Legislator Case Law & Legislation
DE FR IT EN
Analyze in Legislator
VI Ka 656/19 AI generated

VI Ka 656/19 · Sąd powszechny

Case Number VI Ka 656/19
Court / Authority
Jurisdiction Poland (PL)
Decision Date
Outcome SENTENCE
Open official source Machine-readable Markdown (.md)

Legislator summary

AI generated

Formularz UK 2 Sygnatura akt VI Ka 656/19 Załącznik dołącza się w każdym przypadku. Podać liczbę załączników: 1 1. CZĘŚĆ WSTĘPNA 1.1. Oznaczenie wyroku sądu pierwszej instancji wyrok Sądu Rejonowego w Elblągu z dnia 23 października 2019r. w sprawie o sygn. akt VIII K 857/19 1.2. Podmiot wnoszący apelację ☒ oskarżyciel publiczny albo prokurator w sprawie o wydanie wyroku łącznego ☐ oskarżyciel posiłkowy ☐ oskarżyciel prywatny ☐ obrońca ☐ oskarżony albo skazany w sprawie o wydanie wyroku łącznego ☐ inny 1.3.

Legislator headnote

AI generated

art. 438 pkt 1 k.p.k, art. 438 pkt 2 k.p.k, art. 438 pkt 3 k.p.k, art. 438 pkt 4 k.p.k, art. 439 k.p.k, art. 410 k.p.k; VI Ka 656/19 · Sąd powszechny: Nie przesądzając ostatecznej oceny i znaczenia, pominiętych przez sąd, aspektów sprawy dla kończącego orzeczenia, należy stwierdzić, że sąd zobligowany był jednak uwzględnić je w całości w swych rozważaniach, a który to obowiązek wynika z treści art. 410 k.p.k. Zgodnie z cytowanym przepisem podstawę wyroku stanowi całokształt okoliczności ujawnionych w toku rozprawy sądowej, zaś pominięcie istotnych dla sprawy okoliczności mogących mieć wpływ na rozstrzygnięcie w kwestii winy stanowi oczywistą obrazę tego przepisu (por.

Keywords

AI generated
deficiencies in evidence corroborating evidence establishment of the facts unproven judicial bias standard of proof false testimony by a party

Cited Legislation

AI generated
art. 438 pkt 1 k.p.k
Podniesione zarzuty Zaznaczyć zarzuty wskazane przez strony w apelacji ☐ art. 438 pkt 1 k.p.k.
art. 438 pkt 2 k.p.k
438 pkt 1 k.p.k., chyba że pomimo błędnej podstawy prawnej orzeczenie odpowiada prawu ☐ art. 438 pkt 2 k.p.k.
art. 438 pkt 3 k.p.k
– obraza przepisów postępowania, jeżeli mogła ona mieć wpływ na treść orzeczenia ☒ art. 438 pkt 3 k.p.k.
art. 438 pkt 4 k.p.k
– błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia, jeżeli mógł on mieć wpływ na treść tego orzeczenia ☐ art. 438 pkt 4 k.p.k.
art. 439 k.p.k
– rażąca niewspółmierność kary, środka karnego, nawiązki lub niesłusznego zastosowania albo niezastosowania środka zabezpieczającego, przepadku lub innego środka ☐ art. 439 k.p.k.
art. 410 k.p.k
Nie przesądzając ostatecznej oceny i znaczenia, pominiętych przez sąd, aspektów sprawy dla kończącego orzeczenia, należy stwierdzić, że sąd zobligowany był jednak uwzględnić je w całości w swych rozważaniach, a który to obowiązek wynika z treści art. 410 k.p.k.
art. 437 § 2 k.p.k
Konieczność przeprowadzenia na nowo przewodu w całości ☐ art. 437 § 2 k.p.k.
art. 454 § 1 k.p.k
439 § 1 kpk, art. 454 k.p.k.
AI generated
II Ka 268/20
Wyrok Sądu Rejonowego w Słupcy z dnia 26 października 2020r., sygn.
VI Ka 559/24
Formularz UK 2 Sygnatura akt VI Ka 559/24 Załącznik dołącza się w każdym przypadku.
II Ka 725/23
Formularz UK 2 Sygnatura akt II Ka 725/23 Załącznik dołącza się w każdym przypadku.
IV Ka 560/23
Formularz UK 2 Sygnatura akt IV Ka 560/23 Załącznik dołącza się w każdym przypadku.
II Ka 623/22
Sygn. akt II Ka 623/22 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 8 listopada 2022r. Sąd Okręgowy w Siedlcach II Wydział Karny w składzie: Przewodniczący: SSO Grażyna Jaszczuk Protokolant: p. o. sekr. sąd. Olga Wojtczuk przy udziale Prokuratora Magdaleny Wieczorek po rozpoznaniu w dniu 8 listopada 2022 r. sprawy M. P. (1) i K. L. oskarżonych z art. 270 § 1 kk w zb. z art. 62 § 2 kks w zb. z art. 56 § 2 kk w zw. z art. 11 § 2 kk w zw. z art. 12 § 1 kk w zw. z art. 6 § 2 kk w zw. z art. 7 § 1 kks w zw. z art. 8 § 1 kks na skutek apelacji, wniesionej przez prokuratora od wyroku Sądu Rejonowego w Mińsku Mazowieckim z dnia 23 maja 2022 r. sygn. akt II K 932/20 wyrok uchyla i sprawę przekazuje Sądowi Rejonowemu w Mińsku Mazowieckim do ponownego rozpoznania. UZASADNIENIE Formularz UK 2 Sygnatura akt II Ka 623/22 Załącznik dołącza się w każdym przypadku. Podać liczbę załączników: 1 1. CZĘŚĆ WSTĘPNA 1.1. Oznaczenie wyroku sądu pierwszej instancji Wyrok Sądu Rejonowego w Mińsku Mazowieckim z dnia 23 maja 2022 r., sygn. II K 932/20 1.2. Podmiot wnoszący apelację ☒ oskarżyciel publiczny albo prokurator w sprawie o wydanie wyroku łącznego ☐ oskarżyciel posiłkowy ☐ oskarżyciel prywatny ☐ obrońca ☐ oskarżony albo skazany w sprawie o wydanie wyroku łącznego ☐ inny 1.3. Granice zaskarżenia 1.3.1. Kierunek i zakres zaskarżenia ☐ na korzyść ☒ na niekorzyść ☒ w całości ☐ w części ☐ co do winy ☐ co do kary ☐ co do środka karnego lub innego rozstrzygnięcia albo ustalenia 1.3.2. Podniesione zarzuty Zaznaczyć zarzuty wskazane przez strony w apelacji ☐ art. 438 pkt 1 k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w zakresie kwalifikacji prawnej czynu przypisanego oskarżonemu ☐ art. 438 pkt 1a k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w innym wypadku niż wskazany w art. 438 pkt 1 k.p.k., chyba że pomimo błędnej podstawy prawnej orzeczenie odpowiada prawu ☒ art. 438 pkt 2 k.p.k. – obraza przepisów postępowania, jeżeli mogła ona mieć wpływ na treść orzeczenia ☐ art. 438 pkt 3 k.p.k. – błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia, jeżeli mógł on mieć wpływ na treść tego orzeczenia ☐ art. 438 pkt 4 k.p.k. – rażąca niewspółmierność kary, środka karnego, nawiązki lub niesłusznego zastosowania albo niezastosowania środka zabezpieczającego, przepadku lub innego środka ☐ art. 439 k.p.k. ☐ brak zarzutów 1.4. Wnioski ☒ uchylenie ☐ zmiana 2. Ustalenie faktów w związku z dowodami przeprowadzonymi przez sąd odwoławczy 2.1. Ustalenie faktów 2.1.1. Fakty uznane za udowodnione Lp. Oskarżony Fakt oraz czyn, do którego fakt się odnosi Dowód Numer karty ---- ---------------------- -------------------------------------------------------------- -------------- -------------- 2.1.2. Fakty uznane za nieudowodnione Lp. Oskarżony Fakt oraz czyn, do którego fakt się odnosi Dowód Numer karty -------- ---------------------- ------------------------------------------------------------- -------------- -------------- 2.2. Ocena dowodów 2.2.1. Dowody będące podstawą ustalenia faktów Lp. faktu z pkt 2.1.1 Dowód Zwięźle o powodach uznania dowodu ----------------- ------------------------------------ -------------------------------------------------------------------------- 2.2.2. Dowody nieuwzględnione przy ustaleniu faktów(dowody, które sąd uznał za niewiarygodne oraz niemające znaczenia dla ustalenia faktów) Lp. faktu z pkt 2.1.1 albo 2.1.2 Dowód Zwięźle o powodach nieuwzględnienia dowodu ----------------- ------------------------------------ -------------------------------------------------------------------------- 3. STANOWISKO SĄDU ODWOŁAWCZEGO WOBEC ZGŁOSZONYCH ZARZUTÓW i wniosków Lp. Zarzut 1. Obraza przepisów postępowania, która miała wpływ na treść wyroku, a mianowicie art. 4 kpk oraz art. 7 kpk oraz art. 410 kpk, polegająca na uwzględnieniu jedynie okoliczności przemawiających na korzyść oskarżonych, dowolnej ocenie zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, dokonanej wbrew zasadom prawidłowego rozumowania oraz wskazań wiedzy i doświadczenia życiowego, bezkrytyczne obdarzenie walorem wiarygodności wyjaśnień oskarżonego, pominięcie w ocenie zgromadzonych w sprawie dokumentów, zwłaszcza przedstawionych w trakcie kontroli podatkowej, co miało wpływ na treść orzeczenia i w rezultacie spowodowało niesłuszne uniewinnienie oskarżonych od zarzucanego im czynu. ☒ zasadny ☐ częściowo zasadny ☐ niezasadny Zwięźle o powodach uznania zarzutu za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny Sąd Okręgowy stwierdził obrazę przepisów procesowych art. 4 kpk, art. 7 kpk i art. 410 kpk, mającą wpływ na treść zaskarżonego wyroku, która to doprowadziła do wydania wadliwego, uniewinniającego wyroku. Kwestionując faktyczną podstawę wyroku, polegającą na przyjęciu przez Sąd a quo, że oskarżeni M. P. (1) i K. L. nie popełnili zarzucanego im czynu, oskarżyciel publiczny podniósł szereg trafnych spostrzeżeń, związanych z wadliwą oceną zebranego w sprawie materiału dowodowego. W niniejszych rozważaniach do spostrzeżeń prokuratorskich, Sąd Okręgowy dodał własne, których kierunek był tożsamy, a które zostaną omówione poniżej. Oś wniesionej apelacji krążyła wobec zagadnienia braku rozważenia przez Sąd I instancji wszystkich okoliczności i nasuwających się wątpliwości odnośnie tego, czy faktury wskazane w a/o odzwierciedlały rzeczywiste zdarzenia gospodarcze, które dość zdawkowo zostały w nich wskazane. Zdaniem Sądu ad quem przyjęcie, że owe wydarzenia gospodarcze zostały w tychże fakturach szczegółowo wyszczególnione, byłoby nadinterpretacją zawartych w nich danych. Sąd Odwoławczy w tym miejscu zgodził się z oskarżycielem publicznym co do znaczących luk w analizie dowodów poczynionej przez Sąd Rejonowy, co jednoznacznie wskazywało na obrazę art. 7 kpk i art. 410 kpk w zw. z art. 4 kpk. W uzasadnieniu zaskarżonego wyroku omówiono wyłącznie okoliczności przemawiające na korzyść oskarżonych, z pominięciem tego, co przeczyło przyjęciu prawdziwości ich twierdzeń. Sąd Rejonowy nie odniósł się chociażby do zdolności logistycznych i lokalowych pakowania towaru na zlecenie sp. (...) w siedzibie firmy spółii (...) na wynajmowanej powierzchni biurowej jedynie 2 m2, tracąc z pola widzenia tą okoliczność i co do jej znaczenia w kontekście wyrokowania nie zajmując żadnego stanowiska. Dlaczego nie przedstawiono jakichkolwiek umów dotyczących zlecanych czynności, listy pracowników, listy płac, dowodów na skonkretyzowane ustalenia chociażby w formie telefonicznej, kosztorysów, terminów wykonania prac, ich zakresu i miejsca, tras usług transportowych, przejechanych kilometrów, fotografii wykonanych prac, itp. Dlaczego tak różnorodny był wachlarz usług świadczonych przez DVD-BUD (konfekcjonowanie, usługi porządkowe terenu, usługi transportowe, prowizja od sprzedaży). Na te wszystkie pytania wskazujące na możliwość popełnienia przestępstwa zarzuconego oskarżonym nie udzielono odpowiedzi w pierwszoinstancyjnym postępowaniu, mimo, iż nasuwały się one w sposób naturalny i to na nie wskazywał prokurator formułując tezy oskarżenia. Sąd I instancji nie rozważył również znaczenia tego, że zsumowana kwota z faktur z a/o z marca 2015 r. stanowiła odpowiednik kwoty o jaką zawyżono podatek naliczony z faktury na zakup paliwa od firmy (...), W. I. sp. j., co mogło mieć znaczenie w szczegółowych rozliczeniach podatkowych i mieć na celu umożliwienie spółce (...) obniżenie podatku należnego o kwotę podatku naliczonego wynikającą z nabyć usług od (...) sp. z. o. oraz zadeklarowania mniejszego zobowiązania podatkowego z tytułu VAT za marzec 2015 r. Zbieżność tychże kwot powinna stanowić dla Sądu I instancji wyraźny sygnał do rozważenia jak bardzo kreatywną księgowość mogły prowadzić spółki (...) i jaką miała w tym rolę K. L. stanowiąca między wyżej wymienionymi spółkami łącznik, wspólny mianownik, a nawet deklarowanego pośrednika, któremu znaczne kwoty miano przekazywać w gotówce, do ręki, mimo tego, że nie jest to powszechna praktyka w obrocie gospodarczym między spółkami, które wzajemnie posiadają o sobie tak małą wiedzę, jak wynikałoby to z wyjaśnień M. P. (1). Sąd meriti nie rozważył także czy przedmiotowe faktury zostały w działalności spółki oskarżonego stworzone niejako na zamówienie co do konkretnej kwoty, jaka miała się w nich znaleźć, bo na wykonaniu konkretnych usług oskarżonemu w ogóle nie musiało zależeć, stąd też mógł wynikać brak dbałości o essentialia negotii, elementy przedmiotowo istotne zawartych umów ze spółką (...), w efekcie których miano wystawić faktury wskazane w a/o. Oskarżonemu w rozliczeniach podatkowych za marzec 2015 r. mogły być potrzebne same faktury, a nie wykonanie zleconych jakiemukolwiek podmiotowi prac. Sąd Rejonowy nie dostrzegł i w efekcie nie rozważył również tego, że umowa zawarta między spółką (...) a spółką (...) (k. 211 i nast.), zajmującą się świadczeniem usług księgowych, a jednocześnie pracodawcą oskarżonej K. L. została zawarta w dniu 1 maja 2015 r., zaś wszystkie faktury jakich dotyczył akt oskarżenia wniesiony w tej sprawie miały pochodzić z marca tego samego roku (16,18,20 i 25 marca 2015 r.), a zatem z okresu, kiedy K. L. nie miała żadnych związków ze spółką (...), a przynajmniej związki te pozostają wątpliwe. Bezspornym pozostawano, że faktury będące przedmiotem niniejszego postępowania nie były w dokumentacji spółki (...) w czasie prowadzonego najpierw postępowania kontrolnego. Pojawiły się one dopiero wówczas, kiedy okazało się, że spółka oskarżonego błędnie obliczyła podatek VAT, zawyżając podatek naliczony z faktury wystawionej przez spółkę (...) z tytułu zakupionego paliwa. W żaden sposób nie uzasadniono dlaczego tych 4 faktur nie było wcześniej w ewidencji księgowej spółki (...). Dlaczego nie zostały rozliczone wcześniej, a dopiero przy składaniu korekty VAT. Wiarygodny dowód na to, że wskazane w nich kwoty rzeczywiście uprzednio przeszły z rąk do rąk, taki jak chociażby przelew bankowy, nie istnieje i nie istniał, nad czego znaczeniem w konfrontacji z całością materiału dowodowego, jak już wskazano, Sąd Rejonowy także się nie pochylił. Sama faktura VAT nie tworzy prawa do odliczenia podatku w niej wskazanego, gdyż zasadniczo przysługuje ono tylko wówczas, gdy podatek naliczony związany jest z faktycznie dokonanymi czynnościami opodatkowanymi tak w ujęciu przedmiotowym, jak i podmiotowym. Podatnik nabywa prawo do odliczenia podatku naliczonego wówczas, gdy faktura odzwierciedla rzeczywistość, tj. dostawę towaru lub świadczenie usług przez podmioty ujawnione w jej treści (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 24 lutego 2021 r., I SA/Łd 309/20, Legalis nr 2557069). Powyższe pozostaje istotne w kontekście zarzutu stawianego oskarżonym i skonkretyzowania na czym miało polegać przestępstwo przez nich popełnione w kształcie zakreślonym przez oskarżyciela, tj. podrobieniu faktur, które nie przedstawiały rzeczywistych zdarzeń gospodarczych, a następnie przedstawienia ich w Urzędzie Skarbowym w M., przy podaniu nieprawdy przy składaniu korekty deklaracji VAT 7 za marzec 2015 r., przy zawyżeniu tym samy kwoty podatku naliczonego o 34.500 złotych. Przepis art. 115 § 14a kk, dodany nowelizacją Kodeksu Karnego z 10.2.2017 r. wyjaśnia pojęcie faktury, definiując to pojęcie w myśl wymogów przepisów prawa podatkowego, a konkretnie art. 2 pkt 31 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług. W tym aspekcie wprowadzenie kodeksowej definicji związane jest z dodaniem do KK (ZmKK z 10.2.2017 r.) nowych przepisów dotyczących przestępstw fakturowych ( art. 270a, 271a, 277a–277d KK), w których faktura jest przedmiotem czynności sprawczych. W konsekwencji ochrona tegoż dokumentu przed fałszem materialnym objętym dodanymi do KK przepisami części szczególnej tegoż Kodeksu została wyłączona z dotychczasowego zakresu ochrony przepisu art. 270 kk . W sprawie niniejszej przepis art. 4 § 1 kk obligował Sąd do stosowania stanu prawnego korzystniejszego dla oskarżonych, aczkolwiek dotychczasowy dorobek doktyny i orzecznictwa w kontekście podrobionych faktur i ich późniejszego wykorzystania w pełni zachowuje aktualność. Treść art. 270 § 1 kk nie pozostawia wątpliwości co do tego, że statuuje on odpowiedzialność karną za trzy postacie zabronionego zachowania, stanowiącego przestępstwo fałszowania dokumentów, tj.: podrobienie dokumentu w celu użycia go jako autentyczny, przerobienie dokumentu w celu użycia go jako autentyczny oraz użycie dokumentu podrobionego lub przerobionego jako autentycznego. Fałszowanie dokumentu związane jest zatem z ingerencją w jego treść lub formę. Dlatego ważne jest podkreślenie celu, z jakim działa sprawca podrabiając lub przerabiając dokument. Natomiast trzecia postać zachowania wymienionego w art. 270 kk, tj. „użycie jako autentycznego”, oznacza takie posłużenie się sfałszowanym dokumentem, które sprawia, że realizuje on swoją funkcję przewidzianą w ustawie, stanowiąc dowód stosunku prawnego lub faktów mających znaczenie prawne. Takie rozumienie użycia wiąże się z istotą dokumentu. (…) Nie można jednak zapominać o ostatniej postaci zachowania, którego penalizacja jest przewidziana w art. 270 § 1 kk. Chodzi tu o użycie jako autentycznego dokumentu podrobionego lub przerobionego. W praktyce oznacza to uruchomienie jego funkcji przewidzianej w art. 115 § 14 kk, tj. dowodu prawa, stosunku prawnego lub okoliczności mającej znaczenie prawne. W odniesieniu do dwóch pierwszych postaci przestępstwa z art. 270 § 1 kk, tj. podrobienia i przerobienia dokumentu, posłużenie się fałszywym dokumentem, a więc użycie go jako autentycznego, jest późniejszą fazą działania sprawcy. Wykorzystuje on bowiem przedmiot przestępstwa wytworzony wcześniej przez samego siebie (wtedy całość działania stanowi jedno przestępstwo) albo przez inną osobę, która może wtedy odpowiadać za własne działanie, także wyczerpujące znamiona określone w art. 270 § 1 kk (postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 17 kwietnia 2019 r., sygn. III KK 64/18, KZS 2020 nr 3, poz. 14, Prok. i Pr. 2020 nr 2, poz. 9, Legalis nr 1899250). Jeśli chodzi o trafne spostrzeżenia prokuratorskie, mające znaczenie w prawidłowej analizie i ocenie dowodów, skarżący ten słusznie wskazał, że Sąd Rejonowy całkowicie pominął i nie odniósł się do kwestii faktycznego istnienia i działania firmy (...) sp. z o.o. – wystawcy spornych faktur. Co prawda podjął w czasie postępowania sądowego próbę przesłuchania w charakterze świadka osobę uprawnioną do reprezentowania tej spółki, ale bezskutecznie. Z uwagą tą Sąd Odwoławczy się zgodził, ale z zastrzeżeniem, iż Sąd pierwszoinstancyjny powinien mieć na uwadze nie tylko to, czy dana spółka rzeczywiście prowadziła określoną działalność w danej branży, ale także, czy przestępcza działalność nie stawiła jedynie fragmentu jej działalności, wycinka, bo właśnie taka sytuacja występuje najczęściej. Oskarżeni przyjmując linię obrony mogą skupiać się na opisywaniu legalnych fragmentów działalności, z pominięciem i przemilczeniem tego, co może ich obciążać, a co dotyczy tegoż przestępczego fragmentu działalności, czy też przestępczej „współpracy” między spółkami. Sąd merytoryczny powinien skupić się jednak na konkretnym zarzucie stawianym oskarżonym i odpowiednio ocenić jak owe wyjaśnienia, czy też przemilczenia, mają się do całości zgromadzonych w sprawie dowodów i okoliczności, którym nawet oskarżeni nie byli w stanie logicznie zaprzeczyć, wytłumaczyć je, czy chociażby uprawdopodobnić okoliczności, na które się powołują. Sąd Rejonowy w ostatnim zdaniu uzasadnienia zaskarżonego wyroku powołał się na możliwość wykonania prac na rzecz (...) sp. z o.o. przez pracowników (...) sp. z o.o. zatrudnionych w tzw. szarej strefie. W dalszym ciągu nie wiadomo jednak jakich dokładnie prac, jaki był ich zakres, gdzie zostały wykonane, przez jakich pracowników, kiedy, itp. Te okoliczności Sąd Rejonowy przemilczał. Samego faktu istnienia szarej strefy nie sposób negować zgodnie z doświadczeniem życiowym i tylko co do tego Sąd Okręgowy mógł się zgodzić. Zasady doświadczenia życiowego i logicznego rozumowania aktualizują się jednak dopiero przy ocenie dowodów. Nie można zasadami doświadczenia życiowego dowodów tych zastępować. Nie można w oparciu o nie czynić niedopuszczalnych domniemań (por. m.in. wyrok Sądu Apelacyjnego w Warszawie z dnia 9 października 2019 r., sygn. II AKa 365/18, Legalis Numer 2257585). Co do kwestii pierwszoinstancyjnej oceny wyjaśnień oskarżonych, charakterystycznym pozostawało, że całość uzasadnienia zaskarżonego wyroku sformułowanego przez Sąd Rejonowy prowadziła do wniosku, iż ów Sąd poczynione w I instancji ustalenia faktyczne oparł na twierdzeniach podsądnych przytaczanych w postępowaniu podatkowym prowadzonym przez Naczelnika Urzędu Skarbowego lub ich zeznaniach złożonych w charakterze świadków z postępowania przygotowawczego, które w procesie karnym nie miały waloru wyjaśnień oskarżonych ze wszystkimi tego konsekwencjami, pouczeniami, itp. Sąd Rejonowy z jednej strony w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku wskazywał na niemożność skorzystania z dowodów określanych w teorii prawa jako tzw. owoce zatrutego drzewa, zaś z drugiej strony to paradoksalnie właśnie na nich oparł wydany wyrok uniewinniający, co było postępowaniem nie tylko sprzecznym z regułami i przepisami procesu karnego, ale i niekonsekwentnym. Skoro przeprowadzenie dowodu pochodnego w relacji do wyjaśnień oskarżonego może polegać jedynie na odczytaniu protokołów sporządzonych z przesłuchania oskarżonego, to nie ulega wątpliwości, że nie jest dopuszczalne wykorzystywanie protokołów zeznań, złożonych poprzednio przez oskarżonego w charakterze świadka. Innymi słowami, dowodowe znaczenie mogą mieć w procesie karnym takie, i tylko takie, oświadczenia oskarżonego, które zostały przezeń złożone „w charakterze oskarżonego". Przepis art. 389 kpk zezwalający w ściśle określonych warunkach na odstępstwo od zasady bezpośredniości, ze względu na jego wyjątkowy charakter, nie może być interpretowany rozszerzająco ani nie można uzależniać jego wykładni od tego, czy w konkretnym wypadku wychodzi ona na korzyść czy na niekorzyść oskarżonego (por. wyrok Sądu Apelacyjnego w Rzeszowie z dnia 5 marca 2015 r., sygn. II AKa 9/15, Legalis nr 1206608). Prokurator zasadnie wskazał także w uzasadnieniu wniesionego środka odwoławczego na wadliwość przyjęcia przez Sąd Rejonowy, że wobec (...) sp. z o.o. nie podjęto kontroli podatkowej celem weryfikacji spornych faktur. Z dowodów w postaci dokumentów wynikało bowiem, Urząd Skarbowy w M. skontaktował się z Naczelnikiem Pierwszego Urzędu Skarbowego w W., czyniąc następujące ustalenia: w 2015 r. w/w spółka nie dopełniła obowiązku złożenia deklaracji VAT-7 za IV kwartał. Wezwanie spółki do dopełnienia tego obowiązku nie dotarło skutecznie. Korespondencja została zwrócona z adnotacją „adresat nieznany”. W postępowaniu wyjaśniającym prowadzonym przez Pierwszy Mazowiecki Urząd Skarbowy w W. ustalono, że pod adresem deklarowanym jako siedziba spółki, tj. ul. (...), (...)-(...) W. (na 2m2 powierzchni biurowej), nie jest prowadzona działalność gospodarcza i nie ma tam też osób wchodzących w skład organu zarządzającego spółką. W dniu 19 maja 2016 r. spółkę wykreślono z rejestru VAT oraz VAT EU. Spółka nie złożyła sprawozdania finansowego za 2014 rok oraz CIT-8 za 2013 i 2015 rok. Spółka ta nie złożyła również deklaracji rocznej o pobranych zaliczkach na podatek dochodowy PIT 4R za 2015 rok. Co więcej, w latach 2015-2016 spółka ta nie zatrudniała pracowników. Rację miał zatem prokurator, że przynajmniej w tym względzie nie trzeba było bazować na dowodach osobowych – dokumenty wskazywały, że spółka (...) w 2015 r. praktycznie nie funkcjonowała i w 2016 roku została wykreślona z rejestru VAT. Sądowi Rejonowemu w Mińsku Mazowieckim nie przeszkadzało to jednak w poczynieniu kategorycznego ustalenia, leżącego u podstaw wyroku o treści uniewinniającej, że wystawione przez (...) sp. z o.o. na rzecz (...) sp. z o.o. faktury nie budziły wątpliwości. Wręcz przeciwnie, takie wnioskowanie obarczone było błędem dowolności, wynikającym z obrazy przepisu art. 7 kpk i pozostało w opozycji do wniosków płynących z analizy dokumentów zgromadzonych w sprawie, które wskazują, że faktury nie przedstawiają rzeczywistych zdarzeń. Nadto, trudno prowadzić postępowanie podatkowe w stosunku do spółki, która zniknęła z obrotu, nie było jej siedziby, ani osób ją reprezentujących. W ocenie Sądu Okręgowego, Sąd Rejonowy w Mińsku Mazowieckim wyprowadził również dowolne, bo sprzeczne z art. 7 kpk, wnioski z zeznań świadków: S. C., R. W., A. S. i T. K.. Żaden z tychże świadków nic nie wiedział na temat (...) sp. z o.o., pracowników którzy mieliby świadczyć usługi z ramienia tej spółki dla (...) sp. z o.o., a mimo tego na podstawie ich zeznań Sąd Rejonowy przyjął, że spółka (...) rzeczywiście wykonywała usługi, za które wystawiła później 4 sporne faktury. Kwota, jaka w obliczeniach podatkowych była „potrzebna” spółce oskarżonego (...) została rozbita na owe 4 faktury i z uzasadnienia zaskarżonego wyroku wynika, że te dwa fakty dla Sądu Rejonowego nie miały ze sobą żadnego związku. Był to przypadek. Sąd Rejonowy w żaden sposób nie powiązał ich ze sobą. W świetle argumentów przytoczonych powyżej, konstatacja tego rodzaju obarczona była luką, kolejną dowolnością po stronie Sądu I instancji. Sąd Rejonowy powinien ocenić zgodnie z art. 7 kpk odmowę przedstawienia przez oskarżonych argumentów na obronę, w świetle dowodów z dokumentów i zeznań świadków przemawiających wespół za stwierdzeniem winy podsądnych, przy baczeniu, iż oskarżeni mogą nie przedstawić dowodów na swoją obronę, albowiem te nie istnieją lub mogą być jedynie gołosłowne. Sąd nie dopytał oskarżonego na rozprawie o szczegóły współpracy z (...), a powinien wypełniając obowiązki z art. 366 § 1 kpk powinien baczyć by zostały wyjaśnione wszystkie istotne okoliczności sprawy. Wyjaśnienia oskarżonego M. P. (1) z rozprawy z dnia 22 kwietnia 2021 r. (k. 340 i nast.) nie dotyczyły zaś tych fragmentów jego działalności, która interesowała (a przynajmniej powinna interesować) Sąd meriti, a zatem stricte współpracy ze spółką (...) oraz księgową K. L. w marcu 2015 r., nie zaś jego działalności gospodarczej w późniejszych okresach i kontraktów, które realizował z innymi podmiotami gospodarczymi. Oparcie się przez Sąd pierwszoinstancyjny wyłącznie na tym, co oskarżony M. P. wyjaśnił o swojej działalności gospodarczej ujmując ją szeroko, bez skupienia się na stawianym mu zarzucie, nie tylko naruszyło przepisy art. 4 kpk, art. 7 kpk i art. 410 kpk, jak wskazał autor apelacji, ale i wypaczyło istotę procesu karnego, którego zasadniczym celem jest weryfikacja tez prezentowanych przez oskarżyciela w konfrontacji do zgromadzonych dowodów. Przewodniczący nie tylko formalnie kieruje rozprawą, ale powinien także oddziaływać na przebieg postępowania dowodowego, aby doprowadził on do obiektywnego odtworzenia zdarzeń, zgodnie z ich rzeczywistym przebiegiem i zasadą prawdy materialnej. Bierne przypatrywanie się przez Sąd Rejonowy stanowisku stron i rażące uchybienie w postaci braku odniesienia się w uzasadnieniu wyroku do argumentów prokuratorskich przemawiających za stwierdzeniem winy oskarżonych, naruszyło zasadę obiektywizmu z art. 4 kpk w powiązaniu z w/w normą art. art. 366 § 1 kpk, art. 410 kpk i art. 7 kpk. Puentując, suma wszystkich opisanych powyżej uchybień i przeoczeń po stronie Sądu Rejonowego, doprowadziła Sąd Odwoławczy do stwierdzenia konieczności wyeliminowania zaskarżonego wyroku z obrotu prawnego. Wniosek - o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy Sądowi Rejonowemu w Mińsku Mazowieckim do ponownego rozpoznania; ☒ zasadny ☐ częściowo zasadny ☐ niezasadny Zwięźle o powodach uznania wniosku za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny. Zasadność zarzutu warunkowała zasadność wniosku. 4. OKOLICZNOŚCI PODLEGAJĄCE UWZGLĘDNIENIU Z URZĘDU 1. ----------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------- Zwięźle o powodach uwzględnienia okoliczności ------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------ 5. ROZSTRZYGNIĘCIE SĄDU ODWOŁAWCZEGO 5.1. Utrzymanie w mocy wyroku sądu pierwszej instancji 1. Przedmiot utrzymania w mocy ---------------------------------------------------------------------------------------- Zwięźle o powodach utrzymania w mocy ----------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------- 5.2. Zmiana wyroku sądu pierwszej instancji 1. Przedmiot i zakres zmiany ------------------------------------------------------------------------------------------ Zwięźle o powodach zmiany ---------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------- 5.3. Uchylenie wyroku sądu pierwszej instancji 5.3.1. Przyczyna, zakres i podstawa prawna uchylenia 1.1. --------------------------------------------------------------------------------- ☐ art. 439 k.p.k. Zwięźle o powodach uchylenia ---------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------- 2.1. Konieczność przeprowadzenia na nowo przewodu w całości ☐ art. 437 § 2 k.p.k. Zwięźle o powodach uchylenia ----------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------- 3.1. Konieczność umorzenia postępowania ☐ art. 437 § 2 k.p.k. Zwięźle o powodach uchylenia i umorzenia ze wskazaniem szczególnej podstawy prawnej umorzenia ----------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------- 4.1. Zakaz orzekania na niekorzyść. ☒ art. 454 § 1 k.p.k. Zwięźle o powodach uchylenia Zgodnie z regułą ne peuis z art. 454 § 1 kpk, sąd odwoławczy nie może skazać oskarżonego, który został uniewinniony w pierwszej instancji lub co do którego w pierwszej instancji umorzono postępowanie. 5.3.2. Zapatrywania prawne i wskazania co do dalszego postępowania Procedując po raz kolejny, Sąd I instancji dogłębnie rozważy kwestie wskazane w niniejszym uzasadnieniu. Po przeprowadzeniu przewodu sądowego od początku, dokona wszechstronnej, wnikliwej, wieloaspektowej i konfrontacyjnej analizy wszystkich dowodów zgromadzonych w sprawie, ściśle w kontekście zarzutu stawianego oskarżonym, mając na względzie opis zarzucanych oskarżonym czynów, jego poszczególne elementy i granice aktu oskarżenia jako zdarzenia historycznego, wystrzegając się przy tym generalizującej oceny dowodów i wyprowadzając wnioski zgodne z treścią art. 7 kpk. Niezbędne jest również szczegółowe przesłuchanie świadków, a w szczególności A. S. i T. K.. 5.4. Inne rozstrzygnięcia zawarte w wyroku Punkt rozstrzygnięcia z wyroku Przytoczyć okoliczności ---------------------- ------------------------------------------------------------------------------------------------------------- 6. Koszty Procesu P unkt rozstrzygnięcia z wyroku Przytoczyć okoliczności -------------------- -------------------------------------------------------------------------------------------------------------- 7. PODPIS 1.3. Granice zaskarżenia Kolejny numer załącznika 1 Podmiot wnoszący apelację Prokurator Rozstrzygnięcie, brak rozstrzygnięcia albo ustalenie, którego dotyczy apelacja Cały wyrok 1.3.1. Kierunek i zakres zaskarżenia ☐ na korzyść ☒ na niekorzyść ☒ w całości ☐ w części ☐ co do winy ☐ co do kary ☐ co do środka karnego lub innego rozstrzygnięcia albo ustalenia 1.3.2. Podniesione zarzuty Zaznaczyć zarzuty wskazane przez strony w apelacji ☐ art. 438 pkt 1 k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w zakresie kwalifikacji prawnej czynu przypisanego oskarżonemu ☐ art. 438 pkt 1a k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w innym wypadku niż wskazany w art. 438 pkt 1 k.p.k., chyba że pomimo błędnej podstawy prawnej orzeczenie odpowiada prawu ☒ art. 438 pkt 2 k.p.k. – obraza przepisów postępowania, jeżeli mogła ona mieć wpływ na treść orzeczenia ☐ art. 438 pkt 3 k.p.k. – błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia, jeżeli mógł on mieć wpływ na treść tego orzeczenia ☐ art. 438 pkt 4 k.p.k. – rażąca niewspółmierność kary, środka karnego, nawiązki lub niesłusznego zastosowania albo niezastosowania środka zabezpieczającego, przepadku lub innego środka ☐ art. 439 k.p.k. ☐ brak zarzutów 1.4. Wnioski ☒ uchylenie ☐ zmiana

Need to analyze how this precedent applies to your matter?

Cross-reference this judgment against statutes, commentaries, and subsequent citing case law inside Legislator AI.

Open in Legislator →

Full text

Sygn. akt VI Ka 656/19

WYROK W IMIENIU

RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 09 stycznia 2020 r. Sąd Okręgowy w Elblągu VI Wydział Karny Odwoławczy w składzie: Przewodniczący: sędzia Natalia Burandt (spr.) Sędziowie: Elżbieta Kosecka - Sobczak Irena Linkiewicz Protokolant: staż. Anna Pikulska przy udziale Prokuratora Prokuratury Rejonowej w Elblągu Agaty Złotowskiej po rozpoznaniu w dniu 09 stycznia 2020 r. w Elblągu sprawy R. G. (1), s. M. i Z., ur. (...) w J. oskarżonego o czyn z art. 233 § 6 kk w zw. z art. 233 § 1 kk z powodu apelacji wniesionej przez Prokuratora Rejonowego w Elblągu od wyroku Sądu Rejonowego w Elblągu z dnia 23 października 2019 r. sygn. akt VIII K 857/19 uchyla zaskarżony wyrok i sprawę przekazuje Sądowi Rejonowemu w Elblągu do ponownego rozpoznania.

UZASADNIENIE

Formularz UK 2 Sygnatura akt VI Ka 656/19 Załącznik dołącza się w każdym przypadku. Podać liczbę załączników: 1 1. CZĘŚĆ WSTĘPNA 1.1. Oznaczenie wyroku sądu pierwszej instancji wyrok Sądu Rejonowego w Elblągu z dnia 23 października 2019r. w sprawie o sygn. akt VIII K 857/19 1.2. Podmiot wnoszący apelację ☒ oskarżyciel publiczny albo prokurator w sprawie o wydanie wyroku łącznego ☐ oskarżyciel posiłkowy ☐ oskarżyciel prywatny ☐ obrońca ☐ oskarżony albo skazany w sprawie o wydanie wyroku łącznego ☐ inny 1.3.

Granice zaskarżenia 1.3.1. Kierunek i zakres zaskarżenia ☐ na korzyść ☒ na niekorzyść ☒ w całości ☐ w części ☐ co do winy ☐ co do kary ☐ co do środka karnego lub innego rozstrzygnięcia albo ustalenia 1.3.2. Podniesione zarzuty Zaznaczyć zarzuty wskazane przez strony w apelacji ☐ art. 438 pkt 1 k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w zakresie kwalifikacji prawnej czynu przypisanego oskarżonemu ☐ art. 438 pkt 1a k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w innym wypadku niż wskazany w art. 438 pkt 1 k.p.k., chyba że pomimo błędnej podstawy prawnej orzeczenie odpowiada prawu ☐ art. 438 pkt 2 k.p.k.

– obraza przepisów postępowania, jeżeli mogła ona mieć wpływ na treść orzeczenia ☒ art. 438 pkt 3 k.p.k. – błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia, jeżeli mógł on mieć wpływ na treść tego orzeczenia ☐ art. 438 pkt 4 k.p.k. – rażąca niewspółmierność kary, środka karnego, nawiązki lub niesłusznego zastosowania albo niezastosowania środka zabezpieczającego, przepadku lub innego środka ☐ art. 439 k.p.k. ☐ brak zarzutów 1.4. Wnioski ☒ uchylenie ☐ zmiana 2. Ustalenie faktów w związku z dowodami przeprowadzonymi przez sąd odwoławczy 2.1.

Ustalenie faktów 2.1.1. Fakty uznane za udowodnione Lp. Oskarżony Fakt oraz czyn, do którego fakt się odnosi Dowód Numer karty 2.1.2. Fakty uznane za nieudowodnione Lp. Oskarżony Fakt oraz czyn, do którego fakt się odnosi Dowód Numer karty 2.2. Ocena dowodów 2.2.1. Dowody będące podstawą ustalenia faktów Lp. faktu z pkt 2.1.1 Dowód Zwięźle o powodach uznania dowodu 2.2.2. Dowody nieuwzględnione przy ustaleniu faktów(dowody, które sąd uznał za niewiarygodne oraz niemające znaczenia dla ustalenia faktów) Lp. faktu z pkt 2.1.1 albo 2.1.2 Dowód Zwięźle o powodach nieuwzględnienia dowodu 3.

STANOWISKO SĄDU ODWOŁAWCZEGO WOBEC ZGŁOSZONYCH ZARZUTÓW i wniosków Lp. Zarzut 1. art. 438 pkt 3 kpk – błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia mający wpływ na jego treść ☒ zasadny ☐ częściowo zasadny ☐ niezasadny Zwięźle o powodach uznania zarzutu za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny Wskazany przez skarżącego w wywiedzionym środku odwoławczym błąd w ustaleniach faktycznych, przyjętych za podstawę rozstrzygnięcia, stanowiący konsekwencję naruszenia przepisów prawa procesowego, jakich dopuścił się Sąd Rejonowy, prowadzi do stwierdzenia, że Sąd I instancji nie uwzględnił wszystkich istotnych okoliczności sprawy i nie dokonał kompleksowej oceny zgromadzonego materiału dowodowego, zaś poczynione ustalenia mają charakter dowolny, gdyż nie znajdują w wsparcia w zgromadzonym materialne dowodowym.

Wyprowadzony przez Sąd I instancji wniosek co do braku podstaw do pociągnięcia do odpowiedzialności karnej oskarżonego R. G. (1) za czyn z art. 233 § 6 kk w zw. z art. 233 § 1 kk, należy uznać za przedwczesny albowiem poczynione przez sąd orzekający ustalenia stanu faktycznego obarczone są istotnymi wadami, a tym samym nie sposób jednoznacznie wykluczyć – wskazywanej przez skarżącego - alternatywy, że gdyby nie doszło do wystąpienia stwierdzonych uchybień, to ocena wszystkich dostępnych dowodów dokonana w sposób kompleksowy, we wzajemnym powiązaniu i prawidłowy, byłaby zgoła odmienna.

W tym miejscu wypada poczynić ogólną uwagę tej treści, iż to do sądu należy sformułowanie rozstrzygnięcia w sprawie na podstawie zebranego materiału dowodowego, w oparciu o wiedzę i doświadczenie życiowe. Sąd musi ustalić najbardziej prawdopodobny przebieg zdarzenia i swoją decyzję umotywować. Oczywista jest więc polemika autora apelacji z argumentami przedstawionymi przez sąd w uzasadnieniu wyroku, lecz można ją zaakceptować jedynie wtedy, gdy skarżący na potwierdzenie swoich zarzutów przedstawi konkretne argumenty, a nie jedynie nie zgadza się z wersją zdarzenia przyjętą przez Sąd.

W ocenie sądu odwoławczego, autor skargi należycie wywiązał się ze swojego zadania. Ustosunkowując się do przestawionych w skardze apelacyjnej prokuratora argumentów, należy zgodzić się z jej autorem, że Sąd I instancji uwalniając oskarżonego od popełnienia zarzucanego mu występku z art. 233 § 6 kk dokonał dowolnych ustaleń, nie wnikających z materiału dowodowego, w tym z wyjaśnień samego oskarżonego, a nadto nie uwzględnił szeregu, wskazanych w tejże apelacji, dowodów i okoliczności, które zdaniem skarżącego miały zasadnicze znaczenie dla końcowego rozstrzygnięcia.

Zasadniczym powodem przemawiającym za koniecznością uchylenia zaskarżonego wyroku, było dokonanie przez sąd meriti, budzących wątpliwości ustaleń odnośnie braku zawinienia oskarżonego (także w postaci zamiaru wynikowego) w popełnieniu zarzucanego mu przestępstwa, a które to zastrzeżenia wyeksponował w apelacji rzecznik interesu publicznego. Nie sposób zdecydowanie odrzucić sformułowanej przez apelującego tezy, że dokonanie jak najbardziej precyzyjnych ustaleń w tym zakresie ma kluczowe znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy, a przede wszystkim dla oceny zachowania oskarżonego w kategoriach zrealizowania przez niego znamion strony podmiotowej występku złożenia fałszywego oświadczenia z art. 233 § 6 kk w zw. z art. 233 § 1 kk W konsekwencji, poczynienie przez sąd meriti niepodważalnych ustaleń odnośnie winy umyślnej oskarżonego bądź jej braku - dostarczyłoby argumentów przemawiających za jego sprawstwem poprzez realizację znamion strony podmiotowej czynu z art. 233 § 6 kk w zw. z art. 233 § 1 kk, bądź pozwoliłoby na zdyskwalifikowanie podnieconego przez prokuratora zarzutu.

Analiza pisemnych motywów wyroku nakazuje bowiem wyprowadzić wniosek, iż sąd orzekający uwolnił R. G. (1) od odpowiedzialności karnej za popełnienie zarzucanego mu oskarżeniem czynu (także z zamiarem ewentualnym) stwierdzając, przede wszystkim w oparciu o całkowicie dowolnie poczynione ustalenia w sferze procesów myślowych i przeżyć psychicznych oskarżonego (przyjęte przez sąd okoliczności nie wynikają z materiału dowodowego, w tym także z wyjaśnień samego oskarżonego), iż „(…) oskarżony nie działał w sposób umyślny.

Nie ukrywał prawdy specjalnie, ani nie godził się, że zostanie ukryta. Był przekonany, że oświadczył prawdę (…)”, „(…) w sprawie brak było dowodów do przypisania oskarżonemu R. G. (1) winy umyślnej w jakiejkolwiek postaci przy złożeniu w dniu 27 lutego 2018r., przed lekarzem M. C. potwierdzającego nieprawdę oświadczenia i dlatego uniewinnił oskarżonego od popełnienia zarzuconego mu czynu (…)”. Wywołanie wątpliwości co do trafności powyższego stanowiska, umożliwił autorowi apelacji fakt poczynienia przez sąd meriti ustaleń odnośnie strony podmiotowej zachowania oskarżonego nie znajdujących wsparcia w zgromadzonym materiale dowodowym oraz okoliczność pominięcia w swych rozważaniach następujących dowodów i okoliczności.

Przede wszystkim, powyższej konstatacji, skonstruowanej przez sąd meriti, nie sposób w całości, na co słusznie zwrócił uwagę apelujący, pogodzić z treścią wyjaśnień złożonych przez oskarżonego R. G. (1). Godzi się przypomnieć, że Sąd I instancji jako kluczowe argumenty, mające przemawiać za wykluczeniem zawinienia R. G. (1), wskazał, iż oskarżony wyłącznie przed psychologiem złożył rzetelne oświadczenie kierując się tym, że przyczyną jego inwalidztwa była nerwica, a nie dolegliwość fizyczna, a „(…) każdemu przeciętnemu człowiekowi osobą właściwszą do takiej informacji wydawałby się psycholog niż lekarz medycyny pracy (…)”;

„(…) oskarżony nie wiedział co ma z tym fantem zrobić (…)”; „(…) każdy rozsądnie myślący człowiek uznałby, że o orzeczeniu o nerwicy powinien wiedzieć psycholog, a nie lekarz ogólny. Świadczyło to zatem o jak najlepszej wierze R. G. (1). Nie chciał on nikogo wprowadzać w błąd, nie ukrywał swojego orzeczenia (…)”; „(…) obowiązek złożenia jednocześnie dwóch takich samych oświadczeń może wprowadzić u normalnego człowieka, nieobeznanego z polską biurokracją, delikatnie rzecz ujmując, lekki zamęt. Jedyne logiczne wytłumaczenie takiego obowiązku może być takie, że każdego z badających może interesować inny rodzaj niepełnosprawności lub inwalidztwa.

Konsekwencją tego stanowiska była decyzja oskarżonego o złożeniu lekarzowi oświadczenia o braku orzeczenia odnośnie stanu fizycznego, co było zgodne z prawdą, a psychologowi o posiadaniu orzeczenia dotyczącego nerwicy, co też było zgodne z prawdą. Jak już wielokrotnie wskazywano, oskarżony w tym zakresie się pomylił, gdyż problemy psychiczne także ocenia lekarz, a nie psycholog. Jego błąd był jednak zrozumiały, gdyż przecenienie roli psychologa jest bardzo częste z praktyce sądowej (…)”; „(…) Pomyłka oskarżonego nie wynikała zatem z jego umyślności, z chęci oświadczenia nieprawd, czy nawet godzenia się na to, a tylko z bardzo typowej niewiedzy w tym zakresie.

No może i jeszcze z biurokratycznego zamętu, czyli niezrozumiałego obowiązku składania dwóch, nie do końca czytelnych, identycznych oświadczeń jednego dnia, przed dwoma naraz badającymi go osobami, które następnie wspólnie wydają swoje orzeczenia (…)”. Zgodzić się należy z apelującym, iż zacytowane wywody sądu mertiti dotyczące motywacji oskarżonego złożenia dwóch sprzecznych oświadczeń – mają charakter całkowicie dowolny albowiem nie wynikają z żadnego dowodu zgromadzonego w sprawie, w tym również z wyjaśnień samego oskarżonego.

Analiza wyjaśnień R. G. (1) wprost bowiem dowodzi, że w żadnym ich fragmencie nie powoływał się na - akcentowaną przez sąd meriti - okoliczność działania w błędzie, mającym wynikać z wadliwego przeświadczenia, iż o inwalidztwie natury psychologicznej czy psychicznej zobowiązany był zgłosić psychologowi, a lekarzowi medycyny pracy jako zainteresowanemu jedynie stanem zdrowia fizycznego, już nie. Jak zasadnie bowiem podkreślił autor skargi, oskarżony zarówno w śledztwie, jak i na rozprawie przyznał się do popełnienia zarzucanego mu czynu i ograniczył swoje wyjaśnienia do stanowiska, że „(…) było tak jak z zarzucie (…)”, „(…) złożyłem takowe nieprawdziwe oświadczenie jak to jest w zarzutach (…)”; nadto sprecyzował obowiązujące w inkryminowanym czasie orzeczenie o inwalidztwie i decyzję organu rentowego; zaznaczył, iż stwierdzona w orzeczeniu o inwalidztwie niezdolność do pracy dotyczyła jedynie służby w policji (k. 41); wyraził żal dodając, iż „(…) to jest incydentalny wypadek w moim życiorysie (…)” i złożył wniosek w trybie art. 335 § 1 kk (k. 41, 47 v - 47).

Przed sądem I instancji, oskarżony także przyznał się do zarzucanego mu czynu, przy czym zarazem wyraził wątpliwość czy go popełnił podnosząc, iż wcześniej toczyło się postępowanie przygotowawcze w sprawie dokonania tożsamego rodzajowo czynu, w trakcie którego był on przesłuchany w charakterze świadka i wobec umorzenia tegoż śledztwa był przekonany, że „(…) może złożyć takie oświadczenie(…)”, a nadto podkreślił, że fakt posiadania orzeczenia o inwalidztwie i niezdolności do pracy wyłącznie w służbie, nie miał wpływu na wydanie korzystnego dla niego orzeczenia lekarskiego (k. 95 -96).

Proste zestawienie wywodów zawartych w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku i wymowy zgromadzonych w sprawie dowodów, w tym przede wszystkim treści wyjaśnień R. G. (1) - w sposób oczywisty potwierdza słuszność wyeksponowanego w apelacji zarzutu, iż poczynione przez sąd meriti ustalenia odnośnie strony podmiotowej zachowania oskarżonego mają charakter dowolny, a tym samym obarczone są istotną wadą, nie tylko mogącą, ale mającą wpływ na treść rozstrzygnięcia. Skoro zasadnicza argumentacja sądu meriti dotyczyła sfery woluntatywnej zamiaru oskarżonego, to musiała ona być zakotwiczona przede wszystkim w jego wyjaśnieniach, a wymóg ten nie został spełniony w poddanej kontroli spawie.

W konsekwencji, nie sposób zaoponować stanowisku skarżącego, iż „(…) sąd poniekąd sam konstruuje linię oskarżonego nie związaną z treścią jego wyjaśnień oraz zgromadzonymi dowodami (…)”. Po wtóre, zgodzić należy się z autorem apelacji, że sąd meriti pomimo, że prawidłowo ustalił na podstawie zeznań W. C., iż w trakcie badania i obierania oświadczenia od R. G. (2), świadek dysponował już pozyskaną wcześniej z racji pracy w policji wiedzą o posiadaniu przez oskarżonego orzeczenia o jego inwalidztwie, to jednocześnie nie poddał jakiejkolwiek analizie i rozwadze kwestii, czy to właśnie ta okoliczność mogła być główną przyczyną złożenia przed psychologiem prawdziwego oświadczenia.

Oczywistym jest, że sąd orzekający uprawniony byłby wkluczyć takową ewentualność, ale wówczas swoje rozważania powinien był poczynić kompleksowo we wzajemnym powiazaniu z całokształtem zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego. Z tegoż obowiązku sąd się nie wywiązał albowiem poczynił wyłączne dowolne ustalenia, nie znajdujące wsparcia w żadnym dowodzie, zaś m.in. powyższy aspekt znalazł się całkowicie poza zakresem jego uwagi. Po trzecie, brak jest podstaw do odparcia wyrażonych przez skarżącego zastrzeżeń odnośnie stanowiska sądu orzekającego, iż jakoby R.

G. (2) złożył dwa różne oświadczenia przez pomyłkę, mającą wynikać z nieprecyzyjności i nieczytelności druku oświadczenia. Przede wszystkim, jak słusznie wywodzi apelujący, oskarżony w żadnym fragmencie swoich wyjaśnień nie powoływał się na błąd, mający mieć tego rodzaju podłoże. Ponadto, nie sposób odmówić racji prokuratorowi, że wbrew twierdzeniom sądu, przedmiotowy urzędowy druk oświadczenia jest stosunkowo prosty w swej streści i formie, albowiem poza pouczeniem o odpowiedzialności karnej i standardowymi rubrykami dotyczącymi danych personalnych, zawiera tylko dwa zwięzłe punkty odnośnie jego istoty, tj. nie bycia osobą niepełnosprawną w rozumieniu ustawy z dnia 27 sierpnia 1997r. (pkt 1) oraz nie posiadania orzeczenia o inwalidztwie lub niezdolności do pracy wydanego przez właściwy organ (niepotrzebne skreślić), z zastosowaniem funktora alternatywny rozłącznej „lub”, a nie spójnika „i” – funktora koniunkcji (pkt 2).

Druk nie zawiera przy tym żadnych zastrzeżeń, ograniczeń ani kryteriów, np. dotyczących rodzaju czy zakresu inwalidztwa, których zaistnienie zwalniałoby od obowiązku ujawniania orzeczenia o inwalidztwie w oświadczeniu, a zatem sam fakt posiadania jakiegokolwiek orzeczenia o inwalidztwie wydanego przez właściwy organ, obligowało do wykazania tejże okoliczności. Stwierdzenie sądu, iż druk oświadczenia jest nieprecyzyjny albowiem „(…) jest tam bowiem mowa jedocześnie o niepełnosprawności i inwalidztwie. Tymczasem oskarżony ma orzeczoną grupę inwalidzką, która nie oznacza niepełnosprawności w żadnym zakresie.

Dyskwalifikuje go ona tylko od jednej pracy – w policji, a oskarżony nie podejmował pracy w policji, tylko w formie ochraniarskiej. W tej sytuacji, każdy rozsądny człowiek miałby poważny problem, jakiej treści oświadczenie powinien złożyć. Tego, że problem taki R. G. (1) miał rzeczywiście dowodzi najlepiej to, że 27 lutego 2018r. złożył dwa różne oświadczenia (…)” – jest zatem obarczone istotną wadą. Na marginesie należy dodać, że w przypadku wystąpienia jakiejkolwiek wątpliwości interpretacyjnej, nic nie stało na przeszkodzie pozyskać, bezpośrednio od badającego lekarza, informację o konieczności ujawnienia w oświadczeniu także orzeczenia o inwalidztwie, w którym stwierdzano jedynie niezdolność do pracy wyłącznie w jednym zawodzie, czego jednak oskarżony nie uczynił.

Po czwarte, nie sposób także zdyskwalifikować wyrażonych w apelacji krytycznych uwag, co do prawidłowości przyjęcia przez sąd orzekający, w odniesieniu do oceny strony podmiotowej zachowania oskarżonego, wzorca przeciętnego człowieka, określanego w pisemnym uzasadnieniu zwrotami „każdy człowiek”, „każdy rozsądnie myślący człowiek”, wobec faktu, że R. G. (2) jest byłym policjantem z blisko 25 – letnim stażem służby w formacji mundurowej i rok wcześniej był przesłuchiwany w charakterze świadka w sprawie o tożsamo rodzajowo czyn.

Po piąte, zaakceptować należy wywód apelującego, że sąd I instancji, powinien był przed uwolnieniem oskarżonego od odpowiedzialności karnej, dokonać ostatecznej oceny jego relacji ze szczególną ostrożnością i także w kontekście faktu złożenia przez niego dwóch różnych oświadczeń. Gdyby bowiem oskarżony, tak jak wyjaśniał, z uwagi na umorzenie poprzedniego postępowania o sygn.. akt PR 1 Ds..55.2017, był „(…) przekonany, iż, że może złożyć takie oświadczenie (…)”, to w niniejszej sprawie złożyłby oba przedmiotowe świadczenie tej samej treści, a nie sprzeczne.

Reasumując, sąd meriti dokonując analizy zgromadzonego materiału, nie odniósł się w żaden sposób do tak ważkich okoliczności, które w istocie podważają przyjęte założenia, stanowiące kanwę rozstrzygnięcia uniewinniającego. Konsekwencją dokonania przez Sąd I instancji dowolnych ustaleń oraz nie rozważenia, wskazanych w apelacji prokuratora, powyższych okoliczności, jest stwierdzenie przedwczesności przyjętej przez sąd orzekający zasadniczej tezy, iż „(…) oskarżony nie działał w sposób umyślny. Nie ukrywał prawdy specjalnie, ani nie godził się, że zostanie ukryta.

Był przekonany, że oświadczył prawdę (…)”, „(…) w sprawie brak było dowodów do przypisania oskarżonemu R. G. (1) winy umyślnej w jakiejkolwiek postaci przy złożeniu w dniu 27 lutego 2018r., przed lekarzem M. C. potwierdzającego nieprawdę oświadczenia (…)”, a który to wniosek zadecydował o uwolnieniu oskarżonego od odpowiedzialności karnej w pełnym zakresie. Wobec wskazanych wad i niedostatków poczynionych przez sąd orzekający ustaleń, jako przedwczesna jawi się zatem skonstruowana przez sąd meriti teza, iż oskarżony nie dopuścił się popełnienia zarzucanego mu czynu wobec brak zawinienia.

Nie przesądzając ostatecznej oceny i znaczenia, pominiętych przez sąd, aspektów sprawy dla kończącego orzeczenia, należy stwierdzić, że sąd zobligowany był jednak uwzględnić je w całości w swych rozważaniach, a który to obowiązek wynika z treści art. 410 k.p.k. Zgodnie z cytowanym przepisem podstawę wyroku stanowi całokształt okoliczności ujawnionych w toku rozprawy sądowej, zaś pominięcie istotnych dla sprawy okoliczności mogących mieć wpływ na rozstrzygnięcie w kwestii winy stanowi oczywistą obrazę tego przepisu (por.

OSN PG 1977, nr 7-8, poz. 62). W rozpoznawanej sprawie Sąd Rejonowy, jak to słusznie podkreślił skarżący, dokonał dowolnych ustaleń i nie uwzględnił wszystkich istotnych okoliczności, a w szczególności nie dokonał kompleksowej oceny materiału oraz pominął szereg faktów nie zajmując wobec nich rzeczowego stanowiska. Tym samym wadliwe i lakoniczne oceny zawarte w pisemnych motywach orzeczenia, są ocenami dowolnymi zaś niepełna i nie dość wnikliwa analiza dowodów sprawia, że słusznym staje się zarzut zawarty w środku odwoławczym, dotyczący sprzeczności ustaleń z zebranym w sprawie materiałem dowodowym.

Wniosek o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy Sądowi I instancji do ponownego rozpoznania ☒ zasadny ☐ częściowo zasadny ☐ niezasadny Zwięźle o powodach uznania wniosku za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny. Stwierdzenia przez sąd odwoławczy zarzucanego w apelacji prokuratora uchybienia określonego w art. 438 pkt 3 kpk obligowało do uwzględnianie wniosku o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji.

4. OKOLICZNOŚCI PODLEGAJĄCE UWZGLĘDNIENIU Z URZĘDU 1. Zwięźle o powodach uwzględnienia okoliczności 5. ROZSTRZYGNIĘCIE SĄDU ODWOŁAWCZEGO 5.1. Utrzymanie w mocy wyroku sądu pierwszej instancji 1. Przedmiot utrzymania w mocy Zwięźle o powodach utrzymania w mocy 5.2. Zmiana wyroku sądu pierwszej instancji 1. Przedmiot i zakres zmiany Zwięźle o powodach zmiany 5.3. Uchylenie wyroku sądu pierwszej instancji 5.3.1. Przyczyna, zakres i podstawa prawna uchylenia 1.1. ☐ art. 439 k.p.k. Zwięźle o powodach uchylenia 2.1. Konieczność przeprowadzenia na nowo przewodu w całości ☐ art. 437 § 2 k.p.k.

Zwięźle o powodach uchylenia 3.1. Konieczność umorzenia postępowania ☐ art. 437 § 2 k.p.k. Zwięźle o powodach uchylenia i umorzenia ze wskazaniem szczególnej podstawy prawnej umorzenia 4.1. ☒ art. 454 § 1 k.p.k. Zwięźle o powodach uchylenia Dokonanie dowolnych ustaleń oraz nieuwzględnienie zaprezentowanych powyżej okoliczności, pomimo, że były one istotne dla prawidłowego ustalenia stanu faktycznego i zakresu odpowiedzialności karnej oskarżonego R. G. (1), stanowiło uchybienie, które skutkować musiało uchyleniem wyroku w całości i przekazaniem sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi i instancji.

Niedopuszczalne jest bowiem pominięcie istotnych okoliczności, lecz konieczne jest zawsze ustalenie zależności każdego z dowodów w całości lub konkretnym fragmencie od poszczególnych okoliczności faktycznych, które w sprawie wymagają udowodnienia i uzasadnienia. (por. SN II KKN 159/96, Prok. i Pr. 1998/2/7 I KR 120/84, OSNPG 1984/12/115). Brak takiego wyjaśnienia czy oceny uniemożliwia, bowiem odparcie zarzutu przekroczenia przez sąd granic swobodnej oceny dowodów, a pominięcie przez Sąd Rejonowy w pisemnych motywach wyroku aspektów dotyczących istotnych okoliczności w sprawie i nie zajęcie stanowiska wobec wszystkich okoliczności ujawnionych w sprawie, daje podstawę do postawienia sądowi słusznego zarzutu sprzeczności ustaleń z treścią zebranego w sprawie materiału dowodowego.

Właściwa i wnikliwa ocena całokształtu okoliczności istotnie wpłynęłaby na zakres odpowiedzialności oskarżonego lub też dostarczyłaby argumentów dyskwalifikujących zarzuty podniesione przez skarżącego w apelacji. W konsekwencji zaaprobować należy postawioną przez autora apelacji tezę, że sąd orzekający przedwcześnie uwolnił oskarżonego od odpowiedzialności za zarzucany mu czyn, stwierdzając że nie dysponuje wiarygodnymi dowodami na potwierdzenie jego winy, a jednocześnie pominął inne okoliczności, które podważały wyprowadzone wnioski.

Z powyższych względów Sąd Okręgowy na podstawie art. 437 § 2 k.p.k., uchylił zaskarżony wyrok i sprawę w tym zakresie przekazał Sądowi Rejonowemu do ponownego rozpoznania. W tym miejscu należy wskazać, że zgodnie z treścią art. 437 § 2 kpk uchylenie orzeczenia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania może nastąpić wyłącznie w wypadkach wskazanych w art. 439 § 1 kpk, art. 454 k.p.k. lub jeżeli konieczne jest przeprowadzenie na nowo przewodu w całości. W myśl natomiast przywołanego art. 454 § 1 kpk, sąd odwoławczy nie może skazać oskarżonego, który został uniewinniony w pierwszej instancji lub w co do którego w pierwszej instancji umorzono postępowanie.

Przepis ten statuuje tzw. reguły ne peius, które odnoszą się tylko do apelacji. Ograniczają one reformatoryjne orzekanie sądu odwoławczego w wypadku wniesienia zasadnej apelacji na niekorzyść oskarżonego, a taka sytuacja procesowa zaistniała w poddanej kontroli sprawie. W konsekwencji sąd odwoławczy nie może zmienić zaskarżonego wyroku na niekorzyść oskarżonego. Z uwagi na te reguły musi go uchylić i przekazać sprawę do ponownego rozpoznania sądowi pierwszej instancji, gdyż dopiero ten sąd może wydać rozstrzygnięcie wskazane w art. 454 § 1 kpk. 5.3.2.

Zapatrywania prawne i wskazania co do dalszego postępowania Po przekazaniu sprawy Sąd Rejonowy winien ponownie przeprowadzić postępowanie dowodowe w pełnym zakresie, w tym należy odebrać od oskarżonego wyjaśnienia na wskazane powyżej okoliczności, a w przypadku złożenie wyjaśnień odmiennej treści lub skorzystania przez niego z prawa odmowy wyjaśnień, odczytać jego wcześniejszego wyjaśnienia i wezwać do wyjaśnienia sprzeczności, a także przeprowadzić ewentualne inne dowody, jeżeli taka potrzeba wyłoni się przy ponownym rozpoznaniu sprawy.

Rzeczą Sądu I instancji przy ponownym rozpoznaniu sprawy będzie zatem dokonanie rzetelnych ustaleń faktycznych, opartych na całokształcie zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, a następnie przeprowadzenie gruntownej analizy i dokonanie wyboru prezentowanych wersji zdarzenia, ocenionych w sposób zgodny z regułami procedowania, logiką i doświadczeniem życiowym, a nadto w przypadku takiej konieczności sporządzenie przekonywającego uzasadnienia swego stanowiska, w sposób wolny od uproszczeń i uwzględniający cały materiał dowodowy, zgodnie z wymogami art. 424 kpk.

By temu zadaniu sprostać Sąd winien dążyć do wyjaśnienia wszelkich niejasności występujących w materiale dowodowym, a jednocześnie wykorzystać zarówno niniejsze uwagi, jak i te zawarte w apelacji prokuratora. Dopiero po ponownym przeprowadzeniu postępowania dowodowego z uwzględnieniem powyższych zaleceń Sąd I instancji zobowiązany będzie orzec o winie oskarżonego R. G. (1), bądź rozstrzygnąć o braku podstaw do pociągnięcia go do odpowiedzialności karnej, na podstawie całokształtu okoliczności prawidłowo ujawnionych na rozprawie głównej. 5.4.

Inne rozstrzygnięcia zawarte w wyroku Punkt rozstrzygnięcia z wyroku Przytoczyć okoliczności 6. Koszty Procesu Punkt rozstrzygnięcia z wyroku Przytoczyć okoliczności 7. PODPIS