XVII AmE 146/16 · Sąd powszechny

Sygn. akt XVII AmE 146/16

WYROK W IMIENIU

RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 17 grudnia 2018 r. Sąd Okręgowy w Warszawie – XVII Wydział Sąd Ochrony Konkurencji i Konsumentów w składzie: Przewodniczący: SSO Bogdan Gierzyński Protokolant: sekretarz sądowy Wioleta Donoch po rozpoznaniu w dniu 17 grudnia 2018 r. w Warszawie na rozprawie sprawy z odwołania I. K. i P. K. przeciwko Prezesowi Urzędu Regulacji Energetyki o wymierzenie kary pieniężnej na skutek odwołania powodów od decyzji Prezesa Urzędu Regulacji Energetyki z dnia 19 maja 2016 r., znak: (...) 1. uchyla w pkt. 2 zaskarżoną decyzję;

2. w pozostałym zakresie oddala odwołanie;

3. koszty zastępstwa procesowego między stronami wzajemnie znosi. SSO Bogdan Gierzyński Sygn. akt XVII AmE 146/16

UZASADNIENIE

Prezes Urzędu Regulacji Energetyki decyzją z dnia 19 maja 2016 r., znak: (...) na podstawie art. 56 ust. 1 pkt 12 w związku z art 56 ust 2 pkt 1, ust. 3 i ust 6 ustawy z dnia 10 kwietnia 1997 r. - Prawo energetyczne (Dz.U. z 2012 r., poz. 1059 ze zm.) oraz w związku z art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2016 r., poz. 23), po przeprowadzeniu postępowania administracyjnego w sprawie wymierzenia kary pieniężnej przedsiębiorcom: Pani I. K. i Panu P. K. prowadzącym wspólnie działalność gospodarczą w formie spółki cywilnej pod nazwą:

Stacja (...) Spółka Cywilna z siedzibą w S., w związku z ujawnieniem w działalności prowadzonej przez Przedsiębiorców nieprawidłowości polegającej na nieprzestrzeganiu obowiązków wynikających z koncesji na obrót paliwami ciekłymi z dnia 29 grudnia 2004 r., Nr (...) udzielonej na okres od 5 stycznia 2005 r. do 5 stycznia 2015 r. i z koncesji na obrót paliwami ciekłymi z dnia 8 stycznia 2015 r., Nr (...) ze zm. udzielonej na okres od dnia 8 stycznia 2015 r. do dnia 31 grudnia 2030 r., tj.:

1. warunku (...) „Koncesjonariusze są zobowiązani do spełnienia określonych przepisami prawa warunków wykonywania działalności gospodarczej, a w szczególności warunków określonych w ustawie - Prawo energetyczne i wydanych na jej podstawie przepisach wykonawczych" oraz warunku (...) „Koncesjonariusze są zobowiązani do prowadzenia działalności w sposób nie stanowiący zagrożenia dla życia lub zdrowia ludzkiego oraz środowiska, a także nie narażający na powstanie szkód materialnych. W szczególności Koncesjonariusze są zobowiązani do przestrzegania przepisów o bezpieczeństwie i higienie pracy, przepisów dotyczących bezpieczeństwa pożarowego oraz bezpieczeństwa ludzi i mienia" koncesji z dnia 29 grudnia.2004 r.

Powyższa nieprawidłowość przejawiła się naruszeniem przepisów określonych w rozporządzeniu Ministra Gospodarki z dnia 21 listopada 2005 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać bazy i stacje paliw płynnych, rurociągi przesyłowe dalekosiężne służące do transportu ropy naftowej i produktów naftowych i ich usytuowanie (stan na dzień kontroli: Dz.U. z 2005 r., Nr 243, poz. 2063 ze zm. obecnie tekst jednolity ogłoszony został w: Dz. U. z 2014 r., poz. 1853), tj. § 97 ust. 1 pkt 2 w zw. z § 177 ww. rozporządzenia wymagającego wyposażenia stacji paliw w urządzenia do pomiaru i monitorowania stanu magazynowych produktów naftowych do dnia 31 grudnia 2013 r.

Powyższa nieprawidłowość została stwierdzona w toku postępowania o zmianę koncesji na obrót paliwami ciekłymi Przedsiębiorców, 2. punktu 1 „Przedmiot i zakres działalności" koncesji z dnia 8 stycznia 2015 r. Przedsiębiorcom udzielona została koncesja na prowadzenie działalności gospodarczej w zakresie obrotu paliwami ciekłymi wyłącznie przy wykorzystaniu stacji paliw zlokalizowanej w Z., natomiast z informacji uzyskanych w toku postępowania o zmianę ww. koncesji wynika, że Przedsiębiorcy prowadzili od dnia 8 stycznia 2015 r. działalność polegającą na obrocie paliwami ciekłymi na stacji paliw zlokalizowanej w R. - orzekł, że:

1. Przedsiębiorcy naruszyli punkt 1 koncesji z dnia 8 stycznia 2015 r. „Przedmiot i zakres działalności", poprzez prowadzenie działalności gospodarczej w zakresie obrotu paliwami ciekłymi przy wykorzystaniu stacji paliw zlokalizowanej w R., natomiast z uzyskanej koncesji wynika że Przedsiębiorcy mogli prowadzić działalność polegającą na obrocie paliwami ciekłymi wyłącznie na stacji paliw w Z.;

2. za działanie opisane w pkt 1 wymierzam Przedsiębiorcom karę pieniężną w wysokości 12.500 zł (słownie: dwanaście tysięcy pięćset złotych);

3. umarzam postępowanie administracyjne w sprawie wymierzenia kary pieniężnej Przedsiębiorcom w części dotyczącej naruszenia warunku (...) „Koncesjonariusze sq zobowiązani do spełnienia określonych przepisami prawa warunków wykonywania działalności gospodarczej, a w szczególności warunków określonych w ustawie - Prawo energetyczne oraz wydanych na jego podstawie przepisach wykonawczych", oraz warunku (...) „Koncesjonariusze sq zobowiązani do prowadzenia działalności w sposób nie stanowiący zagrożenia dla życia lub zdrowia ludzkiego oraz środowiska, a także nie narażający na powstanie szkód materialnych.

W szczególności Koncesjonariusze są zobowiązani do przestrzegania przepisów o bezpieczeństwie i higienie pracy, przepisów dotyczących bezpieczeństwa pożarowego oraz bezpieczeństwa ludzi i mienia" zapisanych w koncesji z dnia 29 grudnia 2004 r., w związku z naruszeniem przepisów określonych w rozporządzeniu tj. § 97 ust 1 pkt 2 i 3 w zw. z § 177 rozporządzenia wymagającego wyposażenie stacji paliw w urządzenia do pomiaru i monitorowania stanu magazynowych produktów naftowych oraz urządzenia do sygnalizacji wycieku produktów naftowych do gruntu, wód powierzchniowych i gruntowych do dnia 31 grudnia 2013 r.

Od powyższej decyzji odwołanie złożyli I. K. i P. K. wnosząc o jej uchylenie w całości. Zaskarżonej decyzji odwołujący zarzucili naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. 56 ust 1 pkt 12 i 56 ust 6 i 6a ustawy prawo energetyczne poprzez wymierzenie skarżącym kary pieniężnej w wysokości 12 500 zł w sytuacji, gdy zaistniały przesłanki do odstąpienia od wymierzenia kary a wymierzona kara jest nieadekwatna do dochodu osiągniętego przez skarżących z tytułu sprzedaży paliw w stacji w R. w spornym okresie. Skarżący nie kwestionują ustaleń faktycznych w zakresie tego, że w okresie od 8 stycznia 2015 r. do 21 stycznia 2015 r. prowadzili działalność w zakresie obrotu paliwami płynnymi na stacji w R..

Jednakże, w momencie gdy odpadło mylne przeświadczenie skarżących , że koncesja udzielona jest na konkretną stacje paliw i stacja w R. winna być ujęta w decyzji, niezwłocznie złożyli wniosek o zmianę koncesji. Tak więc, w ich ocenie, okres stanu naruszenia warunków wynikających z koncesji był niewielki i wynosił ledwie 14 dni. Stopnień szkodliwości naruszenia w niniejszej sprawie, wbrew twierdzeniom Prezesa URE fiest znikomy. Zrealizowanie obowiązku o którym mowa w pkt (...) koncesji poprzez złożenie niezwłocznie wniosku o zmianę decyzji i objęcie koncesją również stacji paliw w R. uprawnia Prezesa do odstąpienia od wymierzenia kary.

Nałożona kara jest nieadekwatna do stopnia zawinienia, gdyż skarżący niezwłocznie dopełnili obowiązku rozszerzenia koncesji na stację paliw w R.. W odpowiedzi an odwołanie Prezes Urzędu Regulacji Energetyki wniósł o oddalenie odwołania oraz zasądzenie od powodów na rzecz pozwanego zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Sąd Okręgowy w Warszawie – Sąd Ochrony Konkurencji i Konsumentów ustalił następujący stan faktyczny: Decyzją z dnia 8 stycznia 2015 r., nr (...) ze zm. udzieloną na okres od dnia 8 stycznia 2015 r. do dnia 31 grudnia 2030 r., Prezes Urzędu Regulacji Energetyki udzielił Przedsiębiorcom koncesji na obrót paliwami ciekłymi.

Przedsiębiorcom udzielona została koncesja na prowadzenie działalności gospodarczej w zakresie obrotu paliwami ciekłymi przy wykorzystaniu stacji paliw zlokalizowanej w Z.. „Stacja w R. nie została ujęta we wniosku z dnia 20 lipca 2014 r. przez stronę, z uwagi na mylne przeświadczenie, że jeżeli główne miejsce prowadzenia działalności gospodarczej przez strony jest w Z., koncesja dotyczy obu stacji. We wniosku tym wnioskodawcy wnioskowali o udzielenie koncesji na 50 lat dla wspólników spółki cywilnej (...). W okresie od 8 stycznia 2015 r. do 21 stycznia 2015 r. prowadzili działalność w zakresie obrotu paliwami płynnymi na stacji w R..

W dniu 21 stycznia 2015 r. Przedsiębiorcy złożyli do Prezesa URE wniosek o dokonanie zmiany koncesji na obrót paliwami ciekłymi poprzez jej rozszerzenie o obrót na stacji paliw zlokalizowanej w R.. Decyzja w tym zakresie została wydaną 11 lutego 2015 r. Pismem z dnia 15 października 2015 r.. Prezes URE zawiadomił Przedsiębiorców o wszczęciu z urzędu postępowania w sprawie wymierzenia kary pieniężnej w związku z ujawnieniem w działalności prowadzonej przez Przedsiębiorców nieprawidłowości polegającej na nieprzestrzeganiu obowiązków wynikających z koncesji na obrót paliwami ciekłymi tj. punktu 1 koncesji „Przedmiot i zakres działalności".

Zawiadomienie dotyczyło również naruszenia warunku: (...) „Koncesjonariusze są zobowiązani do spełnienia określonych przepisami prawa warunków wykonywania działalności gospodarczej, a w szczególności warunków określonych w ustawie - Prawo energetyczne i wydanych na jej podstawie przepisach wykonawczych" oraz warunku (...) „Koncesjonariusze są zobowiązani do prowadzenia działalności w sposób nie stanowiący zagrożenia dla życia lub zdrowia ludzkiego oraz środowiska, a także nie narażający na powstanie szkód materialnych.

W szczególności Koncesjonariusze są zobowiązani do przestrzegania przepisów o bezpieczeństwie i higienie pracy, przepisów dotyczących bezpieczeństwa pożarowego oraz bezpieczeństwa ludzi i mienia" zapisanych w koncesji z 29 grudnia 2004 r. Dotychczas opłaty za koncesję odprowadzane były w pełnej wysokości łącznie od obu stacji bez wyszczególnienia, za którą stację regulowana jest opłata". Przedsiębiorcy uzyskali w 2015 roku przychody netto w wysokości (...) zł, w tym z działalności koncesjonowanej przychody w wysokości (...) zł oraz dochód w wysokości (...) zł.

Powyższy stan faktyczny został ustalony w oparciu o dowody z dokumentów zgromadzonych w postępowaniu administracyjnym oraz sądowym, które nie były przez żadną ze stron niniejszego postępowania kwestionowane. Sąd Okręgowy w Warszawie – Sąd Ochrony Konkurencji i Konsumentów zważył, co następuje. Odwołanie zasługuje na uwzględnienie w części, w której zmierza do uchylenia pkt 2 decyzji. Podkreślenia wymaga na wstępie, że odwołujący wnieśli o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości, jednakże zarzut dotyczył zasadności nałożenia kary, ewentualnie o braku adekwatności jej wysokości.

Odwołujący w zasadzie nie zakwestionowali faktu, że w okresie od 8 stycznia 2015 r. do 21 stycznia 2015 r. prowadzili działalność również działalność w zakresie obrotu paliwami płynnymi na stacji w R., pomimo nieuwzględnienia jej w udzielonej koncesji. Zgodnie zatem z treścią art. 56 ust. 1 pkt 12 ustawy z dnia 10 kwietnia 1997 r. - Prawo energetyczne (Dz.U. z 2012 r., poz. 1059 ze zm.),karze pieniężnej podlega ten, kto nie przestrzega obowiązków wynikających z koncesji. Wysokość kary pieniężnej, o której mowa w ust. 1 pkt 1-38, nie może przekroczyć 15% przychodu ukaranego przedsiębiorcy, osiągniętego w poprzednim roku podatkowym, a jeżeli kara pieniężna związana jest z działalnością prowadzoną na podstawie koncesji, wysokość kary nie może przekroczyć 15% przychodu ukaranego przedsiębiorcy, wynikającego z działalności koncesjonowanej, osiągniętego w poprzednim roku podatkowym.

Z powyższych przepisów wynika, że powyższa kara nakładana jest na przedsiębiorców. Zgodnie z art. 4 obowiązującej w dacie wydania decyzji ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej (Dz. U. z 2017 r. poz. 2168, 2290 i 2486 oraz z 2018 r. poz. 107 i 398) przedsiębiorcą w rozumieniu ustawy jest osoba fizyczna, osoba prawna i jednostka organizacyjna niebędąca osobą prawną, której odrębna ustawa przyznaje zdolność prawną - wykonująca we własnym imieniu działalność gospodarczą. Za przedsiębiorców uznaje się także wspólników spółki cywilnej w zakresie wykonywanej przez nich działalności gospodarczej.

Kara pieniężna nakładana na postawie art. 56 ust. 1 pkt 12 ustawy Prawo energetyczne nakładana jest zatem na poszczególnych wspólników spółki cywilnej z określeniem wysokości kary nałożonej na każdego z nich. Zaskarżona decyzja w pkt 2 nie spełnia powyższego warunku, gdyż mimo, że wymienia wspólników to nie określa wysokości nałożonej na każdego z nich kary. Przepisy ustawy nie przewidują możliwości nakładania jednej kary na kilku przedsiębiorców. Mając na uwadze powyższe, stosownie do treści art. 479 53 § 2 k.p.c. należało uchylić zaskarżoną decyzję w jej punkcie 2., zaś w pozostałym zakresie na podstawie art. 479 53 § 1 k.p.c. oddala odwołanie.

O kosztach postępowania Sąd orzekł w oparciu o przepis art. 100 k.p.c. SSO Bogdan Gierzyński