VIII U 886/18 · Sąd powszechny

Sygn. akt VIII U 886/18

UZASADNIENIE

Decyzją z dnia 27 lutego 2018 r. znak (...) Zakład Ubezpieczeń Społecznych I Oddział w Ł. stwierdził, że A. F. jest dłużnikiem Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z tytułu nieopłaconych składek na ubezpieczenia społeczne, ubezpieczenie zdrowotne oraz Fundusz Pracy , a jej zadłużenie wynosi łącznie 18 357,88 zł , w tym z tytułu: - składek na ubezpieczenia społeczne w ramach zakresów numerów deklaracji 01-39 za okres od maja 2013r. do października 2017 r. w kwocie 11 809,06 zł odsetek za zwłokę w kwocie 1 144,00 zł kosztów upomnienia w kwocie 0,00 zł kosztów egzekucyjnych w kwocie 0,00 zł - składek na ubezpieczenie zdrowotne w ramach zakresów numerów deklaracji 01-39 za okres od lipca 2013r. do października 2017 r. w kwocie 3 562,31 zł odsetek za zwłokę w kwocie 292,00 zł kosztów upomnienia w kwocie 0,00 zł kosztów egzekucyjnych w kwocie 0,00 zł - składek na Fundusz Pracy w ramach zakresów numerów deklaracji 01-39 za okres od stycznia 2013r. do października 2017 r. w kwocie 1 325,91 zł odsetek za zwłokę w kwocie 205,00 zł kosztów upomnienia w kwocie 0,00 zł kosztów egzekucyjnych w kwocie 19,60 zł.

Załącznik do decyzji określał wysokość zaległości za poszczególne okresy. Organ rentowy wskazał ,że odsetki będą naliczane nadal do dnia zapłaty, włącznie z tym dniem. W treści uzasadnienia Zakład Ubezpieczeń Społecznych zaznaczył ,że na płatniku składek ciąży obowiązek obliczania , potrącania z dochodów ubezpieczonych , rozliczania oraz opłacania należnych składek za każdy miesiąc kalendarzowy i tych właśnie obowiązków nie dopełniła A. F. w ww. okresach. /decyzja w aktach ZUS/ W dniu 18 kwietnia 2018 r. pełnomocnik A.

F. złożył odwołanie od w/w decyzji , w którym wniósł o jej uchylenie , ewentualnie o jej zmianę i umorzenie postępowania. /odwołanie k.3/ W odpowiedzi na odwołanie pełnomocnik organu rentowego wniósł o jego oddalenie. /odpowiedź na odwołanie k.6 – 7/ Na rozprawie w dniu 17 maja 2019 r pełnomocnik ZUS wniósł o zasądzenie kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. /e – prot. Z dnia 17.05.2019 00:01:06/ Sąd Okręgowy ustalił następujący stan faktyczny: Wnioskodawczyni A. F. w okresie od 14 czerwca 2010 r. do 28 maja 2014 r. prowadziła działalność gospodarczą pod firmą (...) Przedsiębiorstwo (...). /wypis z (...) k.15 akt ZUS/ Od dnia 5 stycznia 2015 r.

A. F. pozostaje wspólnikiem (...) Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w B. ( spółka została zarejestrowana w Krajowym Rejestrze Sądowym w dniu 22 stycznia 2015 r.). W spornym okresie A. F. była jedynym wspólnikiem ww. spółki. /wypis z KRS k.11 akt ZUS , wypis z KRS k.31 – 34/ Ww. spółka zgłosiła się jako płatnik składek w dniu 2 lutego 2015 r. (z datą powstania obowiązku opłacania składek określoną na dzień 1 lutego 2015 r.). /zgłoszenie k.12 akt ZUS/ Od dnia 12 lipca 2015 r. A. F. pozostaje wspólnikiem (...) Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w Ł. ( spółka została zarejestrowana w Krajowym Rejestrze Sądowym w dniu 27 lipca 2015 r.).

W spornym okresie A. F. była jedynym wspólnikiem ww. spółki. /wypis z KRS k.13 akt ZUS , wypis z KRS k.35 – 38/ Ww. spółka zgłosiła się jako płatnik składek w dniu 13 października 2017 r. ( z datą powstania obowiązku opłacania składek określoną na dzień 1 stycznia 2017 r.). /zgłoszenie k.14 akt ZUS/ W spornym okresie A. F. nie pozostawała w stosunku pracy. /okoliczność bezsporna/ Na dzień wydania zaskarżonej decyzji kwota zadłużenia wnioskodawczyni z tytułu nieopłaconych składek wyniosła: na ubezpieczenia społeczne za okres od maja 2013r. do października 2017 r.(5,7.2013, 10,11,12.2015, 1,2,3.2016, 1-10.2017 - 11 809,06 zł ( należność główna ) oraz 1 144,00 zł ( odsetki za zwłokę), na ubezpieczenie zdrowotne za okres od lipca 2013r. do października 2017 r. (7. 2013, 6-10, 12.2016, 1-7, 9,10.2017- 3 562,31 zł ( należność główna ) oraz 292,00 zł ( odsetki za zwłokę) , na Fundusz Pracy za okres od stycznia 2013r. do października 2017 r. (01, 5,7.2013, 10-12.2015, 1-3.2016, 1-10.2017) 1345,51 zł ( należność główna ) oraz 205,00 zł ( odsetki za zwłokę). /rozlicznie składek k.2 – 2 odwrót akt ZUS/ Decyzją z dnia 25.08.2017 r Prezydent Miasta Z. przyznał ubezpieczonej świadczenie pielęgnacyjne w związku z opieką nad K.

F., na okres od stycznia 2017 roku do 30 września 2018 roku. /decyzja – zał. Akta – k. 49/ Decyzją z dnia 26 marca 2018 roku Prezydent Miasta Z. uchylił decyzję z dnia 25.08.2017 r oraz odmówił prawa do świadczenia pielęgnacyjnego za okres 1.07.2017 – 30.09.2018 r oraz opłacania składki na ubezpieczenie emerytalne, rentowe i zdrowotne. W uzasadnieniu podniesiono, iż organ ustalił, że wnioskodawczyni prowadzi działalność gospodarczą będąc wspólnikiem jednoosobowej spółki z oo. /decyzja – zał. Akta – k. 49/ Decyzją z dnia 16 lipca 2018 r Prezydent Miasta Z. ustalił, że wypłacone świadczenie pielęgnacyjne za okres 1.01.2017 – 31.12.2017 r stanowi świadczenie nienależnie pobrane i zobowiązał do jego zwrotu. / decyzja – zał.

Akta – k. 49/ Decyzją z dnia 30 sierpnia 2018 r Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. utrzymało w mocy decyzję z dnia 16.07.2018 r. /decyzja – zał. Akta - k. 49/ Sąd ustalił powyższy stan faktyczny na podstawie dokumentacji zawartej zarówno w aktach organu rentowego , jak i aktach niniejszej sprawy, których nie zakwestionowała skutecznie żadna ze stron postępowania, reprezentowanych przez pełnomocnika.

Sąd Okręgowy zważył, co następuje:

Odwołanie jest niezasadne. Zgodnie z art. 6 ust. 1 pkt 5 oraz art. 8 ust. 6 pkt 4, art. 12 ust. 1, art. 13 pkt 4 ustawy z dnia 13 października 1998r. o systemie ubezpieczeń społecznych (tekst jednolity Dz. U. z 2019 roku, poz.300) obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowym podlegają osoby fizyczne, które na obszarze Rzeczypospolitej Polskiej są osobami prowadzącymi pozarolniczą działalność. Za osobę prowadzącą pozarolniczą działalność uważa się m.in wspólnika jednoosobowej spółki z ograniczoną odpowiedzialnością oraz wspólników spółki jawnej, komandytowej lub partnerskiej.

Na podstawie art. 13 ust. 4 ww. ustawy osoby fizyczne prowadzące działalność pozarolniczą podlegają obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnemu, rentowym i wypadkowemu od dnia rozpoczęcia wykonywania działalności do dnia zaprzestania wykonywania tej działalności, z wyłączeniem okresu, na który wykonywanie działalności zostało zawieszone na podstawie przepisów o swobodzie działalności gospodarczej. Artykuł 11 ust 2 ww. ustawy stanowi zaś, że dobrowolnie ubezpieczeniu chorobowemu podlegają na swój wniosek osoby objęte obowiązkowo ubezpieczeniami emerytalnym i rentowymi prowadzące pozarolniczą działalność (w zw. z art. 6 ust. 1 pkt 5).

Zgodnie z art. 9 ust. 1 i 1a ustawy systemowej , osoby, o których mowa w art. 6 ust. 1 pkt 1, 3, 7b, 10, 20 i 21, spełniające jednocześnie warunki do objęcia ich obowiązkowo ubezpieczeniami emerytalnym i rentowymi z innych tytułów, są obejmowane ubezpieczeniami tylko z tytułu stosunku pracy, umowy agencyjnej, umowy zlecenia lub innej umowy o świadczenie usług, do której zgodnie z Kodeksem cywilnym stosuje się przepisy dotyczące zlecenia, albo umowy o dzieło, jeżeli umowę taką zawarły z pracodawcą, z którym pozostają w stosunku pracy, lub jeżeli w ramach takiej umowy wykonują pracę na rzecz pracodawcy, z którym pozostają w stosunku pracy, członkostwa w spółdzielni, otrzymywania stypendium doktoranckiego, służby, pobierania świadczenia szkoleniowego, świadczenia socjalnego, zasiłku socjalnego albo wynagrodzenia przysługującego w okresie korzystania ze świadczenia górniczego lub w okresie korzystania ze stypendium na przekwalifikowanie.

Mogą one dobrowolnie, na swój wniosek, być objęte ubezpieczeniami emerytalnym i rentowymi również z innych tytułów, z zastrzeżeniem ust. 1a. Ubezpieczeni wymienieni w ust. 1, których podstawa wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe z tytułu stosunku pracy, członkostwa w spółdzielni, służby, pobierania świadczenia szkoleniowego, świadczenia socjalnego, zasiłku socjalnego lub wynagrodzenia przysługującego w okresie korzystania ze świadczenia górniczego lub w okresie korzystania ze stypendium na przekwalifikowanie w przeliczeniu na okres miesiąca jest niższa od określonej w art. 18 ust. 4 pkt 5a, podlegają również obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowym z innych tytułów, z zastrzeżeniem ust. 1b i art. 16 ust. 10a.

Na podstawie art. 66 ust. 1 pkt 1c ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych z dnia 27 sierpnia 2004 roku (tj. Dz. U. z 2018 r., poz. 1510) osoby spełniające warunki do objęcia ubezpieczeniami społecznymi, które są osobami prowadzącymi działalność pozarolniczą lub osobami z nimi współpracującymi, z wyłączeniem osób, które zawiesiły wykonywanie działalności gospodarczej na podstawie przepisów ustawy z dnia 6 marca 2018 r. - Prawo przedsiębiorców (Dz.U. z 2018 r. , poz. 646) lub przepisów o ubezpieczeniach społecznych lub ubezpieczeniu społecznym rolników, podlegają obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego.

Jak stanowi zaś art. 32 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych do składek na Fundusz Pracy, Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych i Fundusz Emerytur Pomostowych oraz na ubezpieczenie zdrowotne w zakresie: ich poboru, egzekucji, wymierzania odsetek za zwłokę i dodatkowej opłaty, przepisów karnych, dokonywania zabezpieczeń na wszystkich nieruchomościach, ruchomościach i prawach zbywalnych dłużnika, odpowiedzialności osób trzecich i spadkobierców oraz stosowania ulg i umorzeń stosuje się odpowiednio przepisy dotyczące składek na ubezpieczenia społeczne.

Płatnik składek na podstawie art. 46 ust. 1 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych jest obowiązany według zasad wynikających z przepisów ustawy obliczać, potrącać z dochodów ubezpieczonych, rozliczać oraz opłacać należne składki za każdy miesiąc kalendarzowy. Zgodnie z art. 47 ust. 1 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych płatnik składek przesyła w tym samym terminie deklarację rozliczeniową, imienne raporty miesięczne oraz opłaca składki za dany miesiąc, z zastrzeżeniem ust. 1a, 2a i 2b, nie później niż:

1) do 10 dnia następnego miesiąca – dla osób fizycznych opłacających składkę wyłącznie za siebie;

2) do 5 dnia następnego miesiąca – dla jednostek budżetowych i samorządowych zakładów budżetowych;

3) do 15 dnia następnego miesiąca – dla pozostałych płatników. Stosownie do art. 24 ust. 2 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych należnościami z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne są: składki, odsetki za zwłokę, koszty egzekucyjne, koszty upomnienia oraz dodatkowa opłata. Zakład Ubezpieczeń Społecznych na mocy art. 83 ust. 1 pkt 3 ustawy systemowej wydaje decyzje w zakresie indywidualnych spraw dotyczących w szczególności ustalania wymiaru składek i ich poboru, a także umarzania należności z tytułu składek.

Z powyższego wynika, że wnioskodawczyni jako osoba prowadząca pozarolniczą działalność gospodarczą ( w tym jako wspólnik jednoosobowej spółki z ograniczoną odpowiedzialnością) zobowiązana była do opłacania składek na ubezpieczenie społeczne , ubezpieczenie zdrowotne oraz Fundusz Pracy i FGŚP. Podkreślić w tym miejscu należy również, że w niniejszym postępowaniu wnioskodawczyni nie wykazała ,że w spornym okresie posiadała inny tytuł do ubezpieczeń ( np. stosunek pracy, czy prawo do świadczenia pielęgnacyjnego) , a zatem nie jest możliwym zastosowanie w stosunku do jej osoby dyspozycji art.9 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych i zwolnienia jej z obowiązku opłacania składek na ubezpieczenia społeczne w związku z prowadzoną w spornym okresie działalnością gospodarczą.

Nie ulega nadto wątpliwości ,że stosownie do treści art. 6 k.c., ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z faktu tego wywodzi skutki prawne. Twierdzenia co do określonych okoliczności faktycznych muszą być udowodnione. Wskazać należy, iż nie jest rzeczą sądu zarządzenie dochodzeń w celu uzupełnienia lub wyjaśnienia twierdzeń stron i wykrycia środków dowodowych pozwalających na ich udowodnienie, ani też sąd nie jest zobowiązany do przeprowadzenia z urzędu dowodów zmierzających do wyjaśnienia okoliczności istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy (art. 232 k.p.c.).

Obowiązek przedstawienia dowodów spoczywa na stronach (art. 3 k.p.c.), a ciężar udowodnienia faktów mających dla rozstrzygnięcia sprawy istotne znaczenie (art. 227 k.p.c.) spoczywa na stronie, która z faktów tych wywodzi skutki prawne (art. 6 k.c.). Stanowisko takie zawarł Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 17 grudnia 1996 r. w sprawie o sygn. akt I CKU 45/96 (opubl. OSNC z 1997 r., z.6-7, poz. 76). Podobnie, w wyroku z dnia 7 października 1998 r. w sprawie o sygn. akt II UKN 244/98 (OSNAPiUS 1999, Nr 20, poz. 662), Sąd Najwyższy stwierdził nawet, że od dnia 1 lipca 1996 r. nastąpiło zniesienie zasady odpowiedzialności sądu za wynik postępowania dowodowego, także w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych.

Wnioskodawczyni nie zakwestionowała także wysokości określonych składek w spornej decyzji, nie wykazała, że uiściła składki objęte zaskarżoną decyzję. Wobec powyższego Sąd uznał, że zaskarżona decyzja Zakładu Ubezpieczeń Społecznych odpowiada prawu i na podstawie art.477 1§1 k.p.c. oddalił odwołanie , o czym orzekł w punkcie 1 sentencji wyroku. O kosztach procesu Sąd orzekł na podstawie art.98 §1 i §3 k.p.c., zgodnie z treścią którego strona przegrywająca sprawę obowiązana jest zwrócić przeciwnikowi koszty niezbędne do celowego dochodzenia praw i celowej obrony, w tym koszty wynagrodzenia profesjonalnego pełnomocnika.

Organ rentowy wygrał sprawę w całości, stąd Sąd obciążył wnioskodawczynię obowiązkiem zwrotu poniesionych przez organ rentowy kosztów zastępstwa radcowskiego, ustalając wysokość należności w oparciu o przepis §2 pkt 5 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 roku w sprawie opłat za czynności radców prawnych (tj. Dz. U. z 2018 r., poz.265) na kwotę 3 600,00 zł.