I Ns 39/18 · Sąd powszechny

Sygn. akt I Ns 39/18 POSTANOWIENIE Dnia 17 października 2018r. Sąd Okręgowy w Warszawie I Wydział Cywilny w składzie: Przewodniczący: SSO Bożena Chłopecka Protokolant: Protokolant sądowy Katarzyna Stosio po rozpoznaniu w dniu 17 października 2018 r. w Warszawie na rozprawie sprawy z wniosku Komitetu Wyborczego Wyborców ,,(...)z siedzibą w J. z udziałem A. G. protestu złożonego w trybie art. 111 ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. kodeks wyborczy postanawia: zakazać uczestnikowi A. G. rozpowszechniania znaku graficznego zamieszczonego pod wpisem zamieszczonym w grupie dyskusyjnej ,,W kontekście P.’’ na portalu społecznościowym (...) symbolizującego ,,zakaz’’ głosowania na Komitet Wyborczy ,,(...)jako zawierającego nieprawdziwe informacje sugerujące, iż przedmiotowy Komitet Wyborczy jest ,,układem’’. Sygn. akt I Ns 36/18

UZASADNIENIE

W dniu 16 października 2018 r. do tut. Sądu wpłynął wniosek S. D. pełnomocnika Komitetu Wyborczego Wyborców (...) z siedzibą w J. o wydanie orzeczenia w trybie art. 111 ustawy z dnia 05 stycznia 2011 r. – Kodeks wyborczy, w którym wnioskodawca domagał się zakazania uczestnikowi A. G. rozpowszechniania znaku graficznego zamieszczonego pod wpisem zamieszczonym w grupie dyskusyjnej ,,W kontekście P.’’ na portalu społecznościowym (...) symbolizującego ,,zakaz’’ głosowania na Komitet Wyborczy ,,(...) jako zawierającego nieprawdziwe informacje sugerujące, iż przedmiotowy Komitet Wyborczy jest ,,układem’’.

W uzasadnieniu wnioskodawca powołał się na negatywny odbiór słowa ,,układ’’ w kontekście polityków i ugrupowań politycznych, sugerujący, iż ugrupowania i osoby z nimi związane stanowiące ,,układ’’, tworzą powiązania o szeroko pojętym sprzecznym z prawem bądź moralnością charakterze, czerpiący profity z nadużywania władzy publicznej i znajomości. Zdaniem wnioskodawcy grafika zawierająca znak graficzny KWW (...) z jego przekreśleniem, z dopiskiem ,,nie głosuj na układy’’ stanowi przejaw agitacji politycznej nakierowanej na zniechęcenie wyborców do głosowania na kandydatów wystawianych w wyborach przez KWW (...).

Jednocześnie dodał, iż informacja jakoby KWW (...) stanowi tak rozumiany układ jest nieprawdziwa i nie znajduje żadnego oparcia w rzeczywistości /wniosek k. 3-4/. Uczestnik A. G. w odpowiedzi na protest wyborczy wniósł o oddalenie wniosku.

Sąd ustalił i zważył, co następuje:

Wnioskodawczyni S. D. jest pełnomocniczką Komitetu Wyborczego Wyborców (...) / dowód: potwierdzenie złożenia zawiadomienia o utworzeniu komitetu wyborczego wyborców’’ k. 14/. Uczestnik A. G. jest kandydatem zgłoszonym przez Komitet Wyborczy Wyborców (...). W dniu 14 października 2018 roku uczestnik A. G. w materiałach wyborczych, w szczególności w grafice opublikowanej na portalu społecznościowym (...) w grupie dyskusyjnej ,,W kontekście P.’’ zamieścił znak graficzny KWW (...) z jego przekreśleniem, z dopiskiem ,,nie głosuj na układy’’.

Uczestnik nie potrafił wskazać podczas przeprowadzonej rozprawy, jakie to układy wiążą kandydatów zgłoszonych przez wnioskodawcę. Wniosek podlegał uwzględnieniu w całości. Zgodnie z art. 111 § 1 ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. Kodeks wyborczy (Dz. U. 21, poz. 112 ze zm., dalej: kodeks wyborczy), jeżeli rozpowszechniane, w tym również w prasie w rozumieniu ustawy z dnia 26 stycznia 1984 r. - Prawo prasowe (Dz. U. Nr 5, poz. 24, z późn. zm.), materiały wyborcze, w szczególności plakaty, ulotki i hasła, a także wypowiedzi lub inne formy prowadzonej agitacji wyborczej, zawierają informacje nieprawdziwe, kandydat lub pełnomocnik wyborczy zainteresowanego komitetu wyborczego ma prawo wnieść do sądu okręgowego wniosek o wydanie orzeczenia:

1) zakazu rozpowszechniania takich informacji; 2)przepadku materiałów wyborczych zawierających takie informacje; 3)nakazania sprostowania takich informacji; 4)nakazania publikacji odpowiedzi na stwierdzenia naruszające dobra osobiste; 5)nakazania przeproszenia osoby, której dobra osobiste zostały naruszone; 6)nakazania uczestnikowi postępowania wpłacenia kwoty do 100.000 złotych na rzecz organizacji pożytku publicznego. Do uwzględnienia wniosku konieczne jest wykazanie spełnienia wszystkich przesłanek wynikających z art. 111 § 1 w zw. z art. 105 § 1 kodeksu wyborczego.

Konieczne jest wykazanie, że uczestnik postępowania rozpowszechnia informacje dotyczące kandydata w okresie kampanii wyborczej oraz że rozpowszechniane informacje są nieprawdziwe. Należy też wykazać, że publikacje te mają na celu zjednywanie zwolenników lub zdyskredytowanie przeciwników, czyli że są formą agitacji wyborczej. Jeżeli którakolwiek z tych przesłanek nie jest spełniona, wniosek w trybie art. 111 kodeksu wyborczego nie może zostać uwzględniony. Treść art. 111 § 1 Kodeksu wyborczego świadczy o tym, że mogą tutaj wchodzić w grę materiały wyborcze w szczególności plakaty, ulotki i hasła (z uwagi na użycie sformułowania „w szczególności” katalog jest tylko przykładowy), a także wypowiedzi lub inne formy prowadzonej agitacji wyborczej (brak katalogu choćby przykładowego, chodzi tylko o to, by była to forma agitacji wyborczej).

W ocenie Sądu analizując materiał dołączony do wniosku wskazać należy, że stanowi on niewątpliwie materiał wyborczy. Został sporządzony i zaprezentowany w trakcie kampanii wyborczej, był sformułowany publicznie na portalu (...) w grupie dyskusyjnej ,,W kontekście P.’’. Portal ma charakter ogólnodostępny, zatem publikowanie na nim wpisów, czy znaków graficznych stanowi rozpowszechnianie informacji. Przepis art. 106 § 1 ustawy Kodeks wyborczy stanowi, że agitację wyborczą może prowadzić każdy komitet wyborczy i każdy wyborca, w tym zbierać podpisy popierające zgłoszenia kandydatów po uzyskaniu pisemnej zgody pełnomocnika wyborczego.

Bezspornym w sprawie było, że uczestnik postępowania jest kandydatem innego Komitetu Wyborczego. Uczestnik mógł zatem prowadzić agitację wyborczą w rozumieniu Kodeksu wyborczego. Przepis art. 105 § 1 ustawy Kodeks wyborczy stanowi zaś, że agitacją wyborczą jest publiczne nakłanianie lub zachęcanie do głosowania w określony sposób, w tym w szczególności do głosowania na kandydata określonego komitetu wyborczego. Nakłanianie to oddziaływanie na decyzje drugiej osoby, które może mieć postać słownych wypowiedzi, ulotek, plakatów, ogłoszeń lub artykułów w prasie, wystąpień w środkach masowego przekazu, wystąpień przed zgromadzonymi na wiecu lub manifestacji, w miejscach publicznych (np. na targowiskach, w centrach handlowych itp.), może również odbywać się za pośrednictwem stron internetowych.

Zdaniem Sądu grafika ,,Nie głosuj na układy’’ zawiera sugestię dyskredytującą wnioskodawcę - Komitet Wyborczy Wyborców (...), którego zadaniem jest zgłaszanie kandydatów na radnych, a którzy w ocenie odbiorców grafiki mogą być niegodni do pełnienia tej funkcji. Uwzględniając powyższe, należało stwierdzić, że uczestnikowi postępowania, można było przypisać zachowania będące agitacją wyborczą. Zgodnie z obecnym brzmieniem przepisu art. 106 § 1 ustawy Kodeks wyborczy agitację wyborczą może prowadzić każdy komitet wyborczy i każdy wyborca bez konieczności uzyskania pisemnej zgody pełnomocnika wyborczego, gdyż tylko zbieranie podpisów popierających zgłoszenia kandydatów takiej zgody pełnomocnika wyborczego wymaga.

Jeśli nadto uwzględnić, że na ogólnodostępnym portalu społecznościowym określił wnioskodawcę jako ugrupowanie i osoby związane z KWW (...) mianem ,,układu’’ / wydruki z portalu – k. 5-6/, nie budziło większych wątpliwości, że wpis uczestnika stanowił publiczne zachęcanie do głosowania w określony sposób, tzn. z pewnością nie na wnioskodawcę. Uwzględniając powyższe, Sąd uznał, że wpisy uczestnika A. G. z 14 października 2018 r. na portalu społecznościowym F., w grupie dyskusyjnej ,, W kontekście P.’’, zawierały nieprawdziwe informacje w rozumieniu przepisu art. 111 § 1 ustawy Kodeks wyborczy i z tych względów uwzględnił wniosek co do zasady.

Określenie wnioskodawcy jako grupy przynależnej do formacji ,,Układ’’ mogło bowiem wywołać u przeciętnego wyborcy przeświadczenie, którego nie mógł on zweryfikować, że kandydaci na radnych reprezentujący wnioskodawcę są osobami niegodnymi kandydowania, na które nie można, nie warto głosować w nadchodzących wyborach samorządowych. Wobec powyższego, orzeczono jak w sentencji.