IV Ka 847/19 · Sąd powszechny

Formularz UK 2 Sygnatura akt VII Ka 668/22 Załącznik dołącza się w każdym przypadku.

Sygn. akt II Ka 706/22 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 8 listopada 2022r. Sąd Okręgowy w Siedlcach II Wydział Karny w składzie: Przewodniczący: SSO Grażyna Jaszczuk Protokolant: p. o. sekr. sąd. Olga Wojtczuk przy udziale Prokuratora Joanny Zaniewicz po rozpoznaniu w dniu 8 listopada 2022 r. sprawy G. P. s. H. oskarżonego z art. 244 kk w zw. z art. 12 § 1 kk w zw. z art. 64 § 1 kk na skutek apelacji, wniesionej przez obrońcę oskarżonego od wyroku Sądu Rejonowego w Węgrowie z dnia 12 sierpnia 2022 r. sygn. akt II K 230/20 I. zaskarżony wyrok zmienia w ten sposób, że: 1. z opisu czynu eliminuje stwierdzenie „przy czym czynu tego dopuścił się w ciągu 5 lat po odbyciu kary pozbawienia wolności w rozmiarze co najmniej 6 miesięcy będąc uprzednio skazanym za umyślne przestępstwo podobne”, a z kwalifikacji prawnej czynu eliminuje art. 64 § 1 kk, 2. za podstawę prawną skazania przyjmuje art. 244 kk w zw. z art. 12 § 1 kk, a za podstawę wymiaru kary art. 244 kk i orzeczoną karę pozbawienia wolności obniża do 6 (sześciu) miesięcy; II. w pozostałej części wyrok utrzymuje w mocy; III. zasądza od Skarbu Państwa na rzecz adw. K. S. 516,60 złotych (w tym 96,60 złotych podatku VAT) za obronę z urzędu oskarżonego w postępowaniu odwoławczym; IV. zasądza od oskarżonego na rzecz Skarbu Państwa 120 złotych tytułem opłaty za obie instancje i 20 złotych tytułem wydatków postępowania odwoławczego; V. zwalnia oskarżonego od pozostałych wydatków stwierdzając, że ponosi je Skarb Państwa. UZASADNIENIE Formularz UK 2 Sygnatura akt II Ka 706/22 Załącznik dołącza się w każdym przypadku. Podać liczbę załączników: 1 1. CZĘŚĆ WSTĘPNA 1.1. Oznaczenie wyroku sądu pierwszej instancji Wyrok Sądu Rejonowego w Węgrowie z dnia 12 sierpnia 2022 r., sygn. II K 230/20 1.2. Podmiot wnoszący apelację ☐ oskarżyciel publiczny albo prokurator w sprawie o wydanie wyroku łącznego ☐ oskarżyciel posiłkowy ☐ oskarżyciel prywatny ☒ obrońca ☐ oskarżony albo skazany w sprawie o wydanie wyroku łącznego ☐ inny 1.3. Granice zaskarżenia 1.3.1. Kierunek i zakres zaskarżenia ☒ na korzyść ☐ na niekorzyść ☒ w całości ☐ w części ☐ co do winy ☐ co do kary ☐ co do środka karnego lub innego rozstrzygnięcia albo ustalenia 1.3.2. Podniesione zarzuty Zaznaczyć zarzuty wskazane przez strony w apelacji ☐ art. 438 pkt 1 k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w zakresie kwalifikacji prawnej czynu przypisanego oskarżonemu ☐ art. 438 pkt 1a k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w innym wypadku niż wskazany w art. 438 pkt 1 k.p.k., chyba że pomimo błędnej podstawy prawnej orzeczenie odpowiada prawu ☒ art. 438 pkt 2 k.p.k. – obraza przepisów postępowania, jeżeli mogła ona mieć wpływ na treść orzeczenia ☐ art. 438 pkt 3 k.p.k. – błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia, jeżeli mógł on mieć wpływ na treść tego orzeczenia ☐ art. 438 pkt 4 k.p.k. – rażąca niewspółmierność kary, środka karnego, nawiązki lub niesłusznego zastosowania albo niezastosowania środka zabezpieczającego, przepadku lub innego środka ☐ art. 439 k.p.k. ☐ brak zarzutów 1.4. Wnioski ☐ uchylenie ☒ zmiana 2. Ustalenie faktów w związku z dowodami przeprowadzonymi przez sąd odwoławczy 2.1. Ustalenie faktów 2.1.1. Fakty uznane za udowodnione Lp. Oskarżony Fakt oraz czyn, do którego fakt się odnosi Dowód Numer karty ---- ---------------------- ------------------------------------------------------------- -------------- -------------- 2.1.2. Fakty uznane za nieudowodnione Lp. Oskarżony Fakt oraz czyn, do którego fakt się odnosi Dowód Numer karty ------- ---------------------- -------------------------------------------------------------- ------------- -------------- 2.2. Ocena dowodów 2.2.1. Dowody będące podstawą ustalenia faktów Lp. faktu z pkt 2.1.1 Dowód Zwięźle o powodach uznania dowodu ------------------ ------------------------------------- --------------------------------------------------------------------------- 2.2.2. Dowody nieuwzględnione przy ustaleniu faktów(dowody, które sąd uznał za niewiarygodne oraz niemające znaczenia dla ustalenia faktów) Lp. faktu z pkt 2.1.1 albo 2.1.2 Dowód Zwięźle o powodach nieuwzględnienia dowodu ------------------ ------------------------------------- --------------------------------------------------------------------------- 3. STANOWISKO SĄDU ODWOŁAWCZEGO WOBEC ZGŁOSZONYCH ZARZUTÓW i wniosków Lp. Zarzut 1. Obraza art. 7 kpk, polegająca na niewłaściwej ocenia materiału dowodowego poprzez przyjęcie za niewiarygodne wyjaśnień oskarżonego i oparcie się przez Sąd w znacznej mierze na zeznaniach M. P.. ☐ zasadny ☐ częściowo zasadny ☒ niezasadny Zwięźle o powodach uznania zarzutu za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny Sąd Okręgowy nie stwierdził obrazy przepisu art. 7 kpk. Argumenty skarżącego mające poprzeć podniesiony zarzut były wyłącznie polemiczne, pozbawione rzeczowego punktu zaczepienia, który wskazywałby na wadliwość rozumowania Sądu I instancji w ocenie dowodów, naruszenie zasad logiki i doświadczenia życiowego. Autor apelacji zredagował ją dodatkowo w takich czasownikowych formach gramatycznych, z których wynikałoby, że konflikt między stronami nadal istnieje i jest dość żywy, podczas gdy świadek M. P. zmarła niemal 2 lata temu (8 grudnia 2020 r., k. 128 akt zgonu). Wbrew sugestiom obrońcy, sam fakt pokrewieństwa i relacje na linii matka-syn nie odbierał odgórnie waloru wiarygodności relacji pokrzywdzonej, lecz implikował jedynie wnikliwszą analizę tegoż dowodu. Z uzasadnienia zaskarżonego wyroku wynikało, że odrzucenie wyjaśnień oskarżonego G. P. nastąpiło niejako a contrario, stanowiąc konsekwencję obdarzenia wiarą relacji M. P.. Wiarygodność i moc poszczególnych dowodów nie podlega klasyfikacji parametrycznej, stąd przekonania i twierdzenia obrony mogą być odmienne od przekonań i wniosków Sądu ferującego wyrok. Rozwiązanie pozornej sprzeczności istnienia dwóch wersji tego samego zdarzenia tkwi w ustawowym przyznaniu kompetencji Sądowi, a nie obrońcy, ustalenia według swobodnego uznania, którą spośród prawdopodobnych wersji uznaje za prawdziwą. W sprawie niniejszej Sąd a quo dokonał tego w granicach art. 7 kpk, do czego Sąd ad quem nie miał zastrzeżeń. Wyrok skazujący wydany w tej sprawie nie opierał się na zeznaniach jednego świadka M. P., czego w złożonej apelacji skarżący wydawał się nie dostrzegać. Za stwierdzeniem winy oskarżonego przemawiały także inne dowody, wspierające relację pokrzywdzonej, wymienione i omówione w uzasadnieniu pierwszoinstancyjnym. Brak precyzji w zeznaniach interweniujących funkcjonariuszy Policji i członków rodziny P., dotyczący konkretnych dat, w których oskarżony miał naruszać zakaz zbliżania się do pokrzywdzonej, nie był konieczny w sytuacji, w której oskarżonego skazano nie za jednostkowe naruszenie zakazu, lecz nierespektowanie go w określonym przedziale czasowym (od 27 grudnia 2018 r. do 31 stycznia 2019 r.), co skutkowało zastosowaniem art. 12 § 1 kk. Puentując, Sąd Rejonowy z całokształtu materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie wyciągnął prawidłowe wnioski, zgodne z przepisem art. 7 kpk i to na ich podstawie poczynił ustalenia faktyczne, rzutujące na kształt zaskarżonego wyroku. Wniosek - o zmianę zaskarżonego wyroku i uniewinnienie oskarżonego; ☐ zasadny ☐ częściowo zasadny ☒ niezasadny Zwięźle o powodach uznania wniosku za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny. Bezzasadność zarzutu warunkowała bezzasadność wniosku. 4. OKOLICZNOŚCI PODLEGAJĄCE UWZGLĘDNIENIU Z URZĘDU 1. ---------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------- Zwięźle o powodach uwzględnienia okoliczności ------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------ 5. ROZSTRZYGNIĘCIE SĄDU ODWOŁAWCZEGO 5.1. Utrzymanie w mocy wyroku sądu pierwszej instancji 1. Przedmiot utrzymania w mocy Rozstrzygnięcie o winie oskarżonego za przestępstwo z art. 244 kk w zw. z art. 12 § 1 kk, polegające na niestosowaniu się do zakazu zbliżania się do M. P., orzeczonego uprzednio prawomocnym wyrokiem. Zwięźle o powodach utrzymania Bezzasadność wniesionej apelacji, w której negowano winę oskarżonego. 5.2. Zmiana wyroku sądu pierwszej instancji Wyeliminowanie recydywy i złagodzenie pierwszoinstancyjnego rozstrzygnięcia o karze. Sąd Okręgowy zaskarżony wyrok zmienił w ten sposób, że: 1. z opisu czynu wyeliminował stwierdzenie „przy czym czynu tego dopuścił się w ciągu 5 lat po odbyciu kary pozbawienia wolności w rozmiarze co najmniej 6 miesięcy, będąc uprzednio skazanym za umyślne przestępstwo podobne”, a z kwalifikacji prawnej czynu wyeliminował art. 64 § 1 kk; 2. za podstawę prawną skazania przyjął art. 244 kk w zw. z art. 12 § 1 kk, a za podstawę wymiaru kary art. 244 kk i orzeczoną karę pozbawienia wolności obniżył do 6 (sześciu) miesięcy. Zwięźle o powodach zmiany Na rozprawie apelacyjnej zarówno obrońca, jak i prokurator wnieśli o wyeliminowanie działania oskarżonego w warunkach recydywy, z uwagi na dane zawarte w Karcie Karnej oskarżonego. Wnioski te były słuszne i należało je uwzględnić. Zgodnie z art. 64 § 1 kk, jeżeli sprawca skazany za przestępstwo umyślne na karę pozbawienia wolności popełnia w ciągu 5 lat po odbyciu co najmniej 6 miesięcy kary umyślne przestępstwo podobne do przestępstwa, za które był już skazany, sąd może wymierzyć karę przewidzianą za przypisane sprawcy przestępstwo w wysokości do górnej granicy ustawowego zagrożenia zwiększonego o połowę. Aby możliwym było przypisanie sprawcy działania w warunkach recydywy w typie podstawowym, wszystkie przesłanki wskazane w przepisie art. 64 § 1 kk muszą zostać spełnione kumulatywnie. W sprawie niniejszej recydywę należało wyeliminować z trzech powodów. Po pierwsze - w dacie czynu z aktu oskarżenia (czasookres od 27 grudnia 2018 r. do 31 stycznia 2019 r). nie został spełniony warunek odbycia przez G. P. co najmniej 6 miesięcy kary za przestępstwo podobne ze sprawy II K 437/18. Kara pozbawienia wolności ze sprawy II K 437/18 została podsądnemu wprowadzona do wykonania dopiero po tym, gdy tenże wyrok stał się prawomocny – czyli po 27 grudnia 2018 r. Bez 6 miesięcy odbycia kary pozbawienia wolności z w/w sprawy w dacie czynu z a/o, odpadła jedna z koniecznych przesłanek z art. 64 § 1 kk, które jak już wskazano musiały być spełnione łącznie. Po drugie – w ocenie Sądu Okręgowego, w składzie orzekającym w tej sprawie, nie został spełniony warunek podobieństwa między przestępstwami, za które G. P. został skazany w powyższych sprawach, tj. art. 207 § 1 kk i art. 244 kk. Przestępstwo znęcania się należy do kategorii przestępstw przeciwko rodzinie i opiece, zaś naruszenie zakazu orzeczonego prawomocnym wyrokiem do kategorii przestępstw przeciwko wymiarowi sprawiedliwości. Jak orzekł Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 20 października 2011 r., sygn. V KK 320/11, w przypadku przestępstw określonych w art. 244 kk oraz 178a § 1 kk nie jest spełniony warunek jednorodzajowości pozwalający na przyjęcie, że mają one podobny charakter (art. 115 § 3 kk). Przestępstwa te skierowane są bowiem przeciwko odmiennym dobrom prawnym. Czyn zabroniony naruszenia orzeczonego środka karnego zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych (art. 244 kk) skierowany jest przeciwko wymiarowi sprawiedliwości, w szczególności zaś przeciwko autorytetowi prawomocnych orzeczeń sądowych ustanawiających zakazy określonego postępowania (w tym przypadku prowadzenia pojazdów mechanicznych), co jest warunkiem przestrzegania i wykonywania tych orzeczeń. Z kolei przedmiotem ochrony typu czynu karalnego z art. 178a § 1 kk jest bezpieczeństwo uczestników ruchu komunikacyjnego. Nie są to dobra tego samego rodzaju, co wyklucza przyjęcie podobieństwa pomiędzy przestępstwem z art. 244 oraz 178a § 1 kk (OSNwSK 2011 nr 1, poz. 1908, Legalis nr 499580). Powyższe orzeczenie SN dotyczy art. 244 kk w relacji do art. 178a § 1 kk, w przedmiotowej sprawie zaś do czynienia mieliśmy z art. 244 kk w relacji do art. 207 § 1 kk, aczkolwiek per analogiam, zasada jest ta sama. W obu rozważanych przypadkach chodzi o autorytet prawomocnych orzeczeń sądowych ustanawiających zakaz określonego zachowania w kontraście do czynu penalizowanego w innym rozdziale Kodeksu Karnego. Co prawda, w ostatnim czasie poglądy prezentowane w judykaturze ewoluowały. W orzecznictwie Sądu Najwyższego wskazuje się, że podobieństwo przestępstw w rozumieniu art. 115 § 3 kk oceniać należy według każdego z atakowanych nimi dóbr niezależnie od tego czy pozostaje ono głównym czy ubocznym przedmiotem ochrony (por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 21 czerwca 2018 r., sygn. IV KK 369/17, Prok. i Pr. 2018 nr 12, poz. 3 i 8, KZS 2019 nr 12, Legalis nr 1828069, bardzo podobnie Sąd Najwyższy w postanowieniu z dnia 4 lutego 2021 r., sygn. III KK 405/20, LEX nr 3120272). W sprawie niniejszej, podsądny najpierw został skazany w sprawach II K 303/12 i II K 437/18 za znęcanie się nad matką (art. 207 § 1 kk), później zaś przypisano mu niestosowania się do zakazu zbliżania się do niej (art. 244 kk). Ubocznie drugie z tychże przestępstw chroniło zatem bezpieczeństwo pokrzywdzonej i jej wolność od stwarzania oskarżonemu sytuacji, a których mogły jej ponownie zagrażać. Jak orzekł Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 26 maja 2020 r., sygn. IV KK 737/19, przestępstwo z art. 178a § 1 i 4 in fine kk jest przestępstwem podobnym w rozumieniu art. 115 § 3 kk do występku niezastosowania się do zakazu prowadzenia pojazdów, o którym mowa w art. 244 kk i może stanowić podstawę przypisania oskarżonemu tego ostatniego przestępstwa jako popełnionego w warunkach recydywy (OSNKW 2020, nr 8, poz. 32, LEX). Niemniej jednak, dostrzegając opisaną powyżej niespójność w orzecznictwie, Sąd Okręgowy, w składzie orzekającym w tej sprawie, opowiada się za pierwszą ze wskazanych linii orzeczniczych SN, zgodnie z którą decydujący w aspekcie podobieństwa jest główny przedmiot ochrony jaki penalizują rozważane przepisy części szczególnej Kodeksu Karnego. Po trzecie zaś – Sąd nie przyjął recydywy w oparciu o skazanie G. P. ze sprawy II K 303/12. Podsądny odbywał karę pozbawienia wolności z tej sprawy w okresie od 31.08.2012 r. do 29.08.2014 r., czyli ponad 6 miesięcy. Nie dlatego, że naruszałoby to zasadę skargowości i wyjście poza granice czynu z a/o, bo akurat to nie stanowiło problemu (por. postanowienie SN z 10.03.2022 r., III KK 44/22, LEX nr 3362151). W akcie oskarżenia wniesionym w tej sprawie recydywa była ujęta. Polskiej procedurze karnej obce są rozwiązania przyjęte w przeszłości w cywilnym, formułkowym postępowaniu sądowym w prawie rzymskim, w którym niezwykle istotne znaczenie miało wypowiadanie ściśle określonych prawem formuł, przy czym jakikolwiek błąd w tym zakresie skutkował odmową udzielenia określonej osobie ochrony procesowej. Sąd Okręgowy, nie przyjął recydywy w oparciu o uprzednie skazanie II K 303/12 dlatego, że również w tej sprawie brak było podobieństwa przestępstw, za które został podsądny ten został skazany, co omówiono już powyżej. Złagodzenie pierwszoinstancyjnego rozstrzygnięcia o karze. W wyroku Sądu Rejonowego G. P. wymierzono karę 10 miesięcy pozbawienia wolności. Sąd Okręgowy złagodził ją do 6 miesięcy. Było to następstwem wyeliminowania działania oskarżonego w warunkach recydywy. Ponadto, czyn z art. 244 kk zagrożony jest karą pozbawienia wolności od 3 miesięcy do lat 5, a miarą surowości był również stopień wykorzystania tychże tzw. widełek, czyli zagrożenia ustawowego. Obecnie kara ta będzie stanowić dwukrotność dolnego zagrożenia ustawowego, będzie zatem uwzględniać rozciągnięcie w czasie przypisanego mu przestępstwa. Bilans okoliczności łagodzących i obciążających oskarżonego, występujących w sprawie niniejszej, z których jedną z najbardziej obciążających wyeliminowano w II instancji, co omówiono powyżej, przemawiał za uznaniem, iż 6 miesięcy izolacji więziennej będzie dla podsądnego wystarczającą represją karną, która spełni cele prewencji tak ogólnej, jak i indywidualnej, dając oskarżonemu do myślenia nad skutkami swojego bezprawnego działania. 5.3. Uchylenie wyroku sądu pierwszej instancji 5.3.1. Przyczyna, zakres i podstawa prawna uchylenia 1.1. ---------------------------------------------------------------------------------- ☐ art. 439 k.p.k. Zwięźle o powodach uchylenia ------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------ 2.1. Konieczność przeprowadzenia na nowo przewodu w całości ☐ art. 437 § 2 k.p.k. Zwięźle o powodach uchylenia ----------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------- 3.1. Konieczność umorzenia postępowania ☐ art. 437 § 2 k.p.k. Zwięźle o powodach uchylenia i umorzenia ze wskazaniem szczególnej podstawy prawnej umorzenia ----------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------- 4.1. ---------------------------------------------------------------------------------- ☐ art. 454 § 1 k.p.k. Zwięźle o powodach uchylenia ------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------ 5.3.2. Zapatrywania prawne i wskazania co do dalszego postępowania --------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------- 5.4. Inne rozstrzygnięcia zawarte w wyroku Punkt rozstrzygnięcia z wyroku Przytoczyć okoliczności --------------------- -------------------------------------------------------------------------------------------------------------- 6. Koszty Procesu P unkt rozstrzygnięcia z wyroku Przytoczyć okoliczności II. Na podstawie art. 29 ust. 1 ustawy z dnia 26 maja 1982 r. Prawo o adwokaturze (tj. z dnia 29 lipca 2019 r., Dz. U. z 2019 r., poz. 1513) Sąd Okręgowy zasądził od Skarbu Państwa na rzecz adw. K. S. kwotę 516,60 zł (w tym 96,60 zł podatku VAT) tytułem zwrotu nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej oskarżonemu z urzędu w postępowaniu odwoławczym, ustalając wysokość tej kwoty na podstawie § 17 ust. 2 pkt 4 Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 03 października 2016 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu (tj. z dnia 30 listopada 2018 r., Dz. U. z 2019 r., poz. 18). III i IV. Na podstawie art. 634 w zw. z art. 627 kpk oraz art. 2 ust. 4 w zw. z art. 10 ust. 1 ustawy z dnia 23 lipca 1973 r. o opłatach w sprawach karnych zasądzono od oskarżonego na rzecz Skarbu Państwa 120 złotych tytułem opłaty od kary oraz 20 złotych tytułem wydatków postępowania odwoławczego. Jednocześnie, Sąd na podstawie art. 634 kpk w zw. z art. 624 § 1 kpk zwolnił oskarżonego od pozostałych wydatków stwierdzając, że poniesie je Skarb Państwa. Tego rodzaju finalne rozstrzygnięcia stanowiły konsekwencję złagodzenia orzeczenia o karze. Sąd Okręgowy orzekł o opłacie za obie instancje wg kary przez siebie orzeczonej. Uwzględniało także sytuację rodziną, majątkową i osobistą oskarżonego oraz jego możliwości zarobkowe, które poprzez wprowadzenie mu do wykonania kary więziennej zostaną nader ograniczone. 7. PODPIS 1.3. Granice zaskarżenia Kolejny numer załącznika 1 Podmiot wnoszący apelację Obrońca oskarżonego Rozstrzygnięcie, brak rozstrzygnięcia albo ustalenie, którego dotyczy apelacja Cały wyrok 1.3.1. Kierunek i zakres zaskarżenia ☒ na korzyść ☐ na niekorzyść ☒ w całości ☐ w części ☐ co do winy ☐ co do kary ☐ co do środka karnego lub innego rozstrzygnięcia albo ustalenia 1.3.2. Podniesione zarzuty Zaznaczyć zarzuty wskazane przez strony w apelacji ☐ art. 438 pkt 1 k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w zakresie kwalifikacji prawnej czynu przypisanego oskarżonemu ☐ art. 438 pkt 1a k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w innym wypadku niż wskazany w art. 438 pkt 1 k.p.k., chyba że pomimo błędnej podstawy prawnej orzeczenie odpowiada prawu ☒ art. 438 pkt 2 k.p.k. – obraza przepisów postępowania, jeżeli mogła ona mieć wpływ na treść orzeczenia ☐ art. 438 pkt 3 k.p.k. – błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia, jeżeli mógł on mieć wpływ na treść tego orzeczenia ☐ art. 438 pkt 4 k.p.k. – rażąca niewspółmierność kary, środka karnego, nawiązki lub niesłusznego zastosowania albo niezastosowania środka zabezpieczającego, przepadku lub innego środka ☐ art. 439 k.p.k. ☐ brak zarzutów 1.4. Wnioski ☐ uchylenie ☒ zmiana

Sygn. akt VI Ka 396/21 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 28 października 2021 r. Sąd Okręgowy w Jeleniej Górze w VI Wydziale Karnym Odwoławczym w składzie: Przewodniczący – Sędzia Karin Kot (spr.) Sędzia Klara Łukaszewska Sędzia Andrzej Tekieli Protokolant Sylwia Piliszewska przy udziale prokuratora Prokuratury Rejonowej w Jeleniej Górze: Urszuli Ziembickiej po rozpoznaniu w dniu 28 października 2021r. sprawy P. C. ur. (...) w K. s. J., M. z domu W. oskarżonego z art. 62 ust. 2 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o przeciwdziałaniu narkomanii i in. z powodu apelacji wniesionych przez obrońców od wyroku Sądu Rejonowego w Jeleniej Górze z dnia 15 kwietnia 2021 r. sygn. akt II K 75/21 I. utrzymuje w mocy zaskarżony wyrok wobec oskarżonego P. C.; II. zwalnia oskarżonego od zapłaty na rzecz Skarbu Państwa kosztów sądowych za postępowanie odwoławcze, obciążając nimi Skarb Państwa. UZASADNIENIE Formularz UK 2 Sygnatura akt VI Ka 396/21 Załącznik dołącza się w każdym przypadku. Podać liczbę załączników: 2 CZĘŚĆ WSTĘPNA 1.1. Oznaczenie wyroku sądu pierwszej instancji Wyrok Sądu Rejonowego w Jeleniej Górze z dnia 15 kwietnia 2021 r., sygn. akt II K 75/21 1.2. Podmiot wnoszący apelację ☐ oskarżyciel publiczny albo prokurator w sprawie o wydanie wyroku łącznego ☐ oskarżyciel posiłkowy ☐ oskarżyciel prywatny ☒ obrońca oskarżonego ☐ oskarżony albo skazany w sprawie o wydanie wyroku łącznego ☐ inny 1.3. Granice zaskarżenia 1.3.1. Kierunek i zakres zaskarżenia ☒ na korzyść ☐ na niekorzyść ☐ w całości ☒ w części ☐ co do winy ☒ co do kary ☐ co do środka karnego lub innego rozstrzygnięcia albo ustalenia 1.3.2. Podniesione zarzuty Zaznaczyć zarzuty wskazane przez strony w apelacji ☐ art. 438 pkt 1 k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w zakresie kwalifikacji prawnej czynu przypisanego oskarżonemu ☐ art. 438 pkt 1a k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w innym wypadku niż wskazany w art. 438 pkt 1 k.p.k., chyba że pomimo błędnej podstawy prawnej orzeczenie odpowiada prawu ☐ art. 438 pkt 2 k.p.k. – obraza przepisów postępowania, jeżeli mogła ona mieć wpływ na treść orzeczenia ☐ art. 438 pkt 3 k.p.k. – błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia, jeżeli mógł on mieć wpływ na treść tego orzeczenia ☒ art. 438 pkt 4 k.p.k. – rażąca niewspółmierność kary, środka karnego, nawiązki lub niesłusznego zastosowania albo niezastosowania środka zabezpieczającego, przepadku lub innego środka ☐ art. 439 k.p.k. ☐ brak zarzutów 1.4. Wnioski ☐ uchylenie ☒ zmiana Ustalenie faktów w związku z dowodami przeprowadzonymi przez sąd odwoławczy 2.1. Ustalenie faktów 2.1.1. Fakty uznane za udowodnione Lp. Oskarżony Fakt oraz czyn, do którego fakt się odnosi Dowód Numer karty ------------------ ---------------------------------------------------- ------------ ------------ 2.1.2. Fakty uznane za nieudowodnione Lp. Oskarżony Fakt oraz czyn, do którego fakt się odnosi Dowód Numer karty ------------------ ---------------------------------------------------- ------------ ------------ 2.2. Ocena dowodów 2.2.1. Dowody będące podstawą ustalenia faktów Lp. faktu z pkt 2.1.1 Dowód Zwięźle o powodach uznania dowodu ------------------------------ --------------------------------------------------------------- 2.2.2. Dowody nieuwzględnione przy ustaleniu faktów(dowody, które sąd uznał za niewiarygodne oraz niemające znaczenia dla ustalenia faktów) Lp. faktu z pkt 2.1.1 albo 2.1.2 Dowód Zwięźle o powodach nieuwzględnienia dowodu ------------------------------ --------------------------------------------------------------- 3. STANOWISKO SĄDU ODWOŁAWCZEGO WOBEC ZGŁOSZONYCH ZARZUTÓW i wniosków Lp. Zarzut 1. Rażąca niewspółmierność kary pozbawienia wolności określonej w pkt I, II, III, IV i V części dyspozytywnej wyroku, polegającej na wymierzeniu oskarżonemu odpowiednio: - w pkt I za czyn opisany w pkt 1 części wstępnej wyroku, tj. za czyn z art. 62 ust. 2 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o przeciwdziałaniu narkomanii kary 2 lat pozbawienia wolności; - w pkt II za czyn opisany w pkt 2-5 i 7-8 i 10-13 części wstępnej wyroku, tj. za czyn z art. 59 ust. 1 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o przeciwdziałaniu narkomanii kary 2 lat pozbawienia wolności; - w pkt III za czyn opisany w pkt 6 części wstępnej wyroku, tj. za czyn z art. 59 ust. 1 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o przeciwdziałaniu narkomanii kary 1 roku pozbawienia wolności; - w pkt IV za czyn opisany w pkt 9 części wstępnej wyroku, tj. za czyn z art. 58 ust. 1 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o przeciwdziałaniu narkomanii kary 4 miesięcy pozbawienia wolności; - oraz odpowiednio kary łącznej pozbawienia wolności określonej w pkt V części dyspozytywnej wyroku w wysokości 2 lat i 10 miesięcy pozbawienia wolności, pomimo iż okoliczności sprawy, postawa oskarżonego oraz gdy dla realizacji celów zapobiegawczych i wychowawczych kary oraz skutecznego oddziaływania społecznego, biorąc pod uwagę dyrektywy wymiaru kary określone w treści art. 53 k.k. przemawiały za orzeczeniem kary w mniejszej wysokości. ☐ zasadny ☐ częściowo zasadny ☒ niezasadny 2. Rażąca niewspółmierność orzeczonej kary, a to poprzez wymierzenie w/w oskarżonemu kary łącznej 2 lat i 10 miesięcy pozbawienia wolności, podczas gdy całokształt okoliczności niniejszej sprawy, w tym sposób zachowania oskarżonego, jedność zamiaru, działanie ciągłe rozłożone w czasie oraz tożsamość dobra chronionego prawem wskazuje na celowość i zasadność orzeczenia wobec oskarżonego kary 2 lat pozbawienia wolności. ☐ zasadny ☐ częściowo zasadny ☒ niezasadny Zwięźle o powodach uznania zarzutu za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny Ad. 1 i 2 Ponieważ w obu wywiedzionych apelacjach obrońcy oskarżonego sformułowali zarzuty dotyczące wysokości orzeczonej kary, Sąd Odwoławczy odniesie się do nich w sposób łączny. Podkreślić należy, iż już od wielu lat specjaliści zajmujący się terapią uzależnień zwracają uwagę na brak postaw do klasyfikacji narkotyków jako „miękkie” i „twarde”. Rozróżnienie to opierające się na sile działania poszczególnych środków odurzających dawało mylne wyobrażenie na temat potencjalnie niższego szkodliwego oddziaływania substancji z kategorii „miękkich narkotyków”, ich pozornie mniejszego działania uzależniającego i w konsekwencji – niższej społecznej szkodliwości ich zażywania, a obrońca oskarżonego w wywiedzionej apelacji w sposób bezrefleksyjny powołuje tę niemającą oparcia w rzeczywistości argumentację, która oczywiście nie mogła mieć wpływu na zmianę zaskarżonego wyroku. Także powoływane przez skarżącą orzeczenie Sądu Apelacyjnego w Krakowie o sygn. akt II AKa 47/13, zgodnie z którym za znaczą ilość środka odurzającego uznać można ilość wystarczającą do jednorazowego odurzenia się kilkudziesięciu tysięcy osób jest stanowiskiem skrajnym, którego Sąd Okręgowy nie podziela, uznając za słuszny utrwalony w judykaturze pogląd, iż znaczna ilość narkotyków to taka, która wystarcza do jednorazowego odurzenia się co najmniej kilkudziesięciu osób (por. m. in. wyrok SA w Łodzi z dnia 7.07.2020 r., II AKa 353/19, OSAŁ 2020/3/148, wyrok SA we Wrocławiu z dnia 27.11.2019 r., II AKa 97/19, LEX nr 2758148, wyrok SA w Gdański z dnia 13.09.2018 r., II AKa 247/18, LEX nr 3128383) i z pewnością ujawnione u mieszkaniu P. C. 63,59 g metaamfetaminy i 420,7 g marihuany taką znaczną ilość środków odurzających stanowiły. Ponadto krytycznie do powoływanego przez skarżącą stanowiska odniósł się Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 21 lutego 2018 r., V KK 309/17 stwierdzając, iż nie ma żadnych podstaw do twierdzenia, że dopiero ilość narkotyku pozwalająca na jednorazowe odurzenie kilkudziesięciu tysięcy osób - jest ilością znaczną i spełnia kryterium kwalifikujące przestępstwa z art. 62 ust. 2 ustawy z 2005 r. u.p.n. (LEX nr 2455747). Obrońcy oskarżonego w wywiedzionych apelacjach kwestionowali zarówno przyjęty przez Sąd I instancji stopień winy, jak i społecznej szkodliwości przypisanych oskarżonemu czynów. Podkreślić jednak należy, iż dokonane w tym zakresie oceny Sądu orzekającego były prawidłowe: P. C. zdawał sobie sprawę z naganności swojego zachowania i związanych z nim konsekwencji – w tym grożącej mu odpowiedzialności karnej, co jednak nie powstrzymało go przed prowadzeniem przestępczej działalności. Co więcej, jak wynika ze złożonych przez niego na etapie postępowania przygotowawczego wyjaśnień, handel substancjami odurzającymi miał być dla niego alternatywą dla zwykłej pracy zarobkowej. Także społeczna szkodliwość przypisanych oskarżonemu czynów była wysoka, bowiem posiadał on znaczną ilość narkotyków, które udzielał wielu innym osobom, zarówno odpłatnie, jak nie odpłatnie i dopuszczał się czynów o charakterze przestępczym przez dłuższy czas. Jak wynika chociażby z zeznań K. S. (k. 85-86), wiedzę o tym, iż u oskarżonego można nabyć środki odurzające uzyskała już 6 lat wcześniej była to wiedza powszechna w jej środowisku, zaś w latach 2018 – 2020 kilkukrotnie zaopatrywała się u niego w marihuanę. Chociaż nie udało się ustalić dokładnego okresu, w którym oskarżony handlował narkotykami, to na podstawie okoliczności badanej sprawy przyjąć można, iż zajmował się tym przez kilka lat. Należy również mieć na względzie, iż wśród narkotyków, którymi handlował oskarżony, znajdowały się różne rodzaje substancji odurzających, w tym metaamfetamina, która ma szczególnie niebezpieczne i toksyczne oddziaływanie na osoby, które ją zażywają. Oskarżony udzielał narkotyków osobom młodym, co wpływało dezintegrująco na ich życie, jak i negatywnie oddziaływało na funkcjonowanie całej społeczności. Obrońca oskarżonego deprecjonował wagę przypisanych oskarżonemu przestępstw starając się przekonać, iż ilość substancji psychotropowych i odurzających udzielanych przez P. C. innym osobom była znikoma, co rzutować miało także na ocenę stopnia społecznej szkodliwości tych czynów. Podkreślić jednak należy, iż w badanej sprawie nie było żadnych okoliczności, które – poza subiektywnym stanowiskiem skarżącej – stanowiłyby podstawę do orzeczenia wobec oskarżonego tzw. „kary mieszanej” przy zastosowaniu regulacji art. 37b k.k. Niesłusznie obrońca umniejsza także znaczenie nieodpłatnego udzielania środka odurzającego, skoro w oparciu o zasady doświadczenia życiowego wnioskować można, iż takie nieodpłatne udzielenie narkotyków przez osobę, która zajmuje się ich sprzedażą, ma zachęcić do eksperymentowania ze środkami odurzającymi i w dalszej perspektywie uczynić nabywcę takich środków z osoby, której takiego środka udzielono nieodpłatnie. Jest to działanie demoralizujące i wyrachowane, nie można zatem zgodzić się ze stanowiskiem obrońcy dotyczącym znikomej społecznej szkodliwości takiego czynu. Ponadto podstawa oskarżonego po popełnieniu przestępstwa była typową dla osoby, wobec której zastosowano środek zapobiegawczy w postaci tymczasowego aresztowania i nie stanowi podstawy do obniżenia wymierzonej mu kary. Podsumowując stwierdzić należy, iż zarówno orzeczone wobec P. C. kary jednostkowe za poszczególne przypisane mu przestępstwa, jak i kara łączna 2 lat i 10 miesięcy pozbawienia wolności wymierzone zostały w granicach swobodnego uznania sądu, z uwzględnieniem dyrektyw wymiaru kary zawartych w art. 53 k.k., art. 85a k.k. i art. 86 k.k., są adekwatne do stopnia i winy i społecznej szkodliwości przypisanych oskarżonemu przestępstw i będą w sposób właściwy realizowały cele zarówno z zakresu prewencji indywidualnej, jak i generalnej. Niewątpliwie oskarżony jako osoba młoda powinien mieć szansę na powrót do społeczeństwa i prowadzenie zgodnego z prawem, społecznie akceptowalnego trybu życia, w tym podjęcia legalnej pracy, jednak wcześniej powinien odbyć karę będącą sprawiedliwą i adekwatną reakcją prawnokarną na popełnione przez niego przestępstwa. Wniosek 1. Zmiana zaskarżonego wyroku i orzeczenie odpowiednio: - za czyn opisany w pkt 1 części wstępnej wyroku, tj. za czyn z art. 62 ust. 2 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o przeciwdziałaniu narkomanii kary 1 roku pozbawienia wolności; - za czyn opisany w pkt 2-5 i 7-8 i 10-13 części wstępnej wyroku, tj. za czyn z art. 59 ust. 1 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o przeciwdziałaniu narkomanii kary 1 roku pozbawienia wolności; - za czyn opisany w pkt 6 części wstępnej wyroku, tj. za czyn z art. 59 ust. 1 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o przeciwdziałaniu narkomanii, na podstawie art. 37b k.k. kary 6 miesięcy pozbawienia wolności oraz kary 3 miesięcy ograniczenia wolności; - za czyn opisany w pkt 9 części wstępnej wyroku, tj. za czyn z art. 58 ust. 1 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o przeciwdziałaniu narkomanii kary 1 miesiąca pozbawienia wolności; - oraz odpowiednio na podstawie art. 91 § 2 k.k. i art. 86 § 1 k.k. orzeczenie oskarżonemu kary łącznej w wysokości 1 roku i 6 miesięcy pozbawienia wolności. ☐ zasadny ☐ częściowo zasadny ☒ niezasadny 2. Zmiana zaskarżonego wyroku w jego zaskarżonej części poprzez orzeczenie wobec oskarżonego kary łącznej 2 lat pozbawienia wolności. ☐ zasadny ☐ częściowo zasadny ☒ niezasadny Zwięźle o powodach uznania wniosku za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny. Jak już wspomniano, Sąd Odwoławczy nie podzielił stanowiska wyrażonego w apelacjach wywiedzionych przez obrońców oskarżonego i nie znalazł podstaw do obniżenia kar orzeczonych wobec P. C. – zarówno wymierzonych mu kar jednostkowych, jak i kary łącznej. Przypomnieć również należy, iż immanentną cechą kary jest jej dolegliwość, która jednak w przypadku badanej sprawy nie jest nadmierna. Zgodzić się przy tym należy ze stanowiskiem Sądu I instancji, iż kara łączna wymierzona przy zastosowaniu zasady absorpcji nie stanowiłaby adekwatnej reakcji prawnokarnej na przypisane oskarżonemu przestępstwa. Ponadto wymierzanie kary łącznej przy zasadzie całkowitej absorpcji czy kumulacji stanowi rozwiązanie skrajne, które stosowane jest jedynie wyjątkowo i w szczególnie uzasadnionych przypadkach. Wobec powyższego karę łączną 2 lat i 10 miesięcy pozbawienia wolności uznać należy za sprawiedliwą i adekwatną z puntu widzenia dyrektyw wymiaru kary oraz jej celów. 4. OKOLICZNOŚCI PODLEGAJĄCE UWZGLĘDNIENIU Z URZĘDU 1. --------------------------------------------------------------------------------------------------------- Zwięźle o powodach uwzględnienia okoliczności --------------------------------------------------------------------------------------------------------- 5. ROZSTRZYGNIĘCIE SĄDU ODWOŁAWCZEGO 5.1. Utrzymanie w mocy wyroku sądu pierwszej instancji Przedmiot utrzymania w mocy Sąd Odwoławczy utrzymał w mocy zaskarżony wyrok wobec oskarżonego P. C.. Zwięźle o powodach utrzymania w mocy Jak już wspomniano, Sąd Odwoławczy nie znalazł podstaw do zmiany zaskarżonego wyroku w zakresie orzeczenia o karze. Nie było także konieczności ingerowania w jego treść z urzędu, dlatego zaskarżony wyrok, jako trafny i prawidłowy, podlegał utrzymaniu w mocy. 5.2. Zmiana wyroku sądu pierwszej instancji Przedmiot i zakres zmiany ---------------------------------------------------------------------------------------------------------- Zwięźle o powodach zmiany ---------------------------------------------------------------------------------------------------------- 5.3. Uchylenie wyroku sądu pierwszej instancji 5.3.1. Przyczyna, zakres i podstawa prawna uchylenia 1.1. --------------------------------------------------------------------- ☐ art. 439 k.p.k. Zwięźle o powodach uchylenia --------------------------------------------------------------------------------------------------------- 2.1. Konieczność przeprowadzenia na nowo przewodu w całości ☐ art. 437 § 2 k.p.k. Zwięźle o powodach uchylenia --------------------------------------------------------------------------------------------------------- 3.1. Konieczność umorzenia postępowania ☐ art. 437 § 2 k.p.k. Zwięźle o powodach uchylenia i umorzenia ze wskazaniem szczególnej podstawy prawnej umorzenia --------------------------------------------------------------------------------------------------------- 4.1. --------------------------------------------------------------------- ☐ art. 454 § 1 k.p.k. Zwięźle o powodach uchylenia --------------------------------------------------------------------------------------------------------- 5.3.2. Zapatrywania prawne i wskazania co do dalszego postępowania ----------------------------------------------------------------------------------------------------------------- 5.4. Inne rozstrzygnięcia zawarte w wyroku Punkt rozstrzygnięcia z wyroku Przytoczyć okoliczności -------------------------------------------------------------------------------------------- Koszty Procesu Punkt rozstrzygnięcia z wyroku Przytoczyć okoliczności II Sąd Odwoławczy na podstawie art. 624 § 1 k.p.k. w zw. z art. 634 k.p.k., mając na względzie trudną sytuację majątkową oskarżonego, zwolnił go od zapłaty na rzecz Skarbu Państwa kosztów sądowych za postępowanie odwoławcze, obciążając nimi Skarb Państwa. PODPIS 1.3. Granice zaskarżenia Kolejny numer załącznika 1 Podmiot wnoszący apelację obrońca oskarżonego Rozstrzygnięcie, brak rozstrzygnięcia albo ustalenie, którego dotyczy apelacja orzeczenie w przedmiocie kar jednostkowych oraz kary łącznej 1.3.1. Kierunek i zakres zaskarżenia ☒ na korzyść ☐ na niekorzyść ☐ w całości ☒ w części ☐ co do winy ☒ co do kary ☐ co do środka karnego lub innego rozstrzygnięcia albo ustalenia 1.3.2. Podniesione zarzuty Zaznaczyć zarzuty wskazane przez strony w apelacji ☐ art. 438 pkt 1 k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w zakresie kwalifikacji prawnej czynu przypisanego oskarżonemu ☐ art. 438 pkt 1a k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w innym wypadku niż wskazany w art. 438 pkt 1 k.p.k., chyba że pomimo błędnej podstawy prawnej orzeczenie odpowiada prawu ☐ art. 438 pkt 2 k.p.k. – obraza przepisów postępowania, jeżeli mogła ona mieć wpływ na treść orzeczenia ☐ art. 438 pkt 3 k.p.k. – błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia, jeżeli mógł on mieć wpływ na treść tego orzeczenia ☒ art. 438 pkt 4 k.p.k. – rażąca niewspółmierność kary, środka karnego, nawiązki lub niesłusznego zastosowania albo niezastosowania środka zabezpieczającego, przepadku lub innego środka ☐ art. 439 k.p.k. ☐ brak zarzutów 1.4. Wnioski ☐ uchylenie ☒ zmiana 1.3. Granice zaskarżenia Kolejny numer załącznika 2 Podmiot wnoszący apelację obrońca oskarżonego Rozstrzygnięcie, brak rozstrzygnięcia albo ustalenie, którego dotyczy apelacja orzeczenie w przedmiocie kary łącznej 1.3.1. Kierunek i zakres zaskarżenia ☒ na korzyść ☐ na niekorzyść ☐ w całości ☒ w części ☐ co do winy ☒ co do kary ☐ co do środka karnego lub innego rozstrzygnięcia albo ustalenia 1.3.2. Podniesione zarzuty Zaznaczyć zarzuty wskazane przez strony w apelacji ☐ art. 438 pkt 1 k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w zakresie kwalifikacji prawnej czynu przypisanego oskarżonemu ☐ art. 438 pkt 1a k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w innym wypadku niż wskazany w art. 438 pkt 1 k.p.k., chyba że pomimo błędnej podstawy prawnej orzeczenie odpowiada prawu ☐ art. 438 pkt 2 k.p.k. – obraza przepisów postępowania, jeżeli mogła ona mieć wpływ na treść orzeczenia ☐ art. 438 pkt 3 k.p.k. – błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia, jeżeli mógł on mieć wpływ na treść tego orzeczenia ☒ art. 438 pkt 4 k.p.k. – rażąca niewspółmierność kary, środka karnego, nawiązki lub niesłusznego zastosowania albo niezastosowania środka zabezpieczającego, przepadku lub innego środka ☐ art. 439 k.p.k. ☐ brak zarzutów 1.4. Wnioski ☐ uchylenie ☒ zmiana

Sygn. akt II Ka 436/23 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 24 sierpnia 2023r. Sąd Okręgowy w Siedlcach II Wydział Karny w składzie: Przewodniczący: sędzia (del.) Paweł Mądry Protokolant: st. sekr. sądowy Agnieszka Walerczak przy udziale Prokuratora Krzysztofa Cieplińskiego po rozpoznaniu w dniu 24 sierpnia 2023 r. sprawy S. C. oskarżonego z art. 160 § 3 kk w zw. z art. 160 § 1 kk na skutek apelacji, wniesionej przez obrońcę oskarżonego od wyroku Sądu Rejonowego w Garwolinie z dnia 16 marca 2023 r. sygn. akt II K 783/21 zaskarżony wyrok utrzymuje w mocy; zasądza od oskarżonego na rzecz Skarbu Państwa 1020 złotych tytułem kosztów sądowych za postępowanie odwoławcze. UZASADNIENIE Formularz UK 2 Sygnatura akt II Ka 436/23 Załącznik dołącza się w każdym przypadku. Podać liczbę załączników: 1 CZĘŚĆ WSTĘPNA 1.1. Oznaczenie wyroku sądu pierwszej instancji wyrok Sądu Rejonowego w Garwolinie z dnia 16 marca 2023 r. w sprawie II K 783/21 1.2. Podmiot wnoszący apelację ☐ oskarżyciel publiczny albo prokurator w sprawie o wydanie wyroku łącznego ☐ oskarżyciel posiłkowy ☐ oskarżyciel prywatny ☒ obrońca ☐ oskarżony albo skazany w sprawie o wydanie wyroku łącznego ☐ inny 1.3. Granice zaskarżenia 1.3.1. Kierunek i zakres zaskarżenia ☒ na korzyść ☐ na niekorzyść ☒ w całości ☐ w części ☐ co do winy ☐ co do kary ☐ co do środka karnego lub innego rozstrzygnięcia albo ustalenia 1.3.2. Podniesione zarzuty Zaznaczyć zarzuty wskazane przez strony w apelacji ☐ art. 438 pkt 1 k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w zakresie kwalifikacji prawnej czynu przypisanego oskarżonemu ☐ art. 438 pkt 1a k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w innym wypadku niż wskazany w art. 438 pkt 1 k.p.k., chyba że pomimo błędnej podstawy prawnej orzeczenie odpowiada prawu ☒ art. 438 pkt 2 k.p.k. – obraza przepisów postępowania, jeżeli mogła ona mieć wpływ na treść orzeczenia ☒ art. 438 pkt 3 k.p.k. – błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia, jeżeli mógł on mieć wpływ na treść tego orzeczenia ☐ art. 438 pkt 4 k.p.k. – rażąca niewspółmierność kary, środka karnego, nawiązki lub niesłusznego zastosowania albo niezastosowania środka zabezpieczającego, przepadku lub innego środka ☐ art. 439 k.p.k. ☐ brak zarzutów 1.4. Wnioski ☐ uchylenie ☒ zmiana Ustalenie faktów w związku z dowodami przeprowadzonymi przez sąd odwoławczy 2.1. Ustalenie faktów 2.1.1. Fakty uznane za udowodnione Lp. Oskarżony Fakt oraz czyn, do którego fakt się odnosi Dowód Numer karty ---- --------------------- -------------------------------------------------------------- -------------- -------------- 2.1.2. Fakty uznane za nieudowodnione Lp. Oskarżony Fakt oraz czyn, do którego fakt się odnosi Dowód Numer karty -------- ---------------------- ------------------------------------------------------------- ------------- ------------- 2.2. Ocena dowodów 2.2.1. Dowody będące podstawą ustalenia faktów Lp. faktu z pkt 2.1.1 Dowód Zwięźle o powodach uznania dowodu ---------------- ----------------------------------- ------------------------------------------------------------------------- 2.2.2. Dowody nieuwzględnione przy ustaleniu faktów (dowody, które sąd uznał za niewiarygodne oraz niemające znaczenia dla ustalenia faktów) Lp. faktu z pkt 2.1.1 albo 2.1.2 Dowód Zwięźle o powodach nieuwzględnienia dowodu ----------------- ----------------------------------- -------------------------------------------------------------------------- STANOWISKO SĄDU ODWOŁAWCZEGO WOBEC ZGŁOSZONYCH ZARZUTÓW i wniosków Lp. Zarzut zarzut obrazy przepisów postępowania karnego mających wpływ na treść orzeczenia, tj.: art. 170 kpk poprzez oddalenie wniosku dowodowego obrońcy oskarżonego o dopuszczenie dowodu z ustnej opinii uzupełniającej biegłego z zakresu pożarnictwa E. I. (1), który to wniosek był podyktowany brakiem odniesienia się przez biegłego do wszystkich zaistniałych w sprawie wątpliwości, w szczególności wyjaśnienia: co było przyczyną powstania tak wysokiej temperatury (350° C), o której wspomina biegły w opinii z dnia 27 grudnia 2022 r. w systemie dystrybucji gorącego powietrza skutkującej zapaleniem się elementów drewnianych konstrukcji, czy na powstanie tak wysokiej temperatury w systemie dystrybucji gorącego powietrza miały wpływ całkowicie zamknięte anemostaty, czy anemostaty są istotnym elementem systemu dystrybucji gorącego powietrza i czy w związku z tym posiadają blokadę uniemożliwiającą ich całkowicie zamknięcie, czy projekt budowlany domu letniskowego M. K. przewidywał możliwość bezpiecznego zainstalowania systemu dystrybucji gorącego powietrza oraz czy kominek i system dystrybucji gorącego powietrza mógł służyć jako jedyne źródło ogrzewania całego budynku; art. 6 kpk poprzez oddalenie wniosku dowodowego obrońcy oskarżonego o dopuszczenie dowodu z ustnej opinii uzupełniającej biegłego z zakresu pożarnictwa E. I. (1) skutkującą, naruszeniem prawa oskarżonego do obrony, ponieważ S. C. pozbawiony został możliwości przesłuchania biegłego na rozprawie i zadania biegłemu pytań, które mogły stworzyć szansę na wykazanie ewentualnych wadliwości podważanej opinii, na której Sąd Rejonowy oparł swe rozstrzygnięcie, a co z kolei miało bezpośredni wpływ na merytoryczne rozstrzygnięcie sprawy; art. 366 § 1 kpk poprzez niewyjaśnienie przez Sąd I instancji wszystkich istotnych okoliczności sprawy, w szczególności kwestii co było przyczyną powstania tak wysokiej temperatury (350° C), o której wspomina biegły w opinii z dnia 27 grudnia 2022 r. w systemie dystrybucji gorącego powietrza skutkującej zapaleniem się elementów drewnianych konstrukcji, czy na powstanie tak wysokiej temperatury w systemie dystrybucji gorącego powietrza miały wpływ całkowicie zamknięte anemostaty, czy anemostaty są istotnym elementem systemu dystrybucji gorącego powietrza i czy w związku z tym posiadają blokadę uniemożliwiającą ich całkowicie zamknięcie, czy projekt budowlany przewidywał możliwość bezpiecznego zainstalowania systemu dystrybucji gorącego powietrza oraz czy kominek i system dystrybucji gorącego powietrza mógł służyć jako jedyne źródło ogrzewania całego budynku; art. 4 kpk, art. 7 kpk i art. 410 kpk poprzez dokonanie dowolnej i sprzecznej z zasadami prawidłowego rozumowania oraz wskazaniami wiedzy i doświadczenia życiowego ocenie zebranego w sprawie materiału dowodowego, a także na wybiórczej analizie tylko jego części, która wyłącznie obciąża oskarżonego, co stanowi naruszenie zasady obiektywizmu, a co w konsekwencji skutkowało: - jednostronną oceną materiału dowodowego i uznanie za wiarygodne wyłącznie dowody obciążające S. C., przy jednoczesnym pominięciu dowodów świadczących o tym, iż oskarżony nie dopuścił się popełnienia czynu zarzucanego mu aktem oskarżenia; - podzielenie opinii biegłego sądowego E. I. (2) jako jasnej, pełnej i rzetelnej pomimo tego, że opinia ta w rzeczywistości nie odnosi się do kwestii, które mają istotne znaczenie dla odpowiedzialności karnej oskarżonego, w szczególności nie wyjaśnia okoliczności skąd w budynku należącym do oskarżyciela posiłkowego M. K. w dniu zdarzenia wytworzyła się wysoka temperatura, która spowodowała pożar; - zbagatelizowanie przy ferowaniu zaskarżonego wyroku faktu, że to kierownik budowy K. Ż. działający w imieniu inwestora M. K. był odpowiedzialny za zgodność robót budowlanych z zasadami wiedzy technicznej oraz przepisami prawa, a nie oskarżony S. C.; 2. błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę zaskarżonego wyroku, mający wpływ na jego treść, a polegający na błędnym przyjęciu, iż: a. oskarżony popełnił zarzucane mu przestępstwo i ponosi winę za sprzeczne z przepisami zamontowanie systemu dystrybucji gorącego powietrza w domu letniskowym należącym do M. K., podczas gdy przeanalizowany swobodnie, zebrany w sprawie materiał dowodowy, prowadzi do całkowicie odmiennych wniosków, w szczególności, iż za dokonywaniem inspekcji bezpieczeństwa budynku należącego do oskarżyciela posiłkowego odpowiadał kierownik budowy P. Ż., który był przedstawicielem inwestora i który był odpowiedzialny za zgodność robót budowlanych z zasadami wiedzy technicznej oraz przepisami prawa, co zwalania oskarżonego od ponoszenia odpowiedzialności w niniejszej sprawie; b. kwestia całkowicie zamkniętych anemostatów w domu M. K., które są niezwykle ważnym elementem instalacji grzewczej, nie miała wpływu na zaistnienie pożaru, podczas gdy tylko i wyłącznie ich prawidłowe używanie powoduje bezpieczne korzystanie z systemu dystrybucji gorącego powietrza ☐ zasadny ☐ częściowo zasadny ☒ niezasadny Zwięźle o powodach uznania zarzutu za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny - zdaniem Sądu Okręgowego, nie zasługują na uwzględnienie zarzuty obrazy przepisów postępowania odnoszące się do oddalenia wniosku dowodowego dotyczącego dowodu z opinii biegłego z zakresu pożarnictwa. Jako trafne należy ocenić stanowisko Sądu Rejonowego, wyrażone w tej kwestii zarówno w uzasadnieniu postanowienia o oddaleniu wniosku dowodowego, jak i w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku. Wbrew twierdzeniom apelującego, argumentacja Sądu Rejonowego odnosząca się do oddalonych wniosków dowodowych miała charakter rzeczowy, była osadzona w realiach sprawy i przekonująco wyjaśniała stanowisko Sądu, mające swoje oparcie normatywne w treści art. 170 kpk - w niniejszej sprawie został przeprowadzony dowód z opinii biegłego z zakresu pożarnictwa oraz dokumentu w postaci prywatnej ekspertyzy. Z opinii jednoznacznie wynika, że przyczyną pożaru było zapoczątkowanie spalania elementu drewnianego przylegającego do rozgrzanego do temperatury minimum 180 o C przewodu dystrybucji gorącego powietrza. Wykonywanie żeliwnego wkładu kominkowego, jego zabudowy oraz systemu dystrybucji gorącego powietrza naruszało przepisy rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 7 czerwca 2010 roku w sprawie ochrony przeciwpożarowej budynków, innych obiektów budowlanych i terenów, gdyż zgodnie z § 4 ust. 1 pkt 8 tego rozporządzenia w obiektach oraz na terenach przyległych do nich jest zabronione wykonywanie czynności, które mogą spowodować pożar, jego rozprzestrzenianie się, utrudnienie prowadzenia działania ratowniczego lub ewakuacji poprzez miedzy innymi przechowywanie materiałów palnych oraz stosowanie elementów wystroju i wyposażenia wnętrz z materiałów palnych w odległości mniejszej niż 0,5 m od urządzeń i instalacji, których powierzchnie zewnętrzne mogą nagrzewać się do temperatury przekraczającej 100 o C. Te same wnioski wysnuł biegły w prywatnej opinii. - wskazać należy, że to do Sądu należy decyzja, czy dowód z opinii ma być przeprowadzony pisemnie czy ustnie, zaś strona nie może domagać się zmiany formy tylko po to, by sprawdzić "wiarygodność" tej już uzyskanej. Nawet w podnoszonych w uzasadnieniu apelacji argumentach przewija się marginalizowany przez jej autora element istnienia wątpliwości co do jakości opinii. Tych natomiast skarżący albo nie podnosił w trakcie składania wniosków, albo nie był w stanie przekonać, że rzeczywiście one wystąpiły. Pamiętać bowiem należy, że decyzja o tym, czy opinia pozostawia wątpliwości, nie należy do stron postępowania, lecz do Sądu i nie wystarczy tu występujące u strony poczucie niedosytu, że biegły nie dość prosto, nie dość przekonująco, nie dość wyraźnie odpowiedział na pytania dla sprawy istotne - lub nie odpowiedział na wszystkie, nawet te nieistotne. Jeżeli opinia biegłego jest przekonująca i zupełna dla sądu, który swoje stanowisko w tym względzie uzasadnił, to fakt, iż opinia taka nie jest przekonywająca (niepełna) dla stron procesowych, nie jest przesłanką dopuszczenia kolejnej opinii w oparciu o przepis art. 201 kpk (por. postanowienie SN z 13.09.2006 r., IV KK 139/06, OSNwSK 2006, nr 1, poz. 1715). - wobec powyższego na uznanie nie zasługiwał również zarzut obrazy art. 6 kpk podniesiony przez obronę w kontekście oddalenia przez Sąd I instancji wniosku dowodowego obrony w przedmiocie przeprowadzenia uzupełniającej opinii biegłego z zakresu pożarnictwa. Nieuwzględnienie przez sąd takiego wniosku nie może zostać uznane za naruszenie prawa do obrony. Dopuszczenie określonych dowodów stanowi kompetencję sądu, która wykonywana jest w ramach granic wyznaczonych w art. 7 kpk. Dlatego też decyzja sądu w tym zakresie mogłaby być oceniana w kategoriach naruszenia gwarancji procesowych z art. 6 kpk jedynie w razie wskazania przez skarżącego w jaki sposób oddalenie określonego wniosku dowodowego naruszyło prawo do obrony oskarżonego. Obrońca oskarżonego takiego związku nie wykazał. Naruszenie prawa do obrony wyraża się z reguły w uchybieniach proceduralnych polegających na istotnym i nieuzasadnionym osłabieniu pozycji procesowej oskarżonego. Cechy takie przykładowo może mieć rozpoznanie sprawy pod nieobecność obrońcy mimo, że oskarżony wnosił z tego powodu od odroczenie rozprawy. Tego rodzaju uchybień, godzących w sferę uprawnień procesowych oskarżonego, o których mowa w art. 6 kpk - zarówno w kontekście obrony w znaczeniu materialnym jak i formalnym - sąd odwoławczy nie stwierdził. - w postępowaniu przed Sądem I instancji nie doszło również do obrazy art. 366 kpk. Sąd Rejonowy przeprowadził w niezbędnym zakresie postępowanie dowodowe i na tej podstawie wyjaśnił istotne dla rozstrzygnięcia okoliczności. Uznał też, że pozostałe proponowane przez oskarżyciela subsydiarnego dowody są do tego nieprzydatne i swoje stanowisko w tym zakresie należycie uzasadnił. Skarżący nie wykazał, by to stanowisko było błędne. Sąd pierwszej instancji przeprowadził należycie postępowanie dowodowe i trafnie ocenił zgromadzony w jego toku materiał dowodowy. Zakres postępowania dowodowego nie budzi zastrzeżeń Sądu II instancji. Dopuszczone i przeprowadzone zostały te dowody, które mogły przyczynić się do wyjaśnienia sprawy. - po dokonaniu analizy akt w ramach kontroli instancyjnej Sąd Okręgowy doszedł również do przekonania, że ocena materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie, w tym kwestionowana w petitum ocena depozycji oskarżonego, została przeprowadzona właściwie, zgodnie z dyrektywami określonymi w art. 7 kpk. W pisemnym uzasadnieniu zaskarżonego wyroku wskazano, którym dowodom, bądź im częściom, nadano walor wiarygodności, a którym tej cechy odmówiono oraz podano przekonywujące powody, przemawiające za takim, a nie odmiennym ukształtowaniem oceny dowodów. Sąd Rejonowy nie dopuścił się naruszenia normy zawartej w art. 410 kpk. Jak ujawnia pisemne uzasadnienie Sąd ten budował podstawę dowodową zaskarżonego wyroku m. in. w oparciu o wyjaśnienia oskarżonego S. C., opinię prywatną, opinię biegłego z zakresu pożarnictwa, zeznania świadków oraz dowody z dokumentów. Jednocześnie Sąd I instancji dobitnie wskazał w jakiej części wyjaśnienia oskarżonego uznał za wiarygodne, a w jakiej na przymiot wiarygodności nie zasługiwały, co do opinii prywatnej, opinii biegłego, dowodów z dokumentów oraz depozycji świadków przesłuchanych w niniejszej sprawie skonkretyzował, iż uznał je za wiarygodne w całości. W związku z powyższym zarzut obrońcy już z tego powodu nie zasługiwał na uwzględnienie. Skarżący upatrywał skuteczności zarzutu w podniesieniu tezy, iż Sąd Rejonowy pominął przy dokonywaniu ustaleń faktycznych istotne okoliczności mające znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy. Jako przykład takowych wskazał zbagatelizowane faktu, że kierownik budowy P. Ż. był odpowiedzialny za zgodność robót budowlanych z zasadami wiedzy technicznej oraz przepisami prawa, a nie oskarżony S. C.. Z takim rozumowaniem nie sposób się jednak zgodzić. Z zeznań świadka P. Ż. jednoznacznie wynika, że pełnił funkcję kierownika budowy oraz wykonywał projektu domku należącego do pokrzywdzonego, nie był jednak projektantem kominka ani instalacji grzewczej. Świadek przyznał, że odebrał kominek zabudowany i nie widział instalacji grzewczej przed jej zabudową. Jak wskazywał świadek z uzyskanych przez niego informacji wynikało, że instalację grzewczą wykonywał oskarżony. - ponadto, aby zasadnie, a tym samym skutecznie, podnieść zarzut obrazy art. 4 kpk, nie wystarczy ogólne stwierdzenie o jego naruszeniu, które oparte jest na odmiennej ocenie materiału dowodowego skupiającej się wyłącznie na korzystnych dowodach. O braku obiektywizmu sądu można natomiast mówić wtedy, gdy zostały naruszone określone przepisy zawierające normy nakazujące lub zakazujące działań na niekorzyść określonej strony postępowania lub gdy w sposób wyraźny i udokumentowany sąd faworyzuje jedną ze stron. Brak precyzyjnego odwołania się do sytuacji procesowej, w której doszło do przekroczenia tych przepisów czyni zarzut oparty na tychże przepisach bezzasadnym (wyrok SA w Warszawie z 18.10.2018 r., II AKa 402/17, LEX nr 2581120). Fakt niezadowolenia skarżącego z obiektywnych wywodów Sądu I instancji nie może być podstawą do zmiany zaskarżonego orzeczenia. Sąd Rejonowy dokonał prawidłowej oceny zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, uwzględniając okoliczności przemawiające zarówno na korzyść, jak i na niekorzyść oskarżonego. - niezasadny okazał się również zarzut błędu w ustaleniach faktycznych, który ma charakter wtórny wobec zarzutu prawa procesowego. Tym samym niezasadność zarzutów związanych z oceną zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego implikuje niezasadność zarzutu błędu w ustaleniach faktycznych. Sąd Okręgowy w Siedlcach dokonując kontroli instancyjnej uznał, iż ustalenia faktyczne dokonane w niniejszej sprawie przez Sąd I instancji są pozbawione jakiegokolwiek błędu, trafne, prawidłowe oraz mające pełne oraz logiczne oparcie w wiarygodnym materiale dowodowym, a zatem nie mogą być uznane za błędne. Wniosek wniosek o zmianę zaskarżonego wyroku i uniewinnienie oskarżonego S. C. od popełnienia zarzucanego mu czynu ☐ zasadny ☐ częściowo zasadny ☒ niezasadny Zwięźle o powodach uznania wniosku za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny. bezzasadność podniesionych zarzutów warunkowała bezzasadność wniosku OKOLICZNOŚCI PODLEGAJĄCE UWZGLĘDNIENIU Z URZĘDU 1. ----------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------- Zwięźle o powodach uwzględnienia okoliczności ----------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------- ROZSTRZYGNIĘCIE SĄDU ODWOŁAWCZEGO 5.1. Utrzymanie w mocy wyroku sądu pierwszej instancji 1. Przedmiot utrzymania w mocy cały zaskarżony wyrok Zwięźle o powodach utrzymania w mocy bezzasadność wniesionej apelacji i brak okoliczności podlegających uwzględnieniu z urzędu 5.2. Zmiana wyroku sądu pierwszej instancji 1. Przedmiot i zakres zmiany ------------------------------------------------------------------------------------------------------ Zwięźle o powodach zmiany ----------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------- 5.3. Uchylenie wyroku sądu pierwszej instancji 5.3.1. Przyczyna, zakres i podstawa prawna uchylenia 1.1. ------------------------------------------------------------------------------------------- ☐ art. 439 k.p.k. Zwięźle o powodach uchylenia ----------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------- 2.1. Konieczność przeprowadzenia na nowo przewodu w całości ☐ art. 437 § 2 k.p.k. Zwięźle o powodach uchylenia ----------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------- 3.1. Konieczność umorzenia postępowania ☐ art. 437 § 2 k.p.k. Zwięźle o powodach uchylenia i umorzenia ze wskazaniem szczególnej podstawy prawnej umorzenia ----------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------- 4.1. ------------------------------------------------------------------------------------------- ☐ art. 454 § 1 k.p.k. Zwięźle o powodach uchylenia ----------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------- 5.3.2. Zapatrywania prawne i wskazania co do dalszego postępowania ---------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------- 5.4. Inne rozstrzygnięcia zawarte w wyroku Punkt rozstrzygnięcia z wyroku Przytoczyć okoliczności ----------------------- ------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------- Koszty Procesu Punkt rozstrzygnięcia z wyroku Przytoczyć okoliczności II - apelacja obrońcy okazała się w całości bezzasadna, zatem zgodnie z art. 636 § 1 kpk oskarżony w całości ponosi koszty sądowe za postępowanie odwoławcze, - zasądzono na rzecz Skarbu Państwa od oskarżonego wydatki postępowania odwoławczego (20 zł) oraz opłatę (art. 8 ustawy o opłatach w sprawach karnych: 1.000 zł), gdyż wobec oskarżonego nie zachodzą podstawy do zwolnienia go od zapłaty kosztów sądowych w całości PODPIS 1.3. Granice zaskarżenia Kolejny numer załącznika 1 Podmiot wnoszący apelację obrońca Rozstrzygnięcie, brak rozstrzygnięcia albo ustalenie, którego dotyczy apelacja cały wyrok 1.3.1. Kierunek i zakres zaskarżenia ☒ na korzyść ☐ na niekorzyść ☒ w całości ☐ w części ☐ co do winy ☒ co do kary ☐ co do środka karnego lub innego rozstrzygnięcia albo ustalenia 1.3.2. Podniesione zarzuty Zaznaczyć zarzuty wskazane przez strony w apelacji ☐ art. 438 pkt 1 k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w zakresie kwalifikacji prawnej czynu przypisanego oskarżonemu ☐ art. 438 pkt 1a k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w innym wypadku niż wskazany w art. 438 pkt 1 k.p.k., chyba że pomimo błędnej podstawy prawnej orzeczenie odpowiada prawu ☒ art. 438 pkt 2 k.p.k. – obraza przepisów postępowania, jeżeli mogła ona mieć wpływ na treść orzeczenia ☒ art. 438 pkt 3 k.p.k. – błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia, jeżeli mógł on mieć wpływ na treść tego orzeczenia ☐ art. 438 pkt 4 k.p.k. – rażąca niewspółmierność kary, środka karnego, nawiązki lub niesłusznego zastosowania albo niezastosowania środka zabezpieczającego, przepadku lub innego środka ☐ art. 439 k.p.k. ☐ brak zarzutów 1.4. Wnioski ☐ uchylenie ☒ zmiana

UZASADNIENIE Formularz UK 2 Sygnatura akt II AKa 49/25 Załącznik dołącza się w każdym przypadku.