VIII U 1840/19 · Sąd powszechny

Sygn. akt VIII U 1840/19

UZASADNIENIE

Decyzją z dnia 4 kwietnia 2019 roku Zakład Ubezpieczeń Społecznych I Oddział w Ł., po rozpatrzeniu wniosku z dnia 4 marca 2019 roku, odmówił J. K. prawa do emerytury. W uzasadnieniu organ rentowy podniósł, że nie został udowodniony wymagany 15 letni okres pracy w szczególnych warunkach, wykonywanej stale i w pełnym wymiarze czasu pracy, bowiem nie zaliczono wnioskodawcy części służby wojskowej od 1 września 1979 do 14 kwietnia 1980 roku. Na podstawie dowodów dołączonych do wniosku – uzyskanych w wyniku przeprowadzonego postępowania, organ rentowy przyjął za udowodnione na dzień 1 stycznia 1999 roku: 25 lat i 28 dni okresów składkowych, nieskładkowych i uzupełniających.

Natomiast staż w szczególnych warunkach wynosi, według organu rentowego: 14 lat 9 miesięcy i 4 dni. (decyzja – k. 63 akt ZUS i wyliczenie stażu ubezpieczeniowego k 62 akt ZUS) J. K. złożył odwołanie od powyższej decyzji i wniósł o zaliczenie pełnego okresu odbywania służby wojskowej. (odwołanie – k. 3-5) W odpowiedzi na odwołanie, Zakład Ubezpieczeń Społecznych I Oddział w Ł. wniósł o jego oddalenie. (odpowiedź na odwołanie – k.

10) Sąd Okręgowy ustalił następujący stan faktyczny J. K. urodził się (...). Wnioskodawca był zatrudniony w Spółdzielni Pracy Zjednoczenie w pełnym wymiarze czasu pracy, na stanowisku dziewiarza od 4.10.1977 do 28.02.1993 roku. Od 25.04.1978 roku do 14.04.1980 roku wnioskodawca odbywał czynną służbę wojskową. Zarówno przed pójściem do wojska jak i po powrocie, wnioskodawca pracował na cały etat w szczególnych warunkach. Łączny staż ubezpieczeniowy został przez ZUS wyliczony na 25 lat i 28 dni. Okoliczności bezsporne Po zakończeniu służby wojskowej w dniu 14.04.1980 roku, wnioskodawca ponownie podjął pracę od dnia 1.05.1980 roku, czyli po 16 dniach.

Dowód: kopia dowodu osobistego k 9 Po zakończeniu pracy, zakład wystawił wnioskodawcy świadectwo pracy w szczególnych warunkach, w którym wskazano, że pracował w okresie od 4.10.1977 do 28.02.1993 roku stale i w pełnym wymiarze czasu pracy przy produkcji i wykańczaniu wyrobów włókienniczych, na stanowisku dziewiarza. Organ rentowy nie zakwestionował okresu pracy w Spółdzielni Pracy Zjednoczenie jako pracy w szczególnych warunkach. Do okresu pracy w szczególnych warunkach ZUS zaliczył tylko część służby wojskowej, tj. od 25.04.1978 do 31.08.1979 roku.

Uwzględnienie pełnego okresu służby wojskowej daje ponad 15 lat pracy w szczególnych warunkach. Pomniejszenie okresu ubezpieczeniowego o 16 dni (po powrocie z wojska a przed ponownym podjęciem pracy) nadal daje 25 lat i 12 dni na dzień 1 stycznia 1999 roku.

Sąd Okręgowy zważył, co następuje

Odwołanie zasługuje na uwzględnienie. W myśl art. 184 ust. 1 ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (tekst jednolity Dz. U. z 2017 r. poz. 1383 ze zm.) ubezpieczonym urodzonym po dniu 31 grudnia 1948 r. przysługuje emerytura po osiągnięciu wieku przewidzianego w art. 32, 33, 39 i 40, jeżeli w dniu wejścia w życie ustawy osiągnęli:

1) okres zatrudnienia w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze wymaganym w przepisach dotychczasowych do nabycia prawa do emerytury w wieku niższym niż 60 lat - dla kobiet i 65 lat - dla mężczyzn oraz 2) okres składkowy i nieskładkowy, o którym mowa w art.

27. Emerytura, o której mowa w ust. 1, przysługuje pod warunkiem nieprzystąpienia do otwartego funduszu emerytalnego albo złożenia wniosku o przekazanie środków zgromadzonych na rachunku w otwartym funduszu emerytalnym, za pośrednictwem Zakładu, na dochody budżetu państwa (art. 184 ust.2 ustawy emerytalnej). Zgodnie z treścią § 3 i 4 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze (Dz. U. z 1983 r. Nr 8, poz. 43 ze zm.) za okres zatrudnienia wymagany do uzyskania emerytury, zwany dalej „wymaganym okresem zatrudniania” uważa się okres wynoszący 20 lat dla kobiet i 25 lat dla mężczyzn, liczony łącznie z okresami równorzędnymi i zaliczalnymi do okresów zatrudnienia. Pracownik, który wykonywał prace w szczególnych warunkach wymienione w wykazie A, nabywa prawo do emerytury, jeżeli spełnia łącznie następujące warunki:

1) osiągnął wiek emerytalny wynoszący: 55 lat dla kobiet i 60 lat dla mężczyzn;

2) ma wymagany okres zatrudnienia, w tym co najmniej 15 lat pracy w szczególnych warunkach. Powołany wykaz wskazuje wszystkie te prace w szczególnych warunkach, których wykonywanie uprawnia do niższego wieku emerytalnego. W świetle § 2 rozporządzenia, okresami pracy uzasadniającymi prawo do świadczeń na zasadach określonych w rozporządzeniu są okresy, w których praca w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze jest wykonywana stale i w pełnym wymiarze czasu pracy obowiązującym na danym stanowisku pracy. Okresy pracy stwierdza zakład pracy, na podstawie posiadanej dokumentacji, w świadectwie wykonywania prac w szczególnych warunkach, wystawionym według wzoru stanowiącego załącznik do przepisów wydanych na podstawie § 1 ustęp 2 rozporządzenia, lub w świadectwie pracy.

Przenosząc powyższe rozważania na grunt rozpoznawanej sprawy wskazać należy, że charakter pracy wnioskodawcy nie był kwestionowany. Przedmiotem sporu w niniejszej sprawie było udowodnienie przez wnioskodawcę wymaganego okresu, co najmniej 15 lat pracy w szczególnych warunkach. Organ rentowy, wydając zaskarżoną decyzję uznał, że szczegółowe zasady zaliczenia służby wojskowej do okresu zatrudnienia zostały uregulowane w rozporządzeniu Rady Ministrów z 22.11.1968 roku w sprawie szczególnych uprawnień żołnierzy i ich rodzin, które zostało uchylone z dniem 1.09.1980 roku, a zatem od tego dnia nie powinna być zaliczona służba wojskowa wnioskodawcy.

Z powyższym stanowiskiem Sąd Okręgowy się nie zgadza. Przede wszystkim podstawą prawną zaliczenia służby wojskowej jest ustawa z 21.11.1967 roku o powszechnym obowiązku obrony RP (tj. Dz. U z 2019 poz. 1541). Zgodnie z treścią art. 120 ust. 1 cytowanej ustawy – w brzmieniu obowiązującym od 06.07.1979 roku, pracownikowi, który w ciągu trzydziestu dni od zwolnienia z zasadniczej lub okresowej służby wojskowej podjął pracę, czas odbywania służby wojskowej wlicza się do okresu zatrudnienia w zakładzie pracy, w którym podjął pracę, w zakresie wszelkich uprawnień wynikających z Kodeksu pracy oraz przepisów szczególnych.

Pracownikowi, który podjął pracę lub złożył wniosek o skierowanie do pracy po upływie 30 dni od zwolnienia ze służby wojskowej, czas odbywania służby wlicza się do okresu zatrudnienia tylko w zakresie wymiaru urlopu wypoczynkowego i wysokości odprawy pośmiertnej oraz uprawnień emerytalno – rentowych (ust.3 art.120 ustawy). Przepis art. 120 ustawy, w brzmieniu powyżej przytoczonym, obowiązywał do 11.02.1984 roku, kiedy to zmieniono jego treść. Ale podkreślić należy, że przed 6.07.1979 roku treść art. 120 była inna, zaś kwestie statusu pracowniczego żołnierzy, od 1 stycznia 1975 roku do 6.07.1979 roku regulował art. 108 powyższej ustawy.

Zgodnie z jego treścią, czas odbywania zasadniczej lub okresowej służby wojskowej wliczał się pracownikowi do okresu zatrudnienia w zakresie wszelkich uprawnień związanych z tym zatrudnieniem, jeżeli po odbyciu tej służby podjął on zatrudnienie w tym samym zakładzie pracy, w którym był zatrudniony przed powołaniem do służby. Przepis art.108 nie wskazywał szczegółowo zasad zaliczania służby wojskowej, ale kwestie te były zawarte w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 22.11.1968 roku. Zmiana treści art. 120 od 6.07.1979 roku doprowadziła do tego, że ustawa określała wprost zasady uwzględniania do stażu pracowniczego służby wojskowej.

W ocenie Sądu nie ma więc znaczenia, że od 1.09.1979 roku uchylono rozporządzenie Rady Ministrów z 22.11.1968 roku, bowiem nadal obowiązywała ustawa, jako akt prawny wyższej rangi, w tym znowelizowany art.120 ust.1 ustawy o powszechnym obowiązku służby wojskowej (obecnie nazwa ustawy „o powszechnym obowiązku obrony RP”). Również treść rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7.09.1979 roku w sprawie szczególnych uprawnień żołnierzy i osób spełniających zastępczo obowiązek służby wojskowej, nie uzasadnia stanowiska organu rentowego, bowiem rozporządzenie to jedynie w sposób szczegółowy odnosi się do pewnych uprawnień żołnierza, ale nie wykluczyło prawa wynikającego bezpośrednio z treści art. 120 ustawy o powszechnym obowiązku służby wojskowej.

Podsumowując, Sąd zaliczył okres od 1.09.1979 do 14.04.1980 do pracy w szczególnych warunkach (7 miesięcy i 14 dni), co dało łącznie ponad 15 lat (ZUS zaliczył wcześniej 14 lat 9 miesięcy i 4 dni. Sąd Okręgowy nie stracił z pola widzenia tego, że po powrocie z wojska wnioskodawca przez 16 dni pozostawał bez ubezpieczenia, bowiem do pracy wrócił od 1 maja 1980 roku. Sąd odliczył więc od ustalonego przez ZUS ogólnego stażu ubezpieczeniowego (25 lat i 28 dni) te 16 dni, co spowodowało, że wnioskodawca ma 25 lat i 12 dni okresu ubezpieczeniowego.

Podsumowując, wnioskodawca spełnił wszystkie przesłanki do uzyskania prawa do emerytury. Na mocy art. 129 ust. 1 ustawy o emeryturach i rentach z FUS, świadczenia wypłaca się poczynając od dnia powstania prawa do tych świadczeń, nie wcześniej jednak niż od miesiąca, w którym zgłoszono wniosek lub wydano decyzję z urzędu, dlatego prawo do świadczenia przyznano od 1 marca 2019 roku. Sąd oddalił wniosek organu rentowego o nadesłanie z archiwum akt osobowych wnioskodawcy na okoliczność wykazania, kiedy wnioskodawca po wojsku powrócił do pracy.

Należy pamiętać, że w latach tych najważniejszym dokumentem dla każdego obywatela był dowód osobisty, w którym odnotowane były wszystkie ważne daty i zdarzenia, zarówno z życia prywatnego (wpisy dotyczące urodzin dzieci) jak i zawodowego (daty przyjęcia i zwolnienia z pracy, służby wojskowej itp.). Wnioskodawca złożył do akt kopię dowodu osobistego, z którego bezspornie wynikała data 01.05.1980 roku, jako dzień podjęcia pracy po wojsku. Sąd na rozprawie poprosił o oryginał dokumentu i okazał go pełnomocnikowi ZUS, aby zweryfikować załączoną wcześniej kopię.

Kopia dokumentu wiernie odzwierciedla oryginał, nie zawiera żadnych poprawek czy naniesień, świadczących o próbie podrobienia czy przerobienia jakiś danych. W świetle powyższego Sąd uznał za zbędne żądanie akt osobowych, co jedynie przedłużyłoby niepotrzebnie postępowanie. W ocenie Sądu w sprawie zostały wyjaśnione wszystkie okoliczności. W tym stanie rzeczy Sąd Okręgowy, na podstawie art. 477 14 § 2 k.p.c., zmienił zaskarżoną decyzję i orzekł jak w sentencji. O kosztach Sąd orzekł zgodnie z wynikiem procesu, w oparciu o art. 98 kpc i § 9 ustęp2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości w sprawie opłat za czynności adwokackie z 22.10.2015 roku.

ZARZĄDZENIE Odpis wyroku z uzasadnieniem doręczyć pełn ZUS z pouczeniem, aktami rentowymi i protokołami rozprawy.