II S 50/19 · Sąd powszechny

II S 50/19 POSTANOWIENIE W., dnia 7 października 2019 r. Sąd Apelacyjny we Wrocławiu w II Wydziale Karnym w składzie: przewodniczący: SSA Jerzy Skorupka (sprawozdawca) sędziowie: SA Witold Franckiewicz SA Agata Regulska po rozpoznaniu skargi K. Ł. z dnia 6 września 2019 r. na naruszenie prawa do rozpoznania bez nieuzasadnionej zwłoki sprawy w postępowaniu prowadzonym przez Sąd Okręgowy w Świdnicy pod sygnaturą IV Ka 657/18 na podstawie art. 12 ust. 1 ustawy z dnia 17 czerwca 2004 r. o skardze na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy w postępowaniu przygotowawczym prowadzonym lub nadzorowanym przez prokuratora i postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki (t.j. Dz. U. 2018.75) postanowił skargę oddalić jako niezasadną

UZASADNIENIE

Pismem z dnia 6.09.2019 r. K. Ł. wniosła do Sądu Apelacyjnego we Wrocławiu skargę na naruszenie prawa do rozpoznania bez nieuzasadnionej zwłoki sprawy Sądu Okręgowego w Świdnicy, a zwłaszcza przewodniczącego M. G.i sędziów: E. M.i A. P., dotyczącej wydania postanowienia IV Ka 657/18 z dnia 20 listopada 2018 r., że skarżąca jest osobą nieuprawnioną do występowania w sprawie w charakterze oskarżyciela posiłkowego. Skarga dotyczy również nierozpoznania wniosku skarżącej z 12 grudnia 2018 r. o przywrócenie terminu do wniesienia jako oskarżyciel posiłkowy zażalenia na postanowienie Sądu Okręgowego w Świdnicy z dnia 20 listopada 2018 r., IV Ka 657/18.

Skarżąca wniosła o stwierdzenie przewlekłości postępowania IV Ka 657/18 oraz o zobowiązanie Sądu Okręgowego w Świdnicy do niezwłocznego rozpoznania jej zażalenia na postanowienie z dnia 20 listopada 2018 r., IV Ka 657/18, a także o zasądzenie na jej rzecz od Skarbu Państwa 10.000 zł. Skarżąca wniosła również o rozpoznanie sprawy w jawnym postępowaniu z jej udziałem. Prezes Sądu Okręgowego w Świdnicy pismem z dnia 25 września 2019 r. wniósł o pozostawienie skargi bez rozpoznania. Sąd Apelacyjny we Wrocławiu zważył, co następuje.

Skarga jest niezasadna. Dlatego stosownie do art. 12 ust. 1 ustawy o skardze na przewlekłość podlega oddaleniu. Na wstępie poczynić należy uwagi ogólniejszej natury. Przedmiotem rozpoznania w postępowaniu uruchomionym na podstawie skargi jest zarzut strony, że postępowanie w jej sprawie prowadzone jest przewlekle, a przyczyną tej przewlekłości jest działanie lub zaniechanie (bezczynność) sądu lub prokuratora prowadzącego lub nadzorującego postępowanie przygotowawcze (zob. J.Skorupka (red.) Skarga na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki.

Komentarz, Warszawa 2010, s. 41). Dla rozpoznania skargi kluczowe jest pojęcie „sprawa”, które w piśmiennictwie i orzecznictwie sądowym nie jest rozumiane jednolicie. Dla objaśnienia tego pojęcia pomocna jest treść art. 2 ust. 2 ustawy z dnia 17.06.2004 r. Z treści tego przepisu wynika, że pojęcie „sprawa” obejmuje sprawę co do istoty, a zatem postępowanie jako całość postępowania w sprawie (zob. J.Skorupka (red.), tamże, s. 48). Przedmiotem postępowania wywołanego skargą na przewlekłość jest badanie podniesionego przez składającego skargę zarzutu, iż doszło do naruszenia przysługującego mu prawa do sądu przez przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawie od chwili jego wszczęcia, niezależnie od tego, czy aktualnie sprawa znajduje się już w kolejnej fazie tego postępowania.

Ustawa dotyczy bowiem prawa strony do rozpoznania bez nieuzasadnionej zwłoki sprawy w postępowaniu przygotowawczym i postępowaniu sądowym, a nie w postępowaniu przed sądem konkretnej instancji bądź w postępowaniu przygotowawczym. W tak określonym terminie strona ma prawo do uzyskania wiążącego rozstrzygnięcia jej sprawy, a nie jedynie orzeczenia w danej instancji, wobec czego ocenie pod kątem przewlekłości podlegać powinien przebieg całego dotychczasowego postępowania w sprawie, której skarga dotyczy (por. uchw. SN (7) z dnia 28.3.2013 r., III SPZP 1/13).

Wniesienie skargi powinno zatem nastąpić w toku postępowania, po zaistnieniu stanu, który w ocenie skarżącego uzasadnia podniesione w niej zarzuty, nie później jednak niż do czasu prawomocnego zakończenia postępowania. Postępowanie w sprawie trwa bowiem (jest w toku) dopóty, dopóki nie dojdzie do wydania w sprawie prawomocnego orzeczenia kończącego postępowanie (por. M. Romańska: Skarga na przewlekłość postępowania sądowego, Przegląd Sądowy 2005 nr 11-12, s. 66). Zbieżne stanowisko wyrażone zostało w uchw. SN (7) z dnia 31.3.2011 r., WZP 2/10, OSNKW 2011 nr 3, poz. 31 oraz w post.

SN z dnia 12.6.2012 r., III SPP 25/12. Zważyć więc należy, że zarzut przewlekłości sformułowany w piśmie K. Ł. odnosi się do tego, że Sąd Okręgowy w Świdnicy odmówił jej prawa do występowania w sprawie w charakterze oskarżyciela posiłkowego uznając, że w jej wypadku nie został spełnione elementy definicyjne pokrzywdzonego określone w art. 49§1 KPK. Skarżąca uważa, że wymienione postanowienie zapadło z naruszeniem prawa i cała argumentacja zawarta w rozpoznawanej skardze zmierza do wykazania tego stanu rzeczy. K. Ł. kwestionuje zatem prawidłowość rozstrzygnięcia w jej sprawie, a nie brak szybkości i sprawności postępowania, gdyż żadne postępowanie nie jest prowadzone.

Skarżąca traci z pola widzenia, że instytucja skargi na przewlekłość nie służy korygowaniu błędnych czy wadliwych czynności (rozstrzygnięć), ale usprawnieniu i przyspieszeniu postępowania, a tym samym wyeliminowaniu przewlekłości postępowania. Mając to na względzie stwierdzić należy, że w sprawie IV Ka 657/18 Sądu Okręgowego w Świdnicy nie doszło do naruszenia prawa K. Ł. do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki. Wniosek o jawne rozpoznanie sprawy nie mógł być uwzględniony, gdyż zgodnie z art. 95b§2 KPK jawne są posiedzenia, o których mowa w tym przepisie.

Pozostałe posiedzenia odbywają się z wyłączeniem jawności, chyba że ustawa stanowi inaczej albo prezes sądu lub sąd zarządzi inaczej. Ustawa z dnia 17 czerwca 2004 r. nie przewiduje jawnego rozpoznania skargi na przewlekłość postępowania. Takiego trybu postępowania nie zarządził ani prezes Sądu Apelacyjnego we Wrocławiu, ani ww. sąd. W tym stanie rzeczy, Sąd Apelacyjny we Wrocławiu orzekł, jak na wstępie. SSA Witold Franckiewicz SSA Jerzy Skorupka SSA Agata Regulska