdrowia zaatakowanego współlokatora i nie interesował się jego losem; poszedł spać po zakończeniu spożywania alkoholu z synem. To oskarżony D. O. znał stan pokrzywdzonego i – jak trafnie zauważa skarżący prokurator (str. 14 apelacji) – „gdy swoje działanie uznał za zakończone, pozostawił pokrzywdzonego bez jakiejkolwiek opieki, czy możliwości uzyskania pomocy medycznej”. Ad. I.2 Zarzut ten, którego uzasadnienie składa się z dwóch zdań (str. 15 apelacji), jest całkowicie chybiony, a nadto został nieprawidłowo sklasyfikowany w ramach przesłanek opisanych w art. 438 kpk. Wbrew twierdzeniom skarżącego, nie chodzi tu bynajmniej o obrazę prawa materialnego (art. 191 §1 i 3 kk), ale o naruszenie przepisów postępowania – konkretnie art. 17 §1 pkt 10 kpk, zawierającego tzw. negatywne przesłanki procesowe, a zatem sytuacje uniemożliwiające wszczęcie lub dalsze prowadzenie postępowania karnego. Jedną z takich sytuacji jest niewątpliwie brak wniosku o ściganie – w przypadku przestępstw ściąganych z oskarżenia publicznego, jednak na wniosek pochodzący od uprawnionej osoby. Przestępstwo z art. 191 §1 kk jest ścigane na wniosek pokrzywdzonego (art. 191 §3 kpk), ale dopiero od dnia 1.10.2023 roku, gdyż wówczas doszło do odpowiedniej nowelizacji Kodeksu karnego ( ustawa z 7 lipca 2022 r. o zmianie ustawy - Kodeks karny oraz niektórych innych ustaw, Dz.U.2022.2600 z dnia 13.12.2022r.). Wcześniej rygor taki dotyczył wyłącznie typu czynu zabronionego opisanego w art. 191 §1a kk. Co jednak kluczowe – zgodnie z art. 27 ust. 1 przywołanej wyżej ustawy nowelizującej, do czynów popełnionych przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy przepis art. 191 § 3 ustawy Kodeks karny stosuje się w brzmieniu dotychczasowym. Skoro czyn stanowiący przedmiot niniejszego postępowania został popełniony przez J. O. w 2020 roku, postępowanie karne może być wobec niego prowadzone bez wniosku o ściganie – tak, jak uczynił to Sąd Okręgowy. Niezależnie od tego, w toku postępowania odwoławczego do akt sprawy wpłynął wniosek o ściganie złożony przez pełnomocnika oskarżyciela posiłkowego Z. S. (k. 2546). Ad. I.3 Zarzut nie zasługuje na uwzględnienie. Sąd Okręgowy prawidłowo ustalił i omówił poszczególne okoliczności, które miały istotne znaczenie podczas ustalania kary wymierzanej oskarżonemu D. O. za przypisane mu przestępstwo, zwłaszcza przesłanki opisane w art. 53 kk; przekonuje o tym w szczególności wnikliwa analiza odpowiedniej części pisemnego uzasadnienia zaskarżonego wyroku. Kara 25 lat pozbawienia wolności wymierzona oskarżonemu D. O. za zbrodnię z art. 148 §1 kk, popełnioną w warunkach powrotu do przestępstwa z art. 64 §1 kk, nie jest z pewnością rażąco łagodna - przy uwzględnieniu okoliczności przypisanego oskarżonemu czynu, jak i innych przesłanek wpływających na prawidłowy, a zatem i sprawiedliwy wymiar kary. Jak słusznie podnosi się w orzecznictwie, ustawodawca celowo obostrzył pojęcie „niewspółmierności kary”, uzasadniającej zmianę orzeczenia o karze w ramach czwartej podstawy odwoławczej, zawężającym znamieniem „rażącej” po to, by pewne różnice w ocenie łagodności lub surowości kary między Sądem a stroną skarżącą (skądinąd naturalne) nie prowadziły w każdym takim wypadku do zmiany w drugiej instancji wysokości kary; pojęcie „rażącej niewspółmierności” zostało sprecyzowane w praktyce jako różnica „wyraźna”, „bijąca w oczy”, czy „oślepiająca” ( por. wyrok SA w Krakowie z 28.05.2010r., II AKa 82/10, KZS 2010/6/45). Sąd Okręgowy zasadniczo prawidłowo ustalił katalog najważniejszych okoliczności wpływających na wymiar kary, a następnie owe okoliczności odpowiednio przeanalizował, nadając im stosowną wagę w procesie ustalania ostatecznej wysokości kary. Prokurator domaga się w tej sytuacji kary najwyższej spośród przewidzianych w polskiej ustawie karnej, powodującej – co do zasady – bezterminową izolację sprawcy od społeczeństwa. Kara ta jest w praktyce sądowej stosowana w szczególnie uzasadnionych przypadkach, gdy w sprawie występują niemal wyłącznie okoliczności obciążające, przy braku lub niskiej wadze okoliczności korzystnych dla oskarżonego. Stosując tę karę Sąd winien także pochylić się nad perspektywami resocjalizacji oskarżonego i jej przewidywanej (prognozowanej) skuteczności – z uwagi na indywidualne cechy danej osoby podlegającej karaniu, nawet tak zdemoralizowanej i niepopranej, jak ma to miejsce w przypadku oskarżonego D. O.. Sąd Okręgowy trafnie przyjął, że na niekorzyść D. O. przemawia z pewnością jego uprzednia, wielokrotna karalność, która w niniejszej sprawie skutkowała nawet odpowiedzialnością w warunkach recydywy z art. 64 §1 kk. Okolicznością obciążającą jest także i to, że oskarżony zaatakował i pozbawił życia osobę starszą, schorowaną i dużo słabszą od siebie, a uczynił to z bardzo błahego powodu, jakim było niedopuszczenie pokrzywdzonego do wspólnego spożywania alkoholu, mimo, że dobijał się on do pokoju. Prawidłowo Sąd I instancji odnotował też, że czynu tego oskarżony D. O. dopuścił się znajdując się pod wpływem alkoholu, który uprzednio spożywał z członkami rodziny, a bezpośrednio przez zabójstwem - ze swoim ojcem. Niewątpliwie jest sprawcą w wysokim stopniu zdemoralizowanym, odpornym na uprzednio podejmowane wobec niego formy karnego oddziaływania. Nie można jednak pomijać także okoliczności korzystnych dla oskarżonego przy wymiarze kary – zarówno wymienionych wprost w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku, jak i tych, które powinny zostać tam odnotowane. Słusznie Sąd Okręgowy przytacza tu zamiar nagły, którym kierował się oskarżony D. O., a który polega na tym, że sprawca podejmuje decyzję o popełnieniu czynu zabronionego właśnie w sposób nagły, z reguły pod wpływem emocji, impulsu, w sytuacji kiedy nie ma możliwości starannego rozważenia wszelkich okoliczności i od razu przystępuje do jego realizacji. Dodatkowo Sąd Apelacyjny pragnie podkreślić, że z opisu czynu przypisanego oskarżonemu D. O. w punkcie 1 jednoznacznie wynika, że nie działał on z zamiarem bezpośrednim zabójstwa M. S., a z zamiarem ewentualnym, co w sposób istotny wpływa na ocenę stopnia społecznej szkodliwości tego czynu (art. 115 §2 kk), a w konsekwencji i musi mieć przełożenie na wymiar orzekanej kary. Połączenie zatem obu tych argumentów (zamiar ewentualny, zamiar nagły) pozwala przyjąć, że kara wymierzana oskarżonemu nie powinna lokować się w pozycji skrajnej (granicznej), a zatem w formie postulowanej przez prokuratora kary dożywotniego pozbawienia wolności. Do wniosku takiego skłania również postawa procesowa oskarżonego D. O., który wprawdzie – jak trafnie zauważył Sąd Okręgowy – nie do końca szczerze wyraził skruchę, kwestionując w pewnym zakresie (umniejszając) swoją odpowiedzialność karną, jednakże – co do zasady – przyznającego się w toku całego procesu do zaatakowania i pozbawienia życia pokrzywdzonego M. S.. To głównie dzięki wyjaśnieniom złożonym podczas procesu przez tego oskarżonego (zwłaszcza w toku śledztwa), możliwe było poczynienie dość precyzyjnych ustaleń co do przebiegu omawianego zdarzenia. Okoliczności te zostały całkowicie pominięte przez autora apelacji. Nie sposób zgodzić się z twierdzeniami skarżącego, że wymierzona oskarżonemu kara 25 lat pozbawienia wolności nie spełni zakładanych celów w zakresie prewencji ogólnej, jak i indywidualnej. Jak już wyżej wskazano, prawidłowe wyważenie okoliczności istotnych dla wymiaru kary doprowadziło Sąd I instancji do zastosowania kary sprawiedliwej w realiach badanej sprawy, a zatem i takiej, która odpowiednio realizować będzie swoje prewencyjne zadania, w tym względem osoby oskarżonego D. O.. Podsumowując należy stwierdzić, że prokurator zasadniczo nie kwestionował we wniesionej apelacji ustalonego przez Sąd I instancji katalogu przesłanek decydujących o wymiarze kary oskarżonemu D. O., a jedynie nie zgadzał się z dokonaną przez ten Sąd oceną owych przesłanek, a bardziej precyzyjnie – stosownym ich wyważeniem w procesie wymiaru kary za przypisane oskarżonemu przestępstwo. Uzasadnienie tego zarzutu jest bardzo ogólnikowe, opiera się na zwrotach i przesłankach ujętych w ustawie oraz cytowanych orzeczeniach sądowych (str. 13-15 apelacji). Sąd Apelacyjny obaw tych nie podzielił, uznając tym samym, że Sąd Okręgowy prawidłowo rozważył owe okoliczności, nadał im stosowną wagę, co skutkowało wymierzeniem kary sprawiedliwej, adekwatnej zarówno do stopnia społecznej szkodliwości czynu, jak i stopnia winy oskarżonego. W uzasadnieniu zaskarżonego wyroku Sąd meriti w sposób wystarczająco czytelny opisał swój tok rozumowania. Wbrew wątpliwościom skarżącego, Sąd odwoławczy uważa, że kara ta spełni swoje zadania prewencyjne – tak w przypadku prewencji indywidualnej, jak i co do jej uogólnionego wpływu na świadomość prawną społeczeństwa. Ad. I.4 Zarzut ten – jako jedyny spośród podniesionych w apelacji oskarżyciela publicznego – okazał się zasadny, choć pewne zastrzeżenia można zgłosić do trafności jego uzasadnienia, o czym w dalszej części niniejszego wywodu. Zgodnie z dyspozycją art. 46 §1 kk, w razie skazania sąd może orzec, a na wniosek pokrzywdzonego lub innej osoby uprawnionej orzeka, stosując przepisy prawa cywilnego, obowiązek naprawienia, w całości albo w części, wyrządzonej przestępstwem szkody lub zadośćuczynienia za doznaną krzywdę. W przypadku zgłoszenia stosownego wniosku, w odpowiednim terminie i przez osoby do tego uprawnione (art. 49a §1 kpk), Sąd ma zatem obowiązek orzec omawiany środek kompensacyjny, o ile faktycznie powstała określona szkoda (krzywda) i dotąd nie została ona naprawiona; orzeczenie to może rekompensować całość lub tylko część szkody (krzywdy). Na gruncie niniejszej sprawy Sąd Okręgowy przeoczył, że wniosek taki został faktycznie złożony, aczkolwiek nie w okolicznościach sugerowanych przez autora apelacji. W konsekwencji brak jest orzeczenia w trybie art. 46 §1 kk, jak i omówienia tej kwestii w pisemnym uzasadnieniu wyroku. Stan taki stanowi zatem naruszenie prawa materialnego, w postaci przywołanego wyżej przepisu ustawy karnej. Nie ma racji skarżący wywodząc, że zadośćuczynienie należało orzec na rzecz „pokrzywdzonych”. Pokrzywdzonym w sprawie był wyłącznie M. S., który obecnie nie żyje, a zatem nie może być już podmiotem praw i obowiązków wynikających z prawa cywilnego. W toku postępowania ustalono natomiast osoby bliskie dla pokrzywdzonego (rodzeństwo, syn), które mogą w procesie karnym – na podstawie art. 52 §1 kpk – wykonywać prawa (procesowe) zmarłego pokrzywdzonego, co skarżący dostrzegł i prawidłowo opisał dopiero w uzasadnieniu złożonej apelacji (str. 15). Po raz kolejny nie ma racji skarżący twierdząc (w treści zarzutu apelacyjnego), że oskarżyciel posiłkowy złożył wniosek w omawianym trybie. W rzeczywistości – co skarżący zauważa ponownie dopiero w uzasadnieniu apelacji (str. 16) - oskarżyciel posiłkowy Z. S., na rozprawie w dniu 12.12.2023r., jedynie poparł stanowisko i wnioski zgłoszone przez prokuratora w mowie końcowej, a zatem już po zamknięciu przewodu sądowego przed Sądem I instancji, co wiązało się z przekroczeniem terminu wynikającego z art. 49a § 1 kpk. Skarżący powołuje się przy tym na złożenie przez prokuratora wniosku o zasądzenie zadośćuczynienia (w kwotach po 25.000 zł) na rozprawie w dniu 3.02.2023r. (str. 15 apelacji), nie bacząc na to, że także i w tym przypadku doszło do przekroczenia terminu wskazanego w art. 49a §1 kpk, gdyż żądanie to pojawiło się w wystąpieniu końcowym prokuratora – po zamknięciu przewodu sądowego (k. 2086v) i nie zostało ponowione po kolejnych wznowieniach tegoż przewodu, tj. w czasie, gdy przewód sądowy pozostawał otwarty. Finalnie jednak zarzut jest trafny, gdyż skarżący prokurator (podobnie jak i Sąd Okręgowy) nie dostrzegł tego, że na rozprawie w dniu 4.04.2022 roku, a zatem jeszcze przed zamknięciem przewodu sądowego, rzecznik oskarżenia – jako osoba do tego uprawniona - złożył wniosek o zasądzenie zadośćuczynienia od obu oskarżonych na rzecz 3 osób bliskich wobec pokrzywdzonego – tym razem w kwotach po 20.000 złotych (k. 1837v). W tej sytuacji Sąd Okręgowy winien się do tego wniosku odnieść, czego nie uczynił w jakiejkolwiek formie, naruszając w ten sposób przepis art. 46 § 1 kk. Jedynie na marginesie należy zauważyć, że prokurator – pomimo podniesienia omawianego zarzutu i domagania się zasądzenia zadośćuczynienia w trybie art. 46 §1 kk – nie wskazał: a) podstawy prawnej żądania, ujętej w przepisach prawa cywilnego (skoro te przepisy należy stosować zgodnie z dyspozycją art. 46 §1 kk), b) okoliczności i dowodów wskazujących na rozmiar krzywdy osób uprawnionych do uzyskania zadośćuczynienia, c) na jakiej podstawie odwołuje się do możliwości zasądzenia nawiązki z art. 46 §2 kk, skoro przepis ten dotyczy osoby najbliższej dla zmarłego pokrzywdzonego, której sytuacja życiowa wskutek śmierci pokrzywdzonego uległa znacznemu pogorszeniu, których to okoliczności nie ustalono dotąd w toku postępowania. Ad. II.1 Zarzut jest bezzasadny. Na wstępie należy podkreślić, że myli się obrońca oskarżonego D. O., wskazując w treści tego zarzutu, że Sąd Okręgowy przyjął, że obaj oskarżeni dopuścili się przestępstwa z art. 148 §1 kk, działając wspólnie i w porozumieniu. W ten sposób został wprawdzie sformułowany zarzut aktu oskarżenia, niemniej w zaskarżonym wyroku przyjęto odmienną konstrukcję prawną, tzn. jedynie oskarżonego D. O. uznano za winnego popełnienia zbrodni zabójstwa pokrzywdzonego M. S., zaś drugiemu z oskarżonych przypisano popełnienie występku z art. 191 §1 kk. Kwestia ta wydaje się bezdyskusyjna. Sąd Apelacyjny nie podziela tezy skarżącego, że błąd w ustaleniach faktycznych ma – w przypadku oskarżonego D. O. - swoje podłoże w naruszeniu przez Sąd I instancji dyspozycji art. 5 § 2 kpk (str. 2 apelacji). Jak wynika z pisemnego uzasadnienia zaskarżonego wyroku, Sąd ten nie powziął tego rodzaju wątpliwości, gdyż na podstawie zebranych w sprawie dowodów, w tym wyjaśnień oskarżonego D. O., był w stanie ustalić – wbrew odmiennym twierdzeniom obrońcy (str. 3 apelacji) - rzeczywisty przebieg wydarzeń, które ostatecznie doprowadziły do nagłej śmierci pokrzywdzonego M. S.. Z ustaleń tych wynika natomiast, że oskarżony D. O. swoim zachowaniem świadomie (z zamiarem ewentualnym) wyczerpał wszystkie znamiona typu czynu zabronionego z art. 148 §1 kk. Przeszkodą w tym zakresie nie był z pewnością brak naocznych świadków zdarzenia, gdyż w wielu podobnych sprawach karnych organy procesowe zmuszone są do korzystania z innych dowodów niż zeznania świadków, w tym z wyjaśnień oskarżonego, czy opinii biegłych, by stan faktyczny sprawy jednak ustalić. Nie można zgodzić się z sugestią autora apelacji, jakoby w dniu zdarzenia pomiędzy oskarżonym D. O. a pokrzywdzonym doszło do „nieporozumienia” (str. 3 apelacji). W istocie był to brutalny, dwuetapowy atak znacznie młodszego i sprawniejszego fizycznie oskarżonego na starszego od niego, mniej sprawnego, nietrzeźwego już pokrzywdzonego, który jedynie zamierzał dołączyć do wspólnego spożywania alkoholu. W tym czasie oskarżony ten wielokrotnie bił rękoma i kopał pokrzywdzonego, odciął mu nożem ucho, ranił nożem inne części ciała, a także uderzył jego głowę drewnianymi drzwiami do pokoju. Zachowanie takie trudno nazywać nieporozumieniem, czy konfliktem. Już podczas jazdy samochodem na miejsce zdarzenia oskarżony D. O. wykazywał wrogie nastawienie wobec pokrzywdzonego, zapowiadając wyrządzenie mu krzywdy. Po przyjeździe do domu ojca od razu werbalnie zaatakował pokrzywdzonego, wyzywając go wulgarnie, a później wykorzystał pierwszą nadarzającą się okazję, by dotkliwie pobić M. S., powodując u niego liczne obrażenia ciała, które ostatecznie okazały się śmiertelne. Dość kuriozalnie brzmią w tej sytuacji sugestie skarżącego, że żaden z oskarżonych w swych wyjaśnieniach nie wskazywał, by oskarżony D. O. godził się na pozbawienie życia M. S. (str. 3 apelacji). Oskarżeni nie znali z pewnością tego rodzaju konstrukcji prawnej, aczkolwiek oskarżony D. O. w swych wyjaśnieniach konsekwentnie opisywał swoją agresję kierowaną wobec pokrzywdzonego, co znalazło następnie potwierdzenie w opiniach biegłych (sądowo – lekarskiej oraz z zakresu analizy śladów krwawych), jak i innych dowodach (np. protokół oględzin miejsca zdarzenia, zeznania świadków); przez znaczną część postępowania przyznawał się do postawionego mu zarzutu zabójstwa. Przedstawieniu tych okoliczności nie przeszkadzał oskarżonemu D. O. spożyty w tym dniu alkohol, skoro był w stanie dosyć zbornie i chronologicznie opisać przebieg zdarzenia, składającego się wszak z kilku faz, rozciągniętych dodatkowo w czasie. Twierdzenia obrońcy, że z powodu upojenia alkoholowego oskarżeni nie byli w stanie prawidłowo odtworzyć zdarzenia (str. 3 apelacji), jako gołosłowne, nie zasługują więc na aprobatę Sądu odwoławczego. Należy powtórzyć, że nie były to jedyne dowody, którymi dysponował Sąd Okręgowy w tej sprawie. Zupełnie oderwane od ustaleń Sądu I instancji są sugestie skarżącego, że w zaskarżonym wyroku przyjęto, iż oskarżony D. O., będąc w stanie upojenia alkoholowego, zaplanował pozbawienie życia M. S. (str. 3 apelacji). Wszak z samego opisu przypisanego mu czynu wynika, że działał on w zamiarze ewentualnym, natomiast wśród okoliczności łagodzących wprost wymieniono fakt działania oskarżonego z tzw. zamiarem nagłym, co zupełnie wyklucza jakiekolwiek wcześniejsze planowanie zabójstwa. Podobnie nietrafnie skarżący uznaje i wywodzi, że oskarżony D. O. nie zadawał pokrzywdzonemu ciosów nożem w „newralgiczne miejsca”, co miałoby rzekomo świadczyć o braku po jego stronie zamiaru zabójstwa – nawet w formie zamiaru ewentualnego (str. 3 apelacji). Sąd Apelacyjny stoi na stanowisku, że operowanie nożem w okolicy głowy (w tym oczu) pokrzywdzonego, a także obcięcie mu niemal całego ucha, stanowi działanie w obszarach niezwykle wrażliwych i niebezpiecznych z punktu widzenia konsekwencji zdrowotnych ofiary. Ocena ta została w pełni potwierdzona w opinii sądowo – lekarskiej, w której jednoznacznie wskazano, że bezpośrednią przyczyną zgonu M. S. były właśnie następstwa krwawienia z ran ciętych głowy, małżowiny usznej, a także urazu klatki piersiowej. Zatem to rany cięte głowy, zadane nożem, były główną przyczyną powstałego u pokrzywdzonego wstrząsu krwotocznego, prowadzącego następnie do zgonu. Sąd odwoławczy nie podziela przy tym ocen obrońcy, że oskarżony D. O. – z uwagi na swoje predyspozycje intelektualne i psychologiczne – nie był w stanie takiego skutku nawet przewidzieć. Atak na pokrzywdzonego trwał przez dłuższy okres czasu, oskarżony obserwował zatem kolejno powstające urazy pokrzywdzonego, widział postępujące, intensywne krwawienie, zwłaszcza po odcięciu pokrzywdzonemu ucha, wiedział też, że zadaje mu ciosy ze znaczną siłą, w tym obutą w gumofilce stopą. Skoro oskarżony ten jest dorosłym i doświadczonym życiowo mężczyzną, a nie jest osobą posiadającą daleko idące deficyty rozwojowe lub intelektualne (takowych nie stwierdzono podczas opiniowania), to oczywistym pozostaje – jak przyjął to Sąd meriti – że musiał przynajmniej godzić się z możliwością śmierci pokrzywdzonego, brutalnie pobitego, silnie krwawiącego, pozbawionego pomocy medycznej. Przeciwne tezy skarżącego stanowią dość naiwną polemikę z prawidłowymi ustaleniami i ocenami zaprezentowanymi w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku. Przekonania tego nie zmienia z pewnością - eksponowana przez autora apelacji - okoliczność, że oskarżony D. O. odstąpił od zadawania uderzeń pokrzywdzonemu, gdy ten pozostawał jeszcze przytomny (str. 3 apelacji). Do tego czasu spowodował przecież obrażenia, które finalnie skutkowały śmiercią M. S. (w przeciągu maksymalnie kilkudziesięciu minut), z czym musiał się godzić – z uwagi na skalę i okoliczności przeprowadzonego ataku; następnie pozostawił ofiarę bez opieki i bez zapewnienia jej pomocy medycznej. Można nadto uświadomić obrońcy, że gdyby oskarżony zakończył swoje bezprawne działania w momencie śmierci pokrzywdzonego, zasadne byłyby z pewnością rozważania odnośnie jego działania z zamiarem bezpośrednim zabójstwa, a nie jedynie ewentualnym. Niezasadne są także dalsze wywody skarżącego, że po zakończeniu ataku ze strony oskarżonego D. O. pokrzywdzony „krzątał się po mieszkaniu”, był aktywny, a nawet byłby w stanie „przeciwstawić się” napastnikowi (str. 3 apelacji). Z prawidłowych ustaleń Sądu I instancji wynika wszak, że w tym czasie, po zamknięciu drzwi do pokoju J. O., M. S. już tylko upadł na podłogę w korytarzu (przy próbie zdejmowania spodni) i pozostał tam do śmierci, leżąc w kałuży krwi. Także z wyjaśnień obu oskarżonych nie wynika, by w owym czasie słyszeli jakiekolwiek odgłosy „krzątania się” pokrzywdzonego wewnątrz mieszkania; jego stan zdrowia na to już po prostu nie pozwalał, co stara się bagatelizować autor apelacji, aby w ten sposób wyprowadzać wnioski korzystne dla D. O. w obszarze ustaleń co do zamiaru oskarżonego – zgodnie z przyjętą podczas postępowania sądowego linią obrony, zmierzającą do ukierunkowania odpowiedzialności oskarżonego na typ czynu zabronionego z art. 156 §3 kk, kontynuowaną w treści apelacji (str. 4). Ad. II.2 Zarzut ten nie zasługuje na uwzględnienie, a nadto praktycznie nie został w żaden sposób uzasadniony przez skarżącego. Na ostatniej stronie apelacji w tej kwestii wskazano wyłącznie: „Należy podkreślić, iż oskarżony od samego początku wyrażał żal i skruchę, nie umniejszył swojej roli w zdarzeniu”. Twierdzenia te nie odzwierciedlają faktycznej postawy procesowej oskarżonego D. O.. Na wstępie należy zauważyć, że podniesiony przez obrońcę zarzut powinien być raczej ujmowany w kategoriach rażącej niewspółmierności orzeczonej kary (art. 438 pkt 4 kpk), nie zaś jako obraza przepisów postępowania (art. 438 pkt 2 kpk). Poza wymienieniem dwóch przepisów regulujących przebieg procesu karnego (art. 4 i 7 kpk), skarżący nie wskazał, na czym miałaby polegać rzekomo wadliwa ocena dowodów, dokonana przez Sąd Okręgowy, a skutkująca finalnie wymierzeniem kary nadmiernie (rażąco) surowej. Skoro Sąd Apelacyjny nie wie, jakie dowody skarżący miał na myśli, nie jest możliwe rzeczowe odniesienie się to tej części zarzutu. Sąd Apelacyjny we wcześniejszych rozważaniach szczegółowo przedstawił już, z jakich powodów uznaje, że wymierzona przez Sąd Okręgowy kara 25 lat pozbawienia wolności jest w przypadku oskarżonego D. O. i okoliczności jego czynu, karą właściwą, wyważoną, a zatem i sprawiedliwą (Ad. I.3). Uwagi te są w pełni aktualne na gruncie zarzutu podniesionego obecnie przez obrońcę, bez konieczności ich ponownego przytaczania w tym miejscu. Kara ta nie jest karą najsurowszą (jak wywodzi skarżący), gdyż ustawowe zagrożenie z art. 148 §1 kk przewiduje także dożywotnie pozbawienie wolności, o którą to karę wnosił konsekwentnie prokurator w toku niniejszego procesu – w mowach końcowych oraz w apelacji. Prawidłowe wyważenie przywołanych wyżej okoliczności łagodzących i obciążających nie powala na podzielenie poglądu autora apelacji, że oskarżony D. O. zasługuje na karę niższą niż 25 lat pozbawienia wolności. Oskarżony dokonał najpoważniejszej zbrodni – zabójstwa człowieka, zaś okoliczności czynu wskazują na niewątpliwie brutalne i bezwzględne zachowanie oskarżonego – wobec osoby starszej, słabszej, nietrzeźwej i zasadniczo bezbronnej. Przez dłuższy czas atakował on pokrzywdzonego, bez żadnej istotnej przyczyny, zadając mu liczne ciosy ręką, nogą oraz nożem. Jak trafnie ocenił Sąd Okręgowy, oskarżony D. O. zastosował wobec pokrzywdzonego przemoc, która niewątpliwie wykraczała poza działania konieczne do tego, by pozbyć się go z pokoju, w którym spożywany był alkohol. Działał przy tym pod wpływem alkoholu i w warunkach recydywy z art. 64 §1 kk. Wykazał daleko posuniętą demoralizację i lekceważenie dla porządku prawnego, a także nieskuteczność wcześniejszych zabiegów resocjalizacyjnych, które w jego przypadku nie przyniosły – jak dotąd – oczekiwanych rezultatów. Eksponowane przez obrońcę skrucha i żal oskarżonego nie były do końca szczere, co słusznie podkreślił Sąd I instancji, wskazując w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku na te wypowiedzi D. O., w których – w końcowej części postępowania - umniejszał on swoja winę, zaprzeczał niekorzystnym dla siebie okolicznościom zdarzenia, negował zadanie pokrzywdzonemu ciosów nożem. Podobnie kwestia przyznania się oskarżonego nie może być oceniana jednolicie, gdyż w toku rozprawy oskarżony D. O. zmienił istotnie swoje dotychczasowe stanowisko procesowe w tym zakresie, przyznając się ewentualnie do czynu z art. 156 §3 kk (odnośnie skutku śmiertelnego podawał, że „być może” był wynikiem jego działania). Argumenty skarżącego są zatem zdecydowanie wyolbrzymione i mają charakter życzeniowy. Wniosek I. Apelacja oskarżyciela publicznego 1. o zmianę zaskarżonego wyroku , poprzez: a) uznanie - w pkt 1 orzeczenia - osk. D. O. za winnego tego, że w okresie 29.09.2020r. – 30.09.2020r. w miejscowości D., działając wspólnie i w porozumieniu z J. O., w zamiarze ewentualnym pozbawienia życia M. S., poprzez uderzanie go po całym ciele, a szczególnie poprzez uderzanie pięściami po głowie oraz kopanie po głowie i klatce piersiowej, uderzanie młotkiem, spowodowali liczne otarcia naskórka i zasinienia na głowie, twarzy, szyi, tułowiu, kończynach dolnych i górnych, rany o charakterze tłuczonym na głowie i w obrębie błony śluzowej jamy ustnej, wylewy krwawe na błonie śluzowej jamy ustnej i spojówkach gałek ocznych, złamanie rogu górnego chrząstki tarczowej i kości gnykowej po stronie lewej, niewielkiego stopnia krwawienie podtwardówkowe z obecnością krwi w komorach mózgu, wielomiejscowe złamanie żeber prowadzące do odmy opłucnowej po stronie prawej i spadnięcia płuc, a nadto D. O. – posługując się nożem – spowodował u pokrzywdzonego rany cięte okolicy lewej małżowiny usznej i okolicy kąta zewnętrznego oka lewego, przy czym wykrwawienie z ww. ran ciętych oraz ran tłuczonych głowy doprowadziło do wstrząsu krwotocznego, a ww. uraz klatki piersiowej – do niewydolności oddechowej, w następstwie których doszło do ostrej niewydolności krążeniowo – oddechowej, skutkującej zgonem M. S., z tym ustaleniem, że czynu tego dopuścił się w ciągu 5 lat po odbyciu co najmniej 6 miesięcy kary pozbawienia wolności, będąc uprzednio skazanym za umyślne przestępstwo podobne, wyrokiem SO we Włocławku (II K 96/05), na karę 3 lat pozbawienia wolności, którą odbył w okresie 31.08.2018 – 20.04.2020, z zaliczeniem okresu 26.08.2005-16.12.2005, 15.01.2007 – 5.03.2007, 5.03.2009 – luty 2009, 31.08.2018 – 7.09.2018, tj. zbrodni z art. 148 §1 kk w zw. z art. 64 §1 kk i za to, wg przepisów obowiązujących na dzień 30.09.2023r., przy zastosowaniu art. 4 §1 kk, na podstawie art. 148 §1 kk, wymierzenie kary dożywotniego pozbawienia wolności; b) uznanie - w pkt 3 orzeczenia - osk. J. O. za winnego tego, że w okresie 29.09.2020r. – 30.09.2020r. w miejscowości D., działając wspólnie i w porozumieniu z D. O., w zamiarze ewentualnym pozbawienia życia M. S., poprzez uderzanie go po całym ciele, a szczególnie poprzez uderzanie pięściami po głowie oraz kopanie po głowie i klatce piersiowej, uderzanie młotkiem, spowodowali liczne otarcia naskórka i zasinienia na głowie, twarzy, szyi, tułowiu, kończynach dolnych i górnych, rany o charakterze tłuczonym na głowie i w obrębie błony śluzowej jamy ustnej, wylewy krwawe na błonie śluzowej jamy ustnej i spojówkach gałek ocznych, złamanie rogu górnego chrząstki tarczowej i kości gnykowej po stronie lewej, niewielkiego stopnia krwawienie podtwardówkowe z obecnością krwi w komorach mózgu, wielomiejscowe złamanie żeber prowadzące do odmy opłucnowej po stronie prawej i spadnięcia płuc, a nadto D. O. – posługując się nożem – spowodował u pokrzywdzonego rany cięte okolicy lewej małżowiny usznej i okolicy kąta zewnętrznego oka lewego, przy czym wykrwawienie z ww. ran ciętych oraz ran tłuczonych głowy doprowadziło do wstrząsu krwotocznego, a ww. uraz klatki piersiowej – do niewydolności oddechowej, w następstwie których doszło do ostrej niewydolności krążeniowo – oddechowej, skutkującej zgonem M. S., tj. zbrodni z art. 148 §1 kk i za to, wg przepisów obowiązujących na dzień 30.09.2023r., przy zastosowaniu art. 4 §1 kk, na podstawie art. 148 §1 kk, wymierzenie kary 25 lat pozbawienia wolności; c) zasądzenie – na podstawie art. 46 §1 kk – wobec obu oskarżonych, na rzecz wszystkich pokrzywdzonych wymienionych w akcie oskarżenia, zadośćuczynienia w kwocie po 25.000 zł na każdego; 2. utrzymanie wyroku w mocy w pozostałej części. ☐ zasadny ☒ częściowo zasadny ☐ niezasadny II. Apelacja obrońcy osk. D. O. 1. o zmianę zaskarżonego wyroku – uniewinnienie oskarżonego od popełnienia przestępstwa z art. 148 §1 kk w zw. z art. 64 §1 kk; ewentualnie, 2. o przypisanie oskarżonemu czynu z art. 156 §3 kk i wymierzenie mu łagodniejszej kary. ☐ zasadny ☐ częściowo zasadny ☒ niezasadny Zwięźle o powodach uznania wniosku za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny. Ad. I (wnioski odwoławcze prokuratora) Wobec nieuwzględnienia zarzutów apelacyjnych formułowanych w punktach 1-3 wniesionej przez prokuratora apelacji i uznania przez Sąd odwoławczy, że Sąd I instancji prawidłowo procedował w sprawie, trafnie ocenił zebrane dowody i ustalił stan faktyczny, dokonał właściwej subsumcji w przypadku obu oskarżonych O.oraz wymierzył oskarżonemu D. O. karę wyważona i sprawiedliwą - brak było podstaw do zmiany wyroku w kierunku i zakresie wnioskowanym przez skarżącego w puntach 1 a i b. Natomiast wobec uwzględnienia zarzutu opisanego w punkcie 4 (obraza art. 46 §1 kk), Sąd Apelacyjny zasadniczo uwzględnił wniosek odwoławczy prokuratora z punktu 1c i zasądził od oskarżonego D. O. (gdyż tylko jemu przypisano zbrodnię zabójstwa) na rzecz trzech wskazanych przez oskarżyciela publicznego osób najbliższych dla zmarłego pokrzywdzonego stosowne kwoty tytułem częściowego zadośćuczynienia za doznaną krzywdę, przy czym kompensata ta nastąpiła jedynie w części, w kwotach niższych, niż postulował to prokurator, co zostanie bardziej szczegółowo omówione w dalszej części niniejszego uzasadnienia. --------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------- Ad. II (wnioski odwoławcze obrońcy osk. D. O.) Wobec nieuwzględnienia w jakimkolwiek zakresie obu zarzutów apelacyjnych formułowanych we wniesionej przez obrońcę oskarżonego D. O. apelacji i uznania przez Sąd odwoławczy, że Sąd I instancji prawidłowo ustalił stan faktyczny, jak i dokonał właściwej subsumcji w zakresie czynu tego oskarżonego oraz wymierzył karę słuszną i sprawiedliwą - brak było podstaw do zmiany wyroku w kierunku i zakresie wnioskowanym przez obrońcę. 4. OKOLICZNOŚCI PODLEGAJĄCE UWZGLĘDNIENIU Z URZĘDU 1. Zwięźle o powodach uwzględnienia okoliczności 5. ROZSTRZYGNIĘCIE SĄDU ODWOŁAWCZEGO 1.5.1. Utrzymanie w mocy wyroku sądu pierwszej instancji 1.1. Przedmiot utrzymania w mocy 1.wyrok Sądu I instancji – w całości (z potrzebą uzupełnienia o dodatkowe rozstrzygnięcie) Zwięźle o powodach utrzymania w mocy Z uwagi na nieuwzględnienie zdecydowanej większości z zarzutów odwoławczych zawartych w apelacjach wniesionych przez obrońcę oskarżonego D. O. oraz prokuratora, a także wobec braku ujawnienia się okoliczności, które nakazywałyby Sądowi Apelacyjnemu zmianę lub uchylenie zaskarżonego wyroku z innych powodów, wyrok ten – po dodaniu rozstrzygnięcia w trybie art. 46 §1 kk - utrzymano w mocy, o czym orzeczono w punkcie II wyroku Sądu odwoławczego. 1.5.2. Zmiana wyroku sądu pierwszej instancji 0.1.1. Przedmiot i zakres zmiany 0.1.- dodano rozstrzygnięcie pominięte przez Sąd I instancji – na podstawie art. 46 §1 kk w zw. z art. 446 §4 kc zasądzono od oskarżonego D. O. na rzecz: E. K., Z. S. i A. S. kwoty po 10.000 zł tytułem częściowego zadośćuczynienia za doznaną krzywdę Zwięźle o powodach zmiany Orzeczenie środka kompensacyjnego przewidzianego w art. 46 §1 kk było w niniejszej sprawie obligatoryjne, albowiem swoim zachowaniem (pozbawieniem życia M. S.) oskarżony D. O. spowodował niewątpliwą krzywdę (szkodę niemajątkową) u osób najbliższych dla pokrzywdzonego, zaś podmiot uprawniony (prokurator) złożył w toku postępowania sądowego, w granicach czasowych zakreślonych przez art. 49a § 1 kpk, wniosek o orzeczenie zadośćuczynienia na rzecz rodzeństwa oraz syna M. S. (k. 1837v). Wniosek ten dotyczył wprawdzie obu oskarżonych O. (zgodnie z treścią zarzutów aktu oskarżenia), jednakże z uwagi na treść ostatecznego rozstrzygnięcia, obowiązek orzeczenia zadośćuczynienia zaktualizował się wyłącznie względem oskarżonego D. O., jako osoby skazanej za zbrodnię zabójstwa. Przywołany wyżej art. 46 § 1 kk odwołuje się do stosownych przepisów prawa cywilnego, a zatem tam należało poszukiwać podstawy prawnej należnego ww. osobom świadczenia o charakterze odszkodowawczym. Podstawę taką zawiera art. 446 § 4 kc, który przewiduje, że jeżeli wskutek uszkodzenia ciała lub wywołania rozstroju zdrowia nastąpiła śmierć poszkodowanego, Sąd może przyznać najbliższym członkom rodziny zmarłego (od osoby odpowiedzialnej za szkodę) odpowiednią sumę tytułem zadośćuczynienia pieniężnego za doznaną krzywdę. Osoby te nadal nie są pokrzywdzonymi w rozumieniu przepisów postępowania karnego (art. 52 kpk), jednakże składając omawiany wniosek prokurator zażądał zobowiązania oskarżonego do zadośćuczynienia ich własnej krzywdzie, której źródłem jest utrata członka rodziny, a zatem osoby najbliższej (art. 446 § 4 k.c.). Co do zasady żądanie to jest zatem uzasadnione i zadośćuczynienie winno zostać przyznane wskazanym we wniosku osobom. W treści art. 46 § 1 kk wskazano, że świadczenie to może zostać przyznane przez Sąd w całości lub w części. Nadto w § 3 tego artykułu przewidziano, że orzeczenie odszkodowania lub zadośćuczynienia na podstawie § 1 nie stoi na przeszkodzie dochodzeniu niezaspokojonej części roszczenia w drodze postępowania cywilnego. Sąd Apelacyjny zdecydował się na jedynie częściowe orzeczenie zadośćuczynienia w niniejszej sprawie, albowiem w toku dotychczasowego postępowania karnego praktycznie nie prowadzono postępowania dowodowego w kierunku ustalenia rozmiaru krzywdy powstałej u osób uprawnionych do tego świadczenia. Co bardzo istotne – nie badano więzi łączących pokrzywdzonego M. S. z poszczególnymi członkami rodziny (rodzeństwem, synem), ich wzajemnych relacji, kontaktów, więzi emocjonalnych (w szczególności w okresie bezpośrednio poprzedzającym śmierć pokrzywdzonego), w sytuacji, gdy ma to znaczący wpływ na skalę ich pokrzywdzenia, a zatem i na wysokość zasądzanego na ich rzecz zadośćuczynienia. Postępowanie odwoławcze w procesie karnym nie jest przy tym odpowiednim momentem na czynienie tego rodzaju ustaleń, gdyż wpłynęłoby to znacząco na sprawność prowadzonego postępowania, tzn. istotnie by je wydłużyło. W przypadku bowiem zadośćuczynienia za śmierć osoby bliskiej – jak podnosi się w orzecznictwie - należy brać pod uwagę dramatyzm doznań osób bliskich, poczucie osamotnienia i odczuwalnej pustki, cierpienia i wstrząs psychiczny, rolę, jaką osoba zmarła odgrywała w rodzinie, stopień, w jakim pozostali członkowie rodziny będą umieli się znaleźć w nowej rzeczywistości ( por. wyroki SN: z 3 czerwca 2011 r., III CSK 279/10, LEX nr 898254; z 10 maja 2012 r., IV CSK 416/11, LEX nr 1212823; wyrok SA w Krakowie z 4 kwietnia 2013 r., I ACa 190/13, LEX nr 1439078). Okoliczności te wymagają dowodzenia. Sąd Apelacyjny podziela dominujące w tym zakresie poglądy doktryny, zgodnie z którymi w razie zaistnienia trudności dowodowych związanych z dokonywaniem czasochłonnych ustaleń co do szczegółowego zakresu szkody (krzywdy), Sąd karny może orzec środek z art. 46 § 1 kk jedynie w części. W takiej sytuacji uprawniony może – jak wyżej wspomniano - dochodzić niezaspokojonej części roszczenia na drodze postępowania cywilnego ( tak: Iwański Mikołaj, Jakubowski Michał, Szewczyk Maria [w:] Wróbel Włodzimierz (red.), Zoll Andrzej (red.), Kodeks karny. Część ogólna. Tom I. Cześć I. Komentarz do art. 46, wyd. V, LEX/elektr., teza 41). Przyjmując zatem, że sam fakt nagłej i tragicznej (w wyniku zabójstwa) utraty członka rodziny (brata, ojca) powoduje u wskazanych osób niewątpliwą krzywdę, wynikającą z natychmiastowego zerwania więzi rodzinnej, Sąd Apelacyjny zasądził na rzecz tych osób kwoty po 10.000 złotych – jako częściowe zadośćuczynienie za śmierć osoby najbliższej, wywołaną bezprawnymi działaniami oskarżonego D. O.. Należy bowiem podkreślić, że z przeprowadzonych w sprawie dowodów wynika, że osoby te utrzymywały pewien kontakt z pokrzywdzonym M. S. (osobisty lub telefoniczny), nie zerwały z nim zupełnie relacji, choć zamieszkiwał on od lat oddzielnie, prowadząc własne gospodarstwo domowe. Kwota ta nie jest zbytnio wygórowana, zważywszy że nieznacznie jedynie przekracza ona wysokość przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia za pracę, w sektorze przedsiębiorstw, w czasie orzekania (9.045,11 zł). Jest to wartość bezsporna, niezależna od jakości więzi łączących pokrzywdzonego z członkami jego rodziny, gdyż dalsze ustalenia w tym zakresie mogą skutkować w przyszłości zasądzeniem dodatkowego zadośćuczynienia z tego samego tytułu – co wynika z omówionych wyżej regulacji prawnych; osoby uprawnione mogą dochodzić dalszego zadośćuczynienia, ponad kwoty przyznane w niniejszym wyroku, na drodze procesu cywilnego. 1.5.3. Uchylenie wyroku sądu pierwszej instancji 1.5.3.1. Przyczyna, zakres i podstawa prawna uchylenia 1.1. ☐ art. 439 k.p.k. Zwięźle o powodach uchylenia 2.1. Konieczność przeprowadzenia na nowo przewodu w całości ☐ art. 437 § 2 k.p.k. Zwięźle o powodach uchylenia 3.1. Konieczność umorzenia postępowania ☐ art. 437 § 2 k.p.k. Zwięźle o powodach uchylenia i umorzenia ze wskazaniem szczególnej podstawy prawnej umorzenia 4.1. ☐ art. 454 § 1 k.p.k. Zwięźle o powodach uchylenia 1.5.3.2. Zapatrywania prawne i wskazania co do dalszego postępowania 1.5.4. Inne rozstrzygnięcia zawarte w wyroku Punkt rozstrzygnięcia z wyroku Przytoczyć okoliczności 6. Koszty Procesu Punkt rozstrzygnięcia z wyroku Przytoczyć okoliczności III. - zasądzono na rzecz r.pr. K. S. z Kancelarii Radcy Prawnego w L. koszty nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej oskarżonemu J. O. z urzędu w postępowaniu odwoławczym, - koszty przyznano na wniosek obrońcy, w stawce minimalnej (1.200 złotych), powiększając ją o należny podatek VAT (23 %), co łącznie daje kwotę 1.476 złotych brutto, - dodatkowo przyznano obrońcy kwotę 457,70 zł tytułem poniesionych wydatków związanych z dojazdem do sądu samochodem osobowym o pojemności powyżej 900 cm3 (łącznie 398 km) – zgodnie z pisemnym wnioskiem złożonym podczas rozprawy odwoławczej (k. 2548); żądana kwota tym razem mieści się bowiem w granicach normy przewidzianej w tzw. „kilometrówce” (1,15 zł / km) IV. - zasądzono na rzecz r.pr. S. K. z Kancelarii Radcy Prawnego w L. koszty nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej oskarżonemu D. O. z urzędu w postępowaniu odwoławczym, - koszty przyznano na wniosek obrońcy, w stawce minimalnej (1.200 złotych), powiększając ją o należny podatek VAT (23 %), co łącznie daje kwotę 1.476 złotych brutto V. Zwolniono w całości oskarżonego D. O. z przypadającej na niego części kosztów sądowych w postępowaniu odwoławczym (na podstawie art. 624 § 1 kpk), w tym z opłaty za II instancję, wydatkami w tej części obciążając Skarb Państwa, ponieważ: - oskarżony nie posiada stałego źródła dochodu, ani istotnego majątku; - ściągnięcie zasądzonych kosztów byłoby obecnie prawdopodobnie niewykonalne; - oskarżony w najbliższym czasie będzie odbywał wieloletnią karę pozbawienia wolności w zakładzie karnym, co nie poprawi z pewnością jego aktualnej sytuacji majątkowej. Do tożsamych wniosków doszedł Sąd Okręgowy, także zwalniając tego oskarżonego z kosztów sądowych w I instancji (pkt 7 zaskarżonego wyroku). Natomiast częścią wydatków postępowania odwoławczego przypadającą na oskarżonego J. O. obciążono Skarb Państwa – zgodnie z dyspozycją art. 636 § 1 kpk, ponieważ w zakresie dotyczącym tego oskarżonego apelację wywiódł wyłączne oskarżyciel publiczny, zaś apelacja ta – w części dotyczącej tego oskarżonego – nie została w jakiejkolwiek części uwzględniona przez Sąd II instancji. 7. PODPIS 1.1.3. Granice zaskarżenia Kolejny numer załącznika 1 Podmiot wnoszący apelację prokurator Rozstrzygnięcie, brak rozstrzygnięcia albo ustalenie, którego dotyczy apelacja wyrok Sądu Okręgowego we Włocławku z 12.12.2023r., w sprawie II K 88/21 1.1.3.1. Kierunek i zakres zaskarżenia ☐ na korzyść ☒ na niekorzyść ☒ w całości ☐ w części ☐ co do winy ☐ co do kary ☐ co do środka karnego lub innego rozstrzygnięcia albo ustalenia 1.1.3.2. Podniesione zarzuty Zaznaczyć zarzuty wskazane przez strony w apelacji ☐ art. 438 pkt 1 k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w zakresie kwalifikacji prawnej czynu przypisanego oskarżonemu ☒ art. 438 pkt 1a k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w innym wypadku niż wskazany w art. 438 pkt 1 k.p.k., chyba że pomimo błędnej podstawy prawnej orzeczenie odpowiada prawu ☒ art. 438 pkt 2 k.p.k. – obraza przepisów postępowania, jeżeli mogła ona mieć wpływ na treść orzeczenia ☐ art. 438 pkt 3 k.p.k. – błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia, jeżeli mógł on mieć wpływ na treść tego orzeczenia ☒ art. 438 pkt 4 k.p.k. – rażąca niewspółmierność kary, środka karnego, nawiązki lub niesłusznego zastosowania albo niezastosowania środka zabezpieczającego, przepadku lub innego środka ☐ art. 439 k.p.k. ☐ brak zarzutów 1.1.4. Wnioski ☐ uchylenie ☒ zmiana 1.1.3. Granice zaskarżenia Kolejny numer załącznika 2 Podmiot wnoszący apelację obrońca osk. D. O. Rozstrzygnięcie, brak rozstrzygnięcia albo ustalenie, którego dotyczy apelacja wyrok Sądu Okręgowego we Włocławku z 12.12.2023r., w sprawie II K 88/21 1.1.3.1. Kierunek i zakres zaskarżenia ☒ na korzyść ☐ na niekorzyść ☒ w całości ☐ w części ☐ co do winy ☐ co do kary ☐ co do środka karnego lub innego rozstrzygnięcia albo ustalenia 1.1.3.2. Podniesione zarzuty Zaznaczyć zarzuty wskazane przez strony w apelacji ☐ art. 438 pkt 1 k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w zakresie kwalifikacji prawnej czynu przypisanego oskarżonemu ☐ art. 438 pkt 1a k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w innym wypadku niż wskazany w art. 438 pkt 1 k.p.k., chyba że pomimo błędnej podstawy prawnej orzeczenie odpowiada prawu ☒ art. 438 pkt 2 k.p.k. – obraza przepisów postępowania, jeżeli mogła ona mieć wpływ na treść orzeczenia ☒ art. 438 pkt 3 k.p.k. – błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia, jeżeli mógł on mieć wpływ na treść tego orzeczenia ☒ art. 438 pkt 4 k.p.k. – rażąca niewspółmierność kary, środka karnego, nawiązki lub niesłusznego zastosowania albo niezastosowania środka zabezpieczającego, przepadku lub innego środka ☐ art. 439 k.p.k. ☐ brak zarzutów 1.1.4. Wnioski ☐ uchylenie ☒ zmiana
IV Ka 624/25
UZASADNIENIE Formularz UK 2 Sygnatura akt IV Ka 624/25 Załącznik dołącza się w każdym przypadku.
IV Ka 737/25
UZASADNIENIE Formularz UK 2 Sygnatura akt IV Ka 737/25 Załącznik dołącza się w każdym przypadku.
II Ka 590/21
Wyrok Sądu Rejonowego w Sokołowie Podlaskim z dnia 11 maja 2021 r., sygn.
IV Ka 841/22
UZASADNIENIE Formularz UK 2 Sygnatura akt IV Ka 841/22 Załącznik dołącza się w każdym przypadku.

Need to analyze how this precedent applies to your matter?

Cross-reference this judgment against statutes, commentaries, and subsequent citing case law inside Legislator AI.

Open in Legislator →

Full text

UZASADNIENIE Formularz UK 2 Sygnatura akt IV Ka 968/19 Załącznik dołącza się w każdym przypadku. Podać liczbę załączników: 2 1. CZĘŚĆ WSTĘPNA 1.1. Oznaczenie wyroku sądu pierwszej instancji Wyrok Sądu Rejonowego w Piotrkowie Trybunalskim z dnia 25 września 2019 roku w sprawie VII K 838/18 1.2. Podmiot wnoszący apelację ☐ oskarżyciel publiczny albo prokurator w sprawie o wydanie wyroku łącznego ☒ oskarżyciel posiłkowy ☐ oskarżyciel prywatny ☒ obrońca ☐ oskarżony albo skazany w sprawie o wydanie wyroku łącznego ☐ inny 1.3.

Granice zaskarżenia 1.1.1. Kierunek i zakres zaskarżenia ☒ na korzyść ☒ na niekorzyść ☒ w całości ☒ w części ☒ co do winy ☐ co do kary ☒ co do środka karnego lub innego rozstrzygnięcia albo ustalenia 1.1.2. Podniesione zarzuty Zaznaczyć zarzuty wskazane przez strony w apelacji ☒ art. 438 pkt 1 k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w zakresie kwalifikacji prawnej czynu przypisanego oskarżonemu ☐ art. 438 pkt 1a k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w innym wypadku niż wskazany w art. 438 pkt 1 k.p.k., chyba że pomimo błędnej podstawy prawnej orzeczenie odpowiada prawu ☒ art. 438 pkt 2 k.p.k.

– obraza przepisów postępowania, jeżeli mogła ona mieć wpływ na treść orzeczenia ☒ art. 438 pkt 3 k.p.k. – błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia, jeżeli mógł on mieć wpływ na treść tego orzeczenia ☒ art. 438 pkt 4 k.p.k. – rażąca niewspółmierność kary, środka karnego, nawiązki lub niesłusznego zastosowania albo niezastosowania środka zabezpieczającego, przepadku lub innego środka ☐ art. 439 k.p.k. ☐ brak zarzutów 1.4. Wnioski ☒ uchylenie ☒ zmiana 2. Ustalenie faktów w związku z dowodami przeprowadzonymi przez sąd odwoławczy 1.5.

Ustalenie faktów 1.1.3. Fakty uznane za udowodnione Lp. Oskarżony Fakt oraz czyn, do którego fakt się odnosi Dowód Numer karty 2.1.1.1. 1.1.4. Fakty uznane za nieudowodnione Lp. Oskarżony Fakt oraz czyn, do którego fakt się odnosi Dowód Numer karty 2.1.2.1. 1.6. Ocena dowodów 1.1.5. Dowody będące podstawą ustalenia faktów Lp. faktu z pkt 2.1.1 Dowód Zwięźle o powodach uznania dowodu 1.1.6. Dowody nieuwzględnione przy ustaleniu faktów(dowody, które sąd uznał za niewiarygodne oraz niemające znaczenia dla ustalenia faktów) Lp. faktu z pkt 2.1.1 albo 2.1.2 Dowód Zwięźle o powodach nieuwzględnienia dowodu 3.

STANOWISKO SĄDU ODWOŁAWCZEGO WOBEC ZGŁOSZONYCH ZARZUTÓW i wniosków Lp. Zarzut 3.1. zgłoszony przez obrońcę zarzut obrazy przepisów prawa materialnego poprzez uznanie, iż zachowanie oskarżonego miało charakter umyślny i wyczerpało dyspozycję art. 160 § 2 k.k. ☐ zasadny ☐ częściowo zasadny ☒ niezasadny Zwięźle o powodach uznania zarzutu za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny Należy podzielić przyjęte przez Sąd meriti stanowisko, oparte na opinii biegłych, że nawet przy całkowicie prawidłowej wymianie cewnika F., możliwym jest wystąpienie powikłań.

Oskarżonemu nie zarzucono, ani nie przypisano, że dokonując wymiany cewnika popełnił błąd, skutkujący uszkodzeniem cewki moczowej pokrzywdzonego. Niewątpliwie jednak oskarżony widział, iż doszło do uszkodzenia cewki moczowej pacjenta i krwawienia. W takiej sytuacji przy tak obciążonym chorym, konieczna jest co najmniej 15 - 20 minutowa obserwacja chorego, a w przypadku dalszego utrzymywania się krwawienia - zlecenie konsultacji urologicznej na szpitalnym oddziale urologii. Odstąpienie od wymaganej procedury jest właśnie istotą postawionego oskarżonemu zarzutu.

Niczego nie może tu zmienić argument obrony, że skoro oskarżony przebywał w mieszkaniu pokrzywdzonego około 25 minut, to tym samym miał możliwość jego obserwacji w tym czasie. Trzeba bowiem mieć na względzie, że ten wyliczony czas (na podstawie karty wyjazdu i zeznań W. W.) dotyczył całej wizyty oskarżonego w mieszkaniu P. W.. Tymczasem od wejścia oskarżonego do mieszkania, w którym znajdował się pokrzywdzony, do czasu zakończenia wymiany cewnika, upłynąć przecież musiał określony czas. Wskazany w opinii biegłych wymagany czas obserwacji należy natomiast liczyć od momentu wymiany cewnika i stwierdzenia, że u pacjenta utrzymuje się w dalszym ciągu krwawienie.

Oskarżony w istocie nie przeprowadził żadnej obserwacji, co wynika z zeznań świadka W. W.. Zeznała ona bowiem, że po założeniu nowego cewnika, oskarżony zapytał gdzie może wypisać dokument, a po jego wypisaniu w kuchni, ,,nawet nie sprawdził, co się dzieje z mężem i sobie pojechał” (k. 119). P. W. był człowiekiem schorowanym. Jak wskazali biegli, oskarżony powinien przed dokonaniem zabiegu wymiany cewnika przeprowadzić wywiad lub też zapoznać się z dokumentacją posiadaną przez rodzinę chorego. Taką możliwość oskarżony miał.

To, że W. W. przy zgłoszeniu potrzeby domowej wizyty mówiła dyspozytorce, jaki jest stan zdrowia jej męża, nie może zmienić oceny zachowania oskarżonego. Jeżeliby bowiem założyć, jak sugeruje obrona, że w ten sposób oskarżony zapoznał się ze schorzeniami, na jakie cierpi pokrzywdzony, to brak przeprowadzenia obserwacji chorego, po wystąpieniu krwawienia z cewki moczowej, świadczy o tym, że okoliczności te zostały przez niego zbagatelizowane. Doszło tu zatem do wyczerpania przez oskarżonego znamion art. 160 § 2 k.k. Po wymianie cewnika, na skutek którego doszło do krwawienia z cewki moczowej, oskarżony nie interesował się chorym, u którego utrzymywało się krwawienie, nie dokonał wymaganej obserwacji pacjenta, nie udzielił instrukcji dla opiekującej osoby, jak ma dalej postępować.

To dopiero z inicjatywy rodziny pacjenta doszło do wezwania karetki pogotowia. Jak wynika z opinii biegłych z Zakładu Medycyny Sądowej (...) utrzymujące się krwawienie z cewki moczowej zwłaszcza u osoby z marskością wątroby w trakcie leczenia przeciwzakrzepowego, może spowodować załamanie względnej wydolności układu krążenia, co stanowi bezpośrednie niebezpieczeństwo utraty życia lub ciężkiego uszczerbku na zdrowiu, a zwłoka w udzieleniu pomocy lekarskiej zwiększa ryzyko rozwinięcia się takiego stanu i pogarsza rokowanie w przypadku udzielenia pomocy medycznej (k.948).

Trzeba też mieć na uwadze, że nieprawidłowości w postępowaniu oskarżonego dopatrzyli się także biegli z Wojskowego Instytutu Medycznego (k. 543) oraz Sądy Lekarskie obu instancji (k. 446, 453). Natomiast podmioty te nie wypowiadały się (bo nie taka była ich rola), co do wpływu stwierdzonych nieprawidłowości w postępowaniu oskarżonego w kontekście narażenia na bezpośrednie niebezpieczeństwo utraty życia, albo ciężkiego uszczerbku na zdrowiu, tak jak biegli powołani w niniejszej sprawie karnej. Przez niebezpieczeństwo w rozumieniu z art. 160 k.k. należy rozumieć obiektywną sytuację, wynikającą z pewnego układu rzeczy i zjawisk, która rodzi wysokie prawdopodobieństwo nastąpienia uszczerbku w wymienionych w tym przepisie dobrach prawnych.

Bezpośredniość realnie grożącego niebezpieczeństwa oznacza, iż w sytuacji przez sprawcę już stworzonej, a więc bez dalszej akcji z jego strony, istnieje duże prawdopodobieństwo utraty życia, albo ciężkiego uszczerbku na zdrowiu. Zachodzi ona również w sytuacji utrzymania (nieodwrócenia, niezmniejszenia) istniejącego już poziomu tego niebezpieczeństwa w czasie, kiedy urzeczywistnił się obowiązek działania lekarza - gwaranta. Natomiast pożądane zachowanie alternatywne, polegające na prawidłowym wykonaniu przez oskarżonego ciążącego na nim obowiązku, zapobiegłoby realnemu i znaczącemu wzrostowi stopnia tego narażenia.

Jak stwierdził Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 5.04.2013 roku (IV KK 43/13) przestępstwo z art. 160 § 2 k.k. jest dokonane z chwilą narażenia na niebezpieczeństwo, chociażby nawet osoba narażona nie doznała żadnej krzywdy. Nie ma znaczenia dla bytu odpowiedzialności okoliczność, czy ostatecznie zaniechane przez sprawcę działanie było w stanie całkowicie odwrócić niebezpieczeństwo dla życia i zdrowia pacjenta (zapobiec naruszeniu chronionego dobra). Dla realizacji znamienia tego występku wystarczające jest wystąpienie skutku w postaci konkretnego narażenia na niebezpieczeństwo dobra prawnego, nie zaś jego naruszenie.

Nie można także podzielić twierdzeń obrony, iż zachowanie oskarżonego należałoby rozpatrywać w kategoriach występku z art. 160 § 3 k.k. Nie wiadomo bowiem dlaczego skarżący wnosi, iż naruszenie przez oskarżonego wymaganej procedury, przesądzające o narażeniu pacjenta na bezpośrednie niebezpieczeństwo utraty życia, bądź ciężkiego uszczerbku na zdrowiu, nastąpiło z jego winy nieumyślnej. Trudno przecież uznać, iż lekarz z tak dużym stażem i doświadczeniem nie zdawał sobie sprawy, jakie mogą być konsekwencje pozostawienia w zaistniałej sytuacji, obciążonego licznymi schorzeniami pokrzywdzonego, bez dokonania jego obserwacji i podjęcia właściwych kroków w razie nie ustania krwawienia.

Oczywiście nikt tu nie mówi o zamiarze bezpośrednim, leżącym po stronie oskarżonego. Jednakże wina umyślna (w postaci zamiaru ewentualnego) zachodzi także, gdy sprawca przewidując możliwość narażenia człowieka na określone w ustawie skutki, godzi się na takie narażenie. Wniosek 1 - o zmianę wyroku poprzez uniewinnienie oskarżonego i zasądzenie na jego rzecz zwrotu kosztów procesu za obie instancje, 2 - ewentualnie o uchylenie wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. ☐ zasadny ☐ częściowo zasadny ☒ niezasadny Zwięźle o powodach uznania wniosku za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny.

Ad. 1 Wniosek okazał się niezasadny, gdyż przedstawione przez obronę argumenty zmierzające do wykazania, iż oskarżony nie wyczerpał znamion ustawowych przypisanego mu przestępstwa nie zdołały – z przyczyn wskazanych wyżej – przekonać sądu odwoławczego; Ad. 2 Aktualnie obowiązujący przepis art. 437 § 2 k.p.k. w zasadzie zakazuje uchylania wyroków sądów I instancji i przekazywania sprawy do ponownego rozpoznania temu sądowi. Uchylenie orzeczenia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania może nastąpić wyłącznie w wypadkach wskazanych w art. 439 § 1 k.p.k., art. 454 k.p.k. lub jeżeli jest konieczne przeprowadzenie na nowo przewodu w całości.

W przedmiotowej sprawie nie zostały spełnione warunki wskazane w powyższym przepisie, zezwalające na uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. 3.2. zgłoszony przez obrońcę zarzut obrazy przepisów postępowania mającą wpływ na treść orzeczenia - w szczególności art. 5 § 2 k.p.k. oraz art. 7 k.p.k. - naruszenie zasady in dubio pro reo oraz dowolną, jednostronną i nieobiektywną ocenę dowodów czego konsekwencją było przekroczenie granic zasady swobodnej oceny dowodów. ☐ zasadny ☐ częściowo zasadny ☒ niezasadny Zwięźle o powodach uznania zarzutu za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny Nie można podzielić twierdzeń skarżącego, iż Sąd Rejonowy dokonał stronniczej i dowolnej oceny wiarygodności zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego.

Stwierdzić natomiast należy, iż ocena zgromadzonych w sprawie dowodów została dokonana przez Sąd I instancji poprawnie, we wzajemnym ich kontekście z innymi dowodami, zgodnie z wiedzą i doświadczeniem życiowym, i w pełni korzysta z ochrony art. 7 k.p.k. Apelacja nie wykazała w skuteczny sposób, aby rozumowanie Sądu meriti, przy ocenie zgromadzonych w sprawie dowodów było wadliwe, bądź nielogiczne. Zarzuty przedstawione w apelacji mają w istocie charakter polemiczny i opierają się na selektywnej oraz subiektywnej ocenie zebranych w sprawie dowodów.

Sądowi meriti nie można też skutecznie postawić zarzutu naruszenia art. 5 § 2 k.p.k. Pamiętać należy, że regulacje art. 7 k.p.k. i art. 5 § 2 k.p.k. mają charakter rozłączny. Problem wiarygodności danego dowodu musi być stanowczo rozstrzygnięty na płaszczyźnie art. 7 k.p.k., zaś stosowanie reguły in dubio pro reo (art. 5 § 2 k.p.k.) powinno odnosić się tylko do nie dających się usunąć wątpliwości w sferze faktów. Tego rodzaju wątpliwości nie mogą się zaś wiązać z kwestią oceny wiarygodności określonego dowodu.

Należy zwrócić uwagę, że niedające się usunąć wątpliwości, to nie istnienie w dowodach sprzecznych wersji zdarzenia, ale brak możliwości rozstrzygnięcia między nimi przy użyciu zasad oceny dowodów. Dopiero, gdy sprzeczności nie da się rozstrzygnąć, to jest wątpliwości usunąć, wtedy wątpliwości rozstrzyga się na korzyść oskarżonego. Tłumaczenie wątpliwości na korzyść oskarżonego nie oznacza powinności wybierania wersji korzystniejszej. Najpierw bowiem wybiera się wersję wynikającą z racjonalnej analizy dowodów, to jest tę, która wynika z decyzji o ich wiarygodności (por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia z 6 stycznia 2004 roku, V KK 60/03).

Wniosek 1 - o zmianę wyroku poprzez uniewinnienie oskarżonego i zasądzenie na jego rzecz zwrotu kosztów procesu za obie instancje, 2 - ewentualnie o uchylenie wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. ☐ zasadny ☐ częściowo zasadny ☒ niezasadny Zwięźle o powodach uznania wniosku za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny. Ad. 1 Wniosek nie zasługiwał na uwzględnienie, gdyż przedstawione przez obronę argumenty zmierzające do wykazania, iż Sąd Rejonowy wadliwe ocenił zebrane w sprawie dowody nie okazały się zasadne.

Ad. 2 Aktualnie obowiązujący przepis art. 437 § 2 k.p.k. w zasadzie zakazuje uchylania wyroków sądów I instancji i przekazywania sprawy do ponownego rozpoznania temu sądowi. Uchylenie orzeczenia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania może nastąpić wyłącznie w wypadkach wskazanych w art. 439 § 1 k.p.k., art. 454 k.p.k. lub jeżeli jest konieczne przeprowadzenie na nowo przewodu w całości. W przedmiotowej sprawie nie zostały spełnione warunki wskazane w powyższym przepisie, zezwalające na uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. 3.3. zgłoszony przez obrońcę zarzut obrazy przepisów postępowania mającą wpływ na treść orzeczenia - w szczególności art. 170 § 1 k.p.k., 172 k.p.k. oraz art. 193 § 1 w zw. 201 k.p.k. poprzez oddalenie wniosków dowodowych o przesłuchanie w charakterze świadków autorów opinii Wojskowego Instytutu Medycznego dr T.

S. oraz lekarza (...) z Wojskowego Instytutu Medycznego oddział Ekspertyz S. - (...) ul (...), (...)-(...) W. wydanej na potrzeby postępowania cywilnego oraz przesłuchanie na rozprawie biegłych z (...) Medycznego (...) co uniemożliwiło czytelne wykazanie, że krwawienie z cewki moczowej - przy uwzględnieniu stanu klinicznego P. W. - narażało go na zgon lub ciężki uszczerbek na zdrowiu. ☐ zasadny ☐ częściowo zasadny ☒ niezasadny Zwięźle o powodach uznania zarzutu za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny Zarzut nie zasługiwał na uwzględnienie, gdyż biegli z Wojskowego Instytutu Medycznego nie zostali ustanowionymi w niniejszej sprawie karnej.

Opiniowali oni w równolegle toczącej się sprawie cywilnej. Jakkolwiek sprawy te dotyczą tych samych zdarzeń faktycznych, to jednak zakres opiniowania obu zespołów biegłych był nieco inny. W sprawie cywilnej biegli nie zajmowali się kwestią istotną z punktu widzenia odpowiedzialności karnej, jaką była np. ocena zachowania oskarżonego w kontekście narażenia pokrzywdzonego na bezpośrednie niebezpieczeństwo utraty życia, albo ciężkiego uszczerbku na zdrowiu. Słusznie zatem Sąd meriti opierał się głównie na opinii biegłych Zakładu Medycyny Sądowej (...).

Trzeba także dodać, że opinia biegłych Wojskowego Instytutu Medycznego, posiadających niewątpliwe szeroką wiedzę specjalistyczną, jest także dowodem wykorzystanym w niniejszej sprawie karnej, na co zezwalał choćby przepis art. 393 § 1 k.p.k. Nie jest jednakże tak, jak oczekiwałby skarżący, iż opinia biegłych z Wojskowego Instytutu Medycznego przekonuje o niewinności oskarżonego w zakresie zarzucanego mu czynu (o czym była już mowa w dziale 3.1). Wniosek 1 - o zmianę wyroku poprzez uniewinnienie oskarżonego i zasądzenie na jego rzecz zwrotu kosztów procesu za obie instancje, 2 - ewentualnie o uchylenie wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania.

☐ zasadny ☐ częściowo zasadny ☒ niezasadny Zwięźle o powodach uznania wniosku za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny. Ad. 1 Wniosek okazał się niezasadny, gdyż przedstawione przez obronę argumenty zmierzające do wykazania, iż Sąd Rejonowy dopuścił się naruszenia przepisów postępowania, które miało wpływ na treść wyroku, nie zdołały przekonać sądu odwoławczego; Ad. 2 Aktualnie obowiązujący przepis art. 437 § 2 k.p.k. w zasadzie zakazuje uchylania wyroków sądów I instancji i przekazywania sprawy do ponownego rozpoznania temu sądowi.

Uchylenie orzeczenia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania może nastąpić wyłącznie w wypadkach wskazanych w art. 439 § 1 k.p.k., art. 454 k.p.k. lub jeżeli jest konieczne przeprowadzenie na nowo przewodu w całości. W przedmiotowej sprawie nie zostały spełnione warunki wskazane w powyższym przepisie, zezwalające na uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. 3.4. zgłoszony przez obrońcę zarzut rażącej niewspółmierności kary wymierzonej w wyniku uznania, że oskarżony był karanym, a analiza wykonania kar, zakazów, świadczeń wskazuje na zatarcie skazań i niekaralność w chwili wyrokowania.

☐ zasadny ☐ częściowo zasadny ☒ niezasadny Zwięźle o powodach uznania zarzutu za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny Co do kwestii uprzedniej karalności oskarżonego, nie można odmówić racji skarżącemu, iż analiza danych o karalności A. S. uprawnia do przyjęcia tezy, iż jego wcześniejsze skazania uległy zatarciu. Z zapisów informacji o osobie z Krajowego Rejestru Karnego wynika bowiem, iż oskarżony odbył orzeczone wobec niego kary i środki karne, a także upłynęły okresy, o których mowa w art. 107 k.k. Nie oznacza to jednak, iż orzeczona wobec oskarżonego przez Sąd meriti kara była rażąco surowa.

Wymierzając karę, sąd kieruje się dyrektywami wskazanymi w art. 53 § 1 i 2 k.k. uwzględniając stopień zawinienia, stopień społecznej szkodliwości czynu oraz biorąc pod uwagę cele zapobiegawcze i wychowawcze, które ma osiągnąć w stosunku do skazanego, a także potrzeby w zakresie kształtowania świadomości prawnej społeczeństwa. Ponadto sąd uwzględnia m.in. motywację i sposób zachowania się sprawcy, zwłaszcza w razie popełnienia przestępstwa na szkodę osoby nieporadnej ze względu na wiek lub stan zdrowia, rodzaj i stopień naruszenia ciążących na sprawcy obowiązków, rodzaj i rozmiar ujemnych następstw przestępstwa, właściwości i warunki osobiste sprawcy, sposób życia przed popełnieniem przestępstwa i zachowanie się po jego popełnieniu, a zwłaszcza staranie o naprawienie szkody lub zadośćuczynienie w innej formie społecznemu poczuciu sprawiedliwości, a także zachowanie się pokrzywdzonego.

Uprzednia karalność/niekaralność sprawcy jest więc tylko jednym z elementów, składających się na wymiar kary. O tym, że wymierzonej oskarżonemu kary nie można było uznać za karę rażąco surową, Sąd Okręgowy nawiąże też niżej, przy omawianiu wniosku apelacyjnego. Wniosek o zmianę wyroku poprzez uniewinnienie oskarżonego i zasądzenie na jego rzecz zwrotu kosztów procesu za obie instancje, ewentualnie o uchylenie wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. ☐ zasadny ☐ częściowo zasadny ☒ niezasadny Zwięźle o powodach uznania wniosku za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny.

W związku z powyższym zarzutem, skarżący nie zgłosił odrębnego wniosku apelacyjnego. Przyjąć zatem należało, że zgłoszone w apelacji wnioski odwoławcze dotyczą zbiorczo wszystkich podniesionych zarzutów. Skoro w wyniku rozpoznania dalej idących zarzutów Sąd odwoławczy nie znalazł podstaw do zmiany wyroku poprzez uniewinnienie oskarżonego, czy też do uchylenia wyroku z przekazaniem sprawy do ponownego rozpoznania, to tym bardziej skutków takich nie mógł wywołać zarzut rażącej niewspółmierności wymierzonej kary. Dla Sądu Okręgowego oczywistym natomiast jest, że w związku z omawianym tu zarzutem obronie chodziło o złagodzenie kary orzeczonej wobec oskarżonego.

Aczkolwiek podzielić należało pogląd skarżącego, iż nie ma podstaw (w świetle danych z akt sprawy) do uznania, iż oskarżony jest osoba uprzednio karaną, to jednak Sąd odwoławczy nie znalazł podstaw do złagodzenia wymierzonej kary. Zauważyć bowiem trzeba, iż zgodnie z utrwalonym orzecznictwem Sądu Najwyższego, zmiana kary w instancji odwoławczej nie może następować w każdym wypadku, w którym jest możliwa wedle własnej oceny sądu odwoławczego, lecz wtedy tylko, gdy kara orzeczona, nie daje się zaakceptować z powodu różnicy pomiędzy nią, a karą sprawiedliwą, różnicy o randze zasadniczej i rażącej, wręcz ,,bijącej w oczy” (por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 2 lutego 1995 roku - KZS 4/96).

Orzeczona w przedmiotowej sprawie kara pozbawienia wolności (nawet po uwzględnieniu, że oskarżony jest osobą uprzednio niekaraną) nie nosi znamion ,,rażącej” niewspółmierności. Skoro przypisany oskarżonemu występek zagrożony jest karą od 3 miesięcy do 5 lat pozbawienia wolności, a w niniejszej sprawie oskarżonemu wymierzona została kara 5 miesięcy pozbawienia wolności, to pomiędzy ewentualnie wchodzącą w grę karą 3 miesięcy, a karą 5 miesięcy pozbawienia wolności nie zachodzi różnica niewspółmierności ,,rażącej”, zwłaszcza, że i tak jest to kara z warunkowym zawieszeniem wykonania.

Sąd Okręgowy uznał także, iż wymierzenie oskarżonemu za popełniony czyn wyłącznie samoistnej kary grzywny lub kary ograniczenia wolności (przy zastosowaniu art. 37 a k.k.) byłoby zbyt daleko idące. Tego rodzaju kara nie spełniłaby w sposób dostateczny celów zapobiegawczych oraz wychowawczych, jak również w zakresie kształtowania świadomości prawnej społeczeństwa. 3.5. zgłoszony przez pełnomocnika oskarżycieli posiłkowych zarzut obrazy przepisów postępowania, która miała wpływ na treść orzeczenia, to jest art. 201 k.p.k. poprzez oparcie rozstrzygnięcia na opinii niepełnej, nie uwzględniającej wszystkich istotnych dla rozstrzygnięcia okoliczności i opartej na fragmentarycznym materiale dowodowym, w szczególności wydanej z pominięciem: - treści opinii biegłego z zakresu medycyny sądowej i protokołu z sądowo - lekarskiej sekcji zwłok P. W., z których wynika, że przyczyną jego zgonu była niewydolność wielonarządowa, na której powstanie złożyły się znaczny stopień wykrwawienia z następowym wstrząsem krwotocznym, a także rozwinięcie się zespołu wątrobowo - nerkowego, - zeznań świadka I.

K., z których wynika, że udzielając P. W. pierwszej pomocy rozpoznała u niego wstrząs krwotoczny, - dowodów rzeczowych w postaci dwóch strzykawek, cewnika z balonikiem i worka na mocz odebranych od A. B., zarejestrowanych w (...) Prokuratury Rejonowej w Piotrkowie Trybunalskim za numerami (...), - protokołu oględzin w/w przedmiotów przeprowadzonych w dniu 5 lutego 2014 roku przez funkcjonariuszy K. w P. oraz dokumentacji fotograficznej wykonanej podczas oględzin. ☐ zasadny ☐ częściowo zasadny ☒ niezasadny Zwięźle o powodach uznania zarzutu za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny Zarzut nie zasługuje na uwzględnienie, albowiem opinii biegłych Zakładu Medycyny Sądowej (...) nie można uznać jako opinii niepełnej, czy też niejasnej, w rozumieniu art. 201 k.p.k.

Nie jest słuszny zarzut, iż biegli Zakładu Medycyny Sądowej (...) nie odnieśli się do opinii biegłego z zakresu medycyny sądowej i protokołu z sądowo - lekarskiej sekcji zwłok P. W.. Biegli oczywiście korzystali z opinii sądowo – lekarskiej sekcji zwłok, na co wskazuje lektura sporządzonych przez nich opinii. Do kwestii wpływu wniosków sekcyjnych ma treść ich opinii, biegli nawiązują również podczas ich przesłuchania w dniu 26.11.2018 roku, w którym uczestniczył także pełnomocnik oskarżycieli posiłkowych. Natomiast, rzeczywiście, błędem Sądu Rejonowego było zignorowanie wniosków stron, głównie pełnomocnika oskarżycieli posiłkowych, o uzupełnienie opinii, poprzez wyjaśnienia kwestii, co do których strony zgłaszały wątpliwości.

Błąd ten został jednak skonwalidowany przez Sąd II instancji, który na etapie postępowania odwoławczego zwrócił się do biegłych o wydanie opinii uzupełniającej. Po jej uzupełnieniu, opinię biegłych Zakładu Medycyny Sądowej (...) tym bardziej uznać należy jako opinię kompletną, jasną i przekonywującą. Biegli dysponują wiadomościami specjalnymi, niezbędnymi do stwierdzenia okoliczności mających istotny wpływ na rozstrzygnięcie sprawy. Opinia ich autorstwa jest logiczna, zgodna z doświadczeniem życiowym i wskazaniami wiedzy.

Ponadto udziela ona odpowiedzi na wszystkie postawione pytania, na które, zgodnie z zakresem posiadanych wiadomości specjalnych i udostępnionym im materiałem dowodowym, biegli powinni udzielić odpowiedzi. Uwzględnia także wszystkie istotne dla rozstrzygnięcia konkretnej kwestii okoliczności oraz zawiera uzasadnienia zajętego stanowiska. Jednocześnie sformułowania opinii pozwalają na zrozumienie wyrażonych w niej ocen i poglądów. Wniosek 1 - o zmianę zaskarżonego wyroku i uznanie oskarżonego za winnego popełnienia czynu wyczerpującego dyspozycję art. 155 k.k. w zb. z art. 160 § 2 k.k. w zw. z art. 11 § 2 k.k. , 2 - o zmianę zaskarżonego wyroku poprzez orzeczenie względem oskarżonego obok wymierzonej kary także środka karnego w postaci zakazu wykonywania zawodu lekarza, 3 - o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez Sąd pierwszej instancji.

☐ zasadny ☐ częściowo zasadny ☒ niezasadny Zwięźle o powodach uznania wniosku za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny. Ad. 1 Zgromadzony w sprawie materiał dowodowy nie dawał podstaw do przypisania oskarżonemu, że spowodował on w sposób nieumyślny śmierć P. W., co szerzej omówiono w dziale 3.8 niniejszego uzasadnienia. Ad. 2 Nie było podstaw do orzekania wobec oskarżonego dodatkowego środka karnego, o czym szerzej mowa w dziale 3.10 niniejszego uzasadnienia. Ad. 3 Nie zostały spełnione warunki wskazane w art. 437 § 2 k.p.k., zezwalające na uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. 3.6. zgłoszony przez pełnomocnika oskarżycieli posiłkowych zarzut obrazy przepisów postępowania, która miała wpływ na treść orzeczenia, to jest art. 167 k.p.k. w zw. z art. 170 § 1 pkt 2 k.p.k. poprzez oddalenie na rozprawie w dniu 17.07. 2019 roku wniosku pełnomocnika oskarżycieli posiłkowych z dnia 27.06.2019 roku w przedmiocie dopuszczenia dowodu z uzupełniającej opinii biegłych z Zakładu Medycyny Sądowej (...) i udostępnienie biegłym dowodów rzeczowych w postaci dwóch strzykawek, cewnika z balonikiem i worka na mocz oraz dokumentacji fotograficznej wykonanej podczas oględzin w/w przedmiotów w dniu 5.02.2014 roku, mimo iż opinia biegłych wydana w sprawie była niepełna i nie uwzględniała w całości zgromadzonego w toku postępowania materiału dowodowego.

☒ zasadny ☐ częściowo zasadny ☐ niezasadny Zwięźle o powodach uznania zarzutu za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny Powyższy zarzut nawiązuje do zarzutu omówionego wcześniej w dziale 3.5. Już sama okoliczność, że Sąd odwoławczy dopuścił dowód z uzupełniającej opinii, wzywając biegłych do wypowiedzenia się, co do kwestii sygnalizowanych przez strony, głównie przez pełnomocnika oskarżycieli posiłkowych, przemawia za tym, iż zarzut ten okazał się zasadny. Sąd odwoławczy nie po raz pierwszy zwraca uwagę na niedopuszczalną praktykę Sądów Rejonowych, odstępujących – mimo takiej potrzeby – od uzupełnienia opinii, przerzucając ten obowiązek na sąd II instancji, który, co do zasady, nie jest powołany do przeprowadzania dowodów.

Wniosek 1 - o zmianę zaskarżonego wyroku i uznanie oskarżonego za winnego popełnienia czynu wyczerpującego dyspozycję art. 155 k.k. w zb. z art. 160 § 2 k.k. w zw. z art. 11 § 2 k.k. , 2 - o zmianę zaskarżonego wyroku poprzez orzeczenie względem oskarżonego obok wymierzonej kary także środka karnego w postaci zakazu wykonywania zawodu lekarza, 3 - o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez Sąd pierwszej instancji. ☐ zasadny ☐ częściowo zasadny ☒ niezasadny Zwięźle o powodach uznania wniosku za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny.

Ad. 1 Zgromadzony w sprawie materiał dowodowy nie dawał podstaw do przypisania oskarżonemu, że spowodował on w sposób nieumyślny śmierć P. W., co szerzej omówiono w dziale 3.8 niniejszego uzasadnienia. Ad. 2 Nie było podstaw do orzekania wobec oskarżonego dodatkowego środka karnego, o czym szerzej mowa w dziale 3.10 niniejszego uzasadnienia. Ad. 3 Nie zostały spełnione warunki wskazane w art. 437 § 2 k.p.k., zezwalające na uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. 3.7. zgłoszony przez pełnomocnika oskarżycieli posiłkowych zarzut obrazy przepisów postępowania, która miała wpływ na treść orzeczenia, to jest art. 7 k.p.k. w zw. z art. 410 k.p.k. poprzez przekroczenie granic swobodnej oceny dowodów, a w istocie dokonanie dowolnej oceny zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego i wyprowadzenie z zeznań świadka I.

K. wniosków z nich niewynikających, sprzecznych z zasadami prawidłowego rozumowania i przyjęcie, że u P. W. nie zdiagnozowano wstrząsu krwotocznego, mimo że takie stwierdzenie wprost wynika z zeznań świadka, przy jednoczesnym przyznaniu waloru wiarygodności zeznaniom wyżej wymienionego świadka w całości. ☐ zasadny ☐ częściowo zasadny ☒ niezasadny Zwięźle o powodach uznania zarzutu za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny Wbrew twierdzeniom skarżącego, nie zachodzi tu sprzeczność. Biegli Zakładu Medycyny Sądowej (...) w opinii uzupełniającej stwierdzili, iż obraz kliniczny, jaki zaobserwowała lekarz pogotowia ratunkowego, na który składają się niskie ciśnienie tętnicze krwi, przyspieszenie czynności serca, bladość powłok, poty, mogły rzeczywiście wskazywać na wstrząs, a wobec widocznego krwawienia mogło to uzasadniać rozpoznanie wstrząsu krwotocznego.

Jakkolwiek jednak stan kliniczny P. W. w czasie interwencji Zespołu (...) w dnu 11.01.2014 roku spełnił kryteria obrazu wstrząsu, to jednak – zdaniem biegłych – nie można z całą pewnością stwierdzić, że utrata krwi byłą jedyną jego przyczyną. Nie można wykluczyć, że załamanie względnej wydolności układu krążenia u osoby obciążonej szeregiem poważnych przewlekłych schorzeń (migotanie przedsionków serca, niewydolność wątroby, prawdopodobnie toczący się proces zapalny pęcherzyka żółciowego) było spowodowane zbiegiem kilku przyczyn.

Wniosek 1 - o zmianę zaskarżonego wyroku i uznanie oskarżonego za winnego popełnienia czynu wyczerpującego dyspozycję art. 155 k.k. w zb. z art. 160 § 2 k.k. w zw. z art. 11 § 2 k.k. , 2 - o zmianę zaskarżonego wyroku poprzez orzeczenie względem oskarżonego obok wymierzonej kary także środka karnego w postaci zakazu wykonywania zawodu lekarza, 3 - o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez Sąd pierwszej instancji. ☐ zasadny ☐ częściowo zasadny ☒ niezasadny Zwięźle o powodach uznania wniosku za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny.

Ad. 1 Zgromadzony w sprawie materiał dowodowy nie dawał podstaw do przypisania oskarżonemu, że spowodował on w sposób nieumyślny śmierć P. W., co szerzej omówiono w dziale 3.8 niniejszego uzasadnienia. Ad. 2 Nie było podstaw do orzekania wobec oskarżonego dodatkowego środka karnego, o czym szerzej mowa w dziale 3.10 niniejszego uzasadnienia. Ad. 3 Nie zostały spełnione warunki wskazane w art. 437 § 2 k.p.k., zezwalające na uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. 3.8. -zgłoszony przez pełnomocnika oskarżycieli posiłkowych zarzut obrazy przepisów postępowania, która miała wpływ na treść orzeczenia, to jest art. 7 k.p.k. w zw. z art. 410 k.p.k. poprzez bezrefleksyjne przyjęcie wprost z opinii zespołu biegłych Zakładu Medycyny Sądowej (...), że pomiędzy zachowaniem oskarżonego, a śmiercią P. W. nie zachodzi związek przyczynowo - skutkowy, mimo że Sąd winien samodzielnie rozstrzygać zagadnienia faktyczne i prawne na podstawie przeprowadzonych dowodów; -zgłoszony przez pełnomocnika oskarżycieli posiłkowych zarzut błędu w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia, który miał wpływ na jego treść, będący wynikiem wskazanych powyżej uchybień procesowych, a polegający na błędnym ustaleniu, że pomiędzy powikłaniem w zabiegu usunięcia cewnika u P. W. w postaci krwawienia z cewki moczowej a jego zgonem nie zachodzi związek przyczynowo - skutkowy, co w konsekwencji doprowadziło do przyjęcia, że zachowanie oskarżonego wyczerpało jedynie znamiona czynu z art. 160 § 2 k.k., a nie zaś art. 155 k.k. w zb. z art. 160 § 2 k.k. w zw. z art. 11 § 2 k.k. ☐ zasadny ☐ częściowo zasadny ☒ niezasadny Zwięźle o powodach uznania zarzutu za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny Oba zarzuty, aczkolwiek ubrane przez autora apelacji w różną szatę prawną, dotyczą kwestii związku przyczynowego pomiędzy zachowaniem oskarżonego, a zgonem pokrzywdzonego i dlatego zostaną tu omówione łącznie.

Pełnomocnik oskarżycieli posiłkowych forsuje tezę, iż oskarżony przez swoje działanie wywołał u pokrzywdzonego wstrząs krwotoczny, który następnie był przyczyną zgonu P. W.. Jeszcze raz powtórzyć należy, że wstrząs P. W. mógł być spowodowany różnymi czynnikami. Biegli z Zakładu Medycyny Sądowej (...) nie wykluczają, że załamanie względnej wydolności układu krążenia u osoby obciążonej szeregiem poważnych przewlekłych schorzeń (migotanie przedsionków serca, niewydolność wątroby, prawdopodobnie toczący się proces zapalny pęcherzyka żółciowego) było spowodowane zbiegiem kilku przyczyn.

Biegli zwracali uwagę, że o ilości utraconej przez P. W. na skutek krwawienia z cewki moczowej nie można wnioskować z wizualnej oceny worka podłączonego do cewnika. Zresztą widok worka nie świadczy o jakiejś olbrzymiej utracie krwi (opinia biegłych Zakładu Medycyny Sądowej (...) Medycznego – k. 950, opinia Wojskowego Instytutu Medycznego – k.544). Co do ubytku krwi P. W., na skutek uszkodzenia cewki moczowej, biegli podkreślali w swoich opiniach, że decydujące znaczenie mają wyniki laboratoryjne. Biegli z Zakładu Medycyny Sądowej (...) stwierdzili, iż ,,znaczna utrata krwi związana z ewentualnym masywnym krwotokiem znalazłaby odzwierciedlenie w wyniku badania morfologii krwi po upływie kilku godzin”, ,,te wyniki nie wskazują na tak znaczną utratę krwi” (k. 588v).

Takie same wnioski wynikają również z opinii biegłych Wojskowego Instytutu Medycznego. Biegli z Zakładu Medycyny Sądowej (...) wprawdzie stwierdzili, że początkowo wstrząs krwotoczny może nie znajdować odbicia w wynikach badania krwi. Obraz morfologii krwi może być prawidłowy, gdyż obniżenie hematokrytu, stężenia hemoglobiny i liczby erytrocytów następuje zwykle nie wcześniej niż 1 – 3 godziny po krwotoku. Ale zauważyć trzeba, że uszkodzenie cewki moczowej P. W. nastąpiło około godz. 17.30, a pobranie krwi do badania nastąpiło tego samego dnia o 21.40, a więc po upływie około 4 godzin.

Nie ma więc żadnej pewności, że znaczne pogorszenie się parametrów morfologicznych wyników badania krwi u P. W. w następnym dniu, musiało być wynikiem znacznej utraty krwi z uszkodzonej cewki moczowej. W opinii biegłych Zakładu Medycyny Sądowej (...), złożonej w trakcie postępowania przygotowawczego, wyraźnie zostało stwierdzone, że gdyby doszło do znacznej utraty krwi na skutek wymiany cewnika, to znalazłoby to odzwierciedlenie w wyniku badania morfologii krwi, po upływie kilku godzin od wystąpienia takiego krwotoku (k. 588v).

Kwestią tą zajmowali się także biegli Wojskowego Instytutu Medycznego, stwierdzając, że pogorszenie się wyników badania krwi, a szczególnie hematokrytu i liczby czerwonych krwinek oraz stężenia hemoglobiny wystąpiło po przetoczeniu dużych ilości płynów krwiozastępczych przy ograniczonej diurezie. Nie świadczą one nie tyle o utracie bardzo dużej ilości krwi, ale bardziej o ograniczeniu możliwości reakcji organizmu i rozcieńczeniu krwi przez przetoczone duże ilości płynów (k.803). Do przyjęcia odpowiedzialności z art. 155 k.k. konieczne jest istnienie związku przyczynowego pomiędzy zachowaniem sprawcy, a śmiercią osoby, tj. pacjenta.

Nie wystarczy jednak jakikolwiek związek, lecz związek o charakterze bezpośrednim. Zachowanie nieostrożne sprawcy musi być jeżeli nie wyłączną, to w każdym razie wystarczającą przyczyną powstania skutku śmiertelnego Oczywiście słuszna jest uwaga skarżącego, iż związek przyczynowy jest kategorią prawną i to organ procesowy jest władny zdecydować, czy pomiędzy określonymi zdarzeniami zachodzi, czy też nie zachodzi zawiązek przyczynowy. Jednakże w sprawach o tak złożonych problemach, wymagających wiedzy specjalistycznej, jak ustalenie przyczyny śmierci, sąd – dokonując oceny prawnej – musi przede wszystkim opierać się na opiniach biegłych z zakresu dziedzin medycznych.

Biegli z Zakładu Medycyny Sądowej (...) podzielili wnioski z opinii posekcyjnej, że zgon P. W. był następstwem kilku przyczyn, których skutki doprowadziły do nieodwracalnego wstrząsu. Podkreślili wyraźnie wieloczynnikową przyczynę wstrząsu, na który złożyły się skutki krwawienia z cewki moczowej, stanu septycznego, spowodowanego koincydencją czasową wystąpienia uogólnionych objawów zapalenia pęcherzyka żółciowego z dodatkowym obciążeniem, jakim był przeprowadzony zabieg operacyjny, jak również przewlekłych schorzeń chorego.

W opinii z dnia 26.11.2018 roku wyraźnie stwierdzili, iż ,,nie mamy przekonania, ani obiektywnych podstaw do wnioskowania, że krwawienie z uszkodzonej cewki moczowej, do jakiego doszło w dniu 11.01.2014 roku w takcie wymiany cewnika F., było wyłączną lub wiodącą przyczyną pozostającą w związku przyczynowym ze zgonem P. W. w dniu 14.01.2014 roku (k. 588v). Koresponduje to z wnioskami opinii Wojskowego Instytutu Medycznego, którzy określając przyczynę zgonu P. W. wskazali na obecność licznych schorzeń przewlekłych u pacjenta unieruchomionego leżącego z powodu niedowładu połowicznego, marskość drobnoguzkową wątroby (z wszelkimi konsekwencjami w postaci zaburzeń krzepnięcia i żółtaczki) nadciśnienie tętnicze, zaburzenia rytmu serca oraz rozpoczynający się ostry proces zapalny w obrębie jamy brzusznej, wymuszający pilną konieczność przeprowadzenia zabiegu operacyjnego, dodatkowo powikłanego utratą krwi, spowodowaną zaburzeniami krzepnięcia, co ostatecznie doprowadziło do niewydolności wielonarządowej i zgonu.

Analizując treść powyższych opinii biegłych nie można uznać, aby krwawienie z cewki moczowej, stanowiło wyłączną lub wystarczającą przyczynę zgonu P. W.. Nie da się zatem uszkodzenia cewki moczowej i krwawienia z tego narządu skutecznie połączyć bezpośrednio ze zgonem P. W.. Normatywny związek przyczynowy pomiędzy spowodowanym uszkodzeniem organu, a śmiercią człowieka można przyjąć wówczas, gdyby bezspornie zostało wykazane, że pomiędzy doznanym urazem, a śmiercią nie było żadnego innego czynnika, który mógłby wpływać na tę śmierć.

W tej konkretnej sytuacji zachodziły dodatkowe czynniki, o których szeroko mówi się w opiniach biegłych. Jest też jeszcze jeden bardzo istotny powód, dla którego oskarżonemu nie można przypisać spowodowania skutku w postaci zgonu P. W.. Przypomnieć należy, iż dla przyjęcia odpowiedzialności z art. 155 k.k. dochodzi jedynie wtedy, gdy śmierć człowieka jest niezamierzonym następstwem działania sprawcy, w rozumieniu art. 9 § 2 k.k., polegającym na niezachowaniu przeciętnego obowiązku ostrożności w sytuacji, w której na podstawie normalnej zdolności przewidywania i ogólnego obowiązku dbałości o życie ludzkie lub przewidywania skutków własnych działań można wymagać od człowieka, aby nie dopuścił do nastąpienia przestępnego skutku.

Pełnomocnik oskarżycieli posiłkowych stara się powiązać zachowanie oskarżonego, polegające na nieumyślnym uszkodzeniu cewki moczowej P. W. i wynikłym stąd upływie krwi z późniejszym zgonem pacjenta. Tymczasem oskarżonemu, ani nie zarzucono, ani nie przypisano, że dopuścił się błędu w sztuce, podczas samej wymiany cewnika (przypisane mu w niniejszym postępowaniu zachowanie, nastąpiło po wymianie cewnika). W złożonych opiniach biegli podkreślali, że ryzyko uszkodzenia cewki moczowej zdarza się nawet przy całkowicie właściwej wymianie cewnika.

Skoro zatem nie przypisano oskarżonemu, że na skutek błędu w sztuce uszkodził cewkę moczową i doprowadził przez to nieumyślnie do utraty pewnej ilości krwi przez pokrzywdzonego (w tym zakresie nie przypisano mu więc naruszenia reguł ostrożności), to w ogóle nie jest możliwym od strony prawno – karnej powiązania tego zachowania oskarżonego z późniejszym zgonem pacjenta. Natomiast zarzucalne zachowanie oskarżonego, polegające na zaniechaniu obserwacji pacjenta i pozostawieniu go z utrzymującym się krwawieniem, nie pozostawało w związku przyczynowym ze zgonem tegoż pacjenta.

Bezspornie bowiem ustalono, że z inicjatywy rodziny pacjenta, już o godzinie 18:40 wezwano pogotowie ratunkowe, które zawiozło P. W. na oddział szpitalny, na którym wdrożono niezbędne procedury lecznicze. Nie zostało jednocześnie wykazane, że gdyby oskarżony dokonał 15 – 20 minutowej obserwacji i sam wezwał karetkę pogotowia, to pacjent by przeżył. W żadnej ze złożonych opinii biegli nie upatrują, jako przyczyny lub też choćby współprzyczyny zgonu P. W. okoliczności, że został on zbyt późno przetransportowany do szpitala, przez co jego leczenie w warunkach oddziału szpitalnego było spóźnione, co miałoby następnie wpływ na jego zgon.

Wniosek 1 - o zmianę zaskarżonego wyroku i uznanie oskarżonego za winnego popełnienia czynu wyczerpującego dyspozycję art. 155 k.k. w zb. z art. 160 § 2 k.k. w zw. z art. 11 § 2 k.k. , 2 - o zmianę zaskarżonego wyroku poprzez orzeczenie względem oskarżonego obok wymierzonej kary także środka karnego w postaci zakazu wykonywania zawodu lekarza, 3 - o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez Sąd pierwszej instancji. ☐ zasadny ☐ częściowo zasadny ☒ niezasadny Zwięźle o powodach uznania wniosku za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny.

Ad. 1 Zgromadzony w sprawie materiał dowodowy nie dawał podstaw do przypisania oskarżonemu, że spowodował on w sposób nieumyślny śmierć P. W., co szerzej omówiono wyżej. Ad. 2 Nie było podstaw do orzekania wobec oskarżonego dodatkowego środka karnego, o czym szerzej mowa w dziale 3.10 niniejszego uzasadnienia. Ad. 3 Nie zostały spełnione warunki wskazane w art. 437 § 2 k.p.k., zezwalające na uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. 3.9. zgłoszony przez pełnomocnika oskarżycieli posiłkowych zarzut obrazy przepisów postępowania, która miała wpływ na treść orzeczenia, to jest art. 155 k.p.k. poprzez zaniechanie zawiadomienia strony o sposobie rozpoznania wniosku o sprostowanie protokołu rozprawy z dnia 12 czerwca 2019 roku, zgłoszonego przez pełnomocnika oskarżycieli posiłkowych w piśmie z dnia 27 czerwca 2019 roku.

☐ zasadny ☐ częściowo zasadny ☒ niezasadny Zwięźle o powodach uznania zarzutu za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny Rzeczywiście, skarżący złożył wniosek o sprostowanie protokołu rozprawy z dnia 12.06.2019 roku, który – jak wynika z lektury akt sprawy – nie został w ogóle rozpoznany. Jednakże kwestie, których dotyczył wniosek, miały w zasadzie charakter formalny, bądź dotyczyły oczywistej omyłki w zapisie wypowiedzi świadka. Nie każde naruszenie przepisów postępowania wywołuje skutek w postaci zmiany lub uchylenia zaskarżonego wyroku.

Zgodnie z treścią art. 437 pkt 2 k.p.k. zarzut naruszenia prawa procesowego, może być podstawą zmiany lub uchylenia wyroku tylko wtedy, gdy mógł mieć wpływ na treść zaskarżonego orzeczenia. Tymczasem skarżący nie wykazał w apelacji istnienia zależności pomiędzy nierozpoznaniem wniosku o sprostowanie protokołu rozprawy z treścią zapadłego wyroku. Wniosek 1 - o zmianę zaskarżonego wyroku i uznanie oskarżonego za winnego popełnienia czynu wyczerpującego dyspozycję art. 155 k.k. w zb. z art. 160 § 2 k.k. w zw. z art. 11 § 2 k.k. , 2 - o zmianę zaskarżonego wyroku poprzez orzeczenie względem oskarżonego obok wymierzonej kary także środka karnego w postaci zakazu wykonywania zawodu lekarza, 3 - o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez Sąd pierwszej instancji.

☐ zasadny ☐ częściowo zasadny ☒ niezasadny Zwięźle o powodach uznania wniosku za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny. Ad. 1 Zgromadzony w sprawie materiał dowodowy nie dawał podstaw do przypisania oskarżonemu, że spowodował on w sposób nieumyślny śmierć P. W., co szerzej omówiono w dziale 3.8 niniejszego uzasadnienia. Ad. 2 Nie było podstaw do orzekania wobec oskarżonego dodatkowego środka karnego, o czym szerzej mowa w dziale 3.10 niniejszego uzasadnienia. Ad. 3 Nie zostały spełnione warunki wskazane w art. 437 § 2 k.p.k., zezwalające na uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. 3.10. zgłoszony przez pełnomocnika oskarżycieli posiłkowych zarzut niesłusznego niezastosowania środka karnego w postaci zakazu wykonywania zawodu lekarza, pomimo zaistnienia przesłanek do jego zastosowania.

☐ zasadny ☐ częściowo zasadny ☒ niezasadny Zwięźle o powodach uznania zarzutu za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny Sąd Okręgowy nie podzielił zarzutu skarżącego, iż oskarżonemu należy przypisać skutek w postaci nieumyślnego spowodowania śmierci pokrzywdzonego. W konsekwencji powiązane z nim żądanie orzeczenia wobec oskarżonego środka karnego zakazu wykonywania zawodu lekarza, także nie zasługiwało na uwzględnienie. Podkreślić należy, że dotychczasowe wieloletnie, właściwe wykonywanie przez oskarżonego zawodu lekarza, przemawia za tym, iż przypisany mu czyn był w jego życiu incydentalny.

Biorąc pod uwagę wszystkie okoliczności spawy, w ocenie Sądu Okręgowego nie można postawić czytelnej prognozy, że w przyszłości oskarżony wykonując zawód lekarza będzie zagrażał dobrom chronionym prawem, tj. życiu i zdrowiu pacjentów. Wniosek 1 - o zmianę zaskarżonego wyroku i uznanie oskarżonego za winnego popełnienia czynu wyczerpującego dyspozycję art. 155 k.k. w zb. z art. 160 § 2 k.k. w zw. z art. 11 § 2 k.k. , 2 - o zmianę zaskarżonego wyroku poprzez orzeczenie względem oskarżonego obok wymierzonej kary także środka karnego w postaci zakazu wykonywania zawodu lekarza, 3 - o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez Sąd pierwszej instancji.

☐ zasadny ☐ częściowo zasadny ☒ niezasadny Zwięźle o powodach uznania wniosku za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny. Ad. 1 Zgromadzony w sprawie materiał dowodowy nie dawał podstaw do przypisania oskarżonemu, że spowodował on w sposób nieumyślny śmierć P. W., co szerzej omówiono w dziale 3.8 niniejszego uzasadnienia. Ad. 2 Nie było podstaw do orzekania wobec oskarżonego dodatkowego środka karnego, co szczegółowo omówiono powyżej. Ad. 3 Nie zostały spełnione warunki wskazane w art. 437 § 2 k.p.k., zezwalające na uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania.

4. OKOLICZNOŚCI PODLEGAJĄCE UWZGLĘDNIENIU Z URZĘDU 4.1. Zwięźle o powodach uwzględnienia okoliczności 5. ROZSTRZYGNIĘCIE SĄDU ODWOŁAWCZEGO 1.7. Utrzymanie w mocy wyroku sądu pierwszej instancji 5.1.1. Przedmiot utrzymania w mocy Całość zaskarżonego wyroku. Zwięźle o powodach utrzymania w mocy Zaskarżony wyrok okazał się słuszny i odpowiadający prawu. Zarzuty skarżących zmierzające do jego zmiany, bądź uchylenia, nie okazały się zasadne, o czym była już mowa wyżej. 1.8. Zmiana wyroku sądu pierwszej instancji 5.2.1.

Przedmiot i zakres zmiany Zwięźle o powodach zmiany 1.9. Uchylenie wyroku sądu pierwszej instancji 1.1.7. Przyczyna, zakres i podstawa prawna uchylenia 5.3.1.1.1. ☐ art. 439 k.p.k. Zwięźle o powodach uchylenia 5.3.1.2.1. Konieczność przeprowadzenia na nowo przewodu w całości ☐ art. 437 § 2 k.p.k. Zwięźle o powodach uchylenia 5.3.1.3.1. Konieczność umorzenia postępowania ☐ art. 437 § 2 k.p.k. Zwięźle o powodach uchylenia i umorzenia ze wskazaniem szczególnej podstawy prawnej umorzenia 5.3.1.4.1. ☐ art. 454 § 1 k.p.k. Zwięźle o powodach uchylenia 1.1.8.

Zapatrywania prawne i wskazania co do dalszego postępowania 1.10. Inne rozstrzygnięcia zawarte w wyroku Punkt rozstrzygnięcia z wyroku Przytoczyć okoliczności 6. Koszty Procesu Punkt rozstrzygnięcia z wyroku Przytoczyć okoliczności 2 Zgodnie z treścią art. 636 § 1 k.p.k., z uwagi na nieuwzględnienie wniesionych apelacji, koszty postępowania odwoławczego ponoszą skarżący, czyli oskarżyciele posiłkowi i oskarżony. Kierując się treścią art. 633 k.p.k., Sąd Okręgowy podzielił koszty postępowania odwoławczego (na co złożył się przed wszystkim koszt opinii biegłych) pomiędzy 6 osób (5 oskarżycieli posiłkowych i oskarżonego).

Ponadto od każdego z oskarżycieli posiłkowych: A. B., W. W., R. W., M. W. (1) i M. W. (2) należało zasądzić opłatę za drugą instancję (art. 13 ust.2 ustawy z dnia 23 czerwca 1973 r. o opłatach w sprawach karnych, Dz. U. z 1983 r. Nr 49, poz. 223 z późniejszymi zmianami). 3 Zgodnie z treścią art. 636 § 1 k.p.k., z uwagi na nieuwzględnienie wniesionych apelacji, koszty postępowania odwoławczego ponoszą skarżący, czyli oskarżyciele posiłkowi i oskarżony. Kierując się treścią art. 633 k.p.k., Sąd Okręgowy podzielił koszty postępowania odwoławczego (na co złożył się przed wszystkim koszt uzupełniającej opinii biegłych) - pomiędzy 6 osób (5 oskarżycieli posiłkowych i oskarżonego).

Ponadto zasądzono od oskarżonego na rzecz Skarbu Państwa kwotę 420 złotych, tytułem opłaty za drugą instancję (art. 8 ustawy z dnia 23 czerwca 1973 r. o opłatach w sprawach karnych, Dz. U. z 1983 r. Nr 49 , poz. 223 z późniejszymi zmianami).

7. PODPIS 1.11. Granice zaskarżenia Kolejny numer załącznika 1 Podmiot wnoszący apelację Obrońca oskarżonego Rozstrzygnięcie, brak rozstrzygnięcia albo ustalenie, którego dotyczy apelacja Całość zaskarżonego wyroku 0.1.1.3.1. Kierunek i zakres zaskarżenia ☒ na korzyść ☐ na niekorzyść ☒ w całości ☒ w części ☐ co do winy ☒ co do kary ☐ co do środka karnego lub innego rozstrzygnięcia albo ustalenia 0.1.1.3.2. Podniesione zarzuty Zaznaczyć zarzuty wskazane przez strony w apelacji ☒ art. 438 pkt 1 k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w zakresie kwalifikacji prawnej czynu przypisanego oskarżonemu ☐ art. 438 pkt 1a k.p.k.

– obraza przepisów prawa materialnego w innym wypadku niż wskazany w art. 438 pkt 1 k.p.k., chyba że pomimo błędnej podstawy prawnej orzeczenie odpowiada prawu ☒ art. 438 pkt 2 k.p.k. – obraza przepisów postępowania, jeżeli mogła ona mieć wpływ na treść orzeczenia ☐ art. 438 pkt 3 k.p.k. – błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia, jeżeli mógł on mieć wpływ na treść tego orzeczenia ☒ art. 438 pkt 4 k.p.k. – rażąca niewspółmierność kary, środka karnego, nawiązki lub niesłusznego zastosowania albo niezastosowania środka zabezpieczającego, przepadku lub innego środka ☐ art. 439 k.p.k.

☐ brak zarzutów 0.1.1.4. Wnioski ☒ uchylenie ☒ zmiana 1.12. Granice zaskarżenia Kolejny numer załącznika 2 Podmiot wnoszący apelację pełnomocnik oskarżycieli posiłkowych: A. B., W. W., R. W., M. W. (1) i M. W. (2) Rozstrzygnięcie, brak rozstrzygnięcia albo ustalenie, którego dotyczy apelacja Całość zaskarżonego wyroku 0.1.1.3.1. Kierunek i zakres zaskarżenia ☐ na korzyść ☒ na niekorzyść ☒ w całości ☒ w części ☒ co do winy ☐ co do kary ☒ co do środka karnego lub innego rozstrzygnięcia albo ustalenia 0.1.1.3.2.

Podniesione zarzuty Zaznaczyć zarzuty wskazane przez strony w apelacji ☐ art. 438 pkt 1 k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w zakresie kwalifikacji prawnej czynu przypisanego oskarżonemu ☐ art. 438 pkt 1a k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w innym wypadku niż wskazany w art. 438 pkt 1 k.p.k., chyba że pomimo błędnej podstawy prawnej orzeczenie odpowiada prawu ☒ art. 438 pkt 2 k.p.k. – obraza przepisów postępowania, jeżeli mogła ona mieć wpływ na treść orzeczenia ☒ art. 438 pkt 3 k.p.k. – błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia, jeżeli mógł on mieć wpływ na treść tego orzeczenia ☒ art. 438 pkt 4 k.p.k.

– rażąca niewspółmierność kary, środka karnego, nawiązki lub niesłusznego zastosowania albo niezastosowania środka zabezpieczającego, przepadku lub innego środka ☐ art. 439 k.p.k. ☐ brak zarzutów 0.1.1.4. Wnioski ☒ uchylenie ☒ zmiana