III K 349/18 · Sąd powszechny

III K 349/18

UZASADNIENIE

W dniu 20 listopada 2017 r. skazany M. M. (1) złożył do Sądu Rejonowego dla Warszawy Ż. w W. wniosek o wydanie wyroku łącznego z zastosowaniem możliwie najszerszej absorpcji. Sprawa została przekazana do Sądu Rejonowego dla Warszawy M. w W. postanowieniem z dnia 23 lutego 2018 r. W stosunku do M. M. (1) pozostają do wykonania w całości lub części kary:

1. wykonywana kara łączna 2 lat pozbawienia wolności orzeczona wyrokiem Sądu Rejonowego dla Warszawy Ż. w W. z dnia 17 marca 2015 r., sygn. IV K 165/15, na poczet kary zaliczono skazanemu okres pozbawienia wolności od dnia 30 stycznia 2014 r. do dnia 31 stycznia 2014 r.;

2. oczekująca na wykonanie kara 8 miesięcy ograniczenia wolności orzeczona wyrokiem Sądu Rejonowego dla Warszawy Ż. w W. z dnia 8 grudnia 2016 r., sygn. IV K 378/16, polegającą na wykonywaniu nieodpłatnej kontrolowanej pracy na cele społeczne w wymiarze 20 godzin w stosunku miesięcznym, na poczet kary zaliczono okres pozbawienia wolności w dniu 15 czerwca 2016 r. od godz. 18:10 do godz. 20:30;

3. oczekująca na wykonanie kara 8 miesięcy ograniczenia wolności orzeczona wyrokiem Sądu Rejonowego dla Warszawy Śródmieścia w Warszawie z dnia 9 grudnia 2016 r., sygn. II K 682/16, polegającą na wykonywaniu nieodpłatnej kontrolowanej pracy na cele społeczne w wymiarze 30 godzin w stosunku miesięcznym, na poczet kary zaliczono okres pozbawienia wolności od dnia 14 lipca 2016 r. od godz. 19:00 do dnia 15 lipca 2016 r. do godz. 14:55 r.;

4. oczekująca na wykonanie kara łączna 10 miesięcy ograniczenia wolności orzeczona wyrokiem Sądu Rejonowego dla Warszawy Śródmieścia w Warszawie z dnia 15 grudnia 2016 r., sygn. X K 388/16, polegającą na wykonywaniu nieodpłatnej kontrolowanej pracy na cele społeczne w wymiarze 40 godzin w stosunku miesięcznym, na poczet kary zaliczono okres pozbawienia wolności od dnia 28 kwietnia 2016 r. od godz. 12:40 do dnia 29 kwietnia 2016 r. do godz. 14:30 r.;

5. oczekująca na wykonanie kara 6 miesięcy ograniczenia wolności orzeczona wyrokiem Sądu Rejonowego dla Warszawy Pragi – Północ w W. z dnia 11 lipca 2016 r., sygn. IV K 427/16, polegającą na wykonywaniu nieodpłatnej kontrolowanej pracy na cele społeczne w wymiarze 30 godzin w stosunku miesięcznym, na poczet kary zaliczono okres pozbawienia wolności od dnia 7 maja 2016 r. od godz. 14:35 do dnia 9 maja 2016 r. do godz. 12:35 r.;

6. oczekująca na wykonanie kara łączna 1 roku i 6 miesięcy pozbawienia wolności orzeczona wyrokiem Sądu Rejonowego dla Warszawy Ż. w W. z dnia 29 sierpnia 2017 r., sygn. IV K 22/17, na poczet kary zaliczono okres pozbawienia wolności od dnia 13 września 2016 godz. 16:20 r. do dnia 14 września 2016 r. godz. 16:50 oraz w dniu 21 września 2016 r. od godz. 10:00 do godz. 11:55;

7. oczekująca na wykonanie kara 5 miesięcy pozbawienia wolności orzeczona wyrokiem Sądu Rejonowego dla Warszawy M. w W. z dnia 22 września 2017 r., sygn. III K 820/16, na poczet kary zaliczono okres pozbawienia wolności od dnia 18 maja 2016 r. godz. 15:25 do dnia 19 maja 2016 r. godz. 17:30;

Sąd zważył, co następuje:

Przy wydawaniu wyroku łącznego Sąd oparł się na aktualnie obowiązujących przepisach, mając na względzie dyspozycję wynikającą z treści art. 4 § 1 kk, bowiem w ocenie Sądu zmiany w zasadach orzekania kary łącznej, obowiązujące od dnia 1 lipca 2015 r., umożliwiają wydanie rozstrzygnięcia, które w stosunku do skazanego M. M. (1) będą bardziej korzystne: w poprzednio obowiązującym stanie prawnym niemożliwie byłoby chociażby połączenie kar orzeczonych w sprawach IV K 22/17 i IV K 165/15, czego domagał się skazany, bowiem nie zachodziłyby wobec nich warunki określone w art. 85 kk sprzed ww. nowelizacji tego przepisu.

Wprawdzie wniosek skazanego obejmował jedynie trzy skazania, niemniej obowiązkiem Sądu z urzędu było połączenie wszystkich możliwych do połączenia kar. Zgodnie z art. 85 § 1 i 2 kk, jeżeli sprawca popełnił dwa lub więcej przestępstw i wymierzono za nie kary tego samego rodzaju albo inne podlegające łączeniu, Sąd orzeka karę łączną. Podstawą orzeczenia kary łącznej są wymierzone i podlegające wykonaniu, z zastrzeżeniem art. 89 kk, w całości lub w części kary lub kary łączne za przestępstwa, o których mowa w § 1.

Art. 86 § 1 kk stanowi, iż Sąd wymierza karę łączną w granicach od najwyższej z kar wymierzonych za poszczególne przestępstwa do ich sumy, nie przekraczając jednak 810 stawek dziennych grzywny, 2 lat ograniczenia wolności albo 20 lat pozbawienia wolności; karę pozbawienia wolności wymierza się w miesiącach i latach. Zgodnie z treścią art. 87 § 1 kk, w razie skazania za zbiegające się przestępstwa na kary pozbawienia wolności i ograniczenia wolności Sąd wymierza karę łączną pozbawienia wolności, przyjmując, że miesiąc ograniczenia wolności równa się 15 dniom pozbawienia wolności.

Z aktualnych danych o karalności, kopii orzeczeń i informacji o pobytach skazanego w zakładzie karnym wynika, że połączeniu będą podlegały jako obecnie wykonywane lub oczekujące na wykonanie następujące kary:

1. wykonywana kara łączna 2 lat pozbawienia wolności orzeczona wyrokiem Sądu Rejonowego dla Warszawy Ż. w W. z dnia 17 marca 2015 r., sygn. IV K 165/15, na poczet kary zaliczono skazanemu okres pozbawienia wolności od dnia 30 stycznia 2014 r. do dnia 31 stycznia 2014 r.;

2. oczekująca na wykonanie kara 8 miesięcy ograniczenia wolności orzeczona wyrokiem Sądu Rejonowego dla Warszawy Ż. w W. z dnia 8 grudnia 2016 r., sygn. IV K 378/16, polegającą na wykonywaniu nieodpłatnej kontrolowanej pracy na cele społeczne w wymiarze 20 godzin w stosunku miesięcznym, na poczet kary zaliczono okres pozbawienia wolności w dniu 15 czerwca 2016 r. od godz. 18:10 do godz. 20:30;

3. oczekująca na wykonanie kara 8 miesięcy ograniczenia wolności orzeczona wyrokiem Sądu Rejonowego dla Warszawy Śródmieścia w Warszawie z dnia 9 grudnia 2016 r., sygn. II K 682/16, polegającą na wykonywaniu nieodpłatnej kontrolowanej pracy na cele społeczne w wymiarze 30 godzin w stosunku miesięcznym, na poczet kary zaliczono okres pozbawienia wolności od dnia 14 lipca 2016 r. od godz. 19:00 do dnia 15 lipca 2016 r. do godz. 14:55 r.;

4. oczekująca na wykonanie kara łączna 10 miesięcy ograniczenia wolności orzeczona wyrokiem Sądu Rejonowego dla Warszawy Śródmieścia w Warszawie z dnia 15 grudnia 2016 r., sygn. X K 388/16, polegającą na wykonywaniu nieodpłatnej kontrolowanej pracy na cele społeczne w wymiarze 40 godzin w stosunku miesięcznym, na poczet kary zaliczono okres pozbawienia wolności od dnia 28 kwietnia 2016 r. od godz. 12:40 do dnia 29 kwietnia 2016 r. do godz. 14:30 r.;

5. oczekująca na wykonanie kara 6 miesięcy ograniczenia wolności orzeczona wyrokiem Sądu Rejonowego dla Warszawy Pragi – Północ w W. z dnia 11 lipca 2016 r., sygn. IV K 427/16, polegającą na wykonywaniu nieodpłatnej kontrolowanej pracy na cele społeczne w wymiarze 30 godzin w stosunku miesięcznym, na poczet kary zaliczono okres pozbawienia wolności od dnia 7 maja 2016 r. od godz. 14:35 do dnia 9 maja 2016 r. do godz. 12:35 r.;

6. oczekująca na wykonanie kara łączna 1 roku i 6 miesięcy pozbawienia wolności orzeczona wyrokiem Sądu Rejonowego dla Warszawy Ż. w W. z dnia 29 sierpnia 2017 r., sygn. IV K 22/17, na poczet kary zaliczono okres pozbawienia wolności od dnia 13 września 2016 godz. 16:20 r. do dnia 14 września 2016 r. godz. 16:50 oraz w dniu 21 września 2016 r. od godz. 10:00 do godz. 11:55;

7. oczekująca na wykonanie kara 5 miesięcy pozbawienia wolności orzeczona wyrokiem Sądu Rejonowego dla Warszawy M. w W. z dnia 22 września 2017 r., sygn. III K 820/16, na poczet kary zaliczono okres pozbawienia wolności od dnia 18 maja 2016 r. godz. 15:25 do dnia 19 maja 2016 r. godz. 17:30; Zgodnie z art. 86 § 1 kk Sąd miał możliwość orzeczenia względem skazanego kary od najwyższej z kar wymierzonych za poszczególne przestępstwa – to jest od 2 lat pozbawienia wolności (pkt 1) do ich sumy. Przy zastosowaniu reguł określonych w art. 87 § 1 kk suma kar podlegających łączeniu obejmuje odpowiednio kary: 2 lat pozbawienia wolności (1), 4 miesięcy pozbawienia wolności (2), 4 miesięcy pozbawienia wolności (3), 5 miesięcy pozbawienia wolności (4), 3 miesiące pozbawienia wolności (5), 1 rok i 6 miesięcy pozbawienia wolności (6) oraz 5 miesięcy pozbawienia wolności (7), czyli łącznie wymiar kary przy zastosowaniu kumulacji wynosiłby 5 lat i 3 miesiące pozbawienia wolności.

Zgodnie z art. 85a kk, orzekając karę łączną, Sąd bierze pod uwagę przede wszystkim cele zapobiegawcze i wychowawcze, które kara ma osiągnąć w stosunku do skazanego, a także potrzeby w zakresie kształtowania świadomości prawnej społeczeństwa. Skazany wnosił o zastosowanie przy wydaniu wyroku łącznego pełnej absorbcji. W aktach znajdują się dwie opinie o skazanym. Z opinii z dnia 20.12.2017 r. (k.24) wynika, że zachowanie skazanego w trakcie pobytu w zakładzie karnym jest dobre, był jednak dwukrotnie karany dyscyplinarnie, raz nagradzany regulaminowo.

Skazany jest krytyczny wobec zarzucanych czynów. Prognoza penitencjarna jest pozytywna z uwagi na zmianę zachowania w ostatnim czasie. Z opinii z dnia 25.05.2018 r. (k.84) wynika, że skazany karę odbywa w systemie zwykłym i nie jest zainteresowany indywidualnym programem oddziaływania. Zachowanie skazanego w trakcie pobytu w warunkach izolacji określono jako przeciętne. Był trzykrotnie karany dyscyplinarnie i dwukrotnie nagradzany regulaminowo. Skazany krytycznie wypowiada się na temat dokonanych przestępstw. Biorąc powyższe pod uwagę, wskazać należy, iż w postawie skazanego zachodzi pewien pozytywny proces, jeżeli chodzi o krytyczny stosunek do popełnionych czynów, niemniej postawa skazanego w trakcie pobytu w zakładzie karnym jest przeciętna.

Zdaniem Sądu nie można pomijać faktu, iż pomimo młodego wieku (ur. (...)) M. M. (1) był siedmiokrotnie karany za przestępstwa przeciwko mieniu popełnione w okresie 2014 – 2016. Wskazuje to na znaczny stopień lekceważenia przez skazanego porządku prawnego i w konsekwencji na stałe wchodzenie w konflikt z prawem. Zauważyć przy tym należy, iż w czterech wyrokach skazujących objętych wyrokiem łącznym Sądy orzekały już kary łączne obejmujące co najmniej dwa czyny, w tym wyrok IV K 22/17 dotyczył aż czterech przestępstw przeciwko mieniu.

Podkreślenia wymaga także okoliczność, iż skazany popełniał czyny kwalifikowane z art. 278 § 1 kk, art. 279 § 1 kk i art. 280 § 1 kk. Popełnienie wielu przestępstw jest istotnym czynnikiem prognostycznym przemawiającym za orzekaniem kary łącznej surowszej od wynikającej z dyrektywy absorpcji. Absorpcję kar należy bowiem stosować ostrożnie, biorąc pod uwagę negatywną przesłankę prognostyczną jaką jest popełnienie kilku przestępstw. W ocenie Sądu wymierzenie kary przy zastosowaniu pełnej absorbcji byłoby nieadekwatne do popełnionych czynów i niesprawiedliwe z punktu widzenia kształtowania świadomości prawnej społeczeństwa.

Kara, także orzeczona w wyroku łącznym, powinna wpływać na przekonanie, że popełnianie przestępstw nie może ujść bezkarnie i spotyka się ze sprawiedliwą karą. Zdaniem Sądu wymierzenie kary łącznej w oparciu o zasadę absorpcji byłoby działaniem zbyt pobłażliwym wobec kryminalnej przeszłości skazanego M. i mogłoby zniweczyć postępujący efekt wychowawczy orzeczonych kar jednostkowych. Wydanie takiego orzeczenia w ocenie Sądu naruszałoby ponadto poczucie sprawiedliwości i kłóciłoby się z oddziaływaniem na świadomość prawną społeczeństwa.

Z tych względów Sąd wymierzył skazanemu M. M. (1) karę łączną w wymiarze 3 lat i 8 miesięcy pozbawienia wolności. W ocenie Sądu w sposób istotny, o blisko rok i 7 miesięcy, skrócono okres, który skazany spędziłby w warunkach izolacji więziennej. W ocenie Sądu wydane orzeczenie jest korzystne dla skazanego. Z jednej strony skazany będzie mógł podjąć terapię odwykową, na którą oczekuje, z drugiej po opuszczeniu zakładu karnego nie będą ciążyły na nim żadne inne kary, które w innym wypadku podlegałby wykonaniu (4 kary ograniczenia wolności).

W ocenie Sądu orzeczona kara łączna w dostateczny sposób wpłynie na przyszłą postawę skazanego względem porządku prawnego, zaś po odbyciu terapii na wolności skazany będzie mógł podjąć normalne funkcjonowanie w społeczeństwie. Sąd na podstawie art. 577 kpk na poczet orzeczonej kary łącznej pozbawienia wolności zaliczył skazanemu okresy rzeczywistego pozbawienia go wolności, w tym: a. w sprawie IV K 378/16 w dniu 15 czerwca 2016 r. od godz. 18:10 do godz. 20:30; b. w sprawie II K 682/16 od dnia 14 lipca 2016 r. od godz. 19:00 do dnia 15 lipca 2016 r. do godz. 14:55 r.; c. w sprawie X K 388/16 od dnia 28 kwietnia 2016 r. od godz. 12:40 do dnia 29 kwietnia 2016 r. do godz. 14:30 r.; d. w sprawie IV K 427/16 od dnia 7 maja 2016 r. od godz. 14:35 do dnia 9 maja 2016 r. do godz. 12:35 r.; e. w sprawie IV K 22/17 od dnia 13 września 2016 godz. 16:20 r. do dnia 14 września 2016 r. godz. 16:50 oraz w dniu 21 września 2016 r. od godz. 10:00 do godz. 11:55; f. w sprawie III K 820/16 od dnia 18 maja 2016 r. godz. 15:25 do dnia 19 maja 2016 r. godz. 17:30; g. w sprawie IV K 165/15 od dnia 30 stycznia 2014 r. do dnia 31 stycznia 2014 r. oraz od dnia 7 lipca 2017 r. do dnia 10 października 2018 r.

Sąd zasądził od Skarbu Państwa na rzecz radcy prawnego J. W. tytułem nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej skazanemu z urzędu kwotę 120,- zł podwyższoną o stawkę podatku od towarów i usług. Kosztami postępowania w sprawie wydania wyroku łącznego obciążono Skarb Państwa. Z uwagi na powyższe Sąd orzekł, jak w sentencji wyroku.