IV U 219/19 · Sąd powszechny

Sygn. akt IV U 219/19

WYROK W IMIENIU

RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 10 września 2019r. Sąd Okręgowy w Siedlcach IV Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w składzie: Przewodniczący SSO Katarzyna Antoniak Protokolant st. sekr. sądowy Dorota Malewicka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 września 2019r. w S. odwołania E. B. od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w S. z dnia 07 sierpnia 2013r. Nr (...) w sprawie E. B. przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddział w S. w przedmiocie skargi E. B. o wznowienie postępowania w sprawie o wysokość emerytury toczącego się przed Sądem Okręgowym w Siedlcach IV Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych pod sygn. akt IV U (...) zmienia wyrok Sądu Okręgowego w Siedlcach IV Wydziału Pracy i (...) z dnia 15 maja 2014r. w sprawie sygn. akt IV U (...)/13 i poprzedzającą go decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddziału w S. z dnia 07 sierpnia 2013r. w ten sposób, że ustala, iż wysokość emerytury E. B. na dzień 15 kwietnia 2013r. wynosi (...),72 (dwa tysiące sto pięćdziesiąt jeden złotych siedemdziesiąt dwa groszy) brutto miesięcznie.

Sygn. akt: IV U 219/19

UZASADNIENIE

Decyzją z 7 sierpnia 2013r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w S. z urzędu przeliczył - obliczył wysokość emerytury E. B. przyznanej od 15 kwietnia 2013r. ,tj. od osiągnięcia powszechnego wieku emerytalnego (obliczonej początkowo w kwocie zaliczkowej). Wysokość emerytury obliczona została wg zasad określonych w art.25 i 26 ustawy z 17 grudnia 1998r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych, w tym zgodnie z ówczesną regulacją art.25 ust.1b powyższej ustawy, na mocy której podstawę obliczenia emerytury pomniejszono o kwotę stanowiącą sumę kwot pobranej przez ubezpieczoną emerytury przyznanej jej uprzednio na podstawie art.46 ustawy emerytalnej.

Odwołanie od w/w decyzji złożyła E. B. kwestionując zasadność pomniejszenia podstawy wymiaru emerytury o sumę kwot pobranej emerytury wcześniejszej. Rozpoznający odwołanie ubezpieczonej Sąd Okręgowy w (...) IV Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych wyrokiem z 15 maja 2014r. w sprawie o sygnaturze akt IV U(...)/13 odwołanie E. B. oddalił. Wyrok uprawomocnił się z dniem 6 czerwca 2014r. (odwołanie ubezpieczonej od decyzji z 7 sierpnia 2013r. i wyrok Sądu Okręgowego w (...) z 15 maja 2014r. - k.2 i 9 akt IV U(...)/13 Sądu Okręgowego w Siedlcach).

W dniu 18 kwietnia 2019r. wpłynęła do Sądu Okręgowego (...)IV Wydziału Pracy i Ubezpieczeń Społecznych skarga E. B. o wznowienie postępowania w wyżej wskazanej sprawie IV U (...)/13 toczącej się z odwołania ubezpieczonej od decyzji z 7 sierpnia 2013r., w której - wskazując na wyrok Trybunału Konstytucyjnego z 6 marca 2019r. stwierdzający, że art.25 ust.1b ustawy z 17 grudnia 1998r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych w brzmieniu obowiązującym do 30 września 2017r. w zakresie, w jakim dotyczy urodzonych w (...)r. kobiet, które przed 1 stycznia 2013r. nabyły prawo do emerytury na podstawie art.46 tej ustawy, jest niezgodny z art.2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej - wniosła o zmianę zaskarżonej decyzji i ponowne ustalenie wysokości emerytury.

Skarga zarejestrowana została pod sygnaturą akt IV U(...)/19 (skarga o wznowienie postępowania k.12 akt niniejszej sprawy). W odpowiedzi na skargę ubezpieczonej o wznowienie postępowania organ rentowy pozostawił skargę do uznania Sądu (odpowiedź organu rentowego na skargę o wznowienie postępowania k.9 akt sprawy). Sąd ustalił, co następuje: Ubezpieczona E. B. urodziła się w dniu (...) W dniu 29 lutego 2008r. ubezpieczona wystąpiła do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddziału w S. z wnioskiem o emeryturę. Decyzją z 18 kwietnia 2008r. organ rentowy na podstawie art.46 ustawy emerytalnej przyznał ubezpieczonej emeryturę od 15 marca 2008r. ,tj. od osiągnięcia wieku emerytalnego 55 lat (wniosek o emeryturę i decyzja z 18 kwietnia 2008r. o przyznaniu emerytury k.1 i 70 akt emerytalnych za wnioskiem z 29 lutego 2008r.).

W dniu 10 kwietnia 2013r. ubezpieczona wystąpiła do organu rentowego z wnioskiem o emeryturę w powszechnym wieku emerytalnym. Decyzją z 10 maja 2013r. organ rentowy przyznał ubezpieczonej od 15 kwietnia 2013r. ,tj. od osiągnięcia wieku emerytalnego emeryturę na podstawie art.24 ust.1a ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych. Emerytura przyznana została w kwocie zaliczkowej z uwagi na trwające rozliczenie konta ubezpieczonej (decyzja z 10 maja 2013r. o przyznaniu emerytury k.10 akt emerytalnych za wnioskiem z 10 kwietnia 2013r.).

Następnie zaskarżoną decyzją z 7 sierpnia 2013r. organ rentowy obliczył wysokość emerytury ubezpieczonej wg zasad określonych w art.25 i 26 ustawy emerytalnej, w tym zgodnie z ówczesną regulacją art.25 ust.1b tej ustawy, na mocy której podstawę obliczenia emerytury pomniejszono o kwotę stanowiącą sumę kwot pobranej przez ubezpieczoną emerytury przyznanej jej uprzednio na podstawie art.46 ustawy emerytalnej. Wysokość świadczenia na dzień 15 kwietnia 2013r. ustalona została na kwotę 1 733,28 złotych brutto miesięcznie (zaskarżona decyzja z 7 sierpnia 2013r. k.13 akt emerytalnych za wnioskiem z 10 kwietnia 2013r.).

Sąd zważył, co następuje:

Skarga E. B. o wznowienie postępowania okazała się uzasadniona i skutkowała zmianą wyroku Sądu Okręgowego w Siedlcach z 15 maja 2014r. w sprawie IV U (...)/13 oraz decyzji organu rentowego z 7 sierpnia 2013r. poprzez ustalenie wysokości emerytury ubezpieczonej na dzień 15 kwietnia 2013r. (dzień przyznania prawa do emerytury) na kwotę 2 151,72 złotych brutto miesięcznie. Zgodnie z art.399§1 kpc w wypadkach przewidzianych dziale VI - Wznowienie postępowania można żądać wznowienia postępowania, które zostało zakończone prawomocnym wyrokiem.

Jedną z podstaw wznowienia postępowania reguluje przepis art.401.1 kpc, zgodnie z którym można żądać wznowienia postępowania w wypadku, gdy Trybunał Konstytucyjny orzekł o niezgodności aktu normatywnego z Konstytucją, ratyfikowaną umową międzynarodową lub z ustawą, na podstawie którego zostało wydane orzeczenie. W myśl art.407§2 kpc, jeżeli skarga o wznowienie postępowania dotyczy sytuacji określonej w powyższym przepisie art.401.1 kpc skargę wnosi się w terminie trzech miesięcy od dnia wejścia w życie orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego.

Odnosząc powyższe uregulowania do okoliczności sprawy Sąd stwierdził, że skarga ubezpieczonej opiera się na ustawowej podstawie oraz została wniesiona w przewidzianym ustawą terminie. Jako podstawę skargi ubezpieczona wskazała wyrok Trybunału Konstytucyjnego z 6 marca 2019r. w sprawie o sygnaturze akt P 20/16 opublikowany w Dzienniku Ustaw Nr 539 z 21 marca 2019r. Ubezpieczona skargę o wznowienie postępowania złożyła w dniu 18 kwietnia 2019r., a zatem przed upływem trzymiesięcznego terminu przewidzianego w art.407§2 kpc. Odnosząc się do kwestii zasadności skargi o wznowienie postępowania stwierdzić należało, że zawarte w niej wnioski zasługiwały na uwzględnienie.

W stanowiącym podstawę skargi wyroku Trybunału Konstytucyjnego z 6 marca 2019r. Trybunał stwierdził, że art.25 ust.1b ustawy z 17 grudnia 1998r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych w brzmieniu obowiązującym do 30 września 2017r. w zakresie, w jakim dotyczy urodzonych w (...)r. kobiet, które przed 1 stycznia 2013r. nabyły prawo do emerytury na podstawie art.46 tej ustawy, jest niezgodny z art.2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. Przedstawione wyżej ustalenia pokazują, że obliczając wysokość emerytury przyznanej ubezpieczonej od 15 kwietnia 2013r. ,tj. od chwili osiągnięcia przez ubezpieczoną powszechnego wieku emerytalnego organ rentowy zastosował w/w – uznany za niezgodny z Konstytucją przepis art.25 ust.1b ustawy emerytalnej odliczając od podstawy emerytury sumę kwot pobranych przez ubezpieczoną tytułem wcześniejszej emerytury, co skutkowało ustaleniem wysokości emerytury ubezpieczonej w niższej kwocie.

W ocenie Sądu zastosowanie do ubezpieczonej niezgodnego z ustawą zasadniczą przepisu ustawy stanowiącego podstawę wydania wyroku Sądu Okręgowego w Siedlcach z 15 maja 2014r. w sprawie IV U (...)/13, a uprzednio decyzji organu rentowego z 7 sierpnia 2013r. uzasadnia wniosek ubezpieczonej o zmianę powyższego wyroku i decyzji organu rentowego, poprzez ustalenie, wysokości emerytury ubezpieczonej na dzień 15 kwietnia 2013r. z pominięciem owego niekonstytucyjnego uregulowania. Podkreślić przy tym należy, że choć wyrok Trybunału Konstytucyjnego został ogłoszony w dniu 21 marca 2019r., to zakwestionowany przepis był – w zakresie ustalonym przez Trybunał - niezgodny z Konstytucją od daty jego ustanowienia, a skarga ubezpieczonej o wznowienie postępowania zmierza do wyeliminowania z obrotu prawnego orzeczenia, które zapadało na podstawie niekonstytucyjnego przepisu.

Mając na uwadze powyższe okoliczności na podstawie art.412§2 kpc Sąd zmienił wyrok Sądu Okręgowego w Siedlcach z 15 maja 2014rr. w sprawie IV U (...)/13 oraz poprzedzającą go decyzję organu rentowego z 7 sierpnia 2013r. ustalając wysokość emerytury ubezpieczonej na dzień 15 kwietnia 2013r. z pominięciem niekonstytucyjnego przepisu. Wysokość ta zgodnie z przedstawionymi przez organ rentowy wyliczeniami, które nie były przez ubezpieczoną kwestionowane, wyniosła 2 151,72 złote brutto miesięcznie (k.17 akt sprawy).