VIII Pa 131/19 · Sąd powszechny

Sygn. akt VIII Pa 131/19

WYROK W IMIENIU

RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 30 stycznia 2020 r. Sąd Okręgowy w Gliwicach VIII Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w składzie: Przewodniczący: Sędzia Grzegorz Tyrka (spr.) Sędziowie: Jolanta Łanowy-Klimek del. Magdalena Kimel Protokolant: Ewa Gambuś po rozpoznaniu w dniu 30 stycznia 2020r. w Gliwicach sprawy z powództwa D. K. przeciwko Spółce (...) Spółce Akcyjnej w B. o świadczenie rekompensacyjne na skutek apelacji pozwanej od wyroku Sądu Rejonowego w Zabrzu z dnia 18 lutego 2019 r. sygn. akt IV P 651/18 oddala apelację. (-) sędzia del. Magdalena Kimel (-) sędzia Grzegorz Tyrka (spr.) (-) sędzia Jolanta Łanowy-Klimek Sygn. akt VIII Pa 131/19

UZASADNIENIE

Powódka D. K. domagała się zasądzenia od pozwanej Spółki (...) Spółki Akcyjnej w B. na swoją rzecz kwoty 10 000 zł tytułem świadczenia rekompensacyjnego w związku z utratą prawa do bezpłatnego węgla. W uzasadnieniu podała, że po śmierci męża J. S., który pobierał emeryturę górniczą i deputat węglowy otrzymała rentę rodzinną i deputat węglowy. Podniosła, że wprawdzie wyszła ponownie za mąż jednakże nadal pobiera rentę rodzinną po pierwszym mężu. Pozwana wniosła o oddalenie powództwa i zasądzenie od powódki na swoją rzecz zwrotu kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Na uzasadnienie podała, że powódka nie spełnia przesłanek do nabycia prawa do rekompensaty na mocy art. 2 pkt 1 lit.

b) ustawy z dnia 12 października 2017 roku o świadczeniu rekompensacyjnym z tytułu utraty prawa do bezpłatnego węgla (Dz.U. z 2017 roku, poz. 1971), bowiem nie posiada statusu wdowy w rozumieniu prawa cywilnego. Powódka, będąc wdową, zawarła związek małżeński. Wyrokiem z dnia 18 lutego 2019 roku Sąd Rejonowy w Zabrzu w pkt 1 zasądził od pozwanej na rzecz powódki kwotę 10 000 zł tytułem rekompensaty, w pkt 2 orzekł o kosztach postępowania. Sąd Rejonowy ustalił, że małżonek powódki J. S. był pracownikiem KWK (...) w R. w okresie od 14 stycznia 1975 roku do 15 czerwca 1991 roku.

Po ustaniu zatrudnienia J. S. przeszedł na emeryturę. Jako emerytowi przysługiwał mu deputat węglowy. J. S. zmarł w 2012r. Powódka w 2015 roku ponownie wyszła za mąż. Pismem z 5 lutego 2018 roku pozwana odmówiła powódce przyznania rekompensaty z tytułu utraty prawa do bezpłatnego węgla. Powódka ma ustalone prawo do renty rodzinnej po zmarłym mężu J. S.. Sąd Rejonowy uznał, że roszczenie powódki zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 2 ustawy z dnia 12 października 2017 roku o świadczeniu rekompensacyjnym z tytułu utraty prawa do bezpłatnego węgla (Dz.U. z 2017 roku, poz. 1971) – zwaną dalej ustawą – osobami uprawnionymi do świadczenia rekompensacyjnego są emeryci i renciści mający ustalone prawo do emerytury lub renty z tytułu niezdolności do pracy, zwanej dalej „rentą” i pobierający to świadczenie, uprawnieni w trakcie pobierania świadczenia z tytułu emerytury lub renty do bezpłatnego węgla na podstawie postanowień układów zbiorowych pracy, porozumień lub innych regulacji obowiązujących w przedsiębiorstwie górniczym, które utraciły moc obowiązującą przed dniem wejścia w życie ustawy, na skutek zawartych porozumień lub dokonanych wypowiedzeń oraz wdowy, wdowcy i sieroty mający ustalone prawo do renty rodzinnej po osobie, o której mowa wyżej.

Sąd Rejonowy uznał, że wdowa po zmarłym emerycie i renciście, o którym mowa w ustawie, zachowuje prawo do rekompensaty mimo, że ponownie zawarła związek małżeński. Sąd Rejonowy podzielił stanowisko wyrażone przez Sąd Apelacyjny w Katowicach w uzasadnieniu wyroku z dnia 22 września 2005 roku w sprawie III AUa 231/04, w którym wskazał, że brak jest ustawowych podstaw do twierdzenia, że wdowa, która ponownie zawarła związek małżeński, wobec utraty statusu wdowy, traci prawo do renty rodzinnej po pierwszym mężu. Regulacja ustawy z dnia 17 grudnia 1998 roku o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych jest w tym zakresie jednolita i ustawa nie przewiduje żadnych odstępstw.

Sąd Rejonowy podniósł, że skoro powódka nie utraciła prawa do renty rodzinnej po zmarłym pierwszym małżonku to, zgodnie z ustawą spełnia przesłankę do nabycia prawa do rekompensaty. O kosztach sądowych orzeczono na mocy art. 113 ust.1 ustawy z dnia 28 lipca 2005 roku o kosztach sądowych w sprawach cywilnych (Dz.U. z 2018 roku, poz. 300). Pozwana wniosła apelację, domagając się zmiany zaskarżonego wyroku w całości poprzez oddalenie powództwa oraz zwrotu kosztów postępowania według norm przepisanych za obie instancje. Pozwana zarzuciła: 1.sprzeczność istotnych ustaleń Sądu z treścią zebranego w sprawie materiału dowodowego oraz naruszenie art.233§1 k.p.c. przez brak rozważenia zebranego w sprawie materiału dowodowego w sposób wszechstronny i dowolną ocenę dowodów w następstwie przyjęcia, że zmarły mąż powódki w trakcie pobierania do emerytury uprawniony był do bezpłatnego węgla, a powódka nie utraciła statusu wdowy po J.

S. w wyniku ponownego zamążpójścia; 2.naruszenie przepisów postępowania, a to art.6 k.c. i art.232 k.p.c. przez ich błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie w następstwie przyjęcia, że powódka wykazała, iż jest osobą uprawnioną do otrzymania rekompensaty z tytułu utraty prawa do bezpłatnego węgla; 3.naruszenie prawa materialnego, a to art.3 w związku z art. 2 pkt l ) i 2) ustawy z dnia 12 października 2017 roku o świadczeniu rekompensacyjnym z tytułu utraty prawa do bezpłatnego węgla (Dz.U z 2017 r. poz. 1971) poprzez ich błędną wykładnię, a w konsekwencji niewłaściwe zastosowanie w następstwie przyjęcia, że powódka pomimo ponownego zawarcia związku małżeńskiego jest wdową po emerycie uprawnionym w trakcie pobierania emerytury górniczej do bezpłatnego węgla.

Powódka na rozprawie w dniu 30 stycznia 2020 roku wniosła o oddalenie apelacji.

Sąd Okręgowy zważył, co następuje:

apelacja strony pozwanej nie zasługuje na uwzględnienie. Sąd Rejonowy przeprowadził prawidłowe postępowanie dowodowe, nie naruszył przepisów prawa procesowego, w tym art.233 k.p.c., ani też przepisów prawa materialnego. Zaskarżony wyrok tego Sądu w pełni odpowiada prawu. Należy przypomnieć, że zgodnie z art. 2 ust. 1 lit.

a) ustawy osobą uprawnioną do rekompensaty jest:

a) emeryt (rencista) mający ustalone prawo do emerytury (renty z tytułu niezdolności do pracy), i pobierający to świadczenie, b) emeryt (rencista) uprawniony w trakcie pobierania emerytury (renty) do bezpłatnego węgla na podstawie układów zbiorowych pracy, porozumień lub innych regulacji obowiązujących w przedsiębiorstwie górniczym, c) regulacje (np. układ zbiorowy pracy, porozumienie), na podstawie których emeryt (rencista) posiadał prawo do bezpłatnego węgla utraciły moc przed dniem 24 października 2017 roku (dzień następujący po dniu wejścia w życie ustawy), na skutek zawartych porozumień lub dokonanych wypowiedzeń.

Słusznie w ocenie Sądu Okręgowego Sąd Rejonowy przyjął, że zmarły w 2012 roku małżonek powódki J. S. legitymował się statusem emeryta i posiadał prawo do deputatu węglowego. Okoliczność tę potwierdziła powódka na rozprawie przed Sądem Okręgowym w dniu 30 stycznia 2020r., oświadczając równocześnie, że sama również pobierała deputat węglowy w firmie talonów na węgiel po śmierci męża, aż do 2014r. Zatem zmarły mąż powódki spełniał przesłanki do rekompensaty, bowiem posiadał prawo do emerytury, pobierał to świadczenie i w trakcie jego pobierania posiadał prawo do bezpłatnego węgla.

Zgodnie z art. 2 pkt 1 lit.

b) ustawy prawo do rekompensaty posiada także wdowa mająca ustalone prawo do renty rodzinnej po emerycie, o którym mowa w art. 2 pkt 1 lit.

a) ustawy. Powódka posiada prawo do renty rodzinnej po zmarłym małżonku, który spełnia przesłanki określone w art. 2 pkt 1 lit.

a) ustawy. Powódka ponownie zawarła związek małżeński i nie utraciła prawa do renty rodzinnej po zmarłym pierwszym małżonku. Zasadniczo kwestia sporna sprowadzała się do ustalenia, czy regulacją art. 2 pkt 1 lit.

b) ustawy zostały objęte osoby (mające status wdowy/wdowca), które posiadając prawo do renty rodzinnej po zmarłym małżonku, ponownie zawarły związek małżeński. Sąd Okręgowy podziela w całości stanowisko Sądu Rejonowego, że wdowa poprzez fakt ponownego zamążpójścia nie przestaje spełniać przesłanki bycia wdową po zmarłym górniku i nie zostaje w ten sposób wyłączona z kręgu osób uprawnionych w rozumieniu art. 2 ust 1 lit. b). Przepis ten odnosi się do wdowy mającej ustalone prawo do renty rodzinnej, a nie do terminu wdowy na gruncie prawa cywilnego. Wdowa, która zawarła ponownie związek małżeński, nadal posiada prawo do renty rodzinnej po pierwszym mężu. Taka interpretacja art. 2 ust. 1 lit.

b) ustawy pozwoli na osiągnięcie celu ustawy, jakim jest „zrekompensowanie, do pewnego stopnia, w ramach możliwości budżetu państwa, strat finansowych poniesionych przez osoby, które otrzymywały bezpłatny węgiel w naturze lub w ekwiwalencie na podstawie układów zbiorowych pracy i porozumień z nimi związanych” (z uzasadnienia projektu ustawy). W związku z powyższym powódka posiada prawo do rekompensaty zgodnie z art. 2 pkt 1 lit.

b) ustawy. Na mocy art. 385 k.p.c. należało zatem oddalić apelację jako bezzasadną. (-) sędzia del. Magdalena Kimel (-) sędzia Grzegorz Tyrka (spr.) (-) sędzia Jolanta Łanowy-Klimek