VIII U 3461/19 · Sąd powszechny

UZASADNIENIE Decyzją z dnia 5 czerwca 2019 roku Zakład Ubezpieczeń Społecznych I Oddział w Ł. stwierdził, że T. K. jest dłużnikiem Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z tytułu nieopłaconych składek na ubezpieczenie społeczne, ubezpieczenie zdrowotne i Fundusz Pracy, a zadłużenie wraz z należnymi odsetkami za zwłokę naliczonymi na dzień wydania decyzji wynosi łącznie 9.858,05 złotych, w tym: - z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne w ramach zakresów numerów deklaracji 01-39 za okres od sierpnia 2018 roku do marca 2019 roku w kwocie 6.394,35 złotych, odsetek za zwłokę 224 złotych; - z tytułu składek na ubezpieczenie zdrowotne w ramach zakresów numerów deklaracji 01-39 za okres od sierpnia 2018 roku do marca 2019 roku w kwocie 2.626,66 złotych, odsetek za zwłokę 81 złotych; - z tytułu składek na Fundusz Pracy w ramach zakresów numerów deklaracji 01-39 za okres od sierpnia 2018 roku do marca 2019 roku w kwocie 532,04 złotych. (decyzja – k 1 akt ZUS załączonych do akt sprawy VIII U 3461/19) W odwołaniu z dnia 17 lipca 2019 roku T.

K. wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji wskazując, że w okresie wskazanym w decyzji nie prowadził żadnej aktywności w zakresie działalności gospodarczej. (odwołanie k.

3) Odpowiadając na odwołanie pismem z dnia 1 sierpnia 2019 roku organ rentowy wniósł o jego oddalenie, wskazując wnioskodawca zawiesił swą działalność dopiero w dniu 16 lipca 2019 roku, a zatem po wydaniu zaskarżonej decyzji. ( odpowiedź na odwołanie k 25) Decyzją z dnia 6 września 2019 roku Zakład Ubezpieczeń Społecznych I Oddział w Ł. stwierdził, że T. K. jest dłużnikiem Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z tytułu nieopłaconych składek na ubezpieczenie społeczne, ubezpieczenie zdrowotne i Fundusz Pracy i Solidarnościowy Fundusz (...), a zadłużenie wraz z należnymi odsetkami za zwłokę naliczonymi na dzień wydania decyzji wynosi łącznie 2.540,84 złotych, w tym: - z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne w ramach zakresów numerów deklaracji 01-39 za okres od kwietnia 2019 roku do maja 2019 roku w kwocie 1.669,10 złotych, odsetek za zwłokę 38złotych; - z tytułu składek na ubezpieczenie zdrowotne w ramach zakresów numerów deklaracji 01-39 za okres od kwietnia 2019 roku do maja 2019 roku w kwocie 684,64 złotych, odsetek za zwłokę 9 złotych; - z tytułu składek na Fundusz Pracy i Solidarnościowy Fundusz (...) w ramach zakresów numerów deklaracji 01-39 za okres od kwietnia 2019 roku do maja 2019 roku w kwocie 140,10 złotych. (decyzja – w aktach ZUS załączonych do akt sprawy VIII U 4481/19) W odwołaniu z dnia 11 października 2019 roku T.

K. wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji wskazując, że w okresie wskazanym w decyzji nie prowadził żadnej aktywności w zakresie działalności gospodarczej. (odwołanie k. 3 akt VIII U 4481/19) Odpowiadając na odwołanie pismem z dnia 24 października 2019 roku organ rentowy wniósł o jego oddalenie, wskazując, że wnioskodawca zawiesił swą działalność dopiero w dniu 16 lipca 2019 roku, a zatem po okresie objętym zaskarżoną decyzją. ( odpowiedź na odwołanie k 26 akt VIII U 4481/19) Postanowieniem z dnia 31 października 2019 roku sprawy obu opisanych odwołań T.

K. zostały połączone do wspólnego rozpoznania i rozstrzygnięcia. (postanowienie k 28 akt VIII U 4481/19) Sąd Okręgowy ustalił następujący stan faktyczny: T. K. jest przedsiębiorcą prowadzącym działalność gospodarczą w oparciu o wpis do ewidencji działalności gospodarczej. Swą działalność rozpoczął w dniu 15 lipca 2006 roku. W dniu 16 lipca 2019 roku zawiesił wykonywanie tej działalności. (wydruk (...) k 4) W okresie od sierpnia 2018 roku do maja 2019 roku wnioskodawca nie osiągnął żadnych przychodów, nie generował nawet żadnych kosztów.

Nie zawiesił jednak w tym okresie działalności. (niesporne) Powyższe ustalenia pozostawały w sprawie niesporne. Rozstrzygnięcia wymagała jedynie kwestia prawna.

Sąd Okręgowy zważył, co następuje:

Odwołanie jest niezasadne. Zgodnie bowiem z brzmieniem art.6 ust.1 pkt 5, art.12 ust.1 ustawy z dnia 13 października 1998 roku o systemie ubezpieczeń społecznych (t.j. Dz.U. z 2020 roku, poz.266) obowiązkowym ubezpieczeniom emerytalnym i rentowym, wypadkowym - podlegają osoby fizyczne, które na obszarze Rzeczypospolitej Polskiej są osobami prowadzącymi pozarolniczą działalność oraz osobami z nimi współpracującymi. Obowiązek podlegania ubezpieczeniom społecznym powstaje od dnia rozpoczęcia wykonywania działalności i istnieje do dnia zaprzestania wykonywania tej działalności. (art.13 ust.4 ustawy) Zgodnie z dyspozycją art. 17 ust. 3 powołanej ustawy składki na ubezpieczenia emerytalne, rentowe, chorobowe i wypadkowe osoby prowadzące pozarolniczą działalność gospodarczą sami obliczają i przekazują co miesiąc do Zakładu.

Na mocy art.46 ust.1 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych płatnik składek jest obowiązany według zasad wynikających z przepisów ustawy obliczać, potrącać z dochodów ubezpieczonych, rozliczać oraz opłacać należne składki za każdy miesiąc kalendarzowy. Obowiązujący w spornym okresie przepis art.66 ust.1 pkt 1 lit c ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 roku o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (obecnie - t.j. Dz.U. z 2019 roku, poz.1373) stanowił, iż obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego podlegają osoby spełniające warunki do objęcia ubezpieczeniami społecznymi, które są osobami prowadzącymi działalność pozarolniczą lub osobami z nimi współpracującymi, z wyłączeniem osób, które zawiesiły wykonywanie działalności gospodarczej na podstawie przepisów o swobodzie działalności gospodarczej.

Na podstawie art. 69 ust. 1 wyżej wskazanej ustawy obowiązek ubezpieczenia zdrowotnego osób prowadzących działalność gospodarczą powstaje i wygasa w terminach określonych w przepisach o ubezpieczeniach społecznych. Stosownie zaś do brzmienia art.74 ust.1 tej drugiej ustawy do ubezpieczenia zdrowotnego osób objętych ubezpieczeniami społecznymi (…) stosuje się odpowiednio przepisy dotyczące zasad, trybu i terminu zgłaszania do ubezpieczenia społecznego (…). W myśl zaś przepisu art.107 ust.1 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 roku o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (t.j.

Dz.U. z 2019 roku, poz.1482) składki na Fundusz Pracy opłaca się za okres trwania obowiązkowych ubezpieczeń emerytalnego i rentowych w trybie i na zasadach przewidzianych dla składek na ubezpieczenia społeczne. Zgodnie z ustalonym przez Sąd i niespornym stanem faktycznym wynika, że w spornym okresie - od sierpnia 2018 roku do maja 2019 roku roku T. K. nie osiągnął żadnych przychodów, nie generował żadnych kosztów. Okoliczności te jednak – w ocenie Sądu rozpoznającego przedmiotową sprawę - nie mogą stanowić podstawy do wzruszenia zaskarżonych decyzji, stwierdzających zadłużenie z tytułu składek w niekwestionowanej przez wnioskodawcę wysokości.

W myśl bowiem brzmienia art.36a ust.2 cytowanej ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych zawieszenie wykonywania działalności gospodarczej powoduje ustanie obowiązku ubezpieczeń społecznych od dnia, w którym rozpoczyna się zawieszenie wykonywania działalności gospodarczej, do dnia poprzedzającego dzień wznowienia wykonywania działalności gospodarczej. Przepis ten został wprowadzony do komentowanej ustawy z dniem 20 września 2008 roku na podstawie art. 7 pkt 2 ustawy z dnia 10 lipca 2008 roku o zmianie ustawy o swobodzie działalności gospodarczej oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz.U.

Nr 141, poz. 888), która wdrożyła do polskiego porządku prawnego instytucję zawieszenia wykonywania działalności gospodarczej. Wyłączenie osób prowadzących pozarolniczą działalność gospodarczą z obowiązku podlegania ubezpieczeniom społecznym w okresie zawieszenia tej działalności znalazło wyraz w zmienionym brzmieniu art. 13 pkt 4 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych, zgodnie z którym osoby prowadzące pozarolniczą działalność podlegają wprawdzie obowiązkowo ubezpieczeniom społecznym od dnia rozpoczęcia wykonywania działalności do dnia zaprzestania wykonywania tej działalności, lecz z wyłączeniem okresu, na który wykonywanie działalności zostało zawieszone na podstawie przepisów o swobodzie działalności gospodarczej.

Okres zawieszenia wykonywania działalności gospodarczej zgodnie z art. 14a ust. 1 ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej (Dz.U. Nr 173, poz. 1807 z późn.zm.) wynosi od 30 dni do 24 miesięcy. Poprzez ustawę z dnia 10 lipca 2008 roku o zmianie ustawy o swobodzie działalności gospodarczej oraz o zmianie niektórych innych ustaw wprowadzono do ustawy o swobodzie działalności gospodarczej oraz do utrzymanych w mocy do 30 czerwca 2011 roku przepisów ustawy – Prawo działalności gospodarczej istotne novum, polegające na możliwości czasowego zawieszenia wykonywania działalności gospodarczej przez przedsiębiorcę, i jednocześnie nałożono na przedsiębiorcę wpisanego do ewidencji działalności gospodarczej obowiązek dokonania zgłoszenia do tej ewidencji zawiadomienia o zawieszeniu wykonywania (o wznowieniu wykonywania uprzednio zawieszonej) działalności gospodarczej.

W przypadku przedsiębiorcy wpisanego do Krajowego Rejestru Sądowego wniosek o ujawnienie zawieszenia (wznowienia) wykonywania działalności gospodarczej należy złożyć do sądu rejestrowego. Należy wobec powyższego przyjąć, że osoba prowadząca pozarolniczą działalność, która czasowo zaprzestała faktycznego prowadzenia działalności gospodarczej jest zwolniona z obowiązku podlegania ubezpieczeniom społecznym i ubezpieczeniu zdrowotnemu (w tym z obowiązku odprowadzania składek na te ubezpieczenia) tylko wówczas, gdy wypełniła ciążący na niej – na podstawie przepisów o swobodzie działalności gospodarczej – obowiązek ujawnienia tego faktu w odpowiednim rejestrze (w ewidencji działalności gospodarczej lub w Krajowym Rejestrze Sądowym).

Jeśli zaniechała tego obowiązku, to okres faktycznego niewykonywania działalności pozarolniczej nie zwalnia jej z obowiązku odprowadzania należnych składek Z tych względów Sąd na postawie art.477 14 § 1 k.p.c. oddalił odwołanie jako niezasadne.