Legislator Case Law & Legislation
VIII P 13/18 AI generated

VIII P 13/18 · Sąd powszechny

Case Number VIII P 13/18
Court / Authority
Jurisdiction Poland (PL)
Decision Date
Outcome REASONS

Legislator summary

AI generated

I. został obwiniony o to, że badając sprawozdanie finansowe za rok 2014 Przedsiębiorstwa (...) Spółka z o.o. z siedzibą w A., ul. (...) (opinia z dnia 24 marca 2015 r.), naruszył przepisy i procedury wynikające z (...) nr 1 dot. pkt III ust. 13 lit. a, b, d, e, g, poprzez brak udokumentowania czynności rewizyjnych na potwierdzenie istnienia i wyceny rzeczowych aktywów trwałych, należności z tytułu dostaw i usług, zobowiązań z tytułu kredytów i pożyczek oraz przychodów ze sprzedaży. Orzeczeniem z dnia 6 marca 2018 roku wydanym w sprawie o sygnaturze akt KSD 2/2016 Krajowy Sąd Dyscyplinarny (...) Izby (...) uznał obwinionego za winnego popełnienia zarzucanego mu czynu i za to w odniesieniu do czynu opisanego we wniosku o ukaranie, na mocy przepisu art. 31 ust. 1 i 2 pkt 3) ustawy z dnia 7 maja 2009 roku o biegłych rewidentach i ich samorządzie, podmiotach uprawnionych do badania sprawozdań finansowych oraz o nadzorze publicznym (Dz.

Legislator headnote

AI generated

art. 4 k.p.k, art. 5 § 2 k.p.k, art. 7 k.p.k, art. 167 k.p.k, art. 410 k.p.k, art. 424 § 1 k.p.k; VIII P 13/18 · Sąd powszechny: Odwołanie obrońcy obwinionego okazało się zasadne w takim stopniu, iż skutkowało zmianą zaskarżonego orzeczenia o ukaraniu i uniewinnieniem E. I. od postawionych mu zarzutów. Na wstępie należy podnieść, iż niniejsze postępowanie toczy się na podstawie art. 41 § 1 ustawy z dnia 7 maja 2009 roku o biegłych rewidentach i ich samorządzie, podmiotach uprawnionych do badania sprawozdań finansowych oraz o nadzorze publicznym (dalej: u.b.r.; t.j. Dz. U. z 2016 roku poz. 1000) w zw. z treścią art. 277 ustawy z dnia 11 maja 2017 roku o biegłych rewidentach, firmach audytorskich oraz nadzorze publicznym (Dz.

Keywords

AI generated
financial corrections missing case documents financial misconduct submission of financial documents audit report strict compliance of documents

Cited Legislation

AI generated
art. 4 k.p.k
obrazę przepisów postępowania, która mogła mieć wpływ na treść orzeczenia, a to przepisów art. 4 k.p.k.
art. 5 § 2 k.p.k
obrazę przepisów postępowania, która mogła mieć wpływ na treść orzeczenia, a to przepisów art. 4 k.p.k. art. 5 § 2 k.p.k., art. 7 k.p.k., art. 167 k.p.k. i art. 410 k.p.k. w zw. z art. 424 § 1 k.p.k. polegającą na:
art. 7 k.p.k
5 § 2 k.p.k., art. 7 k.p.k., art.
art. 167 k.p.k
7 k.p.k., art. 167 k.p.k.
art. 410 k.p.k
obrazę przepisów postępowania, która mogła mieć wpływ na treść orzeczenia, a to przepisów art. 4 k.p.k. art. 5 § 2 k.p.k., art. 7 k.p.k., art. 167 k.p.k. i art. 410 k.p.k. w zw. z art. 424 § 1 k.p.k. polegającą na:
art. 424 § 1 k.p.k
obrazę przepisów postępowania, która mogła mieć wpływ na treść orzeczenia, a to przepisów art. 4 k.p.k. art. 5 § 2 k.p.k., art. 7 k.p.k., art. 167 k.p.k. i art. 410 k.p.k. w zw. z art. 424 § 1 k.p.k. polegającą na:
art. 29 § 1 k.p.k
Sąd okręgowy – sąd pracy i ubezpieczeń społecznych rozpoznaje odwołanie od orzeczenia Krajowego Sądu Dyscyplinarnego przy Krajowej Izbie Biegłych Rewidentów, stosownie do art. 29 § 1 k.p.k., na rozprawie w składzie trzech sędziów (por.
art. 434 k.p.k
z granic rozpoznania środka odwoławczego (433 § 1 k.p.k.) zakazu reformationis in peius (art. 434 k.p.k.), rodzaju możliwych rozstrzygnięć (art.
AI generated
II AKo 104/25
Sąd Okręgowy w P., postanowieniem z dnia (...) r.
III K 353/23
Sygn. akt III K 353/23 WYROK W IMIENIU RZECZPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 24 maja 2024 r. Sąd Okręgowy we Wrocławiu w III Wydziale Karnym w składzie : Przewodniczący : Sędzia Marcin Myczkowski Protokolant: Piotr Banach w obecności – A. P. (...) po rozpoznaniu na rozprawie w dniach: 5 stycznia 2024 r, 8 marca 2024 r., 8 maja 2024 r. i 15 maja 2024 r. w sprawie przeciwko T. B. , urodzonej (...), (...) (...)), obwinionej o to, że: I. jako kluczowy (...) przeprowadziła, w imieniu firmy (...) Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością (nr wpisu na listę (...) (...)), badanie sprawozdania finansowego (...) S.A. za okres od 01.01.2016 r. do 31.12.2016 r. i wydała w dniu 28 kwietnia 2017 r. niezmodyfikowaną opinię i raport z badania ww. sprawozdania finansowego z naruszeniem art. 4 ust. 1 pkt 3 Ustawy o biegłych rewidentach z 2009 r. oraz norm (...) (dalej: (...)), przyjętych Uchwałą (...) (...) z dnia 10 lutego 2015 r., w związku z naruszeniem: 1. § 17 (...) 200, poprzez: (i) nie zgromadzenie w trakcie badania wystarczających i odpowiednich dowodów badania, w celu zmniejszenia ryzyka do możliwego do zaakceptowania niskiego poziomu, w konsekwencji czego biegła rewident nie miała podstaw do wydania opinii bez zastrzeżeń z badania sprawozdania finansowego (...) S.A. oraz (ii) nie wykonanie procedur mających na celu wyjaśnienie różnic w zestawieniu obrotów i sald (brak zachowania równowagi bilansowej wymaganej przepisem art. 15 ust. 1 ustawy z dnia 29 września 1994 o rachunkowości (Dz.U. z 2016 r.poz.1047 ze zm), które stanowi podstawę sporządzenia badanego sprawozdania finansowego ; 2. § 12 i 14 (...) 220 w zw. z § 7 i 8 (...) 300, poprzez podjęcie się przez kluczowego (...) zlecenia badania pomimo braku wystarczających i odpowiednich zasobów (w tym wielkości i kompetencji zespołu audytorskiego oraz niezbędnego czasu) do terminowego i właściwego przeprowadzenia badania ). Kluczowy (...) na etapie opracowania strategii i planu badania nie ustalił i nie udokumentował liczby zaangażowanych do badania osób, mimo stwierdzenia, na etapie akceptacji kontynuacji zlecenia, ryzyka związanego z krótkim czasem badania; 3. § 15 (...) 200 oraz§ 6 (...) 500 w zw. z § 18 (...) 330 w zw. z § 12 (...) 240, poprzez nie przeprowadzenie przez kluczowego (...) procedur mających na celu zidentyfikowanie ryzyka istotnego zniekształcenia spowodowanego oszustwem, w tym ryzyka obejścia kontroli przez kierownictwo Spółki oraz właściwych procedur badania wiarygodności w obszarze środków pieniężnych (brak dowodów potwierdzających udział (...) w inwentaryzacji na dzień bilansowy środków pieniężnych w kasie oraz dowodów na przeprowadzenie przez kluczowego (...) alternatywnych procedur na potwierdzenie istnienia w kasie środków pieniężnych o wartości 5.087.760,18 zł., na dzień bilansowy, a także brak udokumentowania procedur badania wiarygodności przeprowadzanych przez Zarząd badanej spółki istotnych transakcji gotówkowych, w tym pobierania i rozliczania zaliczek przez Członków Zarządu); 4. § 12 i 20 (...) 315, oraz § 17 (...) 200, poprzez brak właściwego zaprojektowania i wykonania przez (...) procedur związanych z rozpoznaniem kontroli wewnętrznej jednostki badanej, w tym czynności kontrolnych znaczących dla badania, których zrozumienie jest według osądu (...) niezbędne do oceny ryzyk istotnego zniekształcenia na poziomie sprawozdania finansowego oraz na poziomie stwierdzeń, a także dla zaprojektowania dalszych procedur badania odpowiednich dla ocenionego ryzyka. W zgromadzonej dokumentacji badania brak jest dowodów przeprowadzenia testów zgodności, na które (...) powołuje się w załączniku (...). Brak jest potwierdzenia, że kluczowy (...) przeprowadził właściwe procedury identyfikacji czynników ryzyka nieodłącznego oraz ryzyka kontroli oraz sposobu podejścia do ryzyka kontroli, tj. czy obniżył ryzyko kontroli i czy miał do tego prawo, czyli czy przeprowadził testy kontroli potwierdzające jej efektywność; 5. §16 (...) 570 poprzez brak właściwego zaprojektowania i przeprowadzenia procedur badania w zakresie kontynuacji przez Spółkę działalności (brak zapoznania się ze szczególnymi warunkami emisji poszczególnych serii obligacji oraz weryfikacji czy nie zostały one naruszone, co mogłoby skutkować powstaniem po stronie obligatariusza prawa żądania przymusowego przedterminowego wykupu obligacji); 6. § 15 i 16 (...) 200 oraz § 6 (...) 500 w zw. z § 18 (...) 330 w zw. z § 18 (...) 540, poprzez nie przeprowadzenie odpowiednich procedur badania i nie uzyskanie przez kluczowego (...) wystarczających dowodów na temat tego czy wartości szacunkowe, w tym szacunki wartości godziwej, ujęte lub ujawnione w sprawozdaniu finansowym są racjonalne oraz czy powiązane ujawnienia są odpowiednie do mających zastosowanie ramowych założeń sprawozdawczości finansowej; 7. § 16 (...) 200 oraz § 6 (...) 330 oraz § 6 w zw. z § 10 (...) 500, poprzez brak właściwego zaprojektowania, przeprowadzenia i udokumentowania procedur w istotnych obszarach sprawozdania finansowego, w tym rodzaju oraz zakresu procedur badania w odpowiedzi na oszacowane ryzyko, z uwzględnieniem istotności przyjętej do badania; tj. o przewinienie dyscyplinarne z art. 31 ust. 1 ustawy z dnia 7 maja 2009 r. o biegłych rewidentach i ich samorządzie, podmiotach uprawnionych do badania sprawozdań finansowych oraz o nadzorze publicznym (Dz. U. z 2016 r., poz. 1000 z późn. zm.), w zw. z art. 4 § 1 Kodeksu karnego w zw. z art. 171 pkt 2 u.b.r. II. jako kluczowy (...) przeprowadziła, w imieniu firmy (...) Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością (nr wpisu na listę (...) (...)), badanie skonsolidowanego sprawozdania finansowego Grupy (...) S.A. za okres od 01.01.2016 r. do 31.12.2016 r. i wydała w dniu 28 kwietnia 2017 r. niezmodyfikowaną opinię i raport z badania ww. sprawozdania z naruszeniem art. 4 ust. 1 pkt 3 Ustawy o biegłych rewidentach z 2009 r. oraz § 18 oraz § 17 Krajowego Standardu Rewizji Finansowej (dalej: (...)) 200 w brzmieniu Międzynarodowych Standardów Badania wprowadzonych Uchwałą (...) (...) z dnia 10 lutego 2015 r., poprzez nie zgromadzenie w trakcie badania wystarczających i odpowiednich dowodów badania, w celu zmniejszenia ryzyka do możliwego do zaakceptowania niskiego poziomu, w związku z czym (...) nie miał podstaw do wydania opinii bez zastrzeżeń z badania ww. sprawozdania w związku z naruszeniem: 1. § 17 (...) 600 w zw. z § 34-35 (...) 600, poprzez nie udokumentowanie i nie opisanie w dokumentacji badania skonsolidowanego sprawozdania finansowego zagadnień związanych z organizacją procesu konsolidacji w ramach grupy (...) S.A. (w tym zasady konsolidacji, instrukcji konsolidacyjnych, pakietów konsolidacyjnych, analizy kontroli na poziomie grupy kapitałowej), oraz nie dokonanie przeglądu stosowanych w ramach grupy kapitałowej zasad rachunkowości (w tym zasad sporządzania sprawozdań finansowych jednostek objętych konsolidacją); 2. § 18 (...) 600 poprzez nie zidentyfikowanie i nie oszacowanie ryzyka istotnego zniekształcenia skonsolidowanego sprawozdania finansowego, w tym ryzyka spowodowanego błędem lub oszustwem; 3. § 21 (...) 600 poprzez nie udokumentowanie ustalenia poziomu istotności dla skonsolidowanego sprawozdania finansowego, wbrew wymogom wskazanym w (...); 4. § 19 i § 40 (...) 600 poprzez nie zaplanowanie i nie przeprowadzenie procedur związanych z wykorzystaniem pracy (...) badającego sprawozdanie finansowe spółki zależnej (...) Sp. z o.o.; 5. § 5 i 8 (...) 230 poprzez nie zgromadzenie w dokumentacji z badania skonsolidowanego sprawozdania Grupy (...) S.A. za 2016 r., wystarczających i odpowiednich dowodów badania uzasadniających wydaną przez kluczowego (...) opinię o sprawozdaniu oraz nie zawarcie wystarczających dowodów że badanie zostało zaplanowane i przeprowadzone zgodnie z (...) , w konsekwencji czego zawartość zgromadzonej dokumentacji z badania nie jest wystarczająca do tego, aby inny doświadczony (...), który nie miał wcześniej związków z tym badaniem mógł zrozumieć rodzaj i zakres przeprowadzonych procedur badania, rezultaty przeprowadzonych procedur badania i uzyskane dowody badania oraz znaczące sprawy, które pojawiły się podczas badania, dotyczące ich wnioski i znaczące zawodowe osądy dokonane przy formułowaniu tych wniosków; 6. § 8 (...) 220 w zw. z § 19a (...) 220 poprzez niepoddanie kontroli jakości zlecenia badania skonsolidowanego sprawozdania finansowego grupy kapitałowej, wbrew obowiązującym przepisom prawa oraz standardom rewizji finansowej, a także zapisom § 6 pkt 5 obowiązującego w firmie (...), w wyniku czego nie zgromadził wystarczających i odpowiednich dowodów badania dla sporządzenia i wydania opinii i raportu z badania skonsolidowanego sprawozdania finansowego Grupy (...) S.A., tj. o przewinienie dyscyplinarne z art. 31 ust. 1 ustawy z dnia 7 maja 2009 r. o biegłych rewidentach i ich samorządzie, podmiotach uprawnionych do badania sprawozdań finansowych oraz o nadzorze publicznym (Dz. U. z 2016 r., poz. 1000 z późn. zm.), w zw. z art. 4 § 1 Kodeksu karnego w zw. z art. 171 pkt 2 u.b.r *** I. obwinioną T. B. uznaje za winną popełnienia przewinienia dyscyplinarnego opisanego w pkt. I części wstępnej wyroku, to jest przewinienia dyscyplinarnego z art. 31 ust. 1 ustawy z dnia 7 maja 2009 r. o biegłych rewidentach i ich samorządzie, podmiotach uprawnionych do badania sprawozdań finansowych oraz o nadzorze publicznym (Dz. U. z 2016 r., poz. 1000 z późn. zm.) w zw. z art. 4 § 1 Kodeksu karnego w zw. z art. 171 pkt 2 ustawy z 11 maja 2017 r o biegłych rewidentach, firmach audytorskich oraz nadzorze publicznym (Dz. U. z 2020r. poz. 1415 ze zm. ) i za to na podstawie 31 ust. 2 pkt 3 i 5 ustawy z dnia 7 maja 2009 r. o biegłych rewidentach i ich samorządzie, podmiotach uprawnionych do badania sprawozdań finansowych oraz o nadzorze publicznym (Dz. U. z 2016 r., poz. 1000 z późn. zm.) w zw. z art. 4 § 1 Kodeksu karnego w zw. z art. 171 pkt 2 ustawy z 11 maja 2017 r o biegłych rewidentach, firmach audytorskich oraz nadzorze publicznym (Dz. U. z 2020r. poz. 1415 ze zm. ) wymierza jej karę pieniężną w wysokości 3.000 (trzech tysięcy) złotych; II. obwinioną T. B. uznaje za winną popełnienia przewinienia dyscyplinarnego opisanego w pkt. II części wstępnej wyroku, to jest przewinienia dyscyplinarnego z art. 31 ust. 1 ustawy z dnia 7 maja 2009 r. o biegłych rewidentach i ich samorządzie, podmiotach uprawnionych do badania sprawozdań finansowych oraz o nadzorze publicznym (Dz. U. z 2016 r., poz. 1000 z późn. zm.) w zw. z art. 4 § 1 Kodeksu karnego w zw. z art. 171 pkt 2 ustawy z 11 maja 2017 r o biegłych rewidentach, firmach audytorskich oraz nadzorze publicznym (Dz. U. z 2020r. poz. 1415 ze zm. ) i za to na podstawie 31 ust. 2 pkt 3 i 5 ustawy z dnia 7 maja 2009 r. o biegłych rewidentach i ich samorządzie, podmiotach uprawnionych do badania sprawozdań finansowych oraz o nadzorze publicznym (Dz. U. z 2016 r., poz. 1000 z późn. zm.) w zw. z art. 4 § 1 Kodeksu karnego w zw. z art. 171 pkt 2 ustawy z 11 maja 2017 r o biegłych rewidentach, firmach audytorskich oraz nadzorze publicznym (Dz. U. z 2020r. poz. 1415 ze zm. ) wymierza jej karę pieniężną w wysokości 3.000 (trzech tysięcy) złotych; III. na podstawie art. 180 ust. 1a, 2 i 3 ustawy z 11 maja 2017 r o biegłych rewidentach, firmach audytorskich oraz nadzorze publicznym (Dz. U. z 2020r. poz. 1415 ze zm. ) zasądza od obwinionej T. B. na rzecz (...) zwrot kosztów postępowania dyscyplinarnego w wysokości 2.500 zł. UZASADNIENIE Formularz UK 1 Sygnatura akt III K 353/23 Jeżeli wniosek o uzasadnienie wyroku dotyczy tylko niektórych czynów lub niektórych oskarżonych, sąd może ograniczyć uzasadnienie do części wyroku objętych wnioskiem. Jeżeli wyrok został wydany w trybie art. 343, art. 343a lub art. 387 k.p.k. albo jeżeli wniosek o uzasadnienie wyroku obejmuje jedynie rozstrzygnięcie o karze i o innych konsekwencjach prawnych czynu, sąd może ograniczyć uzasadnienie do informacji zawartych w częściach 3–8 formularza. 1. USTALENIE FAKTÓW Fakty uznane za udowodnione Lp. Obwiniony Czyn przypisany oskarżonemu (ewentualnie zarzucany, jeżeli czynu nie przypisano) T. B. I. jako kluczowy (...) przeprowadziła, w imieniu firmy (...) Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością (nr wpisu na listę (...) (...)), badanie sprawozdania finansowego (...) S.A. za okres od 01.01.2016 r. do 31.12.2016 r. i wydała w dniu 28 kwietnia 2017 r. niezmodyfikowaną opinię i raport z badania ww. sprawozdania finansowego z naruszeniem art. 4 ust. 1 pkt 3 Ustawy o biegłych rewidentach z 2009 r. oraz norm (...) (dalej: (...)), przyjętych Uchwałą (...) (...) z dnia 10 lutego 2015 r., w związku z naruszeniem: 1. § 17 (...) 200, poprzez: (i) nie zgromadzenie w trakcie badania wystarczających i odpowiednich dowodów badania, w celu zmniejszenia ryzyka do możliwego do zaakceptowania niskiego poziomu, w konsekwencji czego biegła rewident nie miała podstaw do wydania opinii bez zastrzeżeń z badania sprawozdania finansowego (...) S.A. oraz (ii) nie wykonanie procedur mających na celu wyjaśnienie różnic w zestawieniu obrotów i sald (brak zachowania równowagi bilansowej wymaganej przepisem art. 15 ust. 1 ustawy z dnia 29 września 1994 o rachunkowości (Dz.U. z 2016 r.poz.1047 ze zm), które stanowi podstawę sporządzenia badanego sprawozdania finansowego ; 2. § 12 i 14 (...) 220 w zw. z § 7 i 8 (...) 300, poprzez podjęcie się przez kluczowego (...) zlecenia badania pomimo braku wystarczających i odpowiednich zasobów (w tym wielkości i kompetencji zespołu audytorskiego oraz niezbędnego czasu) do terminowego i właściwego przeprowadzenia badania ). Kluczowy (...) na etapie opracowania strategii i planu badania nie ustalił i nie udokumentował liczby zaangażowanych do badania osób, mimo stwierdzenia, na etapie akceptacji kontynuacji zlecenia, ryzyka związanego z krótkim czasem badania; 3. § 15 (...) 200 oraz§ 6 (...) 500 w zw. z § 18 (...) 330 w zw. z § 12 (...) 240, poprzez nie przeprowadzenie przez kluczowego (...) procedur mających na celu zidentyfikowanie ryzyka istotnego zniekształcenia spowodowanego oszustwem, w tym ryzyka obejścia kontroli przez kierownictwo Spółki oraz właściwych procedur badania wiarygodności w obszarze środków pieniężnych (brak dowodów potwierdzających udział (...) w inwentaryzacji na dzień bilansowy środków pieniężnych w kasie oraz dowodów na przeprowadzenie przez kluczowego (...) alternatywnych procedur na potwierdzenie istnienia w kasie środków pieniężnych o wartości 5.087.760,18 zł., na dzień bilansowy, a także brak udokumentowania procedur badania wiarygodności przeprowadzanych przez Zarząd badanej spółki istotnych transakcji gotówkowych, w tym pobierania i rozliczania zaliczek przez Członków Zarządu); 4. § 12 i 20 (...) 315, oraz § 17 (...) 200, poprzez brak właściwego zaprojektowania i wykonania przez (...) procedur związanych z rozpoznaniem kontroli wewnętrznej jednostki badanej, w tym czynności kontrolnych znaczących dla badania, których zrozumienie jest według osądu (...) niezbędne do oceny ryzyk istotnego zniekształcenia na poziomie sprawozdania finansowego oraz na poziomie stwierdzeń, a także dla zaprojektowania dalszych procedur badania odpowiednich dla ocenionego ryzyka. W zgromadzonej dokumentacji badania brak jest dowodów przeprowadzenia testów zgodności, na które (...) powołuje się w załączniku (...). Brak jest potwierdzenia, że kluczowy (...) przeprowadził właściwe procedury identyfikacji czynników ryzyka nieodłącznego oraz ryzyka kontroli oraz sposobu podejścia do ryzyka kontroli, tj. czy obniżył ryzyko kontroli i czy miał do tego prawo, czyli czy przeprowadził testy kontroli potwierdzające jej efektywność; 5. §16 (...) 570 poprzez brak właściwego zaprojektowania i przeprowadzenia procedur badania w zakresie kontynuacji przez Spółkę działalności (brak zapoznania się ze szczególnymi warunkami emisji poszczególnych serii obligacji oraz weryfikacji czy nie zostały one naruszone, co mogłoby skutkować powstaniem po stronie obligatariusza prawa żądania przymusowego przedterminowego wykupu obligacji); 6. § 15 i 16 (...) 200 oraz § 6 (...) 500 w zw. z § 18 (...) 330 w zw. z § 18 (...) 540, poprzez nie przeprowadzenie odpowiednich procedur badania i nie uzyskanie przez kluczowego (...) wystarczających dowodów na temat tego czy wartości szacunkowe, w tym szacunki wartości godziwej, ujęte lub ujawnione w sprawozdaniu finansowym są racjonalne oraz czy powiązane ujawnienia są odpowiednie do mających zastosowanie ramowych założeń sprawozdawczości finansowej; 7. § 16 (...) 200 oraz § 6 (...) 330 oraz § 6 w zw. z § 10 (...) 500, poprzez brak właściwego zaprojektowania, przeprowadzenia i udokumentowania procedur w istotnych obszarach sprawozdania finansowego, w tym rodzaju oraz zakresu procedur badania w odpowiedzi na oszacowane ryzyko, z uwzględnieniem istotności przyjętej do badania; co stanowi przewinienie dyscyplinarne z art. 31 ust. 1 ustawy z dnia 7 maja 2009 r. o biegłych rewidentach i ich samorządzie, podmiotach uprawnionych do badania sprawozdań finansowych oraz o nadzorze publicznym (Dz. U. z 2016 r., poz. 1000 z późn. zm.), w zw. z art. 4 § 1 Kodeksu karnego w zw. z art. 171 pkt 2 u.b.r. II. jako kluczowy (...) przeprowadziła, w imieniu firmy (...) Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością (nr wpisu na listę (...) (...)), badanie skonsolidowanego sprawozdania finansowego Grupy (...) S.A. za okres od 01.01.2016 r. do 31.12.2016 r. i wydała w dniu 28 kwietnia 2017 r. niezmodyfikowaną opinię i raport z badania ww. sprawozdania z naruszeniem art. 4 ust. 1 pkt 3 Ustawy o biegłych rewidentach z 2009 r. oraz § 18 oraz § 17 Krajowego Standardu Rewizji Finansowej (dalej: (...)) 200 w brzmieniu Międzynarodowych Standardów Badania wprowadzonych Uchwałą (...) (...) z dnia 10 lutego 2015 r., poprzez nie zgromadzenie w trakcie badania wystarczających i odpowiednich dowodów badania, w celu zmniejszenia ryzyka do możliwego do zaakceptowania niskiego poziomu, w związku z czym (...) nie miał podstaw do wydania opinii bez zastrzeżeń z badania ww. sprawozdania w związku z naruszeniem: 1. § 17 (...) 600 w zw. z § 34-35 (...) 600, poprzez nie udokumentowanie i nie opisanie w dokumentacji badania skonsolidowanego sprawozdania finansowego zagadnień związanych z organizacją procesu konsolidacji w ramach grupy (...) S.A. (w tym zasady konsolidacji, instrukcji konsolidacyjnych, pakietów konsolidacyjnych, analizy kontroli na poziomie grupy kapitałowej), oraz nie dokonanie przeglądu stosowanych w ramach grupy kapitałowej zasad rachunkowości (w tym zasad sporządzania sprawozdań finansowych jednostek objętych konsolidacją); 2. § 18 (...) 600 poprzez nie zidentyfikowanie i nie oszacowanie ryzyka istotnego zniekształcenia skonsolidowanego sprawozdania finansowego, w tym ryzyka spowodowanego błędem lub oszustwem; 3. § 21 (...) 600 poprzez nie udokumentowanie ustalenia poziomu istotności dla skonsolidowanego sprawozdania finansowego, wbrew wymogom wskazanym w (...); 4. § 19 i § 40 (...) 600 poprzez nie zaplanowanie i nie przeprowadzenie procedur związanych z wykorzystaniem pracy (...) badającego sprawozdanie finansowe spółki zależnej (...) Sp. z o.o.; 5. § 5 i 8 (...) 230 poprzez nie zgromadzenie w dokumentacji z badania skonsolidowanego sprawozdania Grupy (...) S.A. za 2016 r., wystarczających i odpowiednich dowodów badania uzasadniających wydaną przez kluczowego (...) opinię o sprawozdaniu oraz nie zawarcie wystarczających dowodów że badanie zostało zaplanowane i przeprowadzone zgodnie z (...) , w konsekwencji czego zawartość zgromadzonej dokumentacji z badania nie jest wystarczająca do tego, aby inny doświadczony (...), który nie miał wcześniej związków z tym badaniem mógł zrozumieć rodzaj i zakres przeprowadzonych procedur badania, rezultaty przeprowadzonych procedur badania i uzyskane dowody badania oraz znaczące sprawy, które pojawiły się podczas badania, dotyczące ich wnioski i znaczące zawodowe osądy dokonane przy formułowaniu tych wniosków; 6. § 8 (...) 220 w zw. z § 19a (...) 220 poprzez niepoddanie kontroli jakości zlecenia badania skonsolidowanego sprawozdania finansowego grupy kapitałowej, wbrew obowiązującym przepisom prawa oraz standardom rewizji finansowej, a także zapisom § 6 pkt 5 obowiązującego w firmie (...), w wyniku czego nie zgromadził wystarczających i odpowiednich dowodów badania dla sporządzenia i wydania opinii i raportu z badania skonsolidowanego sprawozdania finansowego Grupy (...) S.A., co stanowi przewinienie dyscyplinarne z art. 31 ust. 1 ustawy z dnia 7 maja 2009 r. o biegłych rewidentach i ich samorządzie, podmiotach uprawnionych do badania sprawozdań finansowych oraz o nadzorze publicznym (Dz. U. z 2016 r., poz. 1000 z późn. zm.), w zw. z art. 4 § 1 Kodeksu karnego w zw. z art. 171 pkt 2 u.b.r Przy każdym czynie wskazać fakty uznane za udowodnione Dowód Numer karty -Podstawowym przedmiotem działalności podmiotu (...) S.A. jest zakup wierzytelności detalicznych i odzyskiwanie ich na własny rachunek. Spółka jest emitentem obligacji notowanych na rynkach alternatywnych. - T. B. jako kluczowy (...) przeprowadziła, w imieniu firmy (...) Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością (nr wpisu na listę (...) (...)), badanie sprawozdania finansowego (...) S.A. za okres od 01.01.2016 r. do 31.12.2016 r. i wydała w dniu 28 kwietnia 2017 r. niezmodyfikowaną opinię i raport z badania ww. sprawozdania finansowego. - T. B. jako kluczowy (...) przeprowadziła, w imieniu firmy (...) Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością (nr wpisu na listę (...) (...)), badanie skonsolidowanego sprawozdania finansowego Grupy (...) S.A. za okres od 01.01.2016 r. do 31.12.2016 r. i wydała w dniu 28 kwietnia 2017 r. niezmodyfikowaną opinię i raport z badania ww. sprawozdania. T. B. nie zgromadziła w trakcie badania wystarczających i odpowiednich dowodów badania, w celu zmniejszenia ryzyka do możliwego do zaakceptowania niskiego poziomu, w związku z czym (...) nie miał podstaw do wydania opinii bez zastrzeżeń z badania ww. sprawozdania. (...) na podstawie ustaleń (...) opartych m.in. o analizę opublikowanych przez podmiot (...) S.A. na stronie internetowej informacji oraz analizę opinii z badania sprawozdań (...) S.A. oraz Grupy (...) za 2016 rok, 21 kwietnia 2020 roku wszczęła postępowanie dyscyplinarne w sprawie naruszenia standardów badania. - Firma (...) Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością we W. (dalej: (...) Sp. z o.o.), w imieniu której, T. B. przeprowadziła ww. badania sprawozdań finansowych, pismem z dnia 3 lipca 2020 r. przekazała, na żądanie (...), dokumentację badania dotyczącą badania sprawozdania finansowego (...) Finanse S.A. za 2016 rok oraz skonsolidowanego sprawozdania finansowego Grupy (...) S.A. za 2016 rok. -Na podstawie analizy dokumentacji badania otrzymanych od firmy (...) ustaliła, że kluczowy (...) sporządziła i wydała niezmodyfikowane opinie z badania sprawozdania finansowego (...) S.A. za 2016 rok oraz z badania skonsolidowanego sprawozdania finansowego Grupy (...) S.A. za 2016 rok z naruszeniem wskazanych w sentencji wniosku o ukaranie przepisów ustawy oraz (...). (...) 12 maja 2021 r. wydała postanowienie o przedstawieniu zarzutów (...) Postanowienie o wszczęciu dochodzenia dyscyplinarnego k.3 Pismo z dnia 3 lipca 2020 r. z firmy (...) Sp. zo.o. o przesłanie dokumentacji badań k. 20-21 Opinia niezależnego (...) oraz raport z badania sprawozdania finansowego za rok 2016 dla (...) S.A’’ z dnia 28 kwietnia 2017 k.25-32 Opinia niezależnego (...) oraz raport z badania skonsolidowanego sprawozdania finansowego za rok 2016 dla (...) S.A’’ z dnia 28 kwietnia 2017 k.33-40 Zeznania świadka E. S. k.230v-237 k.242-246v Zeznania świadka A. G. k.246v-248v Częściowo wyjaśnienia obwinionej k.77-82 (wyjaśnienia pisemne) k. 64v-65v k.227-229 T. B. , posiada wyształcenie wyższe ekonomiczne, aktualnie jest na emeryturze, osiaga miesięczny dochód w wysokosci 7 tysięcy miesięcznie. Jest (...) od (...). T. B. jest wpisana w (...) ( nr wpisu (...)) Przeciwko T. B. nie toczyło się inne postępowanie dyscyplinarne, nie była karana dyscyplinarnie Dane o osobie k.64-64v k.227 Fakty uznane za nieudowodnione Lp. Obwiniony Czyn przypisany oskarżonemu (ewentualnie zarzucany, jeżeli czynu nie przypisano) Przy każdym czynie wskazać fakty uznane za nieudowodnione Dowód Numer karty 2. OCena DOWOdów 2.1. Dowody będące podstawą ustalenia faktów Lp. faktu z pkt 1.1 Dowód Zwięźle o powodach uznania dowodu Postanowienie o wszczęciu dochodzenia dyscyplinarnego Dowody nie budzące wątpliwości, co do wiarygodności i autentyczności Pismo z dnia 3 lipca 2020 r. z firmy (...) Sp. zo.o. o przesłanie dokumentacji badań Opinia niezależnego (...) oraz raport z badania sprawozdania finansowego za rok 2016 dla (...) S.A’’ z dnia 28 kwietnia 2017 Opinia niezależnego (...) oraz raport z badania skonsolidowanego sprawozdania finansowego za rok 2016 dla (...) S.A’’ z dnia 28 kwietnia 2017 Zeznania świadka E. S. Świadek E. S.- (...), który na rzecz (...) , prześledził przebieg badań sprawozdania finansowego (...) Finanse S.A. za 2016 rok oraz skonsolidowanego sprawozdania finansowego Grupy (...) S.A. za 2016 rok. Zeznania zasługują na przyznanie im waloru wiarygodności, są logiczne, spójne i korespondują z pozostałym zebranym w sprawie materiałem dowodowym. -zeznania świadka są spójne logiczne i konsekwentne -korelują z innymi dowodami, -świadek w żaden sposób nie jest związana z obwinioną, -relacja uwiarygodniona zasadami logiki i doświadczenia życiowego, Zeznania świadka A. G. Świadek A. G.- biegła rewident Zeznania zasługują na przyznanie im waloru wiarygodności, są logiczne, spójne i korespondują z pozostałym zebranym w sprawie materiałem dowodowym. zeznania świadka są spójne logiczne i konsekwentne -korelują z innymi dowodami, -świadek w żaden sposób nie jest związana z obwinioną, -relacja uwiarygodniona zasadami logiki i doświadczenia życiowego, Częściowo wyjaśnienia obwinionej Sąd dał wiarę wyjaśnieniom obwinionej jedynie w zakresie, w którym korespondowały z materiałem dowodowym, którym Sąd przyznał walor wiarygodności. Dane o osobie Dane podane przez obwianą, co do jej stanu rodzinnego i majątkowego nie budziły wątpliwości Sądu i nie były kwestionowane przez strony. 2.2. Dowody nieuwzględnione przy ustaleniu faktów(dowody, które sąd uznał za niewiarygodne oraz niemające znaczenia dla ustalenia faktów) Lp. faktu z pkt 1.1 albo 1.2 Dowód Zwięźle o powodach nieuwzględnienia dowodu Częściowo wyjaśnienia obwinionej Sąd analizował i oceniał wyjaśnienia obwinionej składane na poszczególnych etapach postępowania, konfrontował ich treść z pozostałymi dowodami zeznaniami W tym kontekście uznał wyjaśnienia za niezasługujące na uwzględnienie. Sąd uznał, że w tym zakresie mają one jedynie służyć ograniczeniu jej odpowiedzialności dyscyplinarnej. 3. PODSTAWA PRAWNA WYROKU Punkt rozstrzygnięcia z wyroku Obwiniony ☒ 3.1. Podstawa prawna skazania albo warunkowego umorzenia postępowania zgodna z zarzutem T. B. Zwięźle o powodach przyjętej kwalifikacji prawnej Poddanie rocznych sprawozdań finansowych i skonsolidowanych sprawozdań finansowych badaniu jest prawnym obowiązkiem określonej kategorii podmiotów – jednostek wskazanych w art. 64 ustawy z dnia 29 września 1994 r. o rachunkowości1 (dalej: UoR). Badanie ustawowe (obowiązkowe badanie sprawozdania finansowego) przeprowadzane jest w interesie publicznym. Choć obowiązek jego zapewnienia i sfinansowania spoczywa na jednostce, to nie jest ona jedynym odbiorcą rezultatu badania, tj. sprawozdania (...) z badania (w okolicznościach sprawy - opinii wraz z raportem z badania). Rezultat badania dostarcza informacji o prawidłowości sprawozdania finansowego jednostki a zatem pośrednio o sytuacji finansowej i majątkowej badanej jednostki przede wszystkim jej otoczeniu – kontrahentom, inwestorom (zwłaszcza rozproszonym), pracownikom, organom nadzoru czy wreszcie szeroko rozumianej opinii publicznej. Zawód (...), wykonywany przez Obwinioną, jest w P. zawodem zaufania publicznego, co oznacza, że jest to profesja polegająca na wykonywaniu zadań o szczególnym charakterze z punktu widzenia zadań publicznych i troski o realizację interesu publicznego. Wyróżnikiem zawodu zaufania publicznego jest posiadanie przez osoby go wykonujące szczególnych cech moralnych i deontologicznych (w tym odnośnie do przestrzegania norm etycznych), konieczność posiadania odpowiedniego wykształcenia, wysokich kwalifikacji zawodowych, doświadczenia, niekierowanie się w wykonywaniu zawodu kryterium zysku, wykonywanie go przez osobę fizyczną osobiście, czy związanie usługodawcy i usługobiorcy tajemnicą zawodową. Okoliczność, że ustawowe badanie sprawozdań finansowych przeprowadzane jest w interesie publicznym sprawia, że (...) uczestniczy w wykonywaniu funkcji kontrolnych szeroko rozumianego Państwa – uczestniczy w systemie zapewniania o prawidłowości działania określonej kategorii podmiotów. Biegły rewident ma sygnalizować nieprawidłowości wykryte w trakcie badania, w pierwszej kolejności informując o tym badaną jednostkę a w przypadku braku odpowiedniej jej reakcji (np. niewprowadzenia w sprawozdaniu finansowym rekomendowanych (właściwych) korekt) informuje o tym w sprawozdaniu z badania. Przepisy prawa nakładają też na (...) tzw. obowiązki denuncjacyjne. Zawód (...) jest zawodem zaufania publicznego, a (...) przyjmuje odpowiedzialności za działanie w interesie publicznym. Biegły rewident przeprowadzając badanie sprawozdań finansowych świadczy profesjonalne usługi. Wobec tego musi posiadać odpowiednie kompetencje i wykazywać należytą staranność. Jest to rozumiane jako obowiązek posiadania fachowej wiedzy oraz umiejętności zawodowych na poziomie wymaganym dla zapewnienia kompetentnego, profesjonalnego badania, opartego na obowiązujących rozwiązaniach z zakresu wykonywania zawodu, regulacji prawnych i metodologii. Od (...) wymagane jest także zachowywanie staranności oraz przestrzeganie odpowiednich zawodowych standardów, działanie zgodne z wymogami zawodowymi, w sposób rozważny, dokładny i terminowy . Biegły rewident zobowiązany jest do profesjonalnego postępowania, to jest działania zgodnie z odpowiednimi przepisami prawa i regulacjami oraz unikania wszelkich zachowań dyskredytujących ten zawód, o których (...) wie lub powinien wiedzieć, że mogłyby przynieść ujmę dla zawodu. Obejmuje to działania, które racjonalna i dobrze poinformowana osoba trzecia – zaznajomiona ze wszystkimi istotnymi faktami i okolicznościami znanymi w danej chwili biegłemu rewidentowi – mogłaby uznać za wpływające niekorzystnie na dobrą reputację zawodu (...). W pierwszej kolejności Sąd wskazuje, że podstawę wydania orzeczenia stanowiła ustawa z dnia 7 maja 2009 r. o biegłych rewidentach i ich samorządzie, podmiotach uprawnionych do badania sprawozdań finansowych oraz o nadzorze publicznym (Dz. U. 2016 r., poz. 1000 ze zm.), która uchylona została z dniem 21 czerwca 2017 r. oraz ustawa z 11 maja 2017 r. o biegłych rewidentach, firmach audytorskich oraz nadzorze publicznym (Dz. U. 2022. 1302 t.j.), obowiązująca od 21 czerwca 2017 r. Wskazana okoliczność wynika z treści art. 4 § 1 k.k., zgodnie z którym jeżeli w czasie orzekania obowiązuje ustawa inna niż w czasie popełnienia przestępstwa, stosuje się ustawę nową, jednakże należy stosować ustawę obowiązującą poprzednio, jeżeli jest względniejsza dla sprawcy. W przedmiotowej sprawie ustawą względniejszą, w rozumieniu art. 4 § 1 kk, jest poprzednia ustawa z dnia 7 maja 2009 r. o biegłych rewidentach i ich samorządzie, podmiotach uprawnionych do badania sprawozdań finansowych oraz o nadzorze publicznym (t.j. Dz.U z 2016 poz. 1000 z późn. zm.) (dalej: ustawa z 2009 r.), tym samym mająca zastosowanie w przedmiocie czynu popełnionego przez T. B., wypełniającego znamiona przewinienia dyscyplinarnego W ocenie Sądu ustawa z 7 maja 2009 r. jest względniejsza dla obwinionej z uwagi na to, że w art. 31 ust. 2 tej ustawy wskazano na węższy katalog możliwych do orzeczenia kar dyscyplinarnych aniżeli na gruncie art. 159 ust. 1 ustawy z 11 maja 2017 r. Zgodnie z art. 31 ust. 2 ustawy z 7 maja 2009 r. Karami dyscyplinarnymi są: upomnienie; nagana; kara pieniężna; zakaz wykonywania czynności rewizji finansowej przez okres od roku do lat 3; wydalenie z samorządu biegłych rewidentów. Stosowanie zaś do brzmienia art. 159 ust. 1 ustawy z 11 maja 2017 r. W postępowaniu dyscyplinarnym mogą zostać orzeczone następujące kary: kara upomnienia; kara pieniężna; zakaz przeprowadzania badań; zakaz wykonywania czynności rewizji finansowej; zakaz wykonywania zawodu (...); zakaz pełnienia funkcji członka zarządu lub innego organu zarządzającego lub członka rady nadzorczej lub innego organu nadzorczego w firmach audytorskich lub jednostkach zainteresowania publicznego; skreślenie z rejestru. Odpowiedzialność dyscyplinarna jest szczególnym rodzajem odpowiedzialności prawnej biegłych rewidentów. W teorii prawa odpowiedzialność prawną definiuje się jako ponoszenie przez dany podmiot przewidzianych prawem konsekwencji za zdarzenia lub stany rzeczy podlegające ujemnej kwalifikacji normatywnej, które podlegają przypisaniu temu podmiotowi według zasad obowiązujących w porządku prawnym (W. Lang, Struktura odpowiedzialności prawnej. Studium analityczne z dziedziny teorii prawa, ZNUMK 1968/8, s. 12). W przepisach dotyczących odpowiedzialności dyscyplinarnej biegłych rewidentów, zdarzeniami i stanami faktycznymi podlegającymi ujemnej kwalifikacji normatywnej są zachowania biegłych rewidentów, które – najogólniej rzecz ujmując – mogą powodować utratę zaufania niezbędnego dla prawidłowego wykonywania tego zawodu. Przedmiotem odpowiedzialności dyscyplinarnej jest innymi słowy przewinienie dyscyplinarne, które definiuje się jako czyn zabroniony w prawie dyscyplinarnym zawierający pewien ujemny ładunek dla stosunków społecznych, których dana służba lub dany zawód dotyczy, zagrożony karami dyscyplinarnymi dla danej dziedziny prawa. Przewinienie dyscyplinarne każdorazowo łączy się z naruszeniem pewnych reguł postępowania o istotnym znaczeniu dla danej grupy zawodowej. Odpowiedzialność dyscyplinarna zalicza się do odpowiedzialności karnej sensu largo, przewinienie dyscyplinarne opisuje się zazwyczaj w sposób analogiczny do przestępstw. W przypadku przewinień biegłych rewidentów kwestię tę uzasadnia zawarte w art. 171 pkt 2 ustawy z 11 maja 2017 r. o biegłych rewidentach, firmach audytorskich oraz nadzorze publicznym odesłanie do odpowiedniego zastosowania przepisów rozdziałów I–III Kodeksu karnego. Zgodnie z art. 31 ust. 1 ustawy z 22 maja 2009 r. (...) podlega odpowiedzialności dyscyplinarnej za postępowanie sprzeczne z przepisami prawa, standardami rewizji finansowej, zasadami niezależności oraz zasadami etyki zawodowej. Skala i znaczenie nieprawidłowości, których dopuściła się Obwiniona w związku z badaniem (...) S.A. za 2016 r., dowodzi że Obwiniona nie dochowała należytej staranności oraz zawodowego sceptycyzmu podczas wykonywania tych badań. Czyny zarzucane Obwinionej wyczerpują znamiona przewinienia dyscyplinarnego. Sprawstwo Obwinionej nie budzi wątpliwości (na co wskazują dowody zgromadzone w toku dochodzenia dyscyplinarnego, w tym dokumentacja z badania), przy czym zarzucane jej czyny spełniają kryteria czynu karalnego, bezprawnego i zawinionego o karygodności w stopniu większym niż znikomy ☐ 3.2. Podstawa prawna skazania albo warunkowego umorzenia postępowania niezgodna z zarzutem Zwięźle o powodach przyjętej kwalifikacji prawnej ☐ 3.3. Warunkowe umorzenie postępowania Zwięzłe wyjaśnienie podstawy prawnej oraz zwięźle o powodach warunkowego umorzenia postępowania ☐ 3.4. Umorzenie postępowania Zwięzłe wyjaśnienie podstawy prawnej oraz zwięźle o powodach umorzenia postępowania ☐ 3.5. Uniewinnienie Zwięzłe wyjaśnienie podstawy prawnej oraz zwięźle o powodach uniewinnienia 4. KARY, Środki Karne, PRzepadek, Środki Kompensacyjne i środki związane z poddaniem sprawcy próbie Obwiniony Punkt rozstrzygnięcia z wyroku Punkt z wyroku odnoszący się do przypisanego czynu Przytoczyć okoliczności T. B. I,II I,II W ocenie Sądu orzeczenie kar pieniężnych w wysokości 3.000 zł jest karą adekwatną do wagi popełnionych przewinień dyscyplinarnych. Orzekając kary pieniężne we wskazanej wysokości Sąd wziął pod uwagę czasookres trwania przewinienia dyscyplinarnego, stopień winy obwinionej, sytuację finansową obwinionej, którą należy ocenić jako dobrą. Sąd zważył także, że obwiniona na etapie postępowania dyscyplinarnego współpracowała z organami prowadzącymi postępowanie dyscyplinarne – stawiała się na wezwania oraz nie podejmowała czynności mających na celu przedłużenie postępowania. Sąd wziął także pod uwagę, że obwiniona nie była karana dyscyplinarnie, nigdy wcześniej nie toczyło się przeciwko niej postępowanie dyscyplinarne oraz fakt, że od (...) pełni funkcję (...). W ocenie Sądu, orzeczona kara jest adekwatna do wagi popełnionego przewinienia dyscyplinarnego przez obwinioną. Nie jest zatem nadmiernie dolegliwa i uwzględnia stopień szkodliwości korporacyjnej. Sąd uznał, że nie ma potrzeby sięgania do sankcji bardziej dolegliwych 5. 1Inne ROZSTRZYGNIĘCIA ZAwarte w WYROKU Obwiniony Punkt rozstrzygnięcia z wyroku Punkt z wyroku odnoszący się do przypisanego czynu Przytoczyć okoliczności --- ---- 7.6. inne zagadnienia W tym miejscu sąd może odnieść się do innych kwestii mających znaczenie dla rozstrzygnięcia, a niewyjaśnionych w innych częściach uzasadnienia, w tym do wyjaśnienia, dlaczego nie zastosował określonej instytucji prawa karnego, zwłaszcza w przypadku wnioskowania orzeczenia takiej instytucji przez stronę --------- 7. KOszty procesu Punkt rozstrzygnięcia z wyroku Przytoczyć okoliczności Na podstawie art. 180 ust. 1a, 2 i 3 ustawy z 11 maja 2017 r o biegłych rewidentach, firmach audytorskich oraz nadzorze publicznym (Dz. U. z 2020r. poz. 1415 ze zm. ) Sąd zasądził od obwinionej T. B. na rzecz (...) zwrot kosztów postępowania dyscyplinarnego w wysokości 2.500 zł. Mając na względzie treść powołanego przepisu stanowiącego o kosztach postępowania dyscyplinarnego, Sąd obciążył nimi obwinioną T. B. 6. 1Podpis Sędzia Marcin Myczkowski 1 USTAWA z dnia 29 września 1994 r. o rachunkowości (Dz.U.2016 poz. 1047 z późn. zm)
II AKa 462/24
w okresie od 4 grudnia 2019 roku do 28 kwietnia 2020 roku, działając w charakterze kluczowego biegłego rewidenta, przeprowadziła w imieniu firmy (...) sp.
II AKo 84/25
paragrafu 20, 21 Krajowego Standardu Rewizji Finansowej 315 w brzmieniu Międzynarodowego Standardu Badania 315, stanowiącego załącznik nr 1.10 do uchwały Nr 2783/52/(...) Krajowej Rady Biegłych Rewidentów z dnia 10 lutego (...) r. (dalej: (...) 315)/Międzynarodowego Standardu Badania (dalej: (...)) 315 poprzez brak udokumentowania rozpoznania kontroli, to jest brak opisu procesów kontroli wewnętrznej w Banku spełniających wymogi ww. standardu, to jest zawierające jasne wskazanie, które kontrole są znaczące dla badania, jak one przebiegają, jakie stwierdzenia w jakich obszarach te kontrole pokrywają, jaki mają charakter (ręczny czy automatyczny) oraz jak często i przez kogo wykonywane są testowane kontrole, 2. paragrafu 5 lit. b, e Krajowego Standardu Rewizji Finansowej 500 w brzmieniu Międzynarodowego Standardu Badania 500, stanowiącego załącznik nr 1.15 do uchwały Nr 2783/52/(...) Krajowej Rady Biegłych Rewidentów z dnia 10 lutego (...) r. (dalej: (...) 500)/Międzynarodowego Standardu Badania (dalej: (...)) 500 „Dowody badania” poprzez niezaprezentowanie w dokumentacji z badania – w zakresie dotyczącym oceny wystąpienia ryzyka istotnego zniekształcenia – wystarczającej i odpowiedniej argumentacji spełniającej wymogi stawiane dowodom badania, 3. paragrafu 15 Krajowego Standardu Rewizji Finansowej 200 w brzmieniu Międzynarodowego Standardu Badania 200, stanowiącego załącznik nr 1.1 do uchwały Nr 2783/52/(...) Krajowej Rady Biegłych Rewidentów z dnia 10 lutego (...) r. (dalej: (...) 200)/Międzynarodowego Standardu Badania (dalej: (...)) 200 w związku z naruszeniem paragrafu 31 (...)/ (...) 240 „Odpowiedzialność biegłego rewidenta podczas badania sprawozdań finansowych dotycząca oszustw” oraz paragrafu 4 (...)/ (...) 580 „pisemne oświadczenia” polegające na tym, że przyjęta przez biegłego rewidenta argumentacja przy ocenie wystąpienia ryzyka istotnego zniekształcenia nie spełnia wymogu powyższych standardów, 4. paragrafu 4 w powiązaniu z paragrafem 10 Krajowego Standardu Rewizji Finansowej 320 w brzmieniu Międzynarodowego Standardu Badania 320, stanowiącego załącznik nr 1.11 do uchwały Nr 2783/52/(...) Krajowej Rady Biegłych Rewidentów z dnia 10 lutego (...) r.

Need to analyze how this precedent applies to your matter?

Cross-reference this judgment against statutes, commentaries, and subsequent citing case law inside Legislator AI.

Open in Legislator →

Full text

Sygn. akt VIII P 13/18

UZASADNIENIE

E. I. został obwiniony o to, że badając sprawozdanie finansowe za rok 2014 Przedsiębiorstwa (...) Spółka z o.o. z siedzibą w A., ul. (...) (opinia z dnia 24 marca 2015 r.), naruszył przepisy i procedury wynikające z (...) nr 1 dot. pkt III ust. 13 lit. a, b, d, e, g, poprzez brak udokumentowania czynności rewizyjnych na potwierdzenie istnienia i wyceny rzeczowych aktywów trwałych, należności z tytułu dostaw i usług, zobowiązań z tytułu kredytów i pożyczek oraz przychodów ze sprzedaży. Orzeczeniem z dnia 6 marca 2018 roku wydanym w sprawie o sygnaturze akt KSD 2/2016 Krajowy Sąd Dyscyplinarny (...) Izby (...) uznał obwinionego za winnego popełnienia zarzucanego mu czynu i za to w odniesieniu do czynu opisanego we wniosku o ukaranie, na mocy przepisu art. 31 ust. 1 i 2 pkt 3) ustawy z dnia 7 maja 2009 roku o biegłych rewidentach i ich samorządzie, podmiotach uprawnionych do badania sprawozdań finansowych oraz o nadzorze publicznym (Dz.

U. z 2016 r. poz. 1000 i poz. 1948) zwanej dalej „ustawą”, w związku z art. 277 ustawy z dnia 11 maja 2017 roku o biegłych rewidentach, firmach audytorskich oraz nadzorze publicznym (Dz. U. z 2017 r. poz. 1089) wymierzył mu karę dyscyplinarną karę pieniężną w wysokości 800 złotych oraz na podstawie przepisu art. 43 ust. 2 ustawy, w związku z art. 277 ustawy z dnia 11 maja 2017 r. o biegłych rewidentach, firmach audytorskich oraz nadzorze publicznym (Dz. U. z 2017 r. poz. 1089) obciążył obwinionego kosztami postępowania w sprawie w wysokości 656,85 złotych.

Powyższe orzeczenie zapadło w oparciu o następujące ustalenia faktycznie: Krajowy standard rewizji finansowej nr 1 w pkt III ust. 13 zobowiązuje biegłego rewidenta przeprowadzającego badanie, aby uzyskał podstawy do wyrażenia przez niego opinii, na podstawie zebranych potwierdzeń wiarygodności danych (stwierdzeń) obejmujących: - istnienia na dzień bilansowy wykazanych w sprawozdaniu finansowym aktywów i pasywów, - sprawowania kontroli aktywów, względnie obowiązku zaspokojenia zobowiązań wykazanych na dzień bilansowy, - kompletności ujęcia aktywów, pasywów, operacji gospodarczych oraz innych ujawnianych informacji dotyczących badanego okresu, - prawidłowości wyceny aktywów i pasywów.

W toku przeprowadzonej przez Krajową Komisję Nadzoru kontroli poddano dokumentację rewizyjną z wykonanych czynności rewizji finansowych badanego sprawozdania finansowego za 2014 r. (...) Sp. z o.o. z siedzibą w A. (opinia z dnia 24 marca 2015 roku) wykonanego przez kluczowego (...) nr w rej. (...). W wyniku przeprowadzonej kontroli stwierdzono naruszenie procedur badania sprawozdań finansowych określonych w Krajowym Standardzie Rewizji Finansowej nr 1 ( (...) nr 1). Krajowy Sąd Dyscyplinarny stwierdził, iż dokonał oceny zgromadzonego materiału dowodowego i wyjaśnień obwinionego i jego obrońcy i ustalił: - w zakresie zarzutu dotyczącego rzeczowego majątku trwałego brak udokumentowania czynności rewizyjnych na potwierdzenie istnienia, sprawowania kontroli i wyceny tej pozycji, - w zakresie zarzutu dotyczącego przychodów ze sprzedaży brak udokumentowania istnienia i kompletności tej pozycji w rachunku zysków i strat.

Zgromadzony materiał dowodowy, zdaniem Krajowego Sądu Dyscyplinarnego, potwierdził zarzuty ujęte w tej części wniosku o ukaranie. Zarówno obwiniony, jak i jego obrońca nie przedstawili Sądowi merytorycznych argumentów uzasadniających prawidłowe udokumentowanie czynności rewizji finansowej. Sąd nie podzielił stanowiska obrońcy obwinionego w zakresie dowolności dokumentacji rewizyjnej, ponieważ wymogi w tym zakresie reguluje (...) nr 1. W zakresie zarzutu dotyczącego zobowiązań z tytułu kredytów i pożyczek Krajowy Sąd Dyscyplinarny uwzględnił wyjaśnienia obwinionego co do właściwego udokumentowania wykonanych w tym zakresie czynności rewizji finansowej.

Ustalając wymiar kary Krajowy Sąd Dyscyplinarny wziął pod uwagę dotychczasową niekaralność obwinionego. Stwierdził też, że wymierzona mu kara pieniężna odniesie skutek prewencyjny i pozwoli obwinionemu uniknąć tego typu przewinień przyszłości. Mając na uwadze powyższe Krajowy Sąd Dyscyplinarny uznał, że wina obwinionego została udowodniona, a orzeczona kara pozostaje adekwatna do popełnionego czynu. Odwołanie od powyższego rozstrzygnięcia złożył obrońca obwinionego E. I., zaskarżając je w całości na korzyść obwinionego.

Zaskarżonemu orzeczeniu zarzucił on:

1. obrazę przepisów postępowania, która mogła mieć wpływ na treść orzeczenia, a to przepisów art. 4 k.p.k. art. 5 § 2 k.p.k., art. 7 k.p.k., art. 167 k.p.k. i art. 410 k.p.k. w zw. z art. 424 § 1 k.p.k. polegającą na:

a) przekroczeniu granic swobodnej oceny dowodów, która w niniejszej sprawie przyjęła cechy dowolnej, poprzez odmowę dania wiary relacji obwinionego, w sytuacji braku dowodu przeciwnego, b) przekroczeniu granic swobodnej oceny dowodów, która w niniejszej sprawie przyjęła cechy dowolnej, poprzez uznanie, że obwiniony dopuścił się zarzucanego mu przewinienia, w sytuacji gdy taka ocena nie wynika ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, c) wydania rozstrzygnięcia pomimo nieustalenia istotnych z punktu widzenia istoty sprawy kwestii, d) braku wskazania w uzasadnieniu wyroku przekonującej podstawy faktycznej i prawnej orzeczenia; a w konsekwencji:

2. błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia, który miał wpływ na treść orzeczenia, a polegający na nieuprawnionym przyjęciu, iż obwiniony dopuścił się zarzucanego mu przewinienia dyscyplinarnego, podczas gdy w świetle zasad prawidłowego rozumowania i doświadczenia życiowego, zebrany i prawidłowo oceniony materiał dowodowy w sprawie nie daje podstaw ku temu, aby przypisać obwinionemu dokonanie opisanych powyżej czynów. W konkluzji obwiniony wniósł o zmianę zaskarżonego wyroku i orzeczenie odmienne co do istoty sprawy poprzez uniewinnienie obwinionego od zarzucanego mu przewinienia dyscyplinarnego, ewentualnie o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Krajowemu Sądowi Dyscyplinarnemu.

W toku postępowania przed Sądem Okręgowym, wskutek uzupełnienia z urzędu materiału dowodowego, Sąd Okręgowy ustalił następujące fakty: Kontrolę działania E. I. w okresie wrzesień-październik 2015 roku przeprowadzał P. N. wraz z J. N. w ramach kontroli w firmie audytorskiej, w imieniu której E. I. występował w roli biegłego rewidenta. W toku kontroli, a także w jej wnioskach kontrolerzy nie kwestionowali zbadania przez E. I. istotnych obszarów sprawozdania finansowego, którego dotyczyła opinia z dnia 24 marca 2015 r., a jedynie sposób udokumentowania tych czynności.

Wzorcem dla kontroli pozostawała uchwała Krajowej Rady Biegłych Rewidentów zawierająca Krajowy Standard Rewizji Finansowej. Dokument ten nie zawiera jednak konkretnych przepisów regulujących szczegółowo, co ma się znaleźć w dokumentacji biegłego rewidenta i w jakim konkretnie układzie. Zawiera jedynie wymóg, aby sposób dokumentacji był taki, żeby biegły rewident nieuczestniczący w badaniu mógł dojść na podstawie opisanej dokumentacji do podobnych wniosków, co biegły rewident, który w badaniu uczestniczy. Biegły rewident jest niezależny i przyjmuje on określony sposób dokumentowania na podstawie wzoru dokumentacji rewizyjnej, jaki powinien zawierać określić kierownik firmy audytorskiej. (zeznania P. N. protokół rozprawy z dnia 22 listopada 2018 roku, 00:02:09-00:47:18, k. 37-39, zeznania W.

P. protokół rozprawy z dnia 17 stycznia 2019 roku, 00:05:17-00:29:36, k. 51-52) Opisane wyżej depozycje świadków P. N. oraz W. P. pozostawały w pełni wiarygodne, były one wzajemnie spójne, rzeczowe oraz logiczne. Obaj świadkowie w swoich wypowiedziach akcentowali brak istnienia precyzyjnych norm dotyczących sposobu dokumentacji rewizyjnej oraz fakt pozostawienia tej sfery osądowi zawodowemu biegłego sporządzającego dokumentację. Wskazać przy tym należy, iż P. N. był kontrolerem, po dokonaniu przez którego kontroli opinii obwinionego doszło do wszczęcia przeciwko E. I. postępowania dyscyplinarnego, co dodatkowo wskazuje na bezstronność świadlka w zakresie ww. twierdzeń korzystnych dla obwinionego.

Sąd Okręgowy zważył, co następuje:

Odwołanie obrońcy obwinionego okazało się zasadne w takim stopniu, iż skutkowało zmianą zaskarżonego orzeczenia o ukaraniu i uniewinnieniem E. I. od postawionych mu zarzutów. Na wstępie należy podnieść, iż niniejsze postępowanie toczy się na podstawie art. 41 § 1 ustawy z dnia 7 maja 2009 roku o biegłych rewidentach i ich samorządzie, podmiotach uprawnionych do badania sprawozdań finansowych oraz o nadzorze publicznym (dalej: u.b.r.; t.j. Dz. U. z 2016 roku poz. 1000) w zw. z treścią art. 277 ustawy z dnia 11 maja 2017 roku o biegłych rewidentach, firmach audytorskich oraz nadzorze publicznym (Dz.

U. z 2017 roku poz. 1089), zgodnie z którym do spraw wszytych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy stosuje się przepisy dotychczasowe. Postępowanie przed sądami pracy i ubezpieczeń społecznych wyznaczonymi na podstawie art. 41 ust. u.b.r. powinno toczyć się na podstawie przepisów k.p.k. (por. wyrok SA w Gdańsku z dnia 19 lutego 2014 roku, III APa 47/13, LEX nr 1438993, uchwała Sądu Najwyższego 7 sędziów z dnia 24 stycznia 2013 r., I KZP 18/12OSNKW 2013/2/11). Sąd okręgowy – sąd pracy i ubezpieczeń społecznych rozpoznaje odwołanie od orzeczenia Krajowego Sądu Dyscyplinarnego przy Krajowej Izbie Biegłych Rewidentów, stosownie do art. 29 § 1 k.p.k., na rozprawie w składzie trzech sędziów (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 30 września 2015 r.

I KZP 9/15, OSNKW 2015/12/101, postanowienie SA w Warszawie z dnia 30 grudnia 2014 r., III APa 13/14). Sąd Okręgowy jest bowiem tylko sądem pierwszej instancji w postępowaniu przed sądami powszechnymi, natomiast funkcjonalnie jest sądem odwoławczym, gdyż rozpoznaje odwołania od orzeczeń Krajowego Sądu Dyscyplinarnego. Nie rozpoczyna zatem postępowania dyscyplinarnego od nowa, gdyż takie toczyło się przed Krajowym Sądem Dyscyplinarnym, a kontynuuje je na etapie postępowania odwoławczego, stosownie do trójinstancyjnego modelu tego postępowania.

W takiej zaś sytuacji, stosownie do art. 29 § 1 k.p.k., sąd ten orzeka w składzie trzech sędziów. Przepis art. 41, wskazując sąd okręgowy – jako sąd pierwszej instancji, rozstrzyga tylko tyle, że sąd ten jest pierwszym sądem w stadium postępowania sądowego dotyczącego kwestii odpowiedzialności dyscyplinarnej obwinionego. Natomiast przedmiotem kontroli w tym postępowaniu jest orzeczenie Krajowego Sądu Dyscyplinarnego, od którego uprawniony podmiot wniósł odwołanie. Odwołanie od orzeczenia Krajowego Sądu Dyscyplinarnego jest zatem środkiem zaskarżenia, który skutkuje rozpoznaniem sprawy już w drugiej instancji (na drugim szczeblu postępowania dyscyplinarnego) przez sąd powszechny.

Stanowisko to jest powtórzeniem wyrażonego wcześniej w postanowieniu Sądu Najwyższego z dnia 30 września 2010 r., I KZP 11/10, OSNKW 2010/10/85, poglądu, że choć w art. 41 ust. 1 u.b.r. wskazano, iż Sąd Okręgowy – Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych orzeka jako sąd pierwszej instancji, to taka redakcja przepisu wynika z potrzeby zaakcentowania pozycji ustrojowej tego sądu oraz z prawa do wniesienia apelacji. Natomiast ze względu na fakt, że przedmiotem postępowania przed tym sądem jest orzeczenie Krajowego Sądu Dyscyplinarnego, od którego uprawniony podmiot wniósł odwołanie, to funkcjonalnie sąd ten orzeka jako sąd odwoławczy.

W procedurze karnej określenie składu sądu koresponduje, przez pryzmat funkcji tego organu, z właściwym rodzajem przepisów, w oparciu o które proceduje sąd odwoławczy. Zatem jedynie przy zastosowaniu unormowań określonych w Dziale IX Kodeksu postępowania Karnego („Postępowanie odwoławcze”) możliwe jest rozpoznanie odwołania. Ten tak doniosły aspekt funkcjonalny także potwierdza, że sąd okręgowy orzeka na rozprawie apelacyjnej, co w konsekwencji oznacza konieczność określania obsady sądu w oparciu o art. 29 § 1 k.p.k.

Jest to oczywiste także w aspekcie systemowym. Odwołanie rozpoczyna merytoryczną i formalną kontrolę orzeczenia Krajowego Sądu Dyscyplinarnego, co pociąga za sobą konsekwencje w postaci konieczności respektowania ograniczeń wynikających m.in. z granic rozpoznania środka odwoławczego (433 § 1 k.p.k.) zakazu reformationis in peius (art. 434 k.p.k.), rodzaju możliwych rozstrzygnięć (art. 437 k.p.k.) czy przebiegu rozprawy odwoławczej (art. 453 k.p.k.). Przeniesienie postępowania odwoławczego ze sfery samorządu zawodowego do kompetencji organów wymiaru sprawiedliwości miało służyć zwiększeniu profesjonalizmu, a w ślad za tym gwarancyjności postępowania dyscyplinarnego.

Przyjęcie, że sąd okręgowy proceduje jako sąd odwoławczy, w pełni tę ideę spełnia. Odmienny pogląd wypaczyłby zakładany przez ustawodawcę cel przepisów, tym bardziej że – zgodnie z art. 41 ust. 2 u.b.r. – od orzeczeń sądu apelacyjnego jako sądu trzeciej instancji kasacja nie przysługuje. Dlatego Sąd Okręgowy Pracy i (...) rozpoznaje odwołanie od orzeczenia Krajowego Sądu D. przy Krajowej Izbie Biegłych Rewidentów, stosownie do art. 29 § 1 k.p.k., na rozprawie w składzie trzech sędziów (por. uzasadnienie postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 30 września 2015 r., I KZP 9/15).

Należy też przypomnieć, że zgodnie z art. 31 u.b.r. biegły rewident podlega odpowiedzialności dyscyplinarnej za postępowanie sprzeczne z przepisami prawa, standardami rewizji finansowej, zasadami niezależności oraz zasadami etyki zawodowej. Karami dyscyplinarnymi są:

1) upomnienie;

2) nagana;

3) kara pieniężna;

4) zakaz wykonywania czynności rewizji finansowej przez okres od roku do lat 3;

5) wydalenie z samorządu biegłych rewidentów. Karę pieniężną wymierza się przy tym do 2-krotnej wysokości minimalnego wynagrodzenia za pracę, które jest ogłaszane na podstawie ustawy z dnia 10 października 2002 r. o minimalnym wynagrodzeniu za pracę (Dz. U. z 2015 r. poz. 2008). Wpływy z tytułu kar pieniężnych stanowią przychód Krajowej Izby Biegłych Rewidentów. Dla celów dalszych rozważań wskazać także należy, iż Krajowy Standard Rewizji Finansowej nr 1 (stanowiący Załącznik nr 1 do uchwały Nr 1608/38/2010 Krajowej Rady Biegłych Rewidentów z dnia 16 lutego 2010 r.) – dalej: (...) nr 1 - w pkt III ust. 13 lit a, b, d, e, g stanowi iż przeprowadzane przez biegłego rewidenta badanie, służące uzyskaniu podstaw do wyrażenia przez niego opinii, ma za zadanie potwierdzenie wiarygodności danych (stwierdzeń), zarówno liczbowych, jak i słownych, zawartych w sprawozdaniu finansowym i ich zgodności z wiążącymi jednostkę zasadami (polityką) rachunkowości.

W szczególności bezpośredniego potwierdzenia wymaga wiarygodność następujących stwierdzeń:

a) istnienia na dzień bilansowy wykazanych w sprawozdaniu finansowym aktywów i pasywów, b) sprawowania kontroli aktywów, względnie obowiązku zaspokojenia zobowiązań wykazanych na dzień bilansowy, c) […] d) kompletności ujęcia aktywów, pasywów, operacji gospodarczych oraz innych ujawnianych informacji dotyczących okresu, za który sprawozdanie finansowe jest przedmiotem badania, e) prawidłowości wyceny aktywów i pasywów, f) […] g) prezentacji we właściwych częściach sprawozdania finansowego poszczególnych sald aktywów i pasywów, przychodów i zysków nadzwyczajnych oraz kosztów i strat nadzwyczajnych.

Ponadto sposób dokumentowania badania przez biegłego rewidenta określa pkt XII (...) nr 1, zgodnie z którym biegły rewident powinien za pomocą zebranych dowodów badania udokumentować w sposób zrozumiały i przejrzysty wszystkie istotne ustalenia dotyczące treści badanego sprawozdania, uzasadniając na ich podstawie wyrażone w opinii i raporcie zdanie oraz potwierdzając w ten sposób, że badanie zostało przeprowadzone zgodnie z krajowymi standardami rewizji finansowej (ust. 78). Ust. 80 stanowi natomiast, iż treść, postać dokumentacji rewizyjnej i liczba zgromadzonych dokumentów roboczych zależy od zawodowego osądu biegłego rewidenta, znaczenia rozpatrywanego zagadnienia, rozmiarów i rodzaju działalności prowadzonej przez jednostkę, której sprawozdanie finansowe jest badane.

Nie jest konieczne dokumentowanie każdej rozpatrywanej sprawy. Z kolei ust. 81 statuuję regułę, zgodnie z którą zakres dokumentacji rewizyjnej i jej układ powinny umożliwić biegłemu rewidentowi nie uczestniczącemu w badaniu prześledzenie – w racjonalnym czasie – przebiegu tego badania i ocenę zasadności opinii wyrażonej o badanym sprawozdaniu finansowym. Przenosząc powyższe na grunt niniejszej sprawy w pierwszej kolejności stwierdzić należy, iż stosownie do art. 436 k.p.k. w zw. z art. 46 u.b.r. w postępowaniu odwoławczym sąd może ograniczyć rozpoznanie środka odwoławczego tylko do poszczególnych uchybień, podniesionych przez stronę lub podlegających uwzględnieniu z urzędu, jeżeli rozpoznanie w tym zakresie jest wystarczające do wydania orzeczenia, a rozpoznanie pozostałych uchybień byłoby przedwczesne lub bezprzedmiotowe dla dalszego toku postępowania.

W ocenie Sądu w niniejszej sprawie zaistniała sytuacja uzasadniająca pominięcie sformułowanych przez skarżącego zarzutów dotyczących naruszenia przepisów postępowania skutkujących błędnymi ustaleniami faktycznymi w zakresie sprawstwa obwinionego. Wobec rodzaju przewinienia dyscyplinarnego opisanego we wniosku o ukarania czynienie dalszych ustaleń faktycznych co do rzeczywistego przebiegu sporządzania dokumentacji rewizyjnej uznać należy bowiem za bezprzedmiotowe dla dalszego toku postępowania. Określony we wniosku o ukaranie oraz przypisany obwinionemu zaskarżonym orzeczeniem czyn, niezależnie od ustaleń faktycznych dotyczących procesu sporządzania przedmiotowej opinii przez E. I., nie może być bowiem potraktowany jako przewinienie dyscyplinarne w rozumieniu art. 31 u.b.r. i to z dwóch podanych niżej względów, które skutkowały jednocześnie rażącą niesprawiedliwością zaskarżonego orzeczenia w rozumieniu art. 440 k.p.k.

Fakt ten jednak nie oznacza, iż podniesione przez skarżącego zarzuty naruszenia przepisów prawa procesowego, a w szczególności art. 5 § 2 k.p.k. oraz art. 424 § 1 k.p.k. są nietrafne, a jedynie że ich rozpatrywanie na obecnym etapie postępowania jest bezprzedmiotowe. Po pierwsze wskazać należy na ugruntowaną w orzecznictwie dotyczącym odpowiedzialności dyscyplinarnej zasadę, iż materialnoprawna podstawa przypisania odpowiedzialności dyscyplinarnej, tak jak każdej odpowiedzialności represyjnej, musi być oparta w przepisie rangi ustawowej, a jedynie ewentualnie uzupełniona o przepisy podustawowe albo zawarte w uchwałach organów korporacyjnych (por. m.in. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 15 lipca 2010 r., (...) 12/10, OSNKW 2011/3/25).

Omawiane orzeczenie zapadło na kanwie stanu faktycznego, w którym sąd dyscyplinarny ukarał adwokata za "przewinienie dyscyplinarne przewidziane w § 8 Zbioru zasad etyki adwokackiej i godności zawodu". Sąd Najwyższy uznał, iż takie określenie przypisanego obwinionemu przewinienia dyscyplinarnego sprzeczne jest ze wskazaną wyżej zasadą konieczności oparcia odpowiedzialności dyscyplinarnej na przepisie rangi ustawowej (w przypadku adwokatów art. 80 ustawy z dnia 26 maja 1982 r. - Prawo o adwokaturze - Dz.U. z 2009 r. Nr 146, poz. 1188 ze zm.), natomiast akty korporacyjne stanowić mogą jedynie normę konkretyzującą naruszone zasady odpowiedzialności dyscyplinarnej.

Tożsama sytuacja miała miejsce w niniejszej sprawie, bowiem w przypisanym obwinionemu przewinieniu dyscyplinarnym nie wskazano jakiejkolwiek normy rangi ustawowej, którą miałby naruszyć E. I. – odwołano się bowiem jedynie do wewnątrzkorporacyjnego aktu prawnego, jakim jest (...) nr 1 i wskazano wyłącznie na naruszenie norm wynikających z tego aktu, podczas gdy właściwą redakcją opisu czynu, a także kwalifikacji prawnej przewinienia dyscyplinarnego powinno być odwołanie się do przepisu rangi ustawowej, tj. art. 31 u.b.r., który postanowienia (...) nr 1 jedynie konkretyzują.

Krajowy Sądu Dyscyplinarny przepis art. 31 u.b.r. powołał natomiast jedynie w podstawie wymiaru kary dyscyplinarnej dla obwinionego, natomiast w przypisanym mu przewinieniu nie znalazło się odwołanie do tejże normy prawnej. Wobec powyższego braku zaskarżone orzeczenie nie spełnia wymogu oparcia ukarania na naruszeniu przepisu rangi ustawowej, a tym samym nie może stanowić podstawy odpowiedzialności dyscyplinarnej obwinionego. Już sam ten fakt skutkował niemożliwością ostania się zaskarżonego orzeczenia. Po drugie wskazać należy, iż opis czynu przypisanemu oskarżonemu zawiera wewnętrzną sprzeczność polegającą na tym, iż zarzucane obwinionemu uchybienie polega na nienależytym udokumentowaniu przeprowadzonych czynności rewizyjnych.

Wskazując natomiast naruszone przez obwinionego standardy rewizyjne powołano się na pkt III ust. 13 (...) nr 1, dotyczący włącznie obowiązku przeprowadzenia badania, które obejmować powinno określone w tej normie prawnej czynności. Jak wynika natomiast z opisu zarzuconego obwinionemu przewinienia oraz jednoznacznych zeznań P. N., przeprowadzone w toku sporządzania opinii czynności, ich trafność i zakres, jak też prawidłowość samej opinii nigdy nie były kwestionowane. Jednym przedmiotem zarzutów kontrolnych pozostawał bowiem niewłaściwy sposób sporządzania dokumentacji z przeprowadzonych czynności.

W takim przypadku nasuwa się oczywisty wniosek, iż to zacytowane wyżej przepisy pkt XII (...) nr 1 regulujące sposób sporządzania dokumentacji rewizyjnej, powinny zostać wskazane jako naruszone reguły standardów rewizji finansowej. Jak natomiast wynika z treści ust. 80 (...) nr 1 oraz zeznań przesłuchanych w sprawie świadków standardy rewizji finansowej nie przewidują szczegółowego sposobu sporządzania dokumentacji z przeprowadzonych czynności rewizyjnych, stwierdzając, iż treść, postać dokumentacji rewizyjnej i liczba zgromadzonych dokumentów roboczych zależy od zawodowego osądu biegłego rewidenta, znaczenia rozpatrywanego zagadnienia, rozmiarów i rodzaju działalności prowadzonej przez jednostkę, której sprawozdanie finansowe jest badane.

Powyższa norma nie posiada charakteru normy, z której możliwe byłoby wyprowadzenie egzekwowalnych obowiązków względem biegłych rewidentów. Skoro bowiem kształt dokumentacji rewizyjnej pozostawiony jest co do zasady ich zawodowemu osądowi, to jedyną podstawą uznania, iż dokumentacja sporządzona została w sposób nieprawidłowy byłby zawodowy osąd innego biegłego. Taka sytuacja prowadziłaby do możliwości zupełnie arbitralnego i niczym nieskrępowanego pociągania do odpowiedzialności dyscyplinarnej biegłych rewidentów, powołując się wyłącznie na to, iż sporządzana przez nich dokumentacja nie jest, zdaniem kontrolującego czy też organu dyscyplinarnego, właściwa czy też zgodna z ustalonymi przez nich i de facto nieobowiązującymi innych standardami.

Taka sytuacja prowadziłaby do nieakceptowanych skutków polegających na pogwałceniu jakichkolwiek zasad odpowiedzialności represyjnej. Uznanie danego zachowania za przewinienie dyscyplinarne wymykałoby się bowiem jakiejkolwiek obiektywnej weryfikowalności. Brak jest także podstaw do przyjęcia, iż dokumentacja rewizyjna powinna obejmować wszystkie określone w ust. 13 (...) nr 1 pola badań, co zdaje się sugerować zaskarżone orzeczenie. Normy takiej nie sposób bowiem wyprowadzić z omawianego aktu prawnego, tym bardziej przy uwzględnieniu cytowanych wyżej wielu czynników, które mogą mieć wpływ na kształt i zakres dokumentacji rewizyjnej.

Oceny powyższej nie zmienia także zawarta w ust. 81 (...) nr 1 reguła, zgodnie z którą zakres dokumentacji rewizyjnej i jej układ powinny umożliwić biegłemu rewidentowi nie uczestniczącemu w badaniu prześledzenie – w racjonalnym czasie – przebiegu tego badania i ocenę zasadności opinii wyrażonej o badanym sprawozdaniu finansowym. Również ta norma nie ma bowiem charakteru wystarczająco precyzyjnego, aby wyprowadzić z niej obowiązek sporządzania dokumentacji w określony sposób. Ewentualne zaś uzależnienie odpowiedzialności dyscyplinarnej od możliwości prześledzenia przebiegu badania w racjonalnym czasie przez innego biegłego również nosiłoby znamiona arbitralności oraz niemożliwości weryfikacji.

Konkludując, uznać należy, że zarzucone obwinionemu przewinienie dyscyplinarne mające polegać na nienależytym sporządzeniu dokumentacji czynności rewizyjnych, nie może być uznane za przewinienie dyscyplinarne w rozumieniu art. 31 u.b.r. nawet w przypadku właściwego skonstruowania opisu zarzucanego obwinionemu przewinienia i jego kwalifikacji prawnej oraz prawidłowego poczynienia ustaleń faktycznych zgodnych z opisem zarzucanego E. I. przewinienia. Wobec bowiem braku skonkretyzowanych i poddających się obiektywnej ocenie norm wynikających z jednej z podstaw odpowiedzialności dyscyplinarnej, o jakich mowa w art. 31 u.b.r. (tj. sprzeczności z przepisami prawa, standardami rewizji finansowej, zasadami niezależności oraz zasadami etyki zawodowej) nie sposób uznać metody dokumentacji stosowanej przez obwinionego za rodzącą odpowiedzialność dyscyplinarną.

Brak jest bowiem wzorca postępowania, do którego można by zachowanie obwinionego przyrównać, aby stwierdzić ewentualne uchybienia. Tym samym niezależnie od tego, czy jak twierdził obwiniony (k. 288-289 akt postępowania dyscyplinarnego) dokumenty dotyczące określonych czynności rewizyjnych znajdowały się w dokumentacji, czy też, jak stwierdził sąd dyscyplinarny – nie, brak jest podstaw do przypisania obwinionemu naruszenia jakichkolwiek norm mogących być podstawą odpowiedzialności dyscyplinarnej, co oznacza, iż zaskarżone orzeczenie zapadło z rażącą obrazą art. 31 u.b.r.

Tym samym ewentualne zarzuty dotyczące poczynionych w postępowaniu dyscyplinarnym ustaleń faktycznych pozostawały bezprzedmiotowe. Konsekwencją stwierdzenia, iż niezależnie od tego, czy dokumentacja rewizyjna dotycząca opisanych w zaskarżonym orzeczeniu obszarów badania została sporządzana i w jaki sposób, nie może być to podstawą do przypisania obwinionemu odpowiedzialności dyscyplinarnej, jest konieczność zmiany zaskarżonego orzeczenia poza granicami podniesionych zarzutów (art. 440 k.p.k.) i uniewinnienia obwinionego od zarzucanego mu czynu.

Czyn ten bowiem nie wypełnia, ze wskazanych wyżej względów, znamion przewinienia dyscyplinarnego. Nie może być bowiem uznany za zachowanie sprzeczne ze standardami rewizji finansowej. Skutkiem uniewinnienia obwinionego było także przejęcia kosztów sądowych na rachunek Skarbu Państwa stosownie do art. 632 pkt 2 k.p.k. w zw. z art. 46 u.b.r.