I C 746/16 · Sąd powszechny

Sygnatura akt I C 746/16

WYROK W IMIENIU

RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 11 stycznia 2019 r. Sąd Rejonowy w Kamiennej Górze I Wydział Cywilny w następującym składzie: Przewodniczący: SSR Zenon Węcławik Protokolant: Magdalena Mastej po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 stycznia 2019 r. w K. sprawy z powództwa L. K. przeciwko (...) S.A. z siedzibą w Ł. o zapłatę I powództwo oddala, II zasądza od powoda L. K. na rzecz strony pozwanej (...) S.A. z siedzibą w Ł. kwotę 2.042,75 zł tytułem zwrotu kosztów procesu, w tym kwotę 1.217,00 zł tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego, III nakazuje wypłacić od Skarbu Państwa (kasa Sądu Okręgowego w Jeleniej Górze) na rzecz strony pozwanej (...) S.A. z siedzibą w Ł. kwotę 174,25 zł tytułem zwrotu nadpłaconej zaliczki na biegłego. sygn. akt I C 746/16

UZASADNIENIE

Powód L. K., prowadzący jednoosobową działalność gospodarczą pod firmą P.H.U. (...) L. K. z siedzibą w W., wniósł o zasądzenie od strony pozwanej (...) S.A. z siedzibą w Ł. kwoty 3 124,20 zł brutto z ustawowymi odsetkami od dnia 04.03.2016 r. do dnia zapłaty oraz kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Uzasadniając żądania wskazał, że nabył w drodze przelewu z dnia 05.02.2016 r. wierzytelność poszkodowanego S. S. wynikającą z wypadku drogowego z dnia 16.12.2015 r., w wyniku którego uszkodzony został pojazd marki M. (...) 203, nr rej. (...), stanowiący własność cedenta.

Pojazd sprawcy wypadku miał u strony pozwanej obowiązkowe ubezpieczenie w zakresie odpowiedzialności cywilnej posiadaczy pojazdów mechanicznych. Powód w ramach prowadzonej działalności gospodarczej wynajmował poszkodowanemu w okresie od dnia 23.12.2015 r. do dnia 19.01.2016 r. tj. 27 dni pojazd zastępczy marki F. (...) za co wystawił fakturę na łączną kwotę 6 233,80 zł. Dochodzone pozwem świadczenie pieniężne stanowi różnicę pomiędzy kwotą 6 233,80 zł i wypłaconym odszkodowaniem w wysokości 3 099,30 zł za najem pojazdu zastępczego.

Strona pozwana (...) S.A. z siedzibą w Ł. w odpowiedzi na pozew wniosła o oddalenie powództwa w całości oraz o zasądzenie od powoda kosztów procesu, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Uzasadniając swoje stanowisko podała, że poszkodowany przyczynił się do zwiększenia rozmiaru szkody, jako że korzystając z usług najmu pojazdu zastępczego u powoda, skorzystał ze znacznie droższego rozwiązania, chociaż na rynku dostępne są i były opcje mniej kosztowne. Wynajęty pojazd F. (...) - należący do segmentu A - można było wynająć bez trudności zdaniem pozwanego za cenę nie 180 zł netto/doba, lecz za 96,75 zł-119 zł netto/doba.

W związku z tym pozwany uważa, iż poszkodowany w sposób oczywisty zaniechał wymaganego dążenia do minimalizacji szkody, a tym samym można postawić mu zarzut przyczynienia się do powstania szkody, w zakresie kosztów najmu pojazdu zastępczego przewyższających uznaną stawkę dobową przez stronę pozwaną tj. 120 netto/ dzień. Ponadto strona pozwana wskazała, iż posiada zawartą przez siebie umowę, na mocy której ma możliwość oddania do użytkowania poszkodowanym z polisy OC sprawcy ubezpieczonego pojazd zastępczy, którego koszty ona sama pokrywa.

Koszty takiego pojazdu są zdecydowanie niższe, niż te za jakie pojazd zastępczy wynajął poszkodowany, jako że wyniosłyby 75 zł netto/ dzień. Ponadto zaproponowała poszkodowanemu usługę najmu w ramach ww. umowy, na którą poszkodowany nie przystał. W związku z powyższym jest ona wolna od odpowiedzialności za kwotę przewyższającą koszt proponowanego przez stronę pozwaną najmu pojazdu zastępczego. SĄD USTALIŁ NASTĘPUJĄCY STAN FAKTYCZNY: Dnia 16.12.2015 r. miał miejsce wypadek drogowy w J., w wyniku którego uszkodzony został pojazd marki M. (...), nr rej. (...) należący do S. S..

Sprawca wypadku P. C. kierujący pojazdem marki S., nr rej. (...) posiadał obowiązkowe ubezpieczone odpowiedzialności cywilnej posiadaczy pojazdów mechanicznych u pozwanej w zakresie OC. Dowód: - akta szkodowe ( k. 20 ) Strona pozwana prowadziła postępowanie likwidacyjne nr (...). Dnia 22.12.2015 r. (...) S.A. z siedzibą w Ł. powiadomiła mailowo poszkodowanego S. S., że szkoda będzie rozliczona jako szkoda całkowita. Dowód: - akta szkodowe ( k. 2 ) W okresie od dnia 23.12.2015 r. do dnia 19.01.2016 r. poszkodowany S. S. najmował u powoda L.

K. pojazd zastępczy marki F. (...) nr rej. (...), przy stawce odpłatności 180,00 netto za dobę ( 221,40 zł brutto ) tj. 5977,80 zł brutto za 27 dni + 246,00 zł brutto koszt podstawienia auta. Poszkodowany korzystał z pojazdu zastępczego, który był mu potrzebny na dojazdu do pracy i życie codzienne oraz rodzinne. W umowie najmu pojazdu ustalono, że rozliczenie kosztów najmu samochodu nastąpi pomiędzy stronami umowy bezgotówkowo, to jest w ten sposób, że L. K. będzie dochodził tych kosztów od ubezpieczyciela sprawcy szkody komunikacyjnej.

Dowód: - umowa najmu samochodu ( k. 11-13 ) - akta szkodowe ( k. 18v.-19v ) Decyzjami z dnia 28.12.2015 r. i 08.01.2016 r. strona pozwana stwierdziła szkodę całkowitą w wysokości 2.345,30 zł w pojeździe S. S.. Dowód: - akta szkodowe ( k. 20, 33 i 34 ) W dniu 21.01.2016 r. powód L. K. wystawił poszkodowanemu S. S. fakturę Vat nr (...) za najem pojazdu zastępczego na kwotę 6.223,80 zł. Dowód: - faktura nr (...) ( k. 15 ) Umową z dnia 5.02.2016 r. poszkodowany S. S. przelał na powoda L. K. wierzytelność objętą fakturą z dnia 21.01.2016 r. odnoszące się do wynajmu mu pojazdów zastępczych, związane ze szkodą komunikacyjną z dnia 16.12.2015 r.

Dowód: - umowa przelewu wierzytelności ( k. 16 ) - akta szkodowe ( k. 24, 39 i 40 ) Decyzją z dnia 9.02.2016 r. ubezpieczyciel przyznał S. S. za najem pojazdu zastępczego kwotę 3.099,60 zł, tj. za 21 dni licząc po 120,00 zł netto. Dowód: - akta szkodowe ( k. 25 ) Przelewem bankowym z dnia 10.02.2016 r. (...) S.A. z siedzibą w Ł. przelała kwotę 3 099,60 zł powodowi L. K. za wynajem pojazdu zastępczego poszkodowanemu Dowód: - kserokopia przelewu ( k. 17 ) Dnia 16.02.2016 r. powód wezwał stronę pozwaną do zapłaty kwoty 3124,20 zł do dnia 03.03.2016 r.

Dowód: - przedsądowe wezwanie do zapłaty ( k. 18-22 ) Decyzją z dnia 17.03.2016 r. ubezpieczyciel stwierdził, że najem pojazdu zastępczego był zasadny do 05.01.2016 r. ( 21 dni, tj. licząc od 16.12.2015 do 22.12.2015 i dodatkowo 14 dni ) oraz za cenę w wysokości 120,00 zł netto za dobę ( 147,60 zł brutto ), tj. łącznie 3 099,60 zł. Dowód: - akta szkodowe ( k. 26 ) (...) S.A. z siedzibą w Ł. decyzją z dnia 17.06.2016 r. przyznała S. S. za szkodę całkowitą w pojeździe kwotę 2 345,3 zł. Dowód: - akta szkodowe ( k. 28 ) Średnia cena wynajmu samochodów na terenie W. i J. wynosi 110,30 zł brutto wraz z 23 % podatkiem Vat.

Łączny koszt 27-dniowego wynajmu samochodu wynosi 2 978,10 zł brutto bez kosztów podstawienia samochodu do klienta i odbioru po wynajmie. Dowód: - opinia biegłego z dnia 21.03.2018 r. (k. 110-117) SĄD ZWAŻYŁ CO NASTĘPUJE: W niniejszej sprawie bezspornym jest, iż w dniu 16.12.2015 r. doszło do kolizji drogowej, w wyniku której uszkodzone zostało auta S. S.. Odpowiedzialność strony pozwanej wynika z umowy ubezpieczenia OC posiadaczy pojazdów mechanicznych za szkody spowodowane w związku z ruchem tych pojazdów. Odpowiedzialność strony pozwanej (...) S.A. z siedzibą w Ł. opiera się na art. 822 § 1 k.c. zgodnie z którym przez umowę ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej ubezpieczyciel zobowiązuje się do zapłacenia określonego w umowie odszkodowania za szkody wyrządzone osobom trzecim, wobec których odpowiedzialność za szkodę ponosi ubezpieczający albo ubezpieczony.

Istotą opisywanego ubezpieczenia jest wejście ubezpieczyciela na podstawie umowy ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej w sytuację prawną ubezpieczającego, w zakresie ponoszonej przez niego odpowiedzialności odszkodowawczej. Zgodnie z przepisem art. 361 k.c. zobowiązany do naprawienia szkody, ponosi odpowiedzialność tylko za normalne następstwa działania lub zaniechania, z którego szkoda wynikła, a naprawienie szkody obejmuje straty, które poszkodowany poniósł, oraz korzyści, które mógłby osiągnąć, gdyby mu szkody nie wyrządzono.

W niniejszej sprawie trudno jest zrozumieć zachowanie poszkodowanego, który podjął decyzje o wynajmie pojazdu zastępczego dopiero po 6 dniach od wypadku i to u powoda, gdzie miał możliwość wynajęcia pojazdu zastępczego u strony pozwanej. Najął pojazd zastępczy by ddojeżdżać do pracy i dla załatwiania bieżących spraw rodziny. Zgodnie z art. 6 k.c. ciężar wykazania wszystkich przesłanek odpowiedzialności spoczywa na powodzie, który nie wykazał, że poszkodowany musiał korzystać z pojazdu zastępczego przez 27 dni i dlaczego najął pojazd dopiero po 6 dniach od wypadku.

Ponadto powinien dołożyć starań aby nie zwiększać rozmiaru szkody, co znajduje odzwierciedlenie w przepisie art. 826 k.c., zgodnie z którym ubezpieczający obowiązany jest użyć dostępnych mu środków w celu ratowania przedmiotu ubezpieczenia oraz zapobieżenia szkodzie lub zmniejszenia jej rozmiarów. W ocenie Sądu poszkodowany wiedział, że to nie on ma ponieść koszty wynajmu pojazdu zastępczego. Zgodnie ze stanowiskiem Sądu Okręgowy w Szczecinie, w wyroku z 9.10.2014r. w sprawie VII Ga 264 14 „przy najmie bezgotówkowym konieczne jest odwołanie się do rynkowych cen za danego rodzaju usługi przy założeniu, że sytuacja poszkodowanej nie powinna ulec pogorszeniu.

Podkreślić przy tym należy, że nie może być tak, że w sytuacji gdy stronom umowy cesji wiadomo, że koszty wynajmu będą „ściągane” bezpośrednio od firmy ubezpieczeniowej z pominięciem poszkodowanej i praktycznie niezależnie od stawki za jaką jest wynajmowany pojazd obowiązanym do jej uiszczenia będzie zakład ubezpieczeń. Przeciwne przyjęcie mogłoby prowadzić do nadużyć dlatego, że oderwane by to było od pojęcia szkody zdefiniowanej w art. 361 k.c.” Reguły przepisu art. 361 § 1 i 2 k.c. nakazują przestrzeganie zasady pełnego odszkodowania w granicach adekwatnego związku przyczynowego.

Normalnym następstwem w rozumieniu art. 361 § 1 k.c. jest bardzo często niemożność korzystania z samochodu przez poszkodowanego, nie tylko w sytuacji jego uszkodzenia, ale również zniszczenia(Wyrok SO w Gdańsku z dnia 7 października 2011 r., III Ca 611/11 - Lex nr 1714055.). Powodowi z tytułu poniesienia kosztów wynajmu pojazdu zastępczego przez poszkodowanego, co do zasady przysługiwało odszkodowanie. Jednakże stawka dobowa w kwocie 180,00 zł zastosowana przez powoda, była wygórowana w stosunku do ofert rynkowych. Jak wynika z dołączonych przez stronę pozwaną wydruków z Internetu cen wynajmu pojazdów w firmach profesjonalnie zajmujących się tym, koszty takie kształtowały się na poziomie 96,75 zł -119,00 zł za dobę.

Ustalenia umowne dotyczące wysokości wynajmu pojazdu zostały dokonane z wyłączeniem strony pozwanej, a więc podmiotu obowiązanego do zapłaty tych kosztów, sąd uprawniony był do weryfikacji tych ustaleń. W związku z powyższym powołany został biegły sądowy, który uwzględniając klasę wynajmowanego pojazdu, określone kryteria najmu oferowane na terenie J. i W. stawki najmu obowiązujące w okresie zawartej pomiędzy poszkodowanym, a powodem ustalił, że stawki wahały się od 109,37 zł do 111,25 zł brutto za dobę, przy czym średnia z tych stawek dla najmu samochodu osobowego klasy C wynosiła w przybliżeniu 110,13 zł brutto za dobę.

Mając wiarygodne dane co do ceny wynajmu pojazdów, Sąd przyjął za biegłym sądowym, że uzasadnione koszty najmu pojazdu zastępczego segmentu C ( odpowiedniego do najętego przez poszkodowanego ) za jeden dzień odpowiadają średniej obowiązującej na rynku lokalnym wynoszącej 110,30 zł za dobą. Ekspertyza biegłego sądowego była zdaniem Sądu logiczna i wyczerpująca. Objęty nią materiał porównawczy był wystarczający, a konkluzje poprawne, przy zastosowaniu odpowiedniej metody badawczej. Mogła być więc ostatecznie miarodajnym źródłem wiedzy i tym samym stanowić dowód w sprawie.

Sąd uwzględniając stawki przyjęte przez biegłego, które wynoszą 110,30 zł brutto za dobę i przyjmując 21 dni najmu sugerowane przez stronę pozwaną daje to kwotę 2 316,30 zł (110,30 zł x 21 dni). Jest to więc więcej niż otrzymał poszkodowany za najem tj. kwotę 3 099,60 zł. Nawet gdyby Sąd uwzględnił 27 dni najmu pojazdu, przez które S. S. najmował pojazd, daje to kwotę 2 978,10 zł (110,30 zł x 27 dni), a więc poszkodowany dalej otrzymał więcej za najem pojazdu. Ponadto gdyby więc nawet uwzględnić 21 dni najmu pojazdu uznane przez pozwanego, to licząc od dnia 23.12.2015 r. koniec najmu mógłby przypaść nawet w dniu 12.01.2016 r. tj. 7 dni wcześniej niż poszkodowany skończył najem pojazdu.

W niniejszej sprawie obowiązywała zasada kontradyktoryjności, zgodnie z którą strony są zobowiązane do wskazania dowodów dla stwierdzenia faktów, z których wywodzą skutki prawne. Wynika to z przepisu art. 6 k.c. oraz art. 232 k.p.c., które nakładają obowiązek wykazania takich twierdzeń. Powód nie udowodnił, że poszkodowany musiał korzystać z pojazdu zastępczego dłużej niż do 12.01.2016 r., tj. aż przez 27 dni i dlaczego najął pojazd dopiero od dnia 23.12.2015 r., tj. 6 dni po wypadku. W związku z powyższym Sąd oddalił powództwo ( punkt I wyroku ).

W punkcie II sentencji w myśl przepisu art. 98 k.p.c. zasądzono od powoda L. K., jako strony w całości przegrywającej proces, na rzecz strony pozwanej (...) S.A. z siedzibą w Ł. kwotę 2 042,75 zł tytułem zwrotu kosztów procesu. Na kwotę tę składały się: 1 200,00 zł – wynagrodzenia radcy prawnego, 825,75 zł – koszt opinii biegłego, 17,00 zł – opłaty skarbowej od pełnomocnictwa. Strona pozwana wpłaciła zaliczkę na biegłego w kwocie 1 000,00 zł. Biegły Sądowy W. C. wystawił rachunek za sporządzenie opinii na kwotę 825,75 zł.

W związku z powyższym w punkcie III wyroku nakazano wypłacić od Skarbu Państwa na rzecz strony pozwanej (...) S.A. z siedzibą w Ł. kwotę 174,25 zł tytułem nadpłaconej zaliczki na biegłego.