XVII AmE 35/17 · Sąd powszechny

Sygn. akt XVII AmE 35/17

WYROK W IMIENIU

RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 4 lutego 2019 r. Sąd Okręgowy w Warszawie – XVII Wydział Sąd Ochrony Konkurencji i Konsumentów w składzie: Przewodniczący: SSO Bogdan Gierzyński Protokolant: sekretarz sadowy Wioleta Donoch po rozpoznaniu w dniu 4 lutego 2019 r. w Warszawie na rozprawie sprawy z odwołania Fabryki (...) Spółki Akcyjnej z siedzibą w B. przeciwko Prezesowi Urzędu Regulacji Energetyki o wymierzenie kary pieniężnej na skutek odwołania od decyzji Prezesa Urzędu Regulacji Energetyki z dnia 22 grudnia 2016 r., znak (...) I. uchyla zaskarżoną decyzję; II. zasądza od Prezesa Urzędu Regulacji Energetyki na rzecz Fabryki (...) Spółki Akcyjnej z siedzibą w B. kwotę 820 zł (osiemset dwadzieścia złotych) tytułem kosztów postępowania. SSO Bogdan Gierzyński Sygn. akt XVII AmE 35/17

UZASADNIENIE

Prezes Urzędu Regulacji Energetyki decyzją z dnia 22 grudnia 2016 r., znak: (...), na podstawie art. 56 ust. 2 i art. 56 ust. 1 pkt 3a, w zw. z art. 11 i art. 11d ust. 3 ustawy z dnia 10 kwietnia 1997 r. - Prawo energetyczne (Dz.U. z 2012 r., poz. 1059 z późn. zm.), w zw. z § 5 pkt 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 23 lipca 2007 r. w sprawie szczegółowych zasad i trybu wprowadzania ograniczeń w sprzedaży paliw stałych oraz w dostarczaniu i poborze energii elektrycznej lub ciepła (Dz.U. z 2007 r., Nr 133, poz. 924), oraz na podstawie art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2016 r., poz. 23 z późn. zm.) w zw. z art. 30 ust 1 ustawy - Prawo energetyczne, po przeprowadzeniu wszczętego z urzędu w dniu 22 czerwca 2016 r. na podstawie art. 56 ust 1 pkt 3a ustawy - Prawo energetyczne, postępowania administracyjnego w sprawie wymierzenia przedsiębiorcy:

Fabryki (...) S.A. z siedzibą w B. kary pieniężnej za niestosowanie się do ograniczeń w dostarczaniu i poborze energii elektrycznej wprowadzonych w dniach 10-31 sierpnia 2015 r. orzekł, że:

1. Fabryki (...) S.A. w dniu 10 sierpnia 2015 r. w odniesieniu do obiektu zlokalizowanego w B., ul. (...), naruszyła obowiązek stosowania się do ograniczeń w dostarczaniu i poborze energii elektrycznej wynikający z art. 11 i art. lid ust 3 ustawy - Prawo energetyczne, co podlega karze pieniężnej określonej w art. 56 ust. 1 pkt 3a tej ustawy.

2. Za działanie wymienione w punkcie 1 wymierzam Fabryki (...) S.A. karę pieniężną w kwocie 3.876 zł (słownie: trzy tysiące osiemset siedemdziesiąt sześć złotych). Od powyższej decyzji odwołanie złożyła Fabryka (...) S.A. z siedzibą w B., zaskarżając ją w całości, wnosząc o:

1. uchylenie w całości zaskarżonej decyzji, ewentualnie 2. zmianę zaskarżonej decyzji w całości i odstąpienie od wymierzenia odwołującemu kary pieniężnej w trybie art. 56 ust. 6a Prawa energetycznego z dnia 10 kwietnia 1997 r. (Dz.U. Nr 54, poz. 348 z późn. zm.), zwanego dalej „prawem energetycznym".

3. wstrzymanie zaskarżonej decyzji do czasu prawomocnego zakończenia postępowania sądowego, 4. zasądzenie od Prezesa Urzędu Regulacji Energetyki na rzecz odwołującego zwrot kosztów procesu wg norm przepisanych, w tym kosztów zastępstwa procesowego i opłaty od pełnomocnictwa. Odwołujący zarzucił zaskarżonej decyzji:

1. błędną wykładnie art. 56 ust. 1 pkt 3 a) w zw. z art. 11 d ust. 3 prawa energetycznego poprzez uznanie, iż art. 11 d ust. 3 prawa energetycznego stanowi samoistną materialnoprawną podstawę do wprowadzenia ograniczeń w dostarczeniu i poborze energii elektrycznej, a niezastosowanie się do tych ograniczeń uprawnia do zastosowania kary pieniężnej, 2. naruszenie przepisów prawa materialnego poprzez niewłaściwe zastosowanie art. 56 ust. 1 pkt 3a) i art. 11 d ust. 3 prawa energetycznego, w miejsce art. art. 11 c ust. 2 pkt 2 prawa energetycznego, skutkujące nałożeniem na odwołującego kary pieniężnej w wysokości 3.876,00 zł za przekroczenie w dniu 10 sierpnia 2015 r. ograniczeń w dostarczaniu i poborze energii elektrycznej wprowadzanych przez (...) S.A., podczas gdy (...) S.A. w dniu 10 sierpnia 2015 r. wprowadziły powyższe ograniczenia wyłącznie na podstawie art. 11 c ust. 2 pkt 2 prawa energetycznego, który to przepis nie może stanowić podstawy do nałożenia powyżej kary pieniężnej, a nie na podstawie art. 11 d ust. 3 prawa energetycznego, Z daleko posuniętej ostrożności procesowej, na wypadek gdyby Sąd nie uwzględnił zarzutów nr 1 i nr 2, odwołujący zarzucił również:

3. naruszenie art. 7, art. 77 § 1 oraz art. 80 kpa polegające na nie wyczerpującym rozpatrzeniu całego materiału dowodowego i wyjaśnień odwołującego oraz ich dowolnej ocenie i niepodjęciu wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i załatwienie sprawy, skutkujące uznaniem, iż przekroczenie przez odwołującego w dniu 10 sierpnia 2015 r. ograniczeń w dostarczaniu i poborze energii elektrycznej wprowadzanych przez (...) (...) S.A. w wysokości 1,2920000 (MW w godzinie) było czynem o znacznym stopniu szkodliwości, stanowiącym realne zagrożenie bezpieczeństwa pracy sieci elektroenergetycznej w całym kraju, podczas gdy z materiału dowodowego i wyjaśnień odwołującego wynika, iż stopień winy odwołującego był niski, a dokonany czyn był znikomego stopnia szkodliwości, 4. naruszenie przepisów prawa materialnego poprzez błędną wykładnie art. 56 ust. 6 prawa energetycznego i nieuwzględnienie podczas ustalenia wysokości kary pieniężnej okoliczności mających istotny wpływ na wysokość kary w szczególności: niskiego stopnia winy odwołującego, znikomego stopnia szkodliwości czynu oraz dotychczasowego zachowania odwołującego, 5. naruszenie przepisów prawa materialnego poprzez niezastosowanie art. 56 ust. 6a prawa energetycznego skutkujące rezygnacją z prawa odstąpienia od wymierzenia kary pieniężnej w wysokości 3.876 zł, w okolicznościach w których niewielkie przekroczenie przez odwołującego w dniu 10 sierpnia 2015 r. ograniczeń w dostarczaniu i poborze energii elektrycznej wprowadzanych przez (...) S.A. było czynem o znikomym stopniu szkodliwości, miało miejsce wyłącznie w pierwszych godzinach od wprowadzenia ograniczeń i było spowodowane wyłącznie koniecznością dokończenia niezbędnych procesów technologicznych związanych z obróbką cieplną, których przerwanie spowodowałoby praktycznie kompletne zniszczenie materiałów poddawanych przedmiotowej obróbce, a także nie stanowiło realnego zagrożenie bezpieczeństwa pracy sieci elektroenergetycznej w całym kraju, a nawet regionie.

W odpowiedzi na odwołanie pozwany Prezes Urzędu Regulacji Energetyki wniósł o oddalenie odwołania, przeprowadzenie dowodu z dokumentów zgromadzonych przez Prezesa URE w toku przedmiotowego postępowania administracyjnego - na okoliczność prawidłowości zaskarżonej decyzji oraz zasądzenie od powoda na rzecz Prezesa URE kosztów procesu, w tym koszów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych. Sąd Okręgowy w Warszawie – Sąd Ochrony Konkurencji i Konsumentów ustalił następujący stan faktyczny: (...) S.A. w związku z obniżeniem dostępnych rezerw zdolności wytwórczych poniżej niezbędnych wielkości spowodowanych m. in. wyjątkowo wysokimi temperaturami i niskimi stanami wód w zbiornikach wodnych i rzekach, stwierdziły wystąpienie zagrożenia bezpieczeństwa dostaw energii elektrycznej w rozumieniu postanowień art. 3 pkt 16 d ustawy - Prawo energetyczne wprowadzając, na podstawie art. 11 c ust. 2 pkt 2 tej ustawy, od godz. 10:00 dnia 10 sierpnia 2015 r. ograniczenia w dostarczaniu i poborze energii elektrycznej. /okoliczność bezsporna/ W dniu 10 sierpnia 2015 r. (...) S.A., działając na podstawie art. 11 c ust. 3 ustawy - Prawo energetyczne, powiadomiły Ministra Gospodarki (obecnie:

Minister Energii) i Prezesa Urzędu Regulacji Energetyki o wystąpieniu zagrożenia bezpieczeństwa dostaw energii elektrycznej, podjętych działaniach i środkach w celu usunięcia tego zagrożenia i zapobieżenia jego negatywnym skutkom oraz zgłosiły Ministrowi Gospodarki konieczność wprowadzenia ograniczeń na podstawie art. 11 ust 7 ustawy - Prawo energetyczne w trybie wydania przez Radę Ministrów rozporządzenia o wprowadzeniu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej ograniczeń w dostarczaniu i poborze energii elektrycznej do dnia 31 sierpnia 2015 r. /okoliczność bezsporna/ Po pozytywnym rozpatrzeniu wniosku Ministra Gospodarki, Rada Ministrów wydał w dniu 11 sierpnia 2015 r. rozporządzenie w sprawie wprowadzenia ograniczeń w dostarczaniu i poborze energii elektrycznej. /okoliczność bezsporna/ Rozporządzenie to zostało opublikowane w Dzienniku Ustaw pod poz. 1136 i wprowadziło wskazane wyżej ograniczenia w okresie od dnia 11 sierpnia 2015 r. od godz. 24:00 do dnia 31 sierpnia 2015 r. do godz. 24:00. /okoliczność bezsporna/ Na wezwanie Prezesa URE, (...) S.A., do której sieci jest przyłączona Fabryka (...) S.A. z siedzibą w B. (Odbiorca), pismem z dnia 22 listopada 2016 r. wskazał m.in., że moc umowna dla obiektu powoda zgodnie z umową sprzedaży energii elektrycznej wraz z usługą dystrybucji (kompleksowej) nr (...) zwartej 5 marca 2010 r., która weszła w życie od 1 marca 2010 r. i obowiązywała do 31 grudnia 2015 r., ustalona została na poziomie 1000 kW.

Plan wprowadzenia ograniczeń w dostarczaniu i poborze energii elektrycznej na okres od 1 września 2014 r. do 31 sierpnia 2015 r. został przygotowany przy uwzględnieniu wynikającej z umowy mocy umownej na poziomie 1000 kW. Natomiast moc bezpieczną do planu przyjęto na poziomie 150 kW. Fabryka (...) S.A. nie kwestionował planu. Dane o godzinowych wartościach mocy rzeczywistej pobranej w dniach od 10 do 31 sierpnia 2015 r. są poprawne w związku z załącznikiem 1. /k. 39-39v, k. 40-42v, k. 43, k. 26-27, k. 3-4 akt adm./ (...) SA. przedstawił zbiorcze dane wskazujące na stopień niedostosowania się odbiorców ujętych w „Planie wprowadzania ograniczeń w dostarczaniu i poborze energii elektrycznej” obowiązującym w dniach od 10 do 31 sierpnia 2015 r. do wprowadzonych ograniczeń w dostarczaniu i poborze energii elektrycznej.

Na podstawie powyższych danych zostały wygenerowane informacje wskazujące na stopień niedostosowania się Odbiorcy do wprowadzonych w dniach 10-31 sierpnia 2015 r. ograniczeń w dostarczaniu i poborze energii elektrycznej w odniesieniu do punktu poboru energii elektrycznej zlokalizowanego w B., ul. (...). /k. 43, k. 26-27 akt adm./ W wyniku analizy ww. dokumentów Prezes URE powziął uzasadnione podejrzenie, że Odbiorca, we wskazanym obiekcie Odbiorcy, nie dostosował się do wprowadzonych w dniach 10 - 31 sierpnia 2015 r. ograniczeń w dostarczaniu i poborze energii elektrycznej, co może skutkować wymierzeniem kary pieniężnej, o której mowa jest w art. 56 ust 1 pkt 3a ustawy - Prawo energetyczne. /k. 1-2, k. 3-4, k. 26-27akt adm./ Przychody (przychody netto ze sprzedaży i pozostałe przychody operacyjne) Odbiorcy osiągnięty w roku podatkowym 2015, wyniosły (...) zł. /k. 10 akt adm./ Powyższy stan faktyczny został ustalony w oparciu o dowody z dokumentów zgromadzonych w postępowaniu administracyjnym, które nie były przez żadną ze stron niniejszego postępowania kwestionowane.

Powód nie kwestionował w odwołaniu faktu naruszenia obowiązku stosowania się do ograniczeń. Sąd Okręgowy w Warszawie – Sąd Ochrony Konkurencji i Konsumentów zważył co następuje. Stosownie do treści art.56 ust. 3a ustawy Prawo energetyczne, karze pieniężnej podlega ten, kto nie stosuje się do ograniczeń w dostarczaniu i poborze energii, wprowadzonych na podstawie art. 11, art. 11c ust. 3 lub art. 11d ust.

3. Powyższy przepis daje zatem podstawę do nałożenia kary pieniężnej wyłącznie w przypadku nie stosowanie się do ograniczeń w dostarczaniu i poborze energii, wprowadzonych na podstawie wymienionych enumeratywnie przepisów tj.: art. 11, art. 11c ust. 3 lub art. 11d ust. 3ustawy Prawo energetyczne. Bezspornym w sprawie jest, że (...) S.A. stwierdziły wystąpienie bezpieczeństwa dostaw energii elektrycznej w rozumieniu art. 3 kpt 16 d ustawy Prawo energetyczne i wprowadziły, na podstawie art. 11c ust. 2 pkt 2 tej ustawy od godziny 10:00 dnia 10 sierpnia 2015 r. ograniczenia w dostarczaniu i poborze energii elektrycznej.

Wbrew stanowisku pozwanego, uprawnienia określone w art. 11 c ust. 2 pkt 2 ustawy Prawo energetyczne i art. 11d ust 3 tej ustawy nie są tym samym uprawnieniem. Przepis art. 11 c ust. 2 pkt 2 ustawy Prawo energetyczne stanowi, że w przypadku powstania zagrożenia bezpieczeństwa dostaw energii elektrycznej, operator systemu przesyłowego elektroenergetycznego lub systemu połączonego elektroenergetycznego może wprowadzić ograniczenia w dostarczaniu i poborze energii elektrycznej na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej lub jego części do czasu wejścia w życie przepisów wydanych na podstawie art. 11 ust. 7, lecz nie dłużej niż na okres 72 godzin.

Zaś przepis art. 11d ust 3tej ustawy stanowi, że w okresie występowania zagrożenia bezpieczeństwa dostaw energii elektrycznej operatorzy systemu elektroenergetycznego mogą wprowadzać ograniczenia w świadczonych usługach przesyłania lub dystrybucji energii elektrycznej, w zakresie niezbędnym do usunięcia tego zagrożenia. Treść przytoczonych przepisów nie pozostawia wątpliwości, że w odniesieniu do powyższych podstaw prawnych różny pozostaje zakres podmiotowy uprawnionych oraz zakres przedmiotowy uprawnienia. Przepis art. 11 c ust. 2 pkt 2 ustawy Prawo energetyczne uprawnia wyłącznie operatora systemu przesyłowego elektroenergetycznego lub systemu połączonego elektroenergetycznego do wprowadzenia ograniczenia wyłącznie w dostarczaniu i poborze energii elektrycznej.

Natomiast przepis art. 11d ust 3 tej ustawy daje wszystkim operatorom systemu elektroenergetycznego ( a więc również operatorom systemu dystrybucyjnego) uprawnienie do wprowadzania ograniczenia w świadczonych usługach przesyłania lub dystrybucji energii elektrycznej, a więc nie w zakresie dostarczania i poboru. W świetle powyższego należało uznać, że naruszenie ograniczenia wprowadzonego art. 11 c ust. 2 pkt 2 ustawy Prawo energetyczne nie jest równoznaczne z naruszeniem ograniczenia wprowadzonego na podstawie art. 11d ust 3 tej ustawy.

W konsekwencji zaś brak jest podstaw do nałożenia kary na podstawie art.56 ust. 3a ustawy Prawo energetyczne za naruszenia ograniczenia wprowadzone na innej podstawie nież wymienione w niniejszym przepisie. Sąd podziela stanowisko zajęte przez Sąd Najwyższy w Wyroku z dnia 2 października 2008 r. (sygn.. III SK 3/08), że skoro kara pieniężna stanowi sankcję, dolegliwość, i to znaczną, dla przedsiębiorcy, to odnoszą się do niej pewne najbardziej podstawowe zasady stosowania sankcji. Nie jest w związku z tym dopuszczalne stosowanie wykładni rozszerzającej w zakresie definiowania czynu za który przewidziana jest sankcja w postaci kary pieniężnej.

Uwzględnienie powyższego zarzutu skutkuje równocześnie tym, że pozostałe zarzuty podniesione przez powoda w odwołaniu stały się bezprzedmiotowe. Mając powyższe na względzie, odwołanie należało oddalić jako bezzasadne (art.479 53 2 k.p.c.). O kosztach postępowania orzeczono stosownie do wyniku sporu, zasądzając na rzecz powoda koszty postępowania w tym koszty zastępstwa procesowego według norm przepisanych (art. 98 k.p.c.).