VIII U 1756/18 · Sąd powszechny

Sygn. akt VIII U 1756/18

UZASADNIENIE

Decyzją z dnia 2 lipca 2018 roku Zakład Ubezpieczeń Społecznych II Oddział w Ł. w Z. stwierdził, że z tytułu prowadzenia pozarolniczej działalności gospodarczej S. P. (1) podlega: - od 2 kwietnia 2012 roku do 12 kwietnia 2012 roku obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnemu, rentowym, wypadkowemu z kodem tytułu ubezpieczenia 0570; - od 13 kwietnia 2012 roku do 30 kwietnia 2014 roku obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnemu, rentowym, wypadkowemu oraz dobrowolnemu ubezpieczeniu chorobowemu z kodem tytułu ubezpieczenia 0570; - od 1 maja 2014 roku do 31 lipca 2015 roku obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnemu, rentowym, wypadkowemu oraz dobrowolnemu ubezpieczeniu chorobowemu z kodem tytułu 0510; - od 1 sierpnia 2015 roku do 20 sierpnia 2017 roku obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnemu, rentowym, wypadkowemu z kodem tytułu ubezpieczenia 0510.

W uzasadnieniu decyzji organ rentowy wskazał, iż w okresie od 1 sierpnia 2015 roku do 20 sierpnia 2017 roku z tytułu prowadzenia pozarolniczej działalności gospodarczej S. P. (1) zgłosiła się wyłącznie do ubezpieczenia zdrowotnego i nie podlegała dobrowolnemu ubezpieczeniu chorobowemu. Będąc osobą prowadząca pozarolniczą działalność gospodarczą ubezpieczona była zgłoszona do obowiązkowych ubezpieczeń społecznych od 1 sierpnia 2015 roku z tytułu zatrudnienia u płatnika składek C. W.. Natomiast w dniu 23 grudnia 2015 roku ZUS wydał decyzję o niepodleganiu wnioskodawczyni ubezpieczeniom z tytułu wykonywania umowy o pracę, od 1 sierpnia 2015 roku u płatnika składek (...) C.

W.. Sąd oddalił odwołanie ubezpieczonej od tej decyzji, a następnie apelację ubezpieczonej, a więc decyzja z dnia 23 grudnia 2015 roku jest prawomocna /decyzja k. 10-11/. Odwołaniem z dnia 13 sierpnia 2018 roku ubezpieczona reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika, zaskarżyła powyższą decyzję w całości. Ubezpieczona wniosła o jej zmianę poprzez objęcie skarżącej ubezpieczeniem chorobowym od dnia 1 sierpnia 2015 roku do dnia 20 sierpnia 2017 roku. Skarżąca argumentowała, że w tym okresie była pracownikiem C. W. a pracodawca odprowadzał należne składki na ubezpieczenie społeczne.

Skarżąca składała do niego zwolnienia lekarskie a następnie wystąpiła z wnioskiem o zasiłek macierzyński, a później wychowawczy. Wszystkie dokumenty były przekazywane do ZUS przez C. W.. W tym stanie rzeczy, nie z winy skarżącej, składane przez nią zwolnienia lekarskie oraz wniosek o zasiłek macierzyński, a później wychowawczy nie zostały uwzględnione w ramach ubezpieczenia związanego z prowadzeniem przez skarżącą pozarolniczej działalności gospodarczej. Skarżąca przyznała, że decyzja ZUS-u z dnia 23 grudnia 2015 roku o niepodleganiu przez nią obowiązkowemu ubezpieczeniu społecznemu z tytułu umowy o pracę jest prawomocna /odwołanie k. 3/.

W odpowiedzi na odwołanie ZUS II Oddział w Ł. wniósł o jego oddalenie, wywodząc jak w uzasadnieniu decyzji /odpowiedź na odwołanie k. 5-6/. Sąd Okręgowy ustalił następujący stan faktyczny: Wnioskodawczyni S. P. (1) (wcześniej M.) od 1 kwietnia 2012 roku prowadzi działalność gospodarczą pod nazwą (...) D., której przedmiotem jest projektowanie graficzne. Przed podpisaniem umowy o pracę z C. W. ubezpieczona nie była zatrudniona na podstawie umowy o pracę. W dniu 1 sierpnia 2015 roku ubezpieczona podpisała z C. W. prowadzącym działalność pod nazwą (...) umowę o telepracę na czas określony od dnia 3 sierpnia 2015 roku do dnia 31 lipca 2017 roku.

Prowadzona działalność gospodarcza nie była zawieszana, również po dniu 1 sierpnia 2015 roku. W okresie po podpisaniu umowy o pracę z C. W. wnioskodawczyni nie wykonywała usług na rzecz innych podmiotów /uzasadnienie k. 79 akt sprawy VIII U 327/16/. W okresie od 1 sierpnia 2015 roku do 20 sierpnia 2017 roku z tytułu prowadzenia pozarolniczej działalności gospodarczej S. P. (1) zgłosiła się wyłącznie do ubezpieczenia zdrowotnego i nie odprowadzała składek na dobrowolne ubezpieczenie chorobowe /bezsporne/. Decyzją z dnia 23 grudnia 2015 roku ZUS II Oddział w Ł. stwierdził, że S. P. (1) (wcześniej M.) jako pracownik płatnika składek C.

W. nie podlega obowiązkowo ubezpieczeniom: emerytalnemu, rentowym, chorobowemu, wypadkowemu od dnia 1 sierpnia 2015 roku. Organ rentowy twierdził, że umowa o pracę została sporządzona dla pozoru a zgłoszenie do ubezpieczeń miało charakter fikcyjny i nie było potrzeby gospodarczej zatrudnienia wnioskodawczyni /decyzja k. 6-9 akt ZUS/. W dniu 1 lutego 2016 roku ubezpieczona odwołała się od powyższej decyzji, wnosząc o jej zmianę i ustalenie podlegania obowiązkowo ubezpieczeniom społecznym, twierdząc, że rzeczywiście wykonywała czynności zgodnie z umową o pracę /odwołanie k. 2-4 akt sprawy VIII U 327/16/.

Wyrokiem z dnia 30 listopada 2016 roku Sąd Okręgowy w Łodzi w sprawie o sygnaturze akt VIII U 327/16 oddalił odwołanie S. P. (1) przy udziale C. W. od decyzji ZUS-u II Oddziału w Ł. z dnia 23 grudnia 2015 roku /wyrok k. 72 akt sprawy VIII U 327/16/. W uzasadnieniu Sąd argumentował, że spisanie umowy o pracę przez C. W. z S. P. (1) i zgłoszenie jej do ubezpieczeń społecznych od dnia 1 sierpnia 2015 roku są czynnościami pozornymi, dokonanymi jedynie w celu uzyskania dodatkowego tytuł ubezpieczeń i skorzystania ze świadczeń z ubezpieczenia społecznego w związku z macierzyństwem /uzasadnienie k. 74-91 akt sprawy VIII U 327/16/.

Wyrokiem z dnia 21 grudnia 2017 roku Sąd Apelacyjny w Łodzi, w sprawie o sygnaturze akt III AUa 234/17, na skutek apelacji wnioskodawczyni od wyroku Sądu Okręgowego w Łodzi z dnia 30 listopada 2016 roku o sygnaturze akt VIII U 327/16 oddalił apelację /wyrok k. 122 akt sprawy VIII U 327/16/. W dniu 22 czerwca 2018 roku S. P. (1) złożyła wniosek do ZUS-u o wydanie decyzji o okresie podlegania ubezpieczeniom społecznym, w tym dobrowolnemu ubezpieczeniu chorobowemu z tytułu prowadzenia działalności gospodarczej. Wniosła o wskazanie okresu ubezpieczenia chorobowego niezbędnego w celu uzyskania zasiłku chorobowego i macierzyńskiego z tego tytułu /wniosek k. 13/.

W dniu 12 lipca 2018 roku do ZUS-u wpłynął wniosek C. W. o przeksięgowanie składek za sierpień i wrzesień 2015 roku dotyczących S. P. (1) w łącznej kwocie 1 237,89 zł. W dniu 13 sierpnia 2018 roku ZUS dokonał przeksięgowania na konto S. P. (2): 520,30 zł na ubezpieczenia społeczne oraz kwot 384,42 zł i 333,17 zł na ubezpieczenie zdrowotne /bezsporne/.

Sąd Okręgowy zważył, co następuje:

Odwołanie jest niezasadne i jako takie podlega oddaleniu. Na podstawie art. 6 ust. 1 pkt 1 i 5 ustawy z dnia 13 października 1998 roku o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U. z 2019 r., poz. 300) obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowym podlegają, z zastrzeżeniem art. 8 i 9, osoby fizyczne, które na obszarze Rzeczypospolitej Polskiej są: pracownikami, z wyłączeniem prokuratorów; osobami prowadzącymi pozarolnicza działalność gospodarczą. Stosownie do art. 9 ust. 1 ustawy osoby, o których mowa w art. 6 ust. 1 pkt 1, 3, 7b, 10, 20 i 21, spełniające jednocześnie warunki do objęcia ich obowiązkowo ubezpieczeniami emerytalnym i rentowymi z innych tytułów, są obejmowane ubezpieczeniami tylko z tytułu stosunku pracy, umowy agencyjnej, umowy zlecenia lub innej umowy o świadczenie usług, do której zgodnie z Kodeksem cywilnym stosuje się przepisy dotyczące zlecenia, albo umowy o dzieło, jeżeli umowę taką zawarły z pracodawcą, z którym pozostają w stosunku pracy, lub jeżeli w ramach takiej umowy wykonują pracę na rzecz pracodawcy, z którym pozostają w stosunku pracy, członkostwa w spółdzielni, otrzymywania stypendium doktoranckiego, służby, pobierania świadczenia szkoleniowego, świadczenia socjalnego, zasiłku socjalnego albo wynagrodzenia przysługującego w okresie korzystania ze świadczenia górniczego lub w okresie korzystania ze stypendium na przekwalifikowanie.

Mogą one dobrowolnie, na swój wniosek, być objęte ubezpieczeniami emerytalnym i rentowymi również z innych tytułów. Zgodnie z art. 11 ust. 1 i 2 ustawy obowiązkowo ubezpieczeniu chorobowemu podlegają osoby wymienione w art. 6 ust. 1 pkt 1, 3 i 12, czyli między innymi pracownicy. Dobrowolnie ubezpieczeniu chorobowemu podlegają na swój wniosek osoby objęte obowiązkowo ubezpieczeniami emerytalnym i rentowymi, wymienione w art. 6 ust. 1 pkt 2, 4, 5, 7b, 8 i 10, czyli między innymi osoby prowadzące pozarolniczą działalność gospodarczą.

Na mocy art. 14 ust. 1 objęcie dobrowolnym ubezpieczeniem następuje od dnia wskazanego we wniosku o objęcie tym ubezpieczeniem, nie wcześniej jednak niż od dnia, w którym wniosek został zgłoszony, z zastrzeżeniem ust. 1a. W myśl art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 25 czerwca 1999 roku o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa świadczenia pieniężne na warunkach i w wysokości określonych ustawą przysługują osobom objętym ubezpieczeniem społecznym w razie choroby i macierzyństwa określonym w ustawie z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych, zwanym dalej "ubezpieczonymi".

Zgodnie z art. 4 ust. 1 ustawy ubezpieczony nabywa prawo do zasiłku chorobowego: 1)po upływie 30 dni nieprzerwanego ubezpieczenia chorobowego - jeżeli podlega obowiązkowo temu ubezpieczeniu; 2)po upływie 90 dni nieprzerwanego ubezpieczenia chorobowego - jeżeli jest ubezpieczony dobrowolnie. Istota sprawy polega na ustaleniu, czy w okresie od w okresie od 1 sierpnia 2015 roku do 20 sierpnia 2017 roku wnioskodawczyni podlegała dobrowolnemu ubezpieczeniu chorobowemu z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej. Od sierpnia 2015 roku wnioskodawczyni posiadała formalnie dwa potencjalne tytuły do ubezpieczeń społecznych – z tytułu umowy o pracę oraz działalności gospodarczej.

Prawomocnie ustalono, że umowa o pracę była fikcyjna, a więc nie mogła faktycznie stanowić tytułu do ubezpieczeń społecznych. Dlatego w spornym okresie wnioskodawczyni pozostał tylko jeden potencjalny tytuł do ubezpieczenia chorobowego – z tytułu prowadzonej i niezawieszonej działalności gospodarczej. Jednakże wnioskodawczyni nie złożyła wniosku o objęcie jej dobrowolnym ubezpieczeniem chorobowym z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej i nie opłaciła składki na ubezpieczenie chorobowe z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej.

Dlatego nie podlegała ubezpieczeniu chorobowemu także z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej. Podsumowując w spornym okresie od 1 sierpnia 2015 roku do 20 sierpnia 2017 roku wnioskodawczynie nie podlegała ubezpieczeniu chorobowemu z żadnego tytułu. Należy podkreślić, że w razie zbiegu tytułu do ubezpieczeń społecznych – umowy o pracę oraz działalności gospodarczej – ubezpieczony automatycznie podlega ubezpieczeniom społecznym tylko z tytułu umowy o pracę. W takiej sytuacji działalność gospodarcza stanowi dodatkowy, fakultatywny tytuł.

Jednakże aby w takiej sytuacji podlegać ubezpieczeniom społecznym z obu tytułów, konieczna jest aktywność samego ubezpieczonego, która w niniejszej sprawie nie miała miejsca. Składki opłacone przez C. W. w związku z pozornym zatrudnieniem ubezpieczonej nie mogły zostać zaliczone na poczet dobrowolnego ubezpieczenia chorobowego w związku z prowadzoną działalnością gospodarczą, ponieważ wnioskodawczyni mu nie podlegała. Co więcej, samo opłacenie składki na ubezpieczenie społeczne nie powoduje objęcia ubezpieczeniem społecznym.

Z tych względów Sąd Okręgowy, na podstawie art. 477 14 § 1 kpc, oddalił odwołanie. ZARZĄDZENIE Odpis wyroku z uzasadnieniem doręczyć wnioskodawczyni. 4 III 2019 roku.