XIII Ga 586/13 · Sąd powszechny

Sygn. akt XIII Ga 586/13

UZASADNIENIE

Postanowieniem z dnia 13 czerwca 2013 roku Sąd Rejonowy dla Łodzi – Śródmieścia w Łodzi, w sprawie z wniosku G. R.o ustanowienie na podstawie art. 42 k.c. kuratora dla (...) spółki z ograniczoną odpowiedzialnościąz siedzibą w Ł., oddalił wniosek, sygn. akt XX Ns - Rej. KRS 10305/13/325. Podejmując orzeczenie Sąd Rejonowy ustalił, iż spółka została zarejestrowana w KRS pod numerem (...). Wspólnikami spółki są R. A. i G. R.. Każdy z nich posiada 50 udziałów o łącznej wysokości 25.000,00 złotych, przy kapitale spółki 50.000,00 złotych.

Członkami zarządu spółki są R. A. (prezes), T. S. (wiceprezes). Natomiast G. R. został odwołany z pełnienia funkcji wiceprezesa zarządu uchwałą nr 1 podjętą na posiedzeniu Nadzwyczajnego Zgromadzenia Wspólników spółki w dniu 18 sierpnia 2010 roku. W dniu 12 sierpnia 2010 roku została wydana decyzja o zobowiązaniu T. S. i R. A. do opuszczenia terytorium Rzeczpospolitej Polskiej w terminie do dnia 19 sierpnia 2010 roku. Sąd I instancji zważył, iż zgodnie z treścią art. 42 k.c. jeżeli osoba prawna nie może prowadzić swoich spraw z braku powołanych do tego organów, sąd ustanawia dla niej kuratora.

W omawianej sprawie w składzie zarządu znajdują się dwie osoby – R. A. i T. S., które zgodnie ze statutem jako członkowie zarządu mogą reprezentować spółkę samodzielnie. W ocenie Sądu I instancji, skoro osoby te są w dalszym ciągu członkami zarządu spółki, to są uprawnione do jej reprezentacji. Natomiast art. 42 k.c. ma zastosowanie do sytuacji, gdy w spółce brak jest organów, które mogą prowadzić sprawy spółki. Apelację od powyższego orzeczenia złożył wnioskodawca zaskarżając je w całości. Zaskarżonemu postanowieniu skarżący zarzucił obrazę przepisów prawa materialnego, a mianowicie art. 42 k.c. poprzez jego niezastosowanie, wyrażające się w oddaleniu wniosku G.

R. o ustanowienie kuratora dla osoby prawnej – (...) spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w Ł.. Wskazując na powyższy zarzut skarżący wniósł o zmianę zaskarżonego postanowienia poprzez ustanowienie dla (...) spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w Ł. kuratora w trybie art. 42 k.c.

Sąd Okręgowy zważył, co następuje:

Apelacja wnioskodawcy jest niezasadna. Nie zasługuje na uwzględnienie podniesiony przez skarżącego zarzut obrazy przepisów prawa materialnego, a mianowicie art. 42 k.c. poprzez jego niezastosowanie, wyrażające się w oddaleniu wniosku G. R. o ustanowienie kuratora dla osoby prawnej – (...) spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w Ł.. Trafnie Sąd I instancji uznał, iż w przedmiotowej sprawie nie ma podstaw do ustanowienia kuratora na podstawie art. 42 k.c., który przewiduje, że Sąd ustanawia kuratora dla osoby prawnej, jeżeli nie może ona prowadzić swoich spraw z braku powołanych do tego organów.

W przepisie tym mowa jest o niemożliwości prowadzenia spraw z powodu braku powołanych do tego organów. Wobec tego, zaistniała czasowa niemożność prowadzenia spraw przy istniejących organach nie uzasadnia powołania kuratora. Powołanie kuratora bowiem może mieć miejsce, gdy rzeczywiście w osobie prawnej brak jest organu powołanego do realizacji funkcji prowadzenia spraw. Brak taki wystąpi nie tylko wówczas, gdy organu w ogóle nie ma, ale również gdy jest on niekompletny (kadłubowy), co uniemożliwia funkcjonowanie osoby prawnej.

Jeżeli więc z przepisów prawa lub norm wewnętrznych osoby prawnej wynika, że skład organu jest „sztywny”, np trzy osoby, i jego liczba się zmniejszy, to mamy tu do czynienia z organem niepełnym, który należy uznać za organ nieistniejący i nie mogący działać. Tylko wyraźna regulacja prawna może pozwolić na uznanie działania organów o niepełnym składzie (organie kadłubowym) za ważne (por. uwagi do art. 39 k.c.). Dlatego też często - o ile przepisy na to pozwalają - stosuje się „widełkowe” określenie składu organu („od – do”).

Wówczas tylko zmniejszenie liczby członków organu poniżej ustalonego minimum prowadzi do uznania, że brak jest organu działającego. (por. Andrzej Kidyba, Kodeks cywilny. Komentarz. Tom I. Część ogólna. Wyd. II. 2012) W przedmiotowej sprawie w statucie spółki w § 19 ust. 1 postanowiono, że zarząd spółki składa się z jednej do trzech osób powoływanych uchwałą Zgromadzenia Wspólników na okres czteroletniej kadencji łącznej. Natomiast § 20 pkt 1 przewiduje, że w przypadku Zarządu wieloosobowego do dokonywania czynności prawnych i składania oświadczeń woli w imieniu Spółki uprawniony jest każdy z członków Zarządu samodzielnie.

Wobec tego, po odwołaniu z funkcji członka zarządu spółki – (...), zarząd składa się z dwóch członków zarządu, co mieści się w określonym przez statut zakresie. Nie ma podstaw do twierdzenia, że organy spółki nie istnieją i zarząd nie może działać. Jak zasadnie wskazał Sąd Rejonowy fakt ewentualnego opuszczenia terytorium Polski członków zarządu spółki nie ma żadnego znaczenia dla jej reprezentacji. Natomiast przedstawione w apelacji orzecznictwo Sądu Najwyższego odnosi się do sytuacji, w której spółka ma zarząd kadłubowy tj. taki, w którym członkowie zarządu są nienależycie obsadzeni w stosunku do wymagań statutu.

W niniejszej sprawie do (...) spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w Ł. nie może być zastosowana powyższa instytucja, bowiem dwuosobowy skład zarządu spółki odpowiada zapisom w jej statucie. Na marginesie należy jedynie dodać, iż Sąd Rejonowy jako sąd rejestrowy może w trybie postępowania przymuszającego na podstawie art. 26 ustawy z dnia 20 sierpnia 1997 roku o Krajowym Rejestrze Sądowym (Dz. U. z 2013, poz. 1203), jeżeli pomimo stosowania grzywien osoba prawna wpisana do rejestru przedsiębiorców nie wykonuje obowiązków, o których mowa w art. 24 ust. 1, ustanowić dla niej kuratora na okres nieprzekraczający roku.

Sąd rejestrowy może przedłużyć ustanowienie kuratora na okres nieprzekraczający 6 miesięcy, jeżeli czynności kuratora nie mogły zostać zakończone przed upływem okresu, na który został ustanowiony. Mając na uwadze powyższe Sąd Okręgowy na podstawie art. 7 ustawy z dnia 20 sierpnia 1997 roku o Krajowym Rejestrze Sądowym (Dz. U. z 2013, poz. 1203) w związku z art. 385 k.p.c. oddalił apelację.